T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/416 Esas
KARAR NO: 2025/790
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/05/2025
KARAR TARİHİ: 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, uzun süredir ticari faaliyet içerisinde bulunduğu "... Makina Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Esenyurt Vergi Dairesi-... Vergi ..., ..., ...,..., vs . e faturalara ilişkin olarak, ilgili şirket tarafından...'a ait T.C... Bankası A.Ş... Köyiçi güngören/İstanbul Şubesine ait 31.05.2025 tarihli ...çek nolu 1.000.000-TLbedelli çek.... na ait ... Türk Katılım Bankası A.Ş. İzmir şubesine ait 31.05.2025 tarihli ... çek nolu 33.000-TL bedelli çek.... Gıda Turizm İnşaat Ticeret Ve Sanayi Limited Şirketine ait ... A.Ş. Milas şubesine ait 14.06.2025 tarihli ... çek nolu 91.263,60-TL bedelli çek....Vinç Anonim Şirketi'ne ait...Bankası A.Ş. Gebze şubesine ait 23.06.2025 tarihli 39.950-TL bedelli çek,...'ye ait Türkiye ... Bankası A.ş. Bağlarbaşı Şubesine ait 25.06.2025 tarihli... nolu 47.000-TL bedelli çek, ...Petrolcülük Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ...Bankası A.Ş. Bornova ATA Şubesine ait... Vergi kimlik nolu 27.06.2025 tarihli 100.000-TL bedelli müşteri çekleri cirolanarak taraflarına kargolandığını, Müvekkili yapmış olduğu ticaret karşılığı müşterisinden aldığı çekleri bulamadığını, kötü niyetli kullanımlarını engellemek amacıyla müracaat etme gereği doğduğunu, Müvekkilinin ileride telafisi mümkün olmayan zararlara uğramasının önlenmesi açısından müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan bahsi geçen çekler hakkından öncelikle teminatsız olarak tedbiren ödeme yasağı konulmasına ve ilgili bankaların şubelerine müzekkere yazılmasına ve bahsi geçen çekilerin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
DELİLLER:Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; Fatura suretleri, Çek Suretleri, çok senet bordroları, Kargo teslim fişi, kargo kayıtları, mersis kayıtları, ticari defter kayıtları, tanık yazışmaları çıktısı, vs sair her türlü delillere dayandığı görülmüştür.
Dava konusu çeklere ilişkin, TTK nun 762. Maddesi uyarınca, ilan yapılması hususunda Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı, ilanın gazetenin 14/05/2025, 22/05/2025 ve 30/05/2025 tarihli baskılarında yayımlandığı görülmüştür.
T.C.... Bankası şubesine, dava konusu ...ait 31/05/2025 tarihli,... Seri numaralı 1.000.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunun sorulduğu, verilen cevapta söz konusu çekin fiziken ibraz edilmediğini, çek üzerine ödeme yasağı kararı konulduğunu beyan ettikleri görülmüştür.
...Bankası şubesine, dava konusu...Bankası Gebze Şubesine Ait, keşidecisi... Vinç Anonim Şirketi olan, 23/06/2025 vade tarihli,... seri numaralı 39.950,00-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunun sorulduğu, banka şubesi tarafından cevap verilmediği görülmüştür.
Dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda T.C.... Bankasın şubesine yazılan müzekkereye verilen 02/07/2025 tarihli cevabı yazıda, davaya konu çekin...Faktoring tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği, mahkememizin 04/07/2025 tarihli ara kararı ile davaya konu ... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 27/06/2025 tarihli 100.000,00-TL bedelli çek, muhatap banka şubesine ibraz edilmesi sebebiyle, çeki elinde bulunduranların bilindiğinden, mahkememizce davacıya çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açması, dava açtığına dair belgeyi sunması hususunda iki haftalık kesin süre verildiği, ara kararın davacı vekiline 15/07/2025 tarihli tebliğ edildiği, ancak davacı vekili tarafından süresinde dava açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmediği görülmüştür.
Müdahale talebinde bulunan... A.Ş. Vekili tarafından mahkememize sunulan 28/07/2025 tarihli talep dilekçesi ile ... çek numaralı, 25.06.2025 tarihli, keşide yeri İstanbul olan 47.000,00 TL miktarlı çekin, ... Teknik Hırdavat Demir Çelik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilerek müvekkil şirkete verildiğini, şikayete konu olan çekin, müvekkil şirket ...tarafından muhatap bankaya vekalete...A.Ş. ibraz edildiğini; fakat mahkemenin ödeme yasağı kararı gereğince çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edildiğine dair şerh düşüldüğünü, davacıya taraflarına karşı 6102 sayılı TTK'nın 818/1 sayılı maddesinin yollamasıyla 758. Maddesi uyarınca çek istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde dava açılmaması haline mevzuat gereğince ilgili çek hakkında davanın reddine ve tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini ve davacı tarafından istirdat davası açıldığı takdirde zarara uğrama ihtimallerine binaen mahkeme dosyasına davacı tarafından yatırılmış teminat var ise muvaffakatleri olmadan ve istirdat davası sonuçlanmadan iade edilmemesini talep ettiği, mahkememizin 29/07/2025 tarihli ara kararı ile ...'nin keşidecisi olduğu Türkiye ... Bankası A.Ş. Bağlarbaşı Şubesi'ne ait 25/06/2025 tarihli, ... nolu 47.000,00-TL bedelli çeki müdahale talep edenin elinde olduğunu bildirdiğinden, çeki elinde bulunduranların bilindiğinden, mahkememizce davacıya çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açması, dava açtığına dair belgeyi sunması hususunda iki haftalık kesin süre verildiği, ara kararın davacı vekiline 03/08/2025 tarihli tebliğ edildiği, ancak davacı vekili tarafından süresinde dava açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmediği görülmüştür.
Dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda... A.Ş. Gelen müdürlüğü tarafından müzekkereye verilen 23/07/2025 tarihli cevabı yazıda, davaya konu çekin ... Faktoring AŞ tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği, mahkememizin 30/07/2025 tarihli ara kararı ile 31/05/2025 keşide tarihli ... seri numaralı 33.000,00-TL bedelli çek muhatap banka şubesine ibraz edilmesi sebebiyle, çeki elinde bulunduranın bilindiğinden, mahkememizce davacıya çeki elinde bulundurana karşı istirdat davası açması, dava açtığına dair belgeyi sunması hususunda iki haftalık kesin süre verildiği, ara kararın davacı vekiline 04/08/2025 tarihli tebliğ edildiği, ancak davacı vekili tarafından süresinde dava açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmediği görülmüştür.
Müdahil... Faktoring AŞ vekilinin 30/07/2025 tarihinde mahkememize sunmuş olduğu talep dilekçesi ile ... çek numaralı, 14.06.2025 tarihli, 191.263,60 TL miktarlı çekin dava dışı üçüncü şahıs ...Teknik Hırdavat Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ciro edilerek ... AŞ verildiğini, Mahkememizin 30/07/2025 tarihli ara kararı ile çeki elinde bulunduranın bilindiğinden, mahkememizce davacıya çeki elinde bulundurana karşı istirdat davası açması, dava açtığına dair belgeyi sunması hususunda iki haftalık kesin süre verildiği, ara kararların davacı vekiline 04/08/2025 tarihlerinde tebliğ edildiği, ancak davacı vekili tarafından süresinde dava açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmediği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
TTK'nun 758. Maddesinde; "Poliçeyi ele geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkında ödeme yasağını kaldırır. " hükmü düzenlenmiş olup, somut uyuşmazlıkta zayi nedeni ile iptali istenen davaya konu çeklerden... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 27/06/2025 tarihli 100.000,00-TL bedelli çek,...'nin keşidecisi olduğu... Bankası A.Ş. Bağlarbaşı Şubesi'ne ait 25/06/2025 tarihli,... nolu 47.000,00-TL bedelli çek, 31/05/2025 keşide tarihli... seri numaralı 33.000,00-TL bedelli çek ve ... çek numaralı, 14.06.2025 tarihli, 191.263,60 TL miktarlı çeklerin hamilleri tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, ibraz edenlerin bilindiği, mahkememizce davaya konu iş bu çekler yönünden TTK nun 818/1-s maddesi atfı ile TTK nun 758. maddesi uyarınca, çek iptali isteyen davacıya çekleri ibraz edenlere karşı istirdat davası açıp, dava açtığına dair belgeyi sunması hususunda tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre verildiğine dair ihtarın, davacı vekiline her bir çek yönünden ayrı ayrı tebliğine karşın, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde iş bu çeklere yönelik dava açıldığına dair mahkememize beyan ve belge sunulmadığı anlaşılmakla, davaya konu iş bu çekler yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davaya konu ...'a ait T.C....Bankası A.Ş. 2461 Köyiçi güngören/İstanbul Şubesine ait 31.05.2025 tarihli ... çek nolu 1.000.000-TL bedelli çek ve ... Vinç Anonim Şirketi olan, 23/06/2025 vade tarihli, ... seri numaralı 39.950,00-TL bedelli çeklerin ise ilan tarihinden itibaren geçen üç aylık süre içerisinde, çeki elinde bulundurduğunu mahkememize müracaatla, çeki ibraz etmedikleri, yine muhatap bankaya da süresi içerisinde ibraz edildiğine dair, muhatap banka şubelerine yazılan müzekkereye verilen cevaplarda, cevap içeriklerine göre, çeklerin süresinde ibraz edilmediği ve hamillerinin bilinmediği anlaşılmakla, iş bu çekler yönünden açılan davanın ise kabulü ile iptali gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile
...'a ait T.C.... Bankası A.Ş. 2461 Köyiçi güngören/İstanbul Şubesine ait 31.05.2025 tarihli ... çek nolu 1.000.000-TL bedelli çek ve...Vinç Anonim Şirketi olan, 23/06/2025 vade tarihli, ...eri numaralı 39.950,00-TL bedelli çeklerin İPTALİNE,
... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 27/06/2025 tarihli 100.000,00-TL bedelli çek, ...nin keşidecisi olduğu... Bankası A.Ş. Bağlarbaşı Şubesi'ne ait 25/06/2025 tarihli, ... nolu 47.000,00-TL bedelli çek, 31/05/2025 keşide tarihli ... seri numaralı 33.000,00-TL bedelli çek ve ... çek numaralı, 14.06.2025 tarihli, 191.263,60 TL miktarlı çeklerin iptali talebinin REDDİNE,
Davaya konu... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 27/06/2025 tarihli 100.000,00-TL bedelli çek, ...n keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş. Bağlarbaşı Şubesi'ne ait 25/06/2025 tarihli, ... nolu 47.000,00-TL bedelli çek, 31/05/2025 keşide tarihli... seri numaralı 33.000,00-TL bedelli çek ve ... çek numaralı, 14.06.2025 tarihli, 191.263,60 TL miktarlı çeklere ilişkin ödeme yasağına dair tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta muhatap banka şubelerine müzekkere yazılmasına, masrafın davacı gider avansından karşılanmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
6100 sayılı HMK'nın 392/2 maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren 1 ay içerisinde, davacı aleyhine tazminat davası açılmaması halinde, davacı tarafça yatırılan teminatın yatırana iadesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 11/09/2025
Katip...
E imza
Hakim...
eimza