T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2025/332 Esas
KARAR NO: 2025/801
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 14/04/2025
KARAR TARİHİ: 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı asilin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ...Hayvancılık ve Danışmanlık Limited Şirketi'ne 31.12.2024 tarihinde tasfiye memuru olarak atandığını, işbu talep dilekçesinin konusunun 10.04.2025 tarihinde ilgililerin tüm dikkatine rağmen irade dışı zayii olan (kaybolan) karar defterinin zayii belgesi talebi hakkında olduğunu, tasfiye memuru olarak görev yaptığı şirkete ait karar defterinin tüm özen ve dikkate rağmen kaybolduğunu ve zayii olduğu tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, arz ve izah edilen ve sayın mahkemenin resen göz önünde bulunduracağı nedenlerle; tasfiye memuru olarak görev yaptığı şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır. Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet ya da hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
6102 sayılı TTK'nin 82/7 madde ve fıkrası uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler. Ayrıca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır. Anılan madde uyarınca ancak tacir kişi, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir.
Somut olayda; davacı Tasfiye Memuru eldeki davayı şirket adına değil kendi adına açmış olup bu hali ile eldeki davada aktif husumeti bulunmadığı, ayrıca TTK 82/7. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı ve yasa hükmü dışında kalan nedenlerden dolayı ticari defterlerin zayi olup olmadığına dair belge talebi konusunda davacının temsil yetkisi olmadığından HMK 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı asilin yüzüne karşı, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.18/09/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza