T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/363 Esas
KARAR NO: 2024/50
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2018
KARAR TARİHİ: 23/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı tarafın 30.04.2014 tarihinde dava dilekçesine ekli taşeron sözleşmesini imzaladıklarını, işlerin müvekkili şirket tarafından eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bahsi geçen işlerin yapımı süreci sözleşmedeki hükümler çerçevesinde 2014 yılı sonuna kadar devam ettiğini, aynı kapsamda sözleşme harici olarak yapılan ve 2015 yılında da faturası kesilen ve ödeme konusunda mutabık kalınan iş bedellerinin ise davalı tarafça 2015 yılında müvekkili şirkete ödendiğini, Sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, çalışma sigorta kayıtları olmasına rağmen sözleşmenin ana konusunu oluşturan Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümü panel ve plank uygulamasma ait yapılan işlere dair işçilik ve uygulama ücretleri sözleşmedeki montaj ve taşıyıcı sistem garantşsş olan 2 yıllık sürecin bahane edilerek ana işveren ...den ödeme yapılmadığı bahane edilerek yetkililerin şehir dışı/yurtdışından olduğu bahane edilerek bir türlü kesin hesap mutabakatı için görüşme davetlerine icabet edilmediğini, müvekkili şirket tarafından yapılan işlerin davalı şirket tarafından ana işveren olan ...'m alt şirketi olan ... İnşaat San.VeTic.Ltd.Sti. isimli şirkete fatura edildiğini ve tüm iş bedelleri bu firmaya fatura edilerek ödemesi alındığını, müvekkili şirketin grup şirketi olan ... Metal Boya Tur.Ltd.Şti. ile bu süreçte davalı şirketin iş ilişkiside devam ettiğini, 2017 yılına gelindiğinde davalı şirket tarafindan halen çeşitli bahaneler üretilerek müvekkili şirketçe yapılan işlerin faturası kesildiği ve davalı şirkete tebliğ ettiğini, ancak davalı şirket tebliğ aldığı faturaları kabul etmeyerek haksız bir şekilde müvekkili şirkete herhangi bir açıklama yapmadan aynen iade ettiğini beyanla 48.655,43 TL alacağın dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacı müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Havalimanı Cip bölümü ve yeni iç hatlarda yapılacak projeler için davadışı yüklenici ... înş.San.Ve Tic.Ltd.Şti ile sözleşme imzaladığını, bu proje içerisinde asma tavan ... ve plank panel üreticisi davadışı ... Yapı ve Zemin Sistemleri San.VeTic.A.Ş.'den montaj işini üstlendiğini, müvekkili şirket ve davacı şirket arasında 30.04.2014 tarihinde İzmir Adnan Menderes Havaalanı Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera bölümünde metal asma tavan uygulamasına ilişkin işler bakımından taşeron sözleşmesi imzalandığını, işin konusunun, sözleşmenin 3-A ve 3-B maddelerinde taraflar arasında düzenlediğini, davacının yüklendiği işi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, teslim etmediğini, işin teslim süresi için belirlenen programın gerisinde kaldığını, işin yapılması için yeterli ve donanımlı eleman temin etmediğini, işin zamanında bitirilemeyeceğinin anlaşılması üzerine müvekkilinin yüklenici olarak kendi işverenine karşı sorumluluğu nedeniyle, Dış Hatlar Terminal binası giriş bölümüne yapılacak ... uygulamasında kendi işçilerini de çalıştırdığını, davacının müvekkili şirket ile aralarında akdedilen sözleşme gereği taşıyıcı sistem için tedarik etmeyi yüklendiği gerekli malzemeyi tedarik etmediğini, taşıyıcı sistem için gerekli malzemenin müvekkili şirket tarafindan tedarik edildiğini, buna ilişkin ... Ticaret Ve San.Tic.A.Ş. tarafindan düzenlenen toplam 7.678,58 TL bedelli fatura örneklerinin ekte sunulduğunu, davacının sözleşmenin 3.B maddesinde belirtilen Dış Hatlar Terminal binası Sera Bölümünde üstlendiği Plank uygulama işini yerine getirmediğini, Dış Hatlar Terminal Binası Sera Bölümündeki Plank uygulaması, panellerin projeye uygun olarak asılması ve montaj işinin müvekkili çalışanları tarafindan yapıldığını, bu bölümde davacının hiçbir işçisi çalışmadığı gibi tüm malzeme tedariki, aparat ve kelepçe bedelleri yine müvekkili şirket tarafindan karşılandığını, müvekkilinin dış hatlarda çalıştırdığı işçilerin maliyetlerinin 31.783,44 TL olduğunu, Dış Hatlar Terminal binası giriş ve sera bölümündeki iş sözleşmesi ile davacı tarafindan üstlenildiği halde müvekkili şirketin SGK hizmet dökümlerinden de görüleceği üzere çalıştırdığı 12 işçi ile işi 2014 yılı Eylül ayı sonuna kadar teslim ettiğini, müvekkilinin davacının sözleşme gereği edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmemesi ve teslim etmemesi nedeniyle yüksek maliyetlerle işi kendi tamamlamak zorunda kaldığını müspet ve menfi zarara uğradığını, davacı tarafindan sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden de görüleceği üzere Dış Hatlar Terminal binası giriş ve sera bölümünde çalışan yüklenici işçi sayısı 4 olup, işçilerin işten çıkış tarihi de 2014 yılı Temmuz ayı olduğunu, davacının 2014 yılı sonuna kadar işe devam ettiği iddiasının gerçekle örtüşmediğini, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin olaran 2017 yılında fatura kesilerek müvekkile gönderildiğini, müvekkili şirket faturaları iade ettiğini beyanla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, esasa girilmesi halinde ise haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Taraf şirketlerin Ticaret Sicil Kayıtları
2-Taraflar arasında imzalanan 30/04/2014 tarihli Taşeron Sözleşmesi
3-Faturalar, Sevk İrsaliyeleri, Ücret Bordroları
4-02.05.2014 tarihli ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş tarafından SGK'ya verilen taşeron firma açılış belge örneği
5-02.05.2014 tarihli ... Yapı ve Zemin Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş tarafından SGK'ya verilen taşeron firma açılış belge örneği
6-İzmir Adnan Menderes Havaalanı Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümü Uygulamasına ilişkin fotoğraflar
7-Müzekkere Cevapları
a) Mahkememizce dava dışı ... İnş. Yapım San.ve Tic. Ltd. Şti.' ne müzekkere yazılarak; davacı şirket tarafından İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, dava dışı şirket vekili tarafından verilen 21/02/2020 tarihli cevabi yazı ile; İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası projesinde sera bölümü, panel ve plank uygulamasında davacı ve davalı şirket ile çalışılmamış olduğu, davalı ... Sistemleri İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti. İle İzmir Adnan Menderes Havalimanı iç hatlar terminal binası projesinde gergili membran sistemleri ile ilgili çalışılmış olduğunun bildirildiği, yazı ekinde iç hatlar terminal binası projesinde gergili membran sistemleri işine ilişkin 5 adet fatura suretinin sunulduğu,
b) Mahkememizce dava dışı ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş'ye müzekkere yazılarak; kendileri tarafından 02/05/2014 tarihli taşeronluk tescilinin yapılması talepli SGK'ya yazılan yazı doğrultusunda davalı şirketin İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, dava dışı şirket vekili tarafından verilen 15/06/2020 tarihli cevabi yazı ile; müvekkilinin İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binasının asma -germe membran sistem, taşıyıcı çelik konstrüksiyon projelendirmesi için ... Yapı ve Sistemleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Yapım San.ve Tic. Ltd. Şti.' nden taşeronluk hizmeti alındığını, ... Yapı ve Sistemleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti' nin alt taşeron olarak ... Yapı ve Zemin Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. Veya başka bir firme ile imzalamış olduğu montaj sözleşmesi ilgili bir bilgi ya da ... ve Sistemleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.' nin Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin iş kayıtlarının şirketleri bünyesinde bulunmadığının bildirildiği,
c) Mahkememizce dava dışı ... Yapı ve Zemin Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş' ye müzekkere yazılarak; davalı şirket tarafından İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, dava dışı şirket vekili tarafından verilen 19/04/2022 tarihli cevabi yazı ile müvekkili şirketin bu projedeki dosya açılış ve kapanış tarihlerinin 28.04.,2014-30.09.2014 olduğu, anılan projede davalı ... ve Zemin Sistemleri İth. İhr, San ve Tic. Ltd.Şti.nin müvekkil şirketin taşeronu olarak çalıştığı, işbu proje dosyasında ...'un çalıştığının tespit edildiğinin bildirildiği, yazı ekinde üst işveren bilgileri içeren taşeron evrakı, üst işveren ... İnş. San. ve Tic.Ltd.Şti. ile imzalanan taahhüt sözleşmesi, alt işveren davalı ... ve Zemin Sistemleri İth. İhr. San ve Tic Ltd.Şti. ile imzalı taahhüt sözleşmesi, 09.10.2014 tarihli taşeron ilişiksizliği evrakı, proje çalışanın ...'un işe giriş bildirgesi, işbu proje çalışmasına dair aylık sigorta hizmet listeleri, SGK taahhuk fişleri ve ödeme dekontlarının sunulduğu anlaşılmıştır.
8-Taraf ticari defter ve belgeleri
9-Keşif ve Bilirkişi raporları
i) Mahkememizce mahallinde 10.01.2019 tarihinde keşif icra edilerek, SMMM bilirkişi, inşaat mühendisi bilirkişi ve hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten, taraflar arasında yapılan 30/04/2014 tarihli taşeron sözleşmesi gereği tarafların edimlerinin yerine getirip getirmedikleri, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarında taraf ticari defterleri üzerinde SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle aldırılan 15/05/2019 havale tarihli raporda özetle; Davacı ... Demir Çelik Makine Branda Tente San. Tic. Ltd. Şti'nin Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, davacı şirketin ticari defterlerinde dava tarihi olan 21.03.2018 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 48.655,49 TL tutarında alacaklı olduğu şeklinde kayıt bulunduğu,
Davalı ... Ve Sistemleri İth.İhr.San.Ve Tic.Ltd.Şti.'nin 2014, 2015, 2016, 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı şirketin 2014, 2015, 2016, 2017 yıllarına ait ticari defterlerinde dava tarihi olan 21.03.2018 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olmadığı şeklinde kayıt bulunduğu,
Davacı tarafin ticari defter kayıtları ile davalı tarafa ait ticari defter kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda: davacı tarafından davalı tarafa düzenlenmiş olan 26 adet toplam 49.453,39 TL.tutarındaki faturaların davacı şirketin ve davalı şirketin ticari defter kayıtlarında bulunduğu, ancak davalı tarafın ticari defter kayıtlarında 11.03.2014 tarih ... nolu 112,16 TL.lik faturanın 112,10 TL olarak işlendiği bu nedenle (112,16 TL -112,10 TL)=0,06 TL fark olduğu,
Davacının ticari defter kayıtlarında; davalının davacıya yaptığı ödemelerin 40.000,00 TL olduğu, fakat davalının ticari defter kayıtlarında davalı tarafın davacı tarafa yaptığı ödemelerin 49.453,33TL olduğu, davalının ticari defter kayıtlarında ödemelerin 9.453,33 TL fazla olduğu, davacının ve davalının ticari defterlerinin 31.12.2014 tarihi itibariyle aralarındaki 9.453,39 TL.lik farkın davalının ticari defterinde 11.03.2014 tarihli ... nolu faturanın 0,06 TL eksik işlenmesinden ve davalının ticari defterinde davalı tarafından davacıya 9.453,33 TL'lik fazla ödemeden kaynaklandığı,
Davacının ve davalının 2015 yılına ait ticari defter defter kayıtlarının karşılaştırılmasında; davacının ticari defter kayıtlarında; davalının davacıya yaptığı ödemelerin 25.000,00 TL olduğu, fakat davalının ticari defter kayıtlarında bu ödemelerin işli olmadığı, davacının ticari defter kayıtlarında ödemelerin 25.000,00 TL fazla olduğu, davacının ve davalının ticari defterlerinin 31.12.2015 tarihi itibariyle aralarındaki 15.546,61 TL.lik farkın davacının ticari defterinde işli olan fakat davalının ticari defterinde işli olmayan 25.000,00 TL.lik fazla ödemeden ve 2014 yılından gelen 9.453,39 TL.lik bakiye farkından kaynaklandığı,
Davacının ve davalının 2017 yılma ait ticari defter kayıtlarının karşılaştırılmasında; davacı tarafından davalı tarafa düzenlenmiş olan 2 adet toplam 64.202,10 TL.tutarındaki faturaların davacı şirketin ticari defter kayıtlarında bulunduğu, ancak davalı tarafın ticari defter kayıtlarında işli olmadığı, Davacı ve davalı ticari defterlerinin 31.12.2017 tarihi itibariyle aralarındaki 48.655,49 TL.lik farkın davacının ticari defterinde işli olan fakat davalının ticari defterinde işli olmayan 64.202,10 TL.Iikfaturalardan, 2015 yılından gelen yukarıda açıklanan 15.546,61 TL.lik bakiye farkından kaynaklandığının tespit edildiği,
Davacının sözleşmesel işi yaptığı sonucuna ulaşılmış ise de; Mahkemece bu konuda ...'a yazılacak müzekkere ile; davalının ...'ın alt taşeronu ...le yaptığı montaj sözleşmesine ilişkin olarak yapılan dava konusu montaj işinde ...'ın alt taşeronu ... firmasından, uyuşmazlığın çözümü bakımından, montaj işinin davalı mı yoksa davalının alt taşeronu tarafından mı yapıldığı, yapılan işin davalıya ödemesine ilişkin bilgi / belgelerin sunması halinde ayrıca teknik değerleme yapılmasının mümkün olabileceği, rapor edilmiştir.
ii)Mahkememizce bilirkişi heyet raporu doğrultusunda dava dışı ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş.' ye müzekkere yazılarak; davalının alt taşeronu dava dışı ... şirketi ile yaptığı montaj sözleşmesine ilişkin olarak yapılan dava konusu montaj işinde montaj işinin davalı tarafından mı yoksa davalının alt taşeronu tarafından mı yapıldığı, yapılan işin davalıya ödemesine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkereye verilen 02/09/2019 tarihli cevabi yazı ile dosya ve ekleri yeniden bilirkişi heyetine tevdii olunarak beyan ve itirazlar doğrultusunda ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 04/10/2019 havale tarihli 1.ek raporda özetle; ... vekili tarafından verilen cevabi yazı ile; Müvekkilinin ... Firmasından İzmir Adnan Menderes Havaalanı dış hatlar terminal binasının asma germe membran sistem taşıyıcı çelik konstrüksiyon projelendirilmesi için taşeronluk hizmeti aldığını, ... Firmasının alt taşeron olarak ... veya başka bir Firma ile imzalamış olduğu montaj sözleşmesi ile ilgili şirket bünyesinde bilgi olmadığının bildirildiği,
Davalı itirazı kapsamında yapılan hesaplamaların incelenmesi neticesinde; sehven maddi hata yapıldığının görüldüğü, yeniden yapılan hesaplama sonucunda; davacının SGK dökümlerine göre gecikmeli olarak işin % 59,14 oranında yaptığı sonucuna ulaşılmış olduğu, buna göre de sözleşmeye göre hakedebileceği tutarın 27.800,33TL olabileceği, rapor edilmiştir.
iii)Mahkememizce dava dışı ... İnş. Yapım San.ve Tic. Ltd. Şti.' ne müzekkere yazılarak; davacı şirketin İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkereye verilen cevabi yazı ile dosya ve ekleri bilirkişi heyetine yeniden tevdii edilerek davacı vekilinin itirazları ve beyanları doğrultusunda itirazları karşılar şekilde ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 20/12/2019 havale tarihli ek raporda özetle;
Dava dosyasında yer teslim belgesinin yer almadığını, davacı ile davalının SGK'lı çalışan listesinin kök raporda cetvel halinde sunulduğunu, davacının toplamda 6 işçi SGK dökümünün olduğu bu işçilerden sadece 2 tanesinin 06/05/2014 ve 08/05/2014 tarihinden 30/09/2014 tarihine kadar çalıştığı, davalının ise bu dönem 12 çalışanı olduğunun tespit edildiği, yine kök raporda, davacı işçilerinin çalıştığı mahallerin, havaalanı dış hatlar terminal binası giriş olarak yer aldığının gösterildiği, bu durumda davacının 60 gün üzerinden hesap yapıldığı yönündeki itirazının haksız olup, SGK dökümüne göre hesaplama yapılmış olduğu, kök raporda 60 gün işin süresi olarak hesaplama tablosunda yer aldığı, ...'a yazılan yazıya istinaden ... tarafından, kök raporda istenen belgelerin sunulmadığı, dosyaya sunulan davacı SGK kayıtlarına göre; davacı işçilerinin Havalimanı dış hatlar terminal binası girişinde çalıştığının anlaşıldığı, diğer taraftan ise; davalının davacıya 65.000,00 tl ödeme yaptığı, dolayısıyla keşif tutarı olan 47.200,00 TL bedel üzerinde iş yapıldığının anlaşılmakta olduğu, davacının talebinde bu bedelin üzerine ilave 48.655,49 TL'lik bir alacak talebinde bulunduğu, davacının davalı işverenin kabul edip ödediği 65.000,00 TL üstüne ilave 48.655,49 TL 'lik hizmet verdiğini iddia ettiğinin görüldüğü,
Tarafların imza altına aldığı sözleşmedeki iş miktarının; ... uygulaması 346831 m2, Plank uygulaması 2101,08 m2 olduğu, işin bedelinin KDV dahil 47.200,00 TL olduğu, davacının birim M2 Fiyatı 8,43 TL / M2 olup , ilave alacak talebinde bulunduğu 48.655,49 TL bedel için gerekecek işin; sözleşme birim fiyatlarına göre; 48.655,49 TL / 8,43 = 5765,56 m2 ilave spanel ve plank uygulaması yapmış olması gerektireceği, SGK dökümünden 30.09.2017 tarihine kadar çalıştırdığı 2 işçi ile bu metrajda iş yapabilme imkanının mümkün olamayacağı teknik kanaatine varıldığı,
Önceki ek raporda, işin yapılabilme yüzdesinin hesaplanmış olduğu, 15.05.2019 tarihli asıl raporda imalatla ilgili ...'dan imalat dökümlerin istendiği, mahkemece bu hususa ilişkin ... firmasından gelen 05.10.2019 havale tarihli yanıtta, dava tarafları arasındaki ilişkiye ilişkin evrakların olmadığının belirtildiği, bu cevap üzerine 15.05.2019 tarihli asıl rapordaki mali bilirkişi incelemeleri de göz önüne alınarak, davalının davacıya yaptığı 65.000,00 TL ödeme dikkate alınarak, yeniden yapılan incelemede, SGK dökümlerindeki işçilikler dikkate alınarak, davacının davalıdan sözleşme tutarı olan 47.200,00 TL ile birlikte ilave 17.800,00 TL daha ödeme aldığı, davacının alacak iddiasına konu ettiği tutar bakımından ise SGK dökümlerine göre bu tutara tekabül eden işin 30.09.2017 tarihine kadar (2) işçi ile yapılabilme imkanının olmadığı, yani sonuç olarak davacının davalıdan bir alacağının olmadığı sonuçlarına ulaşıldığı, rapor edilmiştir.
iv) Mahkememizce dava dışı ... İnş. Yapım San.ve Tic. Ltd. Şti.' ne ve ...' a müzekkere yazılarak; davacı vekilince sunulan ... tarafından SGK na yazılan 02/05/2014 tarihli müzekkerede eklenmek suretiyle davalı şirketin İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtların celbi talep edilmiş, gelen müzekkere cevapları dosya içerisine alınarak, taraf beyan ve itirazları doğrultusunda dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek gelen müzekkere cevapları da değerlendirilmek suretiyle ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 02.07.2020 havale tarihli 3.Ek raporda özetle; Dava dışı şirketlerin gönderdiği cevabi yazıların, 20.12.2019 havale tarihli ek rapor sonucunu değiştirecek nitelikte olmadığı rapor edilmiştir.
v)Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan asıl ve ek raporları arasında çelişki olduğundan dosyanın farklı bir bilirkişi heyetine tevdii ile daha önce alınan raporlardaki çelişkide giderilmek suretiyle taraflar arasında yapılan 30/04/2014 tarihli Taşeron Sözleşmesi gereği tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının davalıdan sözleşme gereği alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarında aldırılan 25/06/2021 havale tarihli raporda özetle; davacı ve davalı tacirlerin 30.04.2015 tarihli eser sözleşmesinin tarafı oldukları ve İzmir Dış Hatlar Terminalinde giriş ve sera bölümü panel işlerinin eser meydana getirme borcu kapsamında üstlenildiği;
Davacının düzenlediği ve davalı yasal defterlerinde kayıtlı bulunmayan 64.202,10-TL tutarındaki iki adet fatura bedelinden kimin sorumlu olduğu hususunun yapılacak teknik inceleme neticesinde ortaya çıkabileceği; davalı yanca yapılan ödeme toplamının 65.000-TL olarak kabul edilebileceği, davacı yasal defterlerine göre, davalının 31.12.2017 tarihi itibari ile 48.655,49-TL borç bakiyesi bulunduğu;
Davalı tarafça ve ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş. tarafından sunulan beyana göre ... işyerinde ... numaralı taşeron numarasında çalışan sigortalı hizmet listesi ile davalı tarafça 02.05.2014 - 30.09.2014 tarihleri arasında 693 adamgün işçi çalıştırıldığı; Davacı tarafça ve ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş. tarafından sunulan beyana göre ... işyerinde 220 numaralı taşeron numarasında çalışan sigortalı hizmet listesi ile davalı tarafça 06.05.2014 - 30.09.2014 tarihleri arasında 528 adamgün işçi çalıştırıldığı; dava konusu alacağın dayanağı sözleşmenin konusu olan İzmir Adnan Menderes Havalimanı - dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümünde metal asma tavan uygulaması işinin sigorta kayıtlarına göre 02.05.2014 - 30.09.2014 tarihleri arasında yapıldığı ve tamamlandığı, ancak davacı işin kendilerince yapıldığını, davalı ise işin davacı tarafça eksik bırakıldığı ve geçiktirildiğini, bu sebeple işin büyük bir bölümünün kendilerince yapıldığını iddia etmekte olduğu,
Dosyada yalnızca çalışan işçi sayısı ve çalıştıkları gün sayısına ilişkin veriler olduğundan, şantiye günlük raporları ve tutanaklar olmadığından, bilimsel bir hesaplama ile işin kim tarafından ne oranda tamamlandığının tespiti mümkün olmadığı, Mahkeme gerek davalı ... gerekse davacı ... firmaları tarafından işyerinde sigortalı olarak çalıştırılan tüm işçilerin, sözleşme konusu iş kapsamında çalıştığı ve tamamının aynı performansta ve miktarda çalıştığını kabul ederse davacının sözleşme konusu işten alacağı % 43,24 x 47.200 = 20.409,28 TL olabileceği;
6098 Sayılı TBK m. 470 ile eser meydana getirme borcunun üstlenen davacı yüklenicinin eseri TBK m. 471 maddesi uyarınca bizzat veya kendi yönetimi altındaki kişilere yaptırması gerektiği; eserin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp teslim edildiğini ispat yükünün yüklenicide (MK m6) olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta; eserin 60 günde tamamlanması gerekirken 152 günde tamamlandığı, eseri sadakat ve özenle yerine getirmesi gereken yüklenicinin TBK m. 472/3 fıkrası uyarınca da bildirim yükümlülüğü altında olduğu, yüklenici davacı ... eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek bir durum ortaya çıkarsa, bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorunda olduğu ancak davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibine gecikmeye ilişkin herhangi bir ihtarname gönderilmediği; TBK m. 473 maddesinde de eserin zamanında tamamlanamayacağının açıkça anlaşılması halinde de işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebileceği düzenlenmiş olup; dava dosyasında davalı işsahibinin sözleşmeden döndüğüne ilişkin bir belgede bulunmadığı;
Sonuç olarak; her iki şirketin de işyerinde işçi çalıştırdığı ve davalının aynı tarihlerde aynı işyerinde devam eden başka işleri olduğu tespit edilmekle birlikte; hangi işçinin hangi işte günde kaç saat çalıştığı, ve her bir işçinin performası/verimliliği bilinemediği; Mahkeme tarafından eser sözleşmesine konu işin davacı ve davalı tarafından birlikte meydana getirildiği ve gerek davalı ... gerekse davacı ... firmaları tarafından işyerinde sigortalı olarak çalıştırılan tüm işçilerin, sözleşme konusu iş kapsamında çalıştığı ve tamamının aynı performansta ve miktarda çalıştığını kabul ederse davacının sözleşme konusu işten alacağı % 43,24 x 47.200 = 20.409,28 TL olabileceği sonuç ve kanaatine ulaşılmasının mümkün olabileceği, rapor edilmiştir.
vi)Dava dışı ... Yapı ve Zemin Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş' ne müzekkere yazılarak; davacı şirketin İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera bölümü panel ve plak uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, dava dışı şirket tarafından verilen cevabi yazı ile davalı ... ve Sistemleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İle aralarında sözleşme bulunmadığı, ticari borç alacak ilişkisi de bulunmadığının bildirilmesi üzerine dosya ve ekleri yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek taraf beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 17/01/2022 havale tarihli ek raporda özetle; taraf itirazları ve dosyaya celp edilen müzekkere cevapları değerlendirildiğinde kök raporda değişikliği gerektirecek bir husus olmadığı, rapor edilmiştir.
vii)Mahkememizce dava dışı ...' şirketine kendileri tarafından 02.05.2014 tarihinde SGK' ya yazılan bildirim dilekçesi ile ... tarafından SGK ya yazılan 02.05.2014 tarihli bildirim dilekçesi de eklenmek suretiyle yeniden müzekkere yazılarak; kendileri ile davalı şirketin İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulamasına ilişkin yapılan iş kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gelen müzekkere cevabı dosya içerisine alınarak taraf beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 05/07/2022 havale tarihli 2.ek raporda özetle; Dava dışı ... Yapı ve Zemin Sist. San. Ve Tic. A.Ş. 'nin 15.04.2022 tarihli müzekkere cevabı ile dava dışı firmanın bu projedeki dosya açılış ve kapanış tarihleri 28.04.2014 -30.09.2014 olduğu, anılan projede davalı ... ve Zemin Sist. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin dava dışı ... firmasının taşeronu olarak çalıştığı, bu proje kapsamında ...'un çalıştığının tespit edildiği, yazı ekinde üst işveren ile imzalanan taahhüt sözleşmesi, alt işveren davalı ile imzalı taahhüt sözleşmesi, 09.10.2014 tarihli taşeron ilişiksizliği evrakı, proje çalışanı ...'un işe giriş bildirgesi, sigorta hizmet listesi, SGK taahhuk fişleri ve ödeme dekontlarının bulunduğu
Dosyadaki tüm sözleşmeler incelendiğinde, dava dışı ... Yapının yine dava dışı işveren ... firması ile imzaladığı 26.03.2014 tarihli sözleşme ile İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiği, dava dışı ... Yapının davalı ... firması ile imzaladığı 17.04.2014 tarihli sözleşme ile davalının İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiği, davalı ... ile Davacı ... arasında imzalanmış 30.04.2014 tarihli sözleşme ile davacının İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiğinin görüldüğü,
Bu durumda üst işveren ... ile dava dışı ... arasında imzalanan, ... ile davalı, davalı ile davacı arasında imzalanmış tüm sözleşmelerin konusu ve yapılacak iş miktarının aynı olduğu yalnızca bedelde farklılıklar olduğunun anlaşıldığı, bu halde davacının ek rapora itirazında davacı şirketin sözleşmede açıkça yazıldığı üzere giriş ... ve sera plank uygulaması kısmını üstlendiği, ancak bilirkişi heyetinin davacının yaptığı işi alınan ve yapılan işin tümü kabul edildiğinden kaynaklandığı iddiasının yersiz olduğu, zira tüm sözleşmelerin miktarı ve konusunun aynı olduğu, bununla birlikte kök raporda da açıklandığı üzere; dava dışı ... firmasının dosyaya sunduğu faturalardan davalı ... firmasının Dava dışı ... firmasına dava konusu olmayan başkaca işler yaptığının anlaşıldığı, ancak verilen işçilik hizmetinin miktarının tespiti dosyadaki belgelerden mümkün olamadığı,
Bunun yanında davalı vekilinin, gerek kök rapora gerekse ek rapora hesap yönteminin açık ve net olmadığı, davalı işçileri ile davacı işçilerinin verimliliklerinin farklı olduğu bu durumda yapılan hesaplamanın varsayıma dayalı olduğunu iddia ettiği, gerek ek raporda gerekse kök raporda açıklandığı üzere, Mahkeme gerek davalı ... gerekse davacı ... firmaları tarafından işyerinde sigortalı olarak çalıştırılan tüm işçilerin, sözleşme konusu iş kapsamında çalıştığı ve tamamının aynı performansta ve miktarda çalıştığını (aksine bir bilgi veya belge dosyasında bulunmamaktadır) kabul ederse kök rapordaki hesap ile işin % 43,24 lük kısmının davacı tarafça yapıldığı ve davacının sözleşme konusu işten alacağı 20.409,28 TL olarak hesaplandığı, bu hesaplamanın davalı ve davacının işyerinde bulundurduğu tüm işçilerin aynı oranda ve aynı miktarda iş yaptığı kabulüne dayanmakta olup dosyada başkaca bir yöntem ile hesap yapılmasını gerektirir ve elverişli herhangi bir veri ve bilgiye rastlanmamış olduğu, tüm bu tespit ve değerlendirmelerin kök ve ek raporda sunulmuş olup gerek tarafların itirazları gerekse dosyaya yeni giren belgelerin değerlendirilmesi neticesinde hesaplama veya görüşlerde herhangi bir değişiklik olmadığı, rapor edilmiştir.
viii)Dosyaya sunulan 2. bilirkişi heyet kök raporu ve 2.ek raporu arasında çelişki bulunduğu anlaşıldığından, tarafların tüm itirazları ve dosyaya sunulan raporlar da değerlendirilmek suretiyle, dosyanın, taraflar arasında yapılan 30/04/2014 tarihli Taşeron Sözleşmesi gereği tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının davalıdan sözleşme gereği alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarında rapor tanzim etmek üzere dosya farklı bilirkişilerden oluşan yeni bir heyete tevdii edilerek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 21/03/2023 havale tarihli raporda özetle; Dava konusu sözleşmenin 30.04.2014 tarihli Taşeron sözleşmesi olup, davalı taşeron ... ile Davacı alt taşeron ... arasında olduğu, konusunun, İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümünde metal asma tavan uygulamasına ait sözleşme olduğu, davalının ise ... Şirketinin alt taşeronu olup, bu şirketin ise üst işveren dışı ... Mühendisliğin alt taşeronu olarak işi üstlendiğinin görüldüğü,
Davacının davasında işi bitirdiğini, teslim ettiğini, 2014 yılı sonuna kadar devam eden işte iş bedelinin faturalarının 2015 yılında düzenlendiğini, ancak davalının faturaları kabul etmeyerek iade ettiğini, kendisinin davalıdan 48.655,43-TL alacaklı olduğunu beyan ettiği; davalının ise davacının yeterli işçi temin edemediğinden, dış hatlar terminal binası giriş bölümünde yapılacak olan ... uygulamasında kendi işçilerini çalıştırdığını, dış hatlar sera bölümündeki plan uygulamasını da yapmadığını, kendi çalışanlarına yaptırdığını, kendilerinin dış hatlarda çalıştırdığı işçilerin maliyetinin ise 31.783,44 TL olduğunu, işin teslimi için 12 işçi çalıştırdığını ve Eylül ayında teslim ettiğini, davacının işi tamamlamadığının savunulduğu, sözleşmenin konusunun; panellerin asılması, taşıyıcı sistem tedariki ve yerine montajı olduğu ve işin miktarının, giriş bölümü ... uygulaması; 3468,31 m2 , KDV Dahil: 47.200,00 TL, sera bölümü plank uygulaması; 2101,08 m2, işin süresinin ise 60 gün olup, bedele KDV'nin dahil olmadığının anlaşıldığı,
Davacı defter kayıtlarına göre davalıya 2014 yılında toplam 40.000-TL, 2015 yılında toplam 25.000-TL ödeme yapıldığı, buna karşın defterlerinde kayıtlı fatura bedellerinin ise 49.453,39-TL olmakla bakiye 15.546,61-TL'nin alınan sipariş avanslarına kaydedildiği ancak davacının ... hesap dışında davalı için 2018 yılında ... nolu bir diğer alt hesap açarak 17.002,10-TL ve 47.200,00-TL bedelli toplam 64.202,10-TL bedelli faturaları ve önceden gelen 15.546,61-TL alınan avansı mahsuplaştırarak 48.655,49-TL alacak tahakkuk ettirmiş olduğu,
Davalı defter kayıtlarında ise yine davacı defter kayıtlarındaki gibi 2014 yılında toplam 49.453,39-TL davacının tahakkuk ettirdiği, buna karşın yine 49.453, 39-TL ödeme kaydı olduğu ve hesabın sıfırlandığının görüldüğü,
Buna karşın davacının dava konusu yaptığı faturaların ise ... nolu bir diğer alt hesap açarak buraya kaydettiği 17.002,10-TL bedelli 14.04.2017 tarihli ve 47.200,00-TL bedelli yine 14.04.2017 tarihli toplam 64.202,10-TL bedelli faturalar olduğu,
Bu halde taraf ticari defterlerinde davacının tahakkuk ettirdiği toplam 49.453,39-TL bedelli fatura ve buna karşın yine 49.453,39-TL ödeme kaydı ortak olup, davacı defterlerinde yer alan toplam 65.000-TL ödeme dolayısıyla alınan avanslara kaydedilen bakiye 15.546,61-TL ve davacının tahakkuk ettirdiği bakiyesi dava konusu toplam 64.202,10-TL bedelli faturalar bakımından fark olduğunun görüldüğü, bu bakımdan davacının kendi defterlerinde yer alıp kendi aleyhine delil olan toplam 65.000-TL ödeme dolayısıyla 15.546,61-TL avans kaydı dolayısıyla davalının toplam ödemesinin 65.000-TL olduğunun kabulünün gerekeceği, buna karşın davacı ve davalı defter kayıtlarına göre, davacının toplam 49.453,39-TL bedelli fatura konusu işin tahakkuk ettiği, ancak bu faturaların toplam 22.980,03-TL'sinin dava konusu sözleşme öncesinde tahakkuk ettirilmiş iken, sözleşme sonrasında ise sadece 26.473,36-TL bedelli fatura tahakkuk ettirilmiş olduğu,
Dava konusu işin eser sözleşmesi olup, davacının dava konusu işi yaptığını ve teslim ettiğini ortaya koymak durumunda olduğunu, dava konusu işin davacı tarafından bitirilip teslim edildiğine dair bir tutanak, yazılı delil bulunmamakta olup, davalının ise davacının işe dair yeterli işçi bulundurmadığını, işi zamanında bitiremediğini, işin kendilerinin temin ettiği işçilerce bitirildiğini savunmakta olduğu, bu bakımdan SGK kayıtları davacı yanısıra davalının da dava konusu işte işçi çalıştırdığını ortaya koymakta olup, davalı da nama/beraber ifayı SGK kayıtları ile ortaya koyabilmekle beraber bunun miktarını net olarak ortaya koyamamakta olduğu,
Dosyaya mübrez raporlarda işçi başına iş miktarı üzerinden hesaplanarak davacının yaptığı iş miktarı ortaya konulmaya çalışılmış ise de, çalıştırılan işçinin işi bilmesi, işte ustalaşmış, uzmanlaşmış olup olmamasına göre işte performansı kişiden kişiye çok değişebilecek olup, bu bakımdan işçi başına hesaplama yapılarak objektif bir sonuca ulaşılması zor gözükmekle beraber, bu halde, davacının kestiği ve davalının kabul ettiği faturalar 49.453,39-TL bedelli olup, bunların sözleşme sonrası 26.473,36- TL bedelli fatura tahakkuk ettirilmiş olduğu, yine heyetçe objektif bir sonuç vermeyeceğini düşünmekle birlikte hesaplamasına katıldığı işin %43,24'ünün davacı taraça bitirilmiş olabileceği ve bunun bedelinin de 20.409,28-TL olduğu tespitine göre de, davacının sözleşme öncesi ve sonrası düzenlediği ve bedelini tahsil ettiği fatura bedelleri de düşünüldüğünde davacının normal yönteme göre işi kendisi bitirip teslim ettiğini ortaya koyamadığı, ancak SGK'da bildirilen işçi sayısı-gün/iş miktarı hesabına göre de yapmış olduğu işin bedelini tahsil etmiş olabileceği, dolayısıyla davacının tahsil edilmemiş bir bakiye alacağı olduğu iddiasını ortaya koyabilmiş gözükmediği, rapor edilmiştir.
ix) Rapora karşı taraf beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden aldırılan 28/11/2023 havale tarihli ek raporda; kök raporda belirtildiği üzere, " sözleşmeye göre işin 60 günde tamamlanması gerekirken 152 günde tamamlandığının görüldüğü, ayrıca sigorta kayıtlarına bakıldığında işin devam ettiği süreçte her iki şirketin de işyerinde işçi çalıştırdığı, ancak davalı vekilinin önceki bilirkişi raporlarına itirazlarında da dikkat çektiği üzere hangi işçinin günde kaç saat çalıştığı ve her bir işçinin performası/verimliliğinin bilinemediği, kaldı ki davalının aynı tarihlerde aynı işyerinde devam eden başka işlerinin olduğunun da anlaşıldığı, bu durumda dosyada yalnızca çalışan işçi sayısı ve çalıştıkları gün sayısına ilişkin veriler olduğundan, şantiye günlük raporları ve tutanaklar olmadığından, bilimsel bir hesaplama ile işin kim tarafından ne oranda tamamlandığının tespitinin mümkün olmadığı, bu sebeple yalnızca toplam işçi sayısını iş miktarına oranlayarak bir hesaplama yapmaya çalışılmış olduğu, dolayısıyla, işin beraber yapıldığının Mahkeme tarafından kabulü halinde, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere orantısal, muhik olabilecek bir hesaplama yapılmış olduğu,
Kaldı ki işin tamamının davacı tarafından yapıldığının kabulü halinde de, davacının KDV dahil 47.200-TL bedelli fatura tahakkuk ettirebilecekken taraf ticari defter kayıtlarına göre toplam 49.453,39-TL bedelli fatura tahakkuk ettirdiği, buna karşılık davacı defter kayıtlarına göre, toplam 65.000-TL, davalı defter kayıtların göre ise yine tahsilat yaptığı, davacı kayıtlarına göre, davacının bu fatura ve işlemlere karşın bu kayıtlar sonrasında ayrı olarak 17.002,10-TL bedelli ve 47.200-TL bedelli iki fatura ile davalı aleyhine toplam 64.202,10-TL daha borç tahakkuk ettirdiği, fazla tahsilatı 15.546,61-TL'nin de mahsubunu yaparak kaydi olarak 48.655,49-TL alacaklı hale geldiğinin görülmekte olduğu, davalı tarafın ise 17.002,10-TL bedelli ve 47.200-TL bedelli iki faturayı kayıt altına almış gözükmemekte olduğu,
Davacının 47.200-TL bedelli sözleşme konusu işe karşın, sözleşme dışı iş iddia ve belgesi de olmaksızın, toplam 113.655,49-TL bedelli fatura tahakkuk ettirdiği, sonradan tahakkuk ettirdiği faturaların irsaliyeli de olmayıp, teslim alan imzası da bulunmadığı, buna karşın iş karşılığı 65.000-TL de tahsilatı bulunması dolayısıyla, iş bedelinin 47.200-TL olup, sözleşme dışı iş iddia ve belgesi de bulunmamakla, yine davacının yapmış olabileceği iş bedelini tahsil etmiş olabileceği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, getirtilen kayıt ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında yapılan 30/04/2014 tarihli taşeron sözleşmesi gereği tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının davalıdan sözleşme gereği alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında, 30/04/2014 tarihli davalı işveren ile davacı yüklenici arasında düzenlenen taşeron sözleşmesi ile, İzmir Adnan Menderes Havalimanı dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü metal asma tavan uygulaması konusunda anlaşmaya varıldığı, sözleşmede ... uygulaması 3.468,31m2 ve plank uygulaması 2.101,08m2 olmak üzere, toplam 40.000-TL +%18 KDV olmak üzere 47.200-TL olarak tutarın belirtildiği, işin süresinin 60 gün olarak belirtildiği; davacı tarafından davalıya düzenlenen 14/04/2017 tarihli ... seri numaralı 17.002,10-TL miktarlı ve 14/04/2017 tarihli ... seri numaralı 47.200,00-TL miktarlı faturalara ve cari hesap alacağına dayalı olarak 48.655,43-TL tutarındaki alacağın tahsili istemiyle eldeki davanın açıldığı; anılan iki adet faturaya konu alacak kalemleri incelendiğinde ... seri numaralı faturanın İzmir Adnan Menderes Havaalanı dış hatlar terminal binası giriş bölümü ... 3.468,31m2 ve sera bölümü plank 2.101,08m2 ile metal asma tavan uygulamasına ait işçilikler olarak belirtildiği, ... seri numaralı faturanın bir kısım malzeme kalemlerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı tarafça ileri sürülen savunmada, davacının dayanak gösterdiği sözleşme ikrar edilmekle, davacının yeterli işçi temin edememesi sebebiyle dış hatlar terminal binası giriş bölümünde yapılacak olan ... uygulamasında davalının kendi işçilerinin çalıştırıldığı, dış hatlar sera bölümündeki plan uygulamasının da davacı tarafından yapılmaması sebebiyle davalının kendi çalışanlarına yapıldığı ileri sürülmektedir.
Davalı şirket, ... Yapı ve Zemin Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin alt taşeronu olup, ... Yapı ve Zemin Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş de üst işveren ... İnşaat...Ltd. Şti.'nin alt taşeronu olarak işi üstlendiği dosyaya celp edilen delillerden anlaşılmaktadır.
Davacı defter kayıtlarına göre, davalı tarafından 2014 yılında toplam 40.000-TL, 2015 yılında toplam 25.000-TL ödeme yapıldığı, kayıtlı fatura bedelleri toplamının 49.453,39-TL olmakla bakiye 15.546,61-TL'nin alınan sipariş avanslarına kaydedildiği ancak davacının 2014-2015 yıllarındaki faturaları takip ettiği hesap dışında farklı bir alt hesap açarak17.002,10-TL ve 47.200,00-TL bedelli toplam 64.202,10-TL bedelli faturaları ve önceden gelen 15.546,61-TL alınan avansı mahsuplaştırarak 48.655,49-TL alacak tahakkuk ettirmiş olduğu; davalı defter kayıtlarında ise davacı defter kayıtlarındaki gibi 2014 yılında toplam 49.453,39-TL davacının faturasının kayıtlı olduğu, buna karşın yine 49.453,39-TL ödeme kaydı olduğu ve hesabın sıfırlandığı; davacının dava konusu yaptığı faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı taraf ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde tespit edilmiştir.
Davaya dayanak sözleşme eser sözleşmesi niteliğinde olup bilindiği üzere eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesiyle bir eser meydana getirmeyi üstlenen yüklenici, üstlendiği bu edimi iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek ve meydana getirilen eseri teslim etmek, iş sahibi de eserin teslimi ile muaccel olan iş bedelini ödemek borcu altındadır.
Eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyetiyle iş sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlanmaktadır. (Yargıtay 15. HD 20/03/2017 tarih ve 2017/526 E- 2017/1199 K)
Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda eksik işlerin varlığı ve kim tarafından giderildiği konusunda yüklenici ve iş sahibinin birbiriyle çelişen beyanda bulunmaları halinde bu konularda ispat yükünün kimde olduğuna bakılmalı ve buna göre bildirilen deliller değerlendirilmelidir. İspat yükü belirlenirken kanuni ve fiili karinelerden de yararlanılmalıdır.
Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK. madde 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK. madde 190) olup, bu temel kurallarında sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.
Eser sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi savunulup ispat edilebilir. ( Yargıtay 15. HD. 16/03/2017 tarih ve 2016/3073 E- 2017/1156 K) Bu nedenle eser sözleşmelerinde kural olarak sözleşme feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bir başka anlatımla iş sahibi, eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Eser sözleşmelerinde iş bedeli zorunlu unsurdur. Bu tip sözleşmelerde iş sahibi ya da yüklenici çoğu zaman iş bedelini kararlaştırmaktadır. Buna rağmen yani tarafların eser sözleşmesi kurulması konusunda mutabık kalmalarına rağmen bedeli kararlaştırmamış olmaları mümkündür. Bedelin kararlaştırılmamış olması sözleşmeyi bedelsiz hale getrimeyeceği gibi geçersiz sayılmasını da gerektirmez. Bedel açık olarak kararlaştırılmamış olsa dahi eser sözleşmesi ilişkisi geçerli olarak kurulmuş olacaktır. Bedel sözleşmede kararlaştırılmamış ise sözleşmedeki esaslara göre iş bedeli hesaplanmalıdır. Sözleşmede bedelin açık olarak belirlenmemiş olması halinde TBK'nun 481. maddesinde bedelin yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine göre belirleneceği hükme bağlanmıştır. Yargıtay .... Hukuk Dairesi içtihat ve uygulamalarında eser sözleşmesi ilişkisi sabit olup, sözleşmede bedelin yazılmamış olması ve tarafların bedelde anlaşamamaları halinde iş bedelinin bilirkişiye yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplattırılacağı kabul edilmektedir.
Eser sözleşmelerinde iş sahibi kararlaştırılan iş bedelini ödemekle sorumludur. Senetle ispat zorunluluğuna ilişkin HMK 200 vd maddelerdeki düzenlemelerin sonucu olarak hukuki işlem niteliğinde olan ödeme olgusunun kural olarak yazılı delille veya diğer kesin delillerle ispatlanması gerekir.
Eser sözleşmelerinde yüklenicinin hak ettiği ve ödenmeyen iş bedeli alacağı olup olmadığı ya da iş sahibinin fazla ödemesi olup olmadığının belirlenmesi için yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların sözleşme fiyatları ile yazılı sözleşme bulunmayan imalâtlarında işin yapıldığı ileri sürülen tarihte yürürlükte bulunan TBK'nun 481. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri hesaplanıp kanıtlanan ödemeler düşüldükten sonra sonucuna göre belirlenmesi gerekir.
Açıklanan bu hususlar kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; davalı tarafın temel savunması dış hatlar terminal binası giriş bölümüne yapılacak olan ... uygulamasının kendi işçilerinin de çalıştırılarak işin tamamlandığı, dış hatlar sera bölümü plank uygulamasının da davacı tarafından yapılmayıp davalının kendi çalışanları tarafından yapıldığı şeklinde olmakla, davacı tarafça sunulan dava konusu işin yapıldığı yerde çalışan işçi kayıtları ile Mahkememizce ... ... ile diğer alt taşeronlar ... ve ... firmalarından dava konusu işe ilişkin kayıt ve belgeler ile işçi kayıtları celp edilmiştir. Celp edilen kayıt ve belgeler doğrultusunda ......Yapım ve İşletme A.Ş adına ... ... Yatırım İnşaat ve İşletme A.Ş tarafından yapımı üstlenilen Adnan Menderes Havalimanı işyerinde alt yüklenici ... İnş. Yapım San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenicisi olduğu metal asma tavan uygulaması işi kapsamında ... Yapı ve Zemin Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. ile 28/04/2014 tarihi itibariyle çalışmaya başladığı; ...... A.Ş.'nin de 02/05/2014 tarihi itibariyle davalı alt taşeron ile çalışmaya başladığı, bu yönde SGK'ya taşeron bildirim ve kayıtlarının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça ve ... ... Yatırım İnşaat İşletme A.Ş. tarafından sunulan beyana göre işyerinde ... numaralı taşeron numarasında çalışan sigortalı hizmet listesi ile davalı tarafça 06/05/2014- 30/09/2014 tarihleri arasında 528 adam/gün işçi çalıştırıldığı, çalıştırılan işçilerin hizmet dökümüne göre Mayıs ayında 128 adam/gün, Haziran ayında 134 adam/gün, Temmuz ayında 111 adam/gün, Ağustos ayında 67 adam/gün, Eylül ayında ise 88 adam/gün işçi çalıştırıldığı görülmektedir.
Dosyamız kapsamında davalının ...'ın alt taşaronu ......A.Ş ile yaptığı montaj sözleşmesine ilişkin olarak yapılan dava konusu işte uyuşmazlığın çözümü bakımından davalı ile yapılan sözleşme kapsamındaki montaj işinin davalı mı yoksa davalının alt taşeronu davacı tarafından mı yapıldığı, yapılan işin davalıya ödenmesine ilişkin kayıt ve belgelerin celbi hususunda ...... A.Ş. İle onun işverini ... İnş. Ltd. Şti.'ye yazılan müzekkerelere cevaben, davanın tarafları ile dava konusu dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulaması işine ilişkin olarak bir kayıt olmadığı bildirilmiştir. Müzekkere cevabından da anlaşıldığı üzere, davalı ve davacı şirketlerin dava dışı ... İnş. Ltd. Şti. ile dış hatlar terminal binası giriş ve sera bölümü panel ve plank uygulaması işine yönelik olarak doğrudan ilişkisi bulunmamaktadır.
Dosyadaki tüm sözleşmeler incelendiğinde, dava dışı ......A.Ş. dava dışı işveren... İnş. Ltd. Şti. ile imzaladığı 26/03/2014 tarihli sözleşme ile İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiği; dava dışı ......A.Ş'nin davalı ile imzaladığı 17/04/2014 tarihli sözleşme ile davalının İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiği; davalı ile davacı arasında imzalanmış 30/04/2014 tarihli sözleşme ile davacının İzmir Adnan Menderes Havalimanı - Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde 3.468,31 m2 ... ve 2.101,08 m2 plank uygulamasını yapmayı yüklendiği görülmektedir.
Bu durumda üst işveren ... İnş. Ltd. Şti ile ......A.Ş. arasında imzalanan, ... A.Ş. ile davalı, davalı ile davacı arasında imzalanmış tüm sözleşmelerin konusu ve yapılacak iş miktarı aynı olup yalnızca bedelde farklılıklar bulunmaktadır.
... İnş. Ltd. Şti. tarafından Mahkememize ibraz edilen müzekkere cevabı ekinde dosyamıza sunulan hakediş faturalarından, davalının ... İnş. Ltd. Şti.'ye dava konusu iş dışında bulunan işleri de yaptığı, bu kapsamda davalı ile ... İnş. Ltd. Şti.'nin Adnan Menderes Havalimanı iç hatlar terminal binası projesinde membran sistemleri ile ilgili birlikte çalıştığı anlaşılmaktadır. Davaya dayanak sözleşmenin konusu olan -İzmir Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası Giriş ve Sera Bölümünde Metal Asma Tavan Uygulaması- işinin SGK kayıtlarına göre 02/05/2014 - 30/09/2014 tarihleri arasında yapıldığı ve tamamlandığı; mevcut durum itibariyle sözleşmeye göre işin 60 günde tamamlanması gerekirken 152 günde tamamlandığı, davacı ile davalının SGK'lı çalışan kayıtları değerlendirildiğinde davacının toplamda 6 işçi SGK dökümünün olduğu bu işçilerden sadece 2 tanesinin 06/05/2014 ve 08/05/2014 tarihinden 30/09/2014 tarihine kadar çalıştığı, davalının ise bu dönem 12 çalışanı olduğu görülmektedir. Ayrıca SGK kayıtlarına bakıldığında işin devam ettiği süreçte davacı ve davalı şirketin her ikisinin de işyerinde işçi çalıştırdığı da açıktır. Dolayısıyla, davacı ile davalı taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin devam ettiği sırada davalı şirketin aynı işyerinde başka işler için de işçilik hizmeti verdiği sabit olmakla, verilen işçilik hizmetinin miktarının tespiti dosya kapsamındaki delil ve belgeler itibariyle aldırılan tüm bilirkişi raporlarında kesin ve net olarak tespit edilememiş, bilirkişiler tarafından çalışan işçi sayısı ve çalıştıkları gün sayısına ilişkin verilerden hareketle hesaplama yapmıştır. (Mahkememizce şantiye günlük raporları ile şantiye tutanaklarının celbi hususunda alt taşeronlar ile ...'a müzekkereler yazılmış ise de bilimsel hesaplamaya veriler sunulmamıştır.) Bununla birlikte, ... İnş. Ltd. Şti.'den celp edilen davalının hakediş faturalarının incelenmesinden, davalı ile ... İnş. Ltd. Şti.'nin iç hatlar terminal binası membran sistem ve taşıyıcı çelik konstrüksiyon işine ilişkin son hakediş faturasının 25/04/2014 tarihli olduğu, dolayısıyla davalının işçi kayıtlarına göre bu tarihten sonra havalimanında başkaca yaptığı iş olmadığının sabit hale geldiği, dolayısıyla davacı ve davalı tarafından işin belli bir kısmının birlikte yapıldığının kabulünün gerektiği, davalının dava konusu işte kendi işçilerinin de çalıştırıldığı savunmasını ispat ettiği Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Bu kabule göre ve davacı tarafından işin yapıldığına dair şantiye tutanakları vs gibi bilimsel hesaplama yapmaya elverişli delil sunulmadığından, Mahkememizce bilirkişi raporunda hesaplama yöntemi olarak benimsenen davalı ve davacı şirketler tarafından işyerinde sigortalı olarak çalıştırılan tüm işçilerin sayısı ve çalışma süresine göre değerlendirme yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Buna göre, iş süresince davacı tarafça 528 adam/ gün, davalı tarafça 693 adam /gün işçi çalıştırıldığı tespit edildiğinden, bu durumda işçilik oranına göre % 43,24 oranında işçiliğin davacı tarafça, % 56,76 oranında işçiliğin ise davalı tarafça yapıldığı yönündeki hesaplamaya Mahkememizce itibar edilmiştir. Bu halde işin % 43,24'lük kısmının davacı tarafça yapıldığı kabul edildiğinden davacının sözleşme konusu işten alacağı 20.409,28-TL olacağından ve davacı tarafından bu kısma ilişkin ödemeler alınmış olduğundan bakiye alacağının bulunmadığı kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihiyle alınması gereken 427,60-TL red harcının başlangıçta alınan 830,92-TL peşin harç ve tamamlama harcı olarak yatırılan 60,20-TL harçtan mahsubu ile bakiye 463,52-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı