T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1353 Esas
KARAR NO: 2023/772
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/11/2018
KARAR TARİHİ: 07/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;sürücü ... idaresindeki ... Tur. ve İnş. San. Tic.'e ait davalı ... şirketine ... sayılı trafik poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç ile 22.08.2015 günü saat 04:45 sıralarında Bozdağ Ödemiş yol ayrımını geçtikten sonra direksiyon hakimiyetini kaybederek önce yolun sağ tarafından yoldan çıkıp daha sonra yola tekrar dönerek orta refujde bordür taşlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli tam kusurlu olduğunu, kazaya ilişkin Salihli ... Asliye Ceza Mahkemesinin ...E sayılı dosyası üzerinden ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle el bileği hareketi kısıtlandığını bastonsuz yürüyemez hale geldiğini, ayrıca çene ve dişleri kırılan müvekkilinin Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 07.09.2018 tarihli sağlık kurulu raporunda %57 maluliyeti tespit edildiğini, davalı ... şirketinin meydana gelen maddi tazminat, tedavi giderleri, bakım giderleri ve diğer sair harcamalardan sorumlu olduğunu, davalı sigortaya yapılan başvuruya rağmen herhangi bir cevap alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00-TL kalıcı iş görmezlik, 500,00-TL geçici iş görmezlik, 500,00 TL bakıcı ve bakım gideri olmak üzere toplam 2000,00-TL maddi tazminat tutarının 06.11.2018 hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi;
Davacı vekili 31/10/2023 havale tarihli dilekçesi ile aldırılan bilirkişi raporları doğrultusunda dava değerini: kalıcı işgöremezlik talebini 267.500,00-TL artırılarak 268.000,00-TL, geçici işgöremezlik talebini 2.501,62-TL artırılarak 3.001,62-TL, tedavi giderleri talebi 700,00-TL artırılarak 1.200,00-TL, bakım ve bakıcı gideri 2.821,74-TL artırılarak 3.321,74-TL'ye arttırdıklarını beyan ederek talep edilen miktarlar üzerinden harcı ikmal etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin adresinin İstanbul olduğundan davaya bakmakla görevli Mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davaya konu kazanın 22.08.2015 tarihli olup sigorta poliçesinden doğan taleplerin 2 yıllık zaman aşımına tabii olduğundan zaman aşımı süresi dolduktan sonra açılan davanın reddine karar verilmesini, ayrıca davacı tarafından müvekkili şirkete başvuruda bulunulmamış olması nedeniyle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 25.08.2014/2015 tarihleri arasında ... sayılı trafik poliçesiyle kişi başına 268.000 TL. ile sınırlı olmak üzere sigortalı olduğunu, kusurun ve zararın ispata muhtaç olduğunu, davacıya SGK tarafından geçici iş görmezlik ödemesi ya da rücu'ya tabi herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesine gönderilerek davacının meslekte kazanma gücünün daimi olarak ne oranda kaybedildiğinin belirlenmesi gerektiğini, davacının geçici iş görmezlik talepleri trafik sigortası kapsamında olmayıp 6111 sayılı yasada belirtildiği gibi SGK kapsamında olduğunu, bu nedenle davacının geçici iş görmezlik taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiğini, tedavi giderleri bakıcı ve bakım giderleri poliçesi kapsamı dışında olduğunu, hatır taşıması nedeniyle tazminat miktarından indirim yapılması gerektiğini, talep edilen faizin avans faizi olarak değil ancak yasal faiz olarak talep edilebileceğini beyanla davanın öncelikle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Davalı ... şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı ... şirketi tarafından ... numaralı ZMMS poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığı bildirilmiştir.
2-Davacının trafik kazası sonrasında görmüş olduğu tedavilere ilişkin hastane kayıtları
Davacıya ait tedaviye ilişkin kayıtlar, film ve grafiler ile düzenlenen sağlık kurulu raporu, Salihli İlçe Devlet Hastanesi ve Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
3- SGK Kayıtları
Davacının hizmet döküm cetvelinin ve dava konusu 22/08/2015 tarihli kaza nedeniyle davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise buna ilişkin bilgi ve belgeler ile geçici iş göremezlik süresi hususlarında SGK Antalya İl Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, 13/12/2018 tarihli cevabi yazıda, davacının 22/08/2015 tarihinde geçirdiği kaza sonrası davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığının bildirilerek davacının hizmet döküm listesi Mahkememize gönderilmiştir.
4-Trafik Tescil Şube Müdürlüğü kayıtları
... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 22/08/2015 tarihi itibariyle trafik tescil kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
5-Salihli ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca ... Sr. Sayılı dosyası üzerinden 22/08/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçuna ilişkin yürütülen soruşturma dosyası kapsamında şüphelinin ... , müştekinin ... olduğu, meydana gelen trafik kazasında ...'ın yaralanması sebebiyle taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçu kapsamında yürütülen soruşturmada müşteki ...'ın kazadaki yaralanmasına ilişkin Adli Tıp Kurumu İzmir -Karşıyaka Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 20/10/2015 tarihli ön raporda; yapılan muayenede burun bölgesinde deformite olduğunun görüldüğü, ... tarafından ayrıca burun kemiği, zigoma, damak ve kuyruk sokumunda kırıklar olduğundan ameliyat olunacağının beyan edildiği, şahsın ameliyat sonrası plastik cerrahi ve ortopedi servislerinden alınacak raporların temininden sonra rapor düzenlenebileceğinin belirtildiği, dosya kapsamında yürütülen soruşturma neticesinde şikayet yokluğu sebebiyle 23/11/2015 tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği; kazada ...'in ölümü sebebiyle taksirle ölüme neden olma suçu dolayısıyla şüphelinin cezalandırılması istemiyle 24/11/2015 tarihli iddianamenin düzenlendiği, davanın Salihli ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasına tevzi edildiği, ceza dosyası kapsamında adli trafik alanında uzman bilirkişiden aldırılan raporda ... plakalı araç sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğu, kazada başka bir kusurlunun bulunmadığı tespitlerinin yapıldığı, yapılan kovuşturma neticesinde Mahkemenin 09/03/2016 tarihli kararı ile sanık hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 15/04/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
6-Bilirkişi raporları
i) Kusur Raporu
Mahkememizce dosya taraflarının kusur oranlarının tespiti hususlarında Trafikçi bilirkişiden aldırılan 10/04/2019 havale tarihli raporda; Davalı ...Ş. nezdinde 25.08.2014/2015 tarihleri arasında ... sayılı Z.M.S. (Trafik) poliçesiyle kişi başına 268.000 TL ile sınırlı olmak üzere sigortalı bulunan ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'nin kazanın oluşumunda %100 asli tam kusurlu olduğu, müteveffa yolcu ... ile davacı yolcu ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz oldukları, ayrıca davacı yolcu ...'ın emniyet kemeri takıp takmadığı hususunda dosyada herhangi bir veri tespit edilemediğinden müterafik kusur değerlendirilmesine gidilemediği, başkaca kusur atfedilebilecek kişi kurum ve kuruluş olmadığı, rapor edilmiştir.
ii)Maluliyet Raporları
1)Mahkememizce davacının davaya konu kazaya ilişkin geçici ve kalıcı maluliyet oranı hususunda Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından aldırılan 20/05/2019 tarihli raporda; davacının 22.08.2015 tarihinde araç içi trafik kazası geçirmesi neticesinde yüz kemiklerinde kırık meydana geldiği, davacının 01.04.2019 tarihinde yapılan muayenesinde de ağzında hiç diş olmadığının görüldüğü, diş kayıpları ile olay arasında illiyet bağı kurulamadığı, davacının ... görme alanı tetkikini yaptırması sonrası olaya bağlı Göz Hastalıkları şikayetlerine ilişkin raporun düzenlenebileceği, davacının nörolojik tetkiklere yansımayan olay sonrası yürüyememe ve gaita kaçırma şikayetleri ile olay arasında illiyet bağı kurulamadığı, davacının tam teşekküllü bir hastanenin Ruh Sağlımı ve Hastalıkları kliniğinde 6 (altı) ay boyunca düzenli psikiyatrik takip ve tedavi alması sonrasında 3 Psikiyatri Uzmanından oluşan bir heyet tarafından düzenlenecek şahsın olava bağlı psikiyatrik hastalımı olup olmadığını, varsa psikiyatrik hastalığın kalıcı olup olmadığını (tedavi ile işlevselliği tam düzelen, kısmen düzelen, düzelmeyen şeklinde) belirtir rapor aldırılarak raporun gönderilmesi halinde varsa olaya bağlı psikiyatrik arızası da dikkate alınarak tekrar hesaplama yapılabileceği,
Sonuç itibariyle; kaza tarihinde günübirlik işçi olarak çalıştığını beyan eden, davacının 22.08.2015 tarihli trafik kazasma bağlı illiyeti kurulabilen burun kırığına bağlı deformite bulgusu nedeniyle oluşan sakatlık oranı, poliçe başlangıç tarihi göz önüne alınarak "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği"ne ) göre değerlendirildiğinde;. Meslekte Kazanma Gücündeki Azalma Oranı şahsın olay tarihindeki yaşma göre %3.1 ve bugünkü yaşına göre de %3.2 olarak bulunduğu, olayla illiyeti kurulabilen bulgular dahilinde tıbbi iyileşme süresinin 3 (üç) ay olarak kabulünün uygun olacağı,
Konuyla ilgili mevzuatta Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olma hallerinin belirtilmiş olduğu, davacının mevcut bulgular dahilinde; trafik kazası sonucu meydana gelen yaralanmasının, sürekli bakıma muhtaç olma hallerinden birini karşılamadığı, şahsın yaralanması nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmadığı kanaatine varıldığı, rapor edilmiştir.
2)Davacının Ege Üniversitesi Psikiyatri Bölümüne sevki ile, 20/05/2019 tarihli Ege Adli Tıp Kurumu raporu belirtilen psikiyatrik muayenesinin ve takibinin yapılması sonucu Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 07/01/2022 tarihli raporda; davacının yapılan ruhsal durum muayenesi ve tıbbi kayıtlarının incelenmesi neticesinde "davacıda "Depresif Bzoukluk" ve " Dissosiyatif Amnezi" tanılarının mevcut olduğu, rapor edilmiştir.
3) Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından düzenlenen rapor sonrası davacının Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevki ile kaza tarihinde yürürlülükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulları Raporları Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerine göre geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti için aldırılan 15/12/2022 tarihli raporda; davacının 22.08.2015 tarihli trafik kazasına bağlı olarak "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri dikkate alınarak değerlendirildiğinde; davaya konu olay nedeniyle engellilik oranının %6 (yüzdealtı) olduğu, olayla illiyeti kurulabilen bulgular dahilinde tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 (üç) ay olarak kabulünün uygun olacağı, ancak varsa kesin iyileşme süresinin kişinin takip ve tedavisini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği, yaralanma nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmadığı, geçici olarak bakıcıya muhtaç olunan süre ile ilgili olarak yönetmelikte bir değerlendirme olmamakla birlikte olaya bağlı yaralanmaları nedeniyle yardıma ihtiyaç duyacağı sürenin 1 (bir) hafta olarak kabulünün uygun olacağı, rapor edilmiştir.
4)Davacı vekilinin 15/12/2022 tarihli maluliyet raporuna karşı itirazları doğrultusunda davacının Ege Üniversitesi Adli Tıp Kurumu Başkanlığı' na sevki ile davacı hakkında Göz Konsültasyonu sonucu düzenlenen raporda değerlendirilmek suretiyle geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti ve bakım ve tedavi giderlerine ilişkin önceki raporlarda dikkate alınarak itirazlar doğrultusunda aldırılan 26/05/2023 tarihli raporda; davacının 22.08.2015 tarihli trafik kazasına bağlı olarak oluşan engellilik oranı, "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri dikkate alınarak değerlendirildiğinde; EÜTF Hastanesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı'nın 20.02.2023 tarihli Konsültasyon Raporuna göre; görme fonksiyonlarındaki kısıtlılık nedeniyle gelişmiş olan engellilik oranı %11 (onbir) olarak belirlendiği, davacıda birden fazla arıza olması nedeniyle Balthazard Formülü uygulandığında kişinin engellilik oranı %16,3 olarak hesaplandığı, olayla illiyeti kurulabilen bulgular dahilinde tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 ay olarak kabulünün uygun olacağı, ancak varsa kesin iyileşme süresinin kişinin takip ve tedavisini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği, yaralanma nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmadığı, geçici olarak bakıcıya muhtaç olunan süre ile ilgili olarak yönetmelikte bir değerlendirme olmamakla birlikte olaya bağlı yaralanmaları nedeniyle yardıma ihtiyaç duyacağı sürenin 1 (bir) hafta olarak kabulünün uygun olacağı, rapor edilmiştir.
iii)Aktüer Bilirkişi Raporu
1) Davacının geçici ve kalıcı iş göremezlikten dolayı ve ayrıca tedavi ve bakıcı giderlerinden dolayı isteyebileceği tazminat miktarı konusunda rapor alınması için dosya Aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/09/2023 havale tarihli raporda; TRH-2010 yaşam tablosunun esas alınarak yapılan değerlendirme sonucunda 22/08/2015 tarihinde yaralanan davacının geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 3.001,62-TL, sürekli maluliyetten kaynaklı işlemiş dönem maddi tazminat alacağının 51.676,24 TL, işleyecek aktif - pasif dönem hesabı sonucu tazminat alacağının 536.184,70-TL ve bakıcı gideri alacağının 233,45-TL olduğu, rapor edilmiştir.
2)Davacının talep edebileceği tedavi gideri ve bakım -refakat giderine ilişkin Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden aldırılan 16/10/2023 tarihli raporda; davacının 22/08/2015 tarihinde meydana gelen araç içi trafik kazası sonrası kaldırıldığı Salihli İlçe Devlet Hastanesinde 22.08.2015- 07.09.2015 tarihleri arasında toplam 16 gün tedavi gördüğü, tedavi gördüğü süre boyunca tedavi gördüğü Hastane Saymanlığınca 1.389,63 TL fatura düzenlendiği, davacının yeşil kartlı olduğu ve giderlerinin SGK tarafından karşılandığının anlaşıldığı, Manisa İli Salihli İlçe Devlet Hastanesinde davacının 22.08.2015- 07.09.2015 tarihleri arasında yatarak tedavi görmesi bu süreçte hayatın doğal akışı içinde yer alan ancak belgelenmesi güç giderlerden (yemek ve hijyen gibi temel ihtiyaçlar, ulaşım ve otopark ücreti gibi zorunlu giderler) olduğu düşünülerek, 22.08.2015- 07.09.2015 tarihleri arasındaki kişinin belgelendirilemeyen tedavi giderleri toplamının 75 TL x 16 gün= 1200 TL olarak kabul edildiği, davacının 16 gün yatarak tedavi gördüğü ve 3 ay iyileşme süresi olduğunun belirtildiğine göre, aylık iyileşme süresi dikkate alındığında hastanede yattığı süre ile birlikte toplam 3 ay 16 gün bakım, gözetim ve refakat ihtiyacı içinde olduğu sonucuna varıldığı, yerleşik yargı kararlarına göre bakım giderinin net asgari ücret tutarında olduğu kabul edildiğinden 22.08.2015 tarihinden itibaren 07.11.2015 tarihine kadar olan net asgari ücret tutarı bakım ve refakat gideri olarak hesaplandığında_949,07x3,5=3.321,74 TL olarak kabul edildiği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirme:
6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 110. maddesinde; "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davalı ... şirketinin İzmir ilinde Bölge Müdürlüğünün bulunduğu, dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı davalının Bölge Müdürlüğünün bulunduğu İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden yapılan değerlendirme:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay ... HD'nin 25/10/2021 tarih ... E. ... K. Sayılı kararı )
Davalının zamanaşımı def'i yönünden yapılan değerlendirme:
Dava konusu kaza 22/08/2015 tarihinde meydana gelmiş olup, davacı vekili tarafından dava 19/11/2018 tarihinde açılmıştır.
2918 sayılı KTK m. 109'un ilk iki fıkrası; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." şeklindedir. Buna göre, KTK m.109/2, 6098 sayılı TBK m.72/1, c.2 ile aynı yönde bir hüküm içermektedir. Anılan maddeye göre; tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. 2918 sayılı KTK m. 109/2 gereğince ve 5237 sayılı TCK m. 66'ya göre, bir kazada bir ölü dahi olsa zamanaşımı süresi 15 yıl, bir veya birden fazla yaralı varsa 8 yıl, aynı kazada hem ölü hem de yararlı varsa ölenler ve yaralananlar bakımından zamanaşımı süresi 15 yıldır. Eldeki davada, kazanın 22/08/2015 tarihinde gerçekleştiği, gerek KTK m. 109'da, gerekse 5237 sayılı TCK'da öngörülen zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Davanın esası yönünden;
Dava, 6098 sayılı TBK md. 54 gereğince bedensel zarar nedeniyle maddi tazminatın (geçici-sürekli iş göremezlik tazminatı ile tedavi ve bakıcı gideri) tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... şirketinin sigortalısı olan ... plaka sayılı aracın 22/08/2015 tarihinde sebebiyet verdiği trafik kazasında kusur durumunun ne şekilde olduğu, kaza esnasında araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının geçici ve kalıcı maluliyetinin oluşup oluşmadığı, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararları ile bakım gideri ve tedavi gideri taleplerinin yerinde olup olmadığı ve talep edilen bu tazminattan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." şeklinde ifade edilmiştir.
Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda, tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, 22.08.2015 günü saat 04:30 sıralarında dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile İzmir-Uşak devlet karayolunu takiben İzmir istikametinden Uşak istikametine doğru seyri esnasında direksiyon hakimiyetini kaybederek seyrine göre yolun sağ tarafındaki banket kısmına girerek, banket kısmından yolun sol ileri tarafına yönelerek orta refüjde bulunan bordür taşlarına çarpıp devrilmesi neticesinde meydana geldiği,
Kazanın oluşumunda... plakalı araç sürücüsü olan dava dışı sürücü...'in sevk ve idaresindeki araç ile dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne vermediği, yolun sola tehlikeli virajlı olduğunu bildiren aralıklı olarak virajda tekrar edilen trafik uyarı işareti sola tehlikeli viraj yön levhalarını dikkate almadığı, aracının hızını far ışığı görüş mesafesine ve yolun konumuna uyarlayarak, yolda tutabileceği düzeye düşürerek, direksiyon hakimiyetine gerekli önem ve özeni göstermediğinden direksiyon hakimiyetini kaybettiği anlaşıldığından asli ve tam kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
Kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olan ... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayan süreçte davalı ... şirketi nezdinde geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında kusur raporu aldırıldıktan sonra, davacının yaralanması sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının, geçici iş göremezlik süresinin ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının ve tedavi giderlerinin belirlenmesi yönünden rapor alındıktan sonra konusunda uzman bilirkişiye maddi tazminat hesabı yaptırılmıştır.
Toplanan delillerden; davalı ...Ş'nin sigortalısı olan araç sürücüsünün asli kusurlu hareketleri ile davacı tarafın yaralanmasına sebep olduğu anlaşılmıştır. Özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" hükümlerine uygun şekilde düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirlenen %16,3 maluliyet oranının, 3 ay geçici iş göremezlik süresi ile 1 hafta bakıcı ihtiyacının ve bu tespitlere dayalı olarak TRH 2010 tablosu esas alınarak progresif rant yöntemine göre yapılan tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.
Dosyada bulunan davacının maluliyet durumunu gösterir raporlar arasında oransal farklılıklar bulunmakta ise de bu durum Mahkememizce çelişki olarak değerlendirilmemiştir. Zira, Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından aldırılan 20/05/2019 tarihli rapor kaza tarihinde yürürlükte olmayan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiş; Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından aldırılan 15/12/2022 tarihli raporda ise davacının meydana gelen trafik kazasında meydana gelen göz yaralanması dikkate alınmamıştır. Bu itibarla, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun ve davacının meydana gelen trafik kazasındaki tüm arazlarını değerlendirmeye alan Ege Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 26/05/2023 tarihli raporuna itibar edilerek hüküm tesis edilmiştir. Diğer taraftan, davacı vekili tarafından Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan ve davacının maluliyet oranını %57 olarak belirleyen sağlık kurulu raporu dosyaya ibraz edilmiş ise de Mahkememizce alınan Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalından alınan rapora itirazda bulunulmadığından yeniden rapor aldırılması cihetine gidilmemiştir.
Bu kapsamda davacının talebinin 26/05/2023 tarihli Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı raporu esas alınarak yapılan bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda 268.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.200,00-TL tedavi gideri ile 233,45-TL bakıcı giderinin yönüyle kabulüne, hükmedilen maddi tazminatın davalı ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 06/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre maluliyet durumunun tespit edilmesi gerektiği yönünden bkz. Yargıtay ... HD'nin ...E., ... K. Sayılı kararı ve TRH 2010 tablosu ve progresif rant yöntemi uyarınca hesaplama yapılması gerektiğine dair bkz. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı )
Her ne kadar davacı tarafça dava açılırken geçici maluliyet tazminatı talep edilmemiş ise de, Yargıtay ... HD ve (Kapatılan) ... HD'nin yerleşik uygulamaları gereği geçici iş göremezlik zararının trafik sigorta poliçesi teminatı içinde değerlendirilmesi gerektiğinden, davacı tarafça değer artırım yoluyla talep edilen 268.000-TL sürekli iş göremezlik zararı talebi ile poliçe teminat limiti doldurulduğundan davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Tedavi gideri ve bakıcı gideri talepleri yönünden;
Yargıtay .... HD'nin ... E. ... K. Sayılı kararında; "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'un 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesi ve geçici 1. maddesi ile, sigorta şirketleri ve sigorta şirketinin sorumluluğunu üstlendiği araç işleteni ve sürücüsünün belgeli tedavi giderleri yönünden sorumluluğu son bulmuştur. Sosyal Güvenlik Kurumu, 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi kapsamında tüm tedavi giderlerinden değil, ancak sözkonusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderlerleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir." şeklinde belirtildiği üzere davalının, davacı tarafın belgesiz tedavi giderlerinden sorumlu oldukları, davacının geçici bakıcı gideri zararının da Yargıtay ... HD'nin yerleşik uygulamaları gereği tedavi giderleri teminatında yer aldığı değerlendirilmiştir.
Hatır taşıması yönünden;
Davalı ... şirketi tarafından hatır taşıması savunmasında bulunulmuştur.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda TBK.’nun 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Mahkememizce, davalının hatır taşıması savunmasının değerlendirilmesinde; davalıya sigortalı araçtaki yolcu davacının sürücünün annesi olduğu görülmektedir. Yakın akrabaların taşınması ahlaki bir ödevin ifası kapsamında olup, belirlenen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılamayacağından hatır taşıması sebebiyle indirim yapılmamıştır.
Müterafık kusur yönünden;
Somut olayda kaza tespit tutanağında bulunan mevcut tabloda emniyet kemeri kısmında “takılı değil” yerine “tespit edilemedi” olarak işaretlemenin yapılmış olduğu, bu tespitin aksinin davalı tarafça ispat edilemediği ve davacının kaza sırasında emniyet kemeri takmadığını kanıtlayan bir somut delil bulunmadığı anlaşılmakla müterafık kusur indirimi yapılmamıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
a) 268.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.200,00-TL tedavi gideri ile 233,45-TL bakıcı giderinin temerrüt tarihi olarak takdir edilen 06/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, belirtilen tazminat kalemlerine dair fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
b) Davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine,
2-Alınması gereken 18.404,99-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 35,90-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.000,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.369,09-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 35,90-TL ile 1.000,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.035,90-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 5.522,08-TL yargılama gideri (bilirkişi raporu+posta+tebligat masrafı) ve yargılama esnasında maluliyet raporunun düzenlenmesi için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde yapılan muayenelere ilişkin ödemeler toplamı 1.841,50-TL olmak üzere toplam 7.363,58-TL'den davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 7.200,82-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 42.415,02-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 6.089,91-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 07/11/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı