T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/806 Esas
KARAR NO: 2021/513
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2018
KARAR TARİHİ: 15/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... ... Bankası AŞ vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı arasında akdedilen ... Sözleşmesiyle 48 aylığına 10 tekneli kalbur 2 adet, 6 tekneli kalbur 1 adet, 3 tekneli kalbur 2 adet, helezon 9 m. 2 adet, helezon 5,5 m. 1 adet, helezon 7.5 m. 1 adet, siol 3x3x5,50 m 8 adet, elevatör 6 m. 11 adet, elevatör 7 m. 2 adet, elevatör 5 m. 7 adet taşıyıcı bant 9 m. 2 adet, taşıma bandı 5m. 2 adet (... Makinası) olup teçhizat temiz ve ilk el olarak kiralanmış olduğunu, Borçlunun kira bedellerini ödememesi üzerine İzmir .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile 2.438.405,07 TL takip çıkışlı alacak miktarı üzerinden 04.12.2014 tarihinde takibe başlandığını ancak yine de borcun hala ödenmemiş olduğunu, kira bedellerinin halen ödenmemiş olması karşısında müvekkili banka açısından akdin devamının beklenemeyeceğinin açık olduğunu, bu süre içerisinde hassas olan "... Makinasının" ciddi zarar görme ihtimalinin yüksek olduğunu beyanla ... Sözleşmesinin müvekkili bankaca haklı olarak feshedildiğinin ve malların malikinin müvekkili banka olduğunun tespit edilmesini , makinenin zilyetliğinin müvekkili kuruma teslim edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı halde cevap sunmamıştır.
DELİLLER:
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; alacaklı Türkiye ... Bankası A.Ş tarafından borçlular ... Gıda ve Ürünleri San. Tic. Ltd Şti, ... Gıda Tarım Orman Ürünleri İnşaat San. Tic Aş, ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü yolla toplam 2.438.405,07 TL alacakla ilgili takip başlatıldığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Noterliğine müzekkere yazılarak celp edilen 31/01/2012 tarih ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde ... sözleşmesi ve eklerinin onaylı bir örneği dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyaya sunulan 29/03/2019 Tarih ... yevmiye nolu "Düzenleme Şeklinde Alacak Temlik Sözleşmesi" uyarınca, dava konusu alacağın Türkiye ... Bankası A.Ş. tarafından ... Yönetimi A.Ş.' ne temlik edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak; re'sen seçilecek bir Makine Mühendisi bilirkişi refakate alınarak keşif icrası ile davaya konu makinelerin incelemesinin yapılarak rayiç değerlerinin tespit ettirilmesi ve buna ilişkin rapor alınması istenilmiş, talimat Mahkemesince keşfin icra edildiği, keşif sonrası Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 13/12/2018 havale tarihli raporda özetle; 05.12.2018 keşif günü ... Bölgesinde bulunan fabrikaya mahkeme heyetiyle gidildiğinde Fabrikanın boş ve kullanılmıyor olduğu, Rayiç değerleri istenen makinelerin fabrikada olmadığı, değerlendirecek herhangi bir emtiaya rastlanmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce dosya Makine Mühendisi ... ve SMMM bilirkişisi ...' a tevdi ile davacının ... Sözleşmesi gereğince davalıdan alacaklı olup olmadığı, finansal kiralamaya konu makinelerin değeri ve malların iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 21/02/2020 havale tarihli raporda özetle; Dosya içeriğinde yapılan tüm incelemeler neticesinde; Davacı ... ... Bankası A.Ş. tarafından T.C. ... Noterliğinde 31.Ocak 2012 tarih ve ... yevmiye no.lu "... Sözleşmesi' ile (... Metal İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imal ve satışı yapılan) 12 Kalem ve 41 parça ve sözleşme tarihi itibariyle Toplam Değeri 400.570,00 TL. (Dörtyüzbinbeşyfizyetmişlira) olan "... Makine" tesisinin Davalı (Borçlu) ... Gıda Tarım Orman Ürün. San. ve Tic. A.Ş.' ne teslim edilmiş olduğu,
Davacı tarafa ait 2012 -2013 ve 2014 yılına ait ticari defterlerin 6102 sayılı TTK' nun 64/3. maddesi ve V.U.K. 182, 220, 221 Maddesi uyarınca yapılması gereken noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, (2013 yılına ait Büyük defter ve Envanter defteri noter yevmiye numaraları okunaklı olmadığı için yazılmamıştır), Defterlerin tasdik açısından usulüne uygun olduğu, ancak ticari defterler tam olarak dava dosyasına sunulmamış olduğundan dolayı usulüne uygun tutulup tutulmadığının tespit edilememiş olduğu, Ayrıca Noter açılış ve kapanış tasdiklerinde dosyaya sunulan noter tasdiklerinde Noterden onaylanmış aslı gibidir kaşesi bulunmamakta olup, davacı lehine delil vasfına sahip olup olmadığı hususunun Mahkemeye ait olduğu,
Davacı tarafa ait ticari defterlerin 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal süresinde e-defter beratının alındığı,
Dava dosyasına sunulmuş olan cari hesap ekstresi 04/03/2012-10/10/2014 tarihlerini kapsamakta olup, kredi ödemesi ve müstahsil ödemesi açıklamaları ile kayıt yapıldığı, 10/10/2014 tarihinde davalı şirket bakiyesinin 0,00 TL olduğu, teçhizatların kiralanmasına dair kayıt ve icra takibine konu 17/11/2014 tarihli 2 adet senede dair kayıtların bu ekstrelerde bulunmadığı, Takdiri mahkemeye ait olmak üzere ticari defterler üzerinde inceleme yapılması ve rapor tanzim edilmesinin gerektiği, cari hesap ekstresinde herhangi bir sonuca ulaşılamadığı,
Mali incelemeler yönünden Davacı tarafça dava dosyasına ticari defterler ibraz edilmemiş olup, Mahkeme tarafından takdir edildiği takdirde, davacı tarafça ticari defterler ibraz edilmesi halinde ek rapor tanzim edileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce dosyanın yeniden daha önce rapor düzenleyen SMMM bilirkişisine tevdi ile SMMM bilirkişisi ...' a yerinde inceleme yapma yetkisi de verilmek suretiyle temlik eden Türkiye ... A.Ş.' nin defterleri üzerinde inceleme yapılarak daha önce belirtilen hususlarda ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 05/02/2021 havale tarihli ek raporda özetle; Davacı şirket ticari defterlerinde ... sözleşmesine konu makinenin 06/02/2012 tarihinde 538.205,28 TL bedelle kayıt altına alındığı, davalı şirket tarafından sözleşme ödeme planında belirtilen 48 ay 11.212,61 TL taksit tutarının davacı şirket ticari defterlerinde 37 taksidinin (11.212,61 x 37= 414.866,57 ) 414.866,57 TL'sinin davalı şirket tarafından ödendiği, geri kalan 11 aylık taksidin (11.212,61 x 11= 123.338,71) 123.338,71 TL'nin ödenmediği,
Davacı şirket ticari defterlerinde icra takip tarihi itibariyle davalı şirketin kiralanan makineden kaynaklı olarak 145.763,93 TL borçlu olduğunun görüldüğü, icra takip tarihinden sonra 2 adet taksidin ödendiği ve bakiyenin 123.338,71 TL olduğu,
Davacı şirket ticari defterlerinde takibe konu 800.000,00-TL bedelli senetin 31/01/2012 tarihinde "541709 nolu teminat senedi" açıklaması ile 98210110 nolu nazım hesaplarda izlendiği, davalı şirketin izlendiği hesapta kaydın tutulmadığı, takibe konu 31/01/2012 tanzim tarihli 1.800.000,00 TL bedelli diğer senedin davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtilmiştir.
Davacı vekili 08/04/2021 havale tarihli dilekçesi ile; 40.000,00-TL olan taleplerini 360.570,00 TL arttırarak 400.570,00-TL’ye ıslah ettiklerini beyan ederek, ıslah harcını tamamlamış, dilekçe ekinde dava konusu malların davalıya teslimine dair evrakları ibraz etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, ... sözleşmesinden kaynaklı kiralama konusu malların iadesine ilişkin davadır.
Davacı ... ... Bankası A.Ş. adına vekaleten ... ile ... Gıda Tarım Orman Ürün. San. ve Tic. A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ... tarafından T.C. ... Noterliğinde 31.Ocak 2012 tarih ve ... yevmiye no.lu ... Sözleşmesi akdedildiği, ... Sözleşmesine konu 2 adet 10 tekneli kalbur , 1 adet 6 tekneli kalbur, 2 adet 3 tekneli kalbur, 2 adet 9 m Helezon, 1 adet 5.50 m Helezon, 1 adet 7.50 m Helezon, 8 adet 3x3x 5.50 m Silo, 11 adet 6 m Elevatör, 2 adet 7 m Elevatör, 7 adet 5 m Elevatör, 2 adet 9 m Taşıyıcı Bant, 2 adet 5 m Taşıma Bandı( ... Makinesi) nın 48 ay süre ile davalı şirkete kiralanmış olduğu, davalı şirket tarafından 37 taksitin ödendiği, geri kalan 11 aylık taksitin ödenmediği, kira bedellerinin ödememesi üzerine davacı tarafça İzmir 2. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile 2.438.405,07 TL takip çıkışlı alacak miktarı üzerinden 04.12.2014 tarihinde takip başlatıldığı, alacağını tahsil edemeyen davcı tarafça ... Sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin ve malların maliki olduklarının tespit edilmesi ve malların iadesi talepli mahkememizde iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce Makine Mühendisi ... ve SMMM bilirkişisi ...' tan davacının ... Sözleşmesi gereğince davalıdan alacaklı olup olmadığı, finansal kiralamaya konu makinelerin değeri ve malların iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında 21/02/2020 ve 05/02/2021 havale tarihli rapor ve ek rapor aldırılmıştır.
6361 Sayılı yasanın 23./1 maddesine göre; ... konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilirler. Aynı yasanın 24/2 maddesine göre; kiracı, sözleşme süresinde ... konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yine aynı yasanın 31. Maddesinde; (1) Kiralayan, ... bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
(2) Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.
Somut olayımızda; davacı tarafça ... Noterliğinin 31.Ocak 2012 tarih ve ... yevmiye no.lu "... Sözleşmesi' ile (... Metal İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imal ve satışı yapılan) 12 Kalem ve 41 parça ve sözleşme tarihi itibariyle Toplam Değeri 400.570,00 TL. (Dörtyüzbinbeşyfizyetmişlira) olan "... Makine" tesisinin Davalı (Borçlu) ... Gıda Tarım Orman Ürün. San. ve Tic. A.Ş.' ne teslim edilmiş olduğu, davalının 11 taksiti ödemediği ve fabrika binasını boşaltmış olduğu, ... konusu makinelerin davalı şirket adresinde bulunmadığı mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemelerinden anlaşılmıştır.
Tüm bu bilgiler ışığında; davalının taraflar arasında yapılan ... sözleşmesi gereğince ödemesi gereken taksitlerin bir kısmını ödemediği, davacı tarafça Turgutlu ... Noterliğinin 31/10/2014 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıya borcu 60 gün içerisinde ödemesi için 6361 sayılı yasanın 31. Maddesi gereğince ihtarname tebliğ edildiği, verilen süre içerisinde borcun ödenmemiş olduğu anlaşılmakla, davacının taraflar arasındaki ... sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, sözleşme gereği ... konusu malların tekrar davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın ıslah edilen miktar itibariyle kabulü ile; Temlik eden Türkiye ... Bankası A.Ş. İle davalı şirket arasında yapılan ... Noterliği 31 Ocak 2012 Tarih ... Yevmiye Numaralı düzenleme şeklinde ... Sözleşmesinin temlik eden banka tarafından haklı olarak fesih edildiğinin tespitine, ... Noterliği 31 Ocak 2012 Tarih ... Yevmiye Numaralı düzenleme şeklinde ... Sözleşmesine konu 2 adet 10 tekneli kalbur , 1 adet 6 tekneli kalbur, 2 adet 3 tekneli kalbur, 2 adet 9 m Helezon, 1 adet 5.50 m Helezon, 1 adet 7.50 m Helezon, 8 adet 3x3x 5.50 m Silo, 11 adet 6 m Elevatör, 2 adet 7 m Elevatör, 7 adet 5 m Elevatör, 2 adet 9 m Taşıyıcı Bant, 2 adet 5 m Taşıma Bandı( ... Makinesi) nın davalıdan alınarak davacıya aynen teslimine, aynen tesliminin mümkün olmaması halinde İcra Müdürlüğünce İİK' nun 24.maddesinin tatbik edilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Temlik eden Türkiye ... Bankası A.Ş. İle davalı şirket arasında yapılan ... Noterliği 31 Ocak 2012 Tarih ... Yevmiye Numaralı düzenleme şeklinde ... Sözleşmesinin temlik eden banka tarafından haklı olarak fesih edildiğinin TESPİTİNE,
2- ... Noterliği 31 Ocak 2012 Tarih ... Yevmiye Numaralı düzenleme şeklinde ... Sözleşmesine konu 2 adet 10 tekneli kalbur , 1 adet 6 tekneli kalbur, 2 adet 3 tekneli kalbur, 2 adet 9 m Helezon, 1 adet 5.50 m Helezon, 1 adet 7.50 m Helezon, 8 adet 3x3x 5.50 m Silo, 11 adet 6 m Elevatör, 2 adet 7 m Elevatör, 7 adet 5 m Elevatör, 2 adet 9 m Taşıyıcı Bant, 2 adet 5 m Taşıma Bandı( ... Makinesi) nın davalıdan alınarak davacıya aynen teslimine, aynen tesliminin mümkün olmaması halinde İcra Müdürlüğünce İİK' nun 24.maddesinin tatbik edilmesine,
3-Alınması gereken 27.362,93-TL harçtan peşin alınan 683,10-TL harç ile 6.157,65-TL olarak alınan ıslah harcının mahsubu ile bakiye eksik kalan 20.522,18-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4- Peşin, başvuru harcı ve ıslah harcı için yapılan toplam 6.876,65-TL ile davacı tarafından dosyada yapılan 3.094,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 9.970,65- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak temlik alan davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 36.489,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak temlik alan davacıya verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
15/06/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır