T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1070 Esas
KARAR NO: 2021/665
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2018
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; Davacı bünyesindeki temizlik hizmet işinin ihale yolu ile 01/10/2005-30/09/2006 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... A.Ş.'ye 01/10/2006-30/06-2007 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd.Şti.'ye 01/07/2007-30/04/2008 tarihleri arasındaki dönemde, davalı ... Ltd.Şti.'ye 01/05/2008-30/04/2009 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd.Şti.'ye ,05/05/2009-30/06/2009 ve 01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti.'ye ve 06/01/2010-31/12/2010 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti'ye verildiği bu kapsamda dava dışı ...'nin ihale kapsamı çerçevesinde davacı bünyesinde belirtilen şirketler işçisi olarak çalıştığı, dava dışı ... tarafından İzmir ... İş Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile Mahkememiz davacısı ile Mahkememiz davalılardan ...Ltd. Şti. aleyhine açılan dava neticesi Mahkemece ... K. Sayılı ilam ile 2.876,05 TL brüt kıdem tazminatının müştereken ve müteselsilen davacıya ödemesine karar verildiği, bu alacağın İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiği, adı geçen mahkemenin kararı aleyhine davacı tarafça istinaf yoluna başvurulduğu ancak İzmir BAM ... HD'nin ... E. ve ... K. Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, davacı tarafından adı geçen İş Mahkemesine 416,36 TL yargılama masrafı yatırıldığı, dava dışı ...'ye ödenecek işçilik alacaklarından ve yargılama giderleri toplamından oluşan 9.705,97 TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren ihale sözleşmesi ve şartnameler gereği davalıların kendi dönemine esas olmak üzere tahsilinin talep edilmiştir.
Davalı ... A.Ş. tarafından sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; 6552 sayılı yasa gereği açılan bu davanın reddinin gerektiği, davalı şirketin davacı tarafın alt işvereni değil işveren vekili konumunda olduğu, bu kapsamda ...'nin davalı işçisi olarak istihdam edildiği, dava dışı işçinin son ve gerçek işvereni olmadığı için bu davada sorumluluğun bulunmadığı ve husumetinin de bulunmadığı sorumluluğun davacının kendisinde bulunduğu çünkü davacının gerçek işveren konumunda bulunduğu, konuya ilişkin birçok Yargıtay kararının olduğu Yargıtay kararı ve ihale sözleşmesinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde muhatabın son ve gerçek işveren konumundaki diğer davalı kuruma karşı açılmasının gerektiği, ihale sözleşmesinin davacıya rücu hakkı vermediği belirtilerek davanın reddinin talep edilmiştir.
Diğer davalılarca cevap dilekçesi sunulmadığından davanın diğer davalılar yönünden inkar çerçevesinde savunulmuştur.
DELİLLER:
İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi kök ve ek raporu dosyamız içerisindedir.
İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ... tarafından Mahkememiz davacısı ile davalılardan ... Ltd. Şti aleyhine işçilik alacağından kaynaklı açılan dava neticesinde Mahkemece davanın kabulü ile 2.876,05 TL brüt kıdem tazminatının fesih tarihi olan 20/01/2010 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verildiği, yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir BAM ... HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve hükmün kesinleştiği görülmüştür.
İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ... tarafından Mahkememiz davacısı ile davalılardan ... Ltd. Şti aleyhine toplam 7.732,71 TL alacağın tahsili istemi ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı olarak belirtildiği, dosyanın tahsilat ile infazen kapatıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 13/02/2021 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile dosyanın kül halinde iş mevzuatından kaynaklanan hususlarda nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'a tevdi ile uyuşmazlık tespiti başlığı altındaki hususlara yönelik yapılacak inceleme neticesi düzenlenecek raporun mahkememiz sunulmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce 13/02/2020 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği dosyanın nitelikli hesap uzmanı ...'a tevdi ile uyuşmazlık tespiti doğrultusunda yapılacak inceleme neticesi hazırlanacak raporun dosyamıza sunulmasının istenilmesi üzerine adı geçen bilirkişi ... tarafından hazırlanan 01/09/2020 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun sonuç kısmında aynen "Davacı ... Belediyesi ... Genel Müdürlüğünün İzmir ... İcra Müdürlügü E.... E sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi nedeniyle 31.05.2017 tarihinde ödediği 9289,61 TL ve İş Mahkemesi İstinaf masraf ve harcı için ödenen 416,36 TL olmak üzere toplam 9705,97 TL’nin ;A- Davalı ... Ltd.Şti. 2269,09 TL’den B- ....Ltd.Şti. 1695,58TL’den, C- ... Ltd.Şti. 1895,06TL’den, D- ... Ltd.Şti./... Ltd.Şti. Ortaklığına Dahil Olan Davalılar ... Ltd.Şti. ve ... Ltd.Şti. 2269,09TL’den müştereken ve müteselsilen, E- ... Ltd.Şti. 349,09TL’den, F-... Ltd.Şti-... Ltd.Şti. Ortaklığına Dahil Olan Şirketler 1228,05TL’den müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı davacı vekili tarafından beyan dilekçesinin sunulduğu, davalı .... Ltd Şti vekili tarafından itiraz dilekçesinin sunulduğu, diğer davalılarca itiraz ya da beyanda bulunulmadığı görülmüştür.
Mahkememizin 09/02/2021 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile dosyanın önceki rapor sunan bilirkişiye tevdi ile icra dosyasına yatan toplam tutarın yeniden tespiti ile bu tutardan davalıların sorumlu oldukları miktarın yeniden belirlenmesi, İş Mahkemesi dosyasında mahkememiz davacısı tarafından yatırılan ve kendisine iade edilmeyen tutardan davalıların sorumlu oldukları miktarın yeniden belirlenmesi tüm bu hesaplamaların gerek icra gerek dava dosyasına yatan tutarlar bir bütün olarak değerlendirilmek ve yatırılma tarihleri de tespit edilmekle hazırlanacak ek raporun dosyamıza sunulmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 21/04/2021 havale tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Adı geçen raporun incelenmesinde; "Mahkememiz ara kararına konu İş Mahkemesi ve İcra dosyasının müzekkere cevapları ile birlikte değerlendirilmesinde davalı ... Ltd.Şti.2.269,09 TL'den, ....Ltd.Şti. 1.695,58 TL'den, ... Ltd.Şti. 1.895,06 TL'den ... Ltd.Şti./... Ltd.Şti./... Ltd.Şti. Ortaklığına Dahil Olan Davalı ... Ltd.Şti. Ve ... Ltd.Şti. 2.269,09 TL'den müştereken ve müteselsilen E- ... Ltd.Şti. 349,09 TL'den ... Ltd.Şti-... Ltd.Şti. Ortaklığına Dahil Olan Şirketler 1.228,05 TL'den müştereken ve müteselsilen Sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu ek rapora karşı davacı vekili tarafından beyan dilekçesinin sunulduğu, davalılarca beyan yada itiraz dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arası uyuşmazlık konusu hususun; Dosya kapsamında sunulan belgelere göre dava dışı ...'nin davacı ile ilişkisinin davalılar ile imzalanan ihale sözleşmeleri gereğince davacı nezdinde işçi olarak çalıştığı davacı ile davalılar arasındaki ihale sözleşme tarihlerinin 01/10/2005-30/09/2006 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... A.Ş.'de 01/10/2006-30/06-2007 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti.'de, 01/07/20017-30/04/2008 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti.'de, 01/05/2008-30/04/2009 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti.'de, 05/05/2009-30/06/2009 ve 01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti.'de, 06/01/2010-31/12/2010 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Ltd. Şti'de olduğu bu sözleşmesel ilişki çerçevesinde dava dışı kişi tarafından işçilik alacağı sebebi ile dava açıldığı, açılan bu dava neticesinde adı geçen kişi tarafından ayrıca icra takibi başlatıldığı ve bu kapsamda davacı tarafından gerek iş Mahkemesi dosyasına gerekse İcra dosyasına bir kısım ödemelerin yapıldığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamakta ancak gerçek işverenin kim olduğu, ihale sözleşmesi ile taraflar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi mi yoksa işveren vekili mi olduğu, istem konusu edilen alacaktan davalıların kendi dönemi ile mi yoksa davalı ...A.Ş.'nin savunmasına konu ettiği gibi son işveren yada gerçek işverenin mi sorumlu olduğu davacı tarafından ödenen toplam tutarın istem konusu edilen tutarla uyumlu olup olmadığı hususlarına yönelik yapılacak tespite esas varılacak kanaate yönelik açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar dosyaya kazandırılan kök rapora davalılardan .... Ltd. Şti tarafından itiraz, davacı tarafça beyan dilekçesi sunulmuş ve yukarıdaki bahse konu ara karar neticesi dosyaya kazandırılan ek rapora taraflarca herhangi bir itirazda bulunulmamış ise de her iki raporun somut dosya kapsamı ile bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, yapılan inceleme ve değerlendirmenin yerinde ve isabetli olduğu anlaşılmakla yapılan itirazların reddi ile kök ve ek raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde dava dışı ... tarafından yukarıda belirtilen İş Mahkemesi dosyası üzerinden açılan dava ve devamındaki açılan icra dosyasının mevcut dava dosyası kapsamındaki hizmet alım sözleşmeleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde Mahkememiz davacısı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, dava dışı ...'nin söz konusu ihale neticesi imzalanan hizmet alım sözleşmesine istinaden yukarıda belirtilen İş Mahkemesi dosyasından da sabit olduğu üzere davalılar işçici olarak çalıştığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davaya cevap veren davalı tarafça aksi iddia edilmiş ise de İş yasasındaki sorumluluk hükümleri iş veren ile işçilerin birbirlerine karşı sorumluluğudur. Dosya taraflarının iş veren oldukları hususu göz önüne alındığında ise birbirlerine karşı sorumlulukları aralarında imzalamış oldukları sözleşmeye göre belirlenecektir. İş bu dava konusu uyuşmazlık rücuya tabi tazminat davası olduğundan ve bu kapsamda rücu alacakları iç ilişkiyi düzenlediğinden bu tür alacaklarda İş yasası hükümleri değil taraflar arası sözleşme hükümlerinin değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde taraflar arası imzalanan sözleşme hükümlerinde "oluşacak kıdem ve ihbar tazminatları ile ilgili her türlü sorumluluk yükleniciye ait olup İş Kanunu hükümlerine göre işlem yapılacaktır" yönünde hüküm bulunması nedeniyle dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından her bir davalı yüklenicinin dava dışı ...'nın davalılar bünyesinde çalışan süre ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmakla davacı tarafından gerek icra dosyasına yatırılan toplam tutarın gerekse de yerel Mahkeme yargılamasından sonra yatırılan tutarların davalılardan tahsili yönünde talepte bulunmasında hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava dışı ... tarafından yukarıda belirtilen işçilik alacağına dair İş Mahkemesi dosyası dayanağı ile başlatılan yine yukarıda belirtilen icra müdürlüğü dosyası üzerinden tahsil edilen tutarlar yönünden yapılan değerlendirmede davacının dava dışı işçinin açmış olduğu dava neticesinde toplamda 9.705,97 TL tutarda ödeme yapıldığı, bu tutarın 9.229,55 TL'sinin icra müdürlüğü dosyasına 31/05/2017 tarihinde yine 60,06 TL'sinin icra müdürlüğü dosyasına 25/06/2018 tarihinde, 274,60 TL'sinin yerel mahkeme dosyasına 14/04/2017 tarihinde, 141,76 TL'sinin yine yerel mahkeme dosyasına 17/05/2017 tarihinde ödendiği, söz konusu tutarlardan davalıların yukarıda belirtildiği üzere dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemde sınırlı olmak kaydıyla sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmakla açılı davanın kabulü ile dava dışı ... yönünden davacı tarafça ödenen toplam 9.705,97 TL'nin az önce belirtildiği üzere ödeme tarihlerinden ve ödenen tutarlar yönünden aşağıda belirtildiği üzere ticari avans faizi ile davalılardan tahsili yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile dava dışı ... yönünden davacı tarafça ödenen toplam 9.705,97 TL'nin ;
-9.229,55 TL'sinin ödeme tarihi olan 31/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte;
a) 2.157,71 TL'sinin davalı .... Şti. 'nden,
b) 1.612,36 TL'sinin davalı ... Ltd.Şti.'den,
c) 1.802,04 TL'sinin ... Şirketi'nden,
d) 2.157,71 TL'sinin ... Ltd. Şti. İle .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen,
e) 331,96 TL'sinin .... Ltd.Şti.'nden,
f) 1.167,77 TL'sinin ... Şirketi ile .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-274,60 TL'sinin ödeme tarihi olan 14/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte;
a) 64,20 TL'sinin davalı .... Şti. 'nden,
b) 47,97 TL'sinin davalı ... Ltd.Şti.'den,
c) 53,61 TL'sinin ... Şirketi'nden,
d) 64,20 TL'sinin ... Ltd. Şti. İle .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen,
e) 9,88 TL'sinin .... Ltd.Şti.'nden,
f) 34,74 TL'sinin ... Şirketi ile .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-141,76 TL'sinin ödeme tarihi olan 17/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte;
a) 33,14 TL'sinin davalı .... Şti. 'nden,
b)24,76 TL'sinin davalı ... Ltd.Şti.'den,
c)27,68 TL'sinin ... Şirketi'nden,
d) 33,14 TL'sinin ... Ltd. Şti. İle .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen,
e) 5,10 TL'sinin .... Ltd.Şti.'nden,
f) 17,94 TL'sinin ... Şirketi ile .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-60,06 TL'sinin ödeme tarihi olan 25/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte;
a)14,04 TL'sinin davalı .... Şti. 'nden,
b) 10,49 TL'sinin davalı ... Ltd.Şti.'den,
c)11,73 TL'sinin ... Şirketi'nden,
d) 14,04 TL'sinin ... Ltd. Şti. İle .... Ltd.Şti.'nden müteselsilen,
e) 2,16 TL'sinin .... Ltd.Şti.'nden,
f) 7,60 TL'sinin ... Şirketi ile .... Ltd.Şti.'nden MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 663,02 TL karar ve ilam harcından evvel alınan 165,76 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 497,26 TL karar ve ilam harcının; 116,25 TL'sinin DAVALI ... LTD. ŞTİ'den, 86,87 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 97,09 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 116,25 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 17,89 TL'sinin ... LTD ŞTİ'den, 62,91 TL'sinin ise ... LTD. ŞTİ ile ... LTD. ŞTİ'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 201,66 TL (165,76 TL peşin harç ile 35,90 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 1.500,80 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 1.702,46 TL'nin; 398,00 TL'sinin DAVALI ... LTD. ŞTİ'den, 297,42 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 332,39 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 398,00 TL'sinin ... LTD. ŞTİ'den, 61,24 TL'sinin ... LTD ŞTİ'den, 215,41 TL'sinin ise ... LTD. ŞTİ ile ... LTD. ŞTİ'den müteselsilen ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 95,00 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan;
- 2.269,09 TL vekalet ücretinin DAVALI ... LTD. ŞTİ'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- 2.269,09 TL vekalet ücretinin DAVALI ... LTD. ŞTİ'DEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- 1.695,58 TL vekalet ücretinin DAVALI ... LTD. ŞTİ'DEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- 3.472,21 TL vekalet ücretinin DAVALI ... LTD. ŞTİ ile DAVALI ... LTD. ŞTİ'DEN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dosya arasında bulunan İzmir ... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı icra dosyasının kararın kesinleşmesinden sonra adı geçen daireye İADESİNE,
7- Dosya arasında bulunan İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının kararın kesinleşmesinden sonra adı geçen Mahkemeye İADESİNE,
8- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır