T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/929 Esas
KARAR NO: 2023/983
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2018
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, faturalara konu malları davalıya sattığını ve davalının da söz konusu malları teslim aldığını, müvekkili tarafından kesilen faturaların e-fatura olarak davalıya gönderildiğini, sistem üzerinden gönderilen e-faturalara davalı tarafından yasal süre içerisinde itiraz edilmediğini veya herhangi bir iade fatura müvekkili şirkete gönderilmediğini, davalı tarafın, müvekkili şirkete sistem üzerinden e-imzalı olarak gönderdiği 24.05.2018 tarihli BA Mutabakatı yazısında 2018 yılı Nisan ayına ait 27 adet faturaya ilişkin olarak KDV hariç 43.543 TL borcu olduğunu belirttiğini, yine davalı tarafından kaşelenip imzalanmış olan 29.06.2018 tarihli BS Mutabakatı incelendiğinde 2018 yılı Mayıs ayına ait 22 faturaya ilişkin olarak müvekkilinin davalıdan KDV hariç 16.965 TL alacağı olduğunun belirtildiğini, buna göre davalının ticari defter kayıtları ve müvekkilinin ticari defter kayıtları esas alındığında müvekkilinin davalıdan takip tarihi itibari ile 60.508+%18 KDV alacağı olduğunun sabit olduğunu, buna karşın davalı tarafın kötüniyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini belirterek, Torbalı İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyadan başlatılan takibe ilişkin davalı tarafından haksız yapılan itirazın iptali ile takibe konu 71.400,69 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi, masraf ve vekalet ücreti ile tahsiline, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin... Adi Ortaklığı ile ... tarafından İzmir İli, Çiğli İlçesinde yapılan... Projesi kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin iç mimarisinde kullanılan mobilyaları ürettiğini, söz konusu mobilyaların dolaplarında kullanılan kulpların davacı taraftan satın alındığını, karşı taraftan satın alınan kulplarda oksitlenmeye benzer lekelenmelerden kaynaklı deformasyonlara rastlanıldığı hususunda işveren tarafından müvekkili şirkete ihtarname çekildiğini, anılı ihtamame gereğince yapılan tetkiklerde ürünlerde kusurun bulunduğu ve anılı kusurun davacı yandan kaynaklandığının tespit edildiğini, bunun üzerine davacı şirkete çekilen ihtarnamede ayıplı ürünlerin değiştirilmesinin istenildiğini ancak karşı tarafın verdiği cevabi ihtarnamede bu durumu kabul etmediğini, müvekkili şirket; işveren şirket tarafından herhangi bir cezai şarta maruz kalmamak, işleri süresinde yetiştirmiş olmak adına söz konusu ayıplı ürünlerin ivedilikle değiştirilmesi gerektiğinden Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.iş dosyası ile tespit yaptırdığını, davacı tarafından yapılan işlerde gizli ayıp olduğu hususunun tespit edildiğini, davacı yanın edimini eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getiremediğini, bahse konu davadaki ayıp, gizli ayıp olduğundan dolayı teslim aşamasında kontrol yapıldığında ortaya çıkmayacağının da aşikar olduğunu, zamanla davacı taraftan alınan kulplarda oksitlenmeye benzer lekelenmelerden kaynaklı deformasyonlara rastlandığını, site sakinlerinden gelen şikayetler üzerinde davalı şirket yetkililerinin tamamına yakın dairelerin ayıplı olan kulplarını başka bir şirketten satın alarak değiştirdiğini, davacı tarafın tüm ihtarlara rağmen ayıplı ürünlerin değiştirilmesinden imtina ettiğini, davalı müvekkilinde, işveren şirket tarafından herhangi bir sorumluluğa maruz kalmamak adına işleri süresinde yetiştirmek adına başka bir şirketten ayıplı ürünlerin yerine yeni kulplar sipariş ederek ayıplı ürünleri değiştirmek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin bakiye borcu olan 71,400,69 TL bedeli davacı yanın ayıplı ürün nedeniyle müvekkili şirketi uğrattığı zararı karşılamak ile yükümlü olduğundan davalı şirketin takas def'ini kullandığını ve davacı yanın bakiye alacağını ödemediğini, satılan ayıplı ürün ile müvekkili şirketin ... Mob. Aks. Ith. Hırdavat İnş. Boya Paz. San. Tic. Ltd. Şti'ne 91.931,09 TL ödediğini, davacı yanın müvekkili şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığını belirterek, davacı yan tarafından satılan ürünlerde gizli ayıp olduğu hususu tespit edildiğinden bahisle davacı yanın müvekkili şirketten herhangi alacağının bulunmaması nedeniyle davacının haksız davasının esastan reddine, icraya intikal eden yekün üzerinden %20'den az olmamak üzere davacının müvekkili şirkete icra tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tarafların ticari defter ve kayıtları,
Torbalı İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası,
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası,
Denizli Ticaret Sicil Müdürlüğü ve İzmir Ticaret Sicil Müdüğü yazı cevabı,
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM bilirkişisi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 02.02.2019 tarihli bilirkişi raporu,
SMMM Bilirkişisi ve İç Mimar Bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13.05.2019 tarihli bilirkişi raporu, 19.11.2019 tarihli bilirkişi ek raporu, 15.04.2020 tarihli 2. Bilirkişi ek raporu, 28.08.2020 3. Bilirkişi ek raporu,
T.C. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Deneysel Fen Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (DEFAM) tarafından 19.12.2019 numune tarihli Teknik Değerleme Raporu,
01.03.2022 günü saat tarihli keşif sonrası SMMM bilirkişi, Mimar Bilirkişi ve Petrol ve Doğalgaz Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 31.08.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 26.05.2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faturaya dayalı başlatılan icra takibinde davalı tarafından borca yapılan itirazın iptali davasıdır.
Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 71.400,69 TL tutarlı fatura alacakları nedeniyle icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresinde borca itiraz edildiği, itirazın davacıya tebliğ edilmediği ve süresinde itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı dava dilekçesinde davalının icra takibine konu fatura da yer alan malları teslim almasına rağmen ödeme yapmadıklarından icra takibi yaptıklarını belirterek icra takibinde davalının borca itirazının iptali talep edilmiştir. Davalı tarafça süresinde sunulan cevap dilekçesinde davacı ile davalı arasında satım akdine dayalı ticari ilişki bulunduğu belirtilerek dava konusu faturalara konu ürünlerden önce davacıdan satın alınan ve... projesi 800 konutlu sitede kullanılan kulplarda oksitlenmeye benzer lekelenmelerden kaynaklı deformasyonlara rastlandığı, site sakinlerinden gelen şikayetler üzerine ayıplı olan kulpların takılı olanların tamamına yakınındaki dairelerden sökülerek başka bir şirketten satın alınan kulplarla değiştirildiği, değiştirilmeden önce davacıya yapılan ihtarlara rağmen davacının ayıplı kulpları değiştirmekten imtina etmesi nedeniyle davalı şirketin iş veren şirket tarafından herhangi bir sorumluluğa maruz kalmamak adına işleri süresinde yetiştirmek adına başka bir şirketten yeni kulp sipariş ederek ayıplı ürünleri değiştirmek zorundu kaldığı, değiştirilen kulplar için başka bir firmaya 91.931,09 TL ödendiği belirtilerek bu sebeplerle takas def'inde bulunduklarını ve bu nedenle davacı dava konusu faturaları ödemediklerini beyan etmiştir.
Takas def'inde bulunulan kulplarda ayıp olup olmadığının tespiti bakımından 22.06.2018 tarihli talep dilekçesi ile yapılan başvuru üzerine Karşıyaka ATM'nin ...D.İş sayılı tespit dosyasında keşif yapılmış ve keşif sonucu mobilya bilirkişisi tarafından 03.07.2018 tarihli raporda, mutfak mobilyalarda kullanılan kulpların fabrika imalatı sırasında yaşanan olumsuz süreçlerden kaynaklandığı, henüz ev sahiplerine taşınmadığı dairelerde inceleme yapılmış olduğundan son kullanıcı hatalarından kaynaklanma gibi bir durumun oluşmadığı, bu nedenle incelenen dairelerde bulunan mutfak mobilyalarında ve geri kalan dairelerdeki mutfak mobilyalarında bulunan kulplarda imalat hatası nedeniyle oksitlenmelerin olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca delil tespiti öncesinde dava konusu ve takas def'inde bulunularak ayıplı olduğu iddia edilen kulpların takıldığı mobilyaların kullanıldığı adi ortaklık tarafından Karşıyaka ... Noterliği'nin 18 Mayıs 2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile inşaatta mobilya malzemelerinden olan dolaplarda kullanılan kulplarda oksitlenmeye benzer lekelenmelerden kaynaklı deformasyonların gözlemlendiği belirtilerek kullanılan ayıplı malzemelerin yenisi ile değiştirilmesi ihtar edilmiştir. Bu ihtarın akabinde bu ihtara atıf yapılarak davalı tarafından davacıya gönderilen Karşıyaka ... Noterliği'nin ... yevmiye 18.05.2018 tarihli ihtarname ile davacı tarafından davalıya satılan kulplarda oksitlenmeye benzer lekelenmelerden kaynaklı deformasyonlara rastlandığı hususunda iş veren tarafından ihtarname çekildiği belirtilerek 4 gün içinde ayıbın giderilmesi, aksi halde davalının uğradığı zararın talep edileceği ihtar edilerek ayıp ihbarında bulunulmuştur.
Dava konusu ayıplı olduğu iddia edilen kulplarda ayıp olup olmadığı, ayıbın gizli yada açık ayıp olup olmadığının tespiti için ve ayıbın üreticiden kaynaklı yada kullanımdan kaynaklı olup olmadığı hususunda iç mimar bilirkişinin de dahil olduğu bilirkişi heyetince düzenlenen 13.05.2019 tarihli kök rapor ve 18.11.2019 tarihli ek raporda, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasındaki tespitlerle birlikte bilirkişi tarafından değiştirilen kulpların da bulunduğu adrese gidilerek yapılan inceleme sonucunda alüminyumun oldukça aktif bir metal olması sebebiyle oksijene karşı özel bir ilgisinin olduğu ve sırf metalin havaya maruz kaldığında neredeyse anında elektriksel yalıtkan gibi davranan, doğal, ince bir oksit tabakası meydana gelebildiği, alüminyumun bu derece aktif olduğunu düşünürsek üzerine kaplanabilecek metallerin çoğu kaplamanın yüzey üzerinde sürekli olması, gözenek ve çatlak içermemesi gerektiği, alüminyumu dış etkiye maruz bırakabilecek en ufak bir hata, kaplamada olacak ileri ki uzun süreli zararlarla alüminyumun hızla korozyana uğramasına yol açabileceği belirtilerek bu nedenlerle incelenen kulpların üretim sürecinde karşılaşılmış olabilecek uygunsuz koşullar sebebiyle üretim hatasına sahip olduğu, başka bir metalin üzerine yapılan krom kaplama işlemlerinde yapılan araştırmalar sonucunda ana malzemenin yüzeyinde bulunan kusurlardan ötürü yapılan kaplamanın zaman içinde sorun oluşturabileceği, ilk bakışta kulpların yüzeyinde bir sorun görünmemiş olsa da zaman içinde bu tür kusurların görünmeye başlayabileceği, üretim sürecinde yaşanan olumsuzlukları ana malzemenin kaplama için gerekli işlemlerden titizlikle geçmemiş olması ve benzeri nedenlerle kusurun sonradan ortaya çıkmasına neden olabileceği, bu sebeplerle ürünlerin teslim alınma aşamasında bu kusurların görülemeyip zaman içerisinde oksidasyonun kulplar üzerinde gözle görülebilir hale gelebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin itirazları ve ihbar olunan ve davacının dava konusu kulpları satın aldığı şirket tarafından Celal Bayar Üniversitesince analiz yaptırdığına yönelik iddia ve deliller de dikkate alınarak davalı tarafından sökülerek muhafaza altında tutulan kulplarda ayıp olup olmadığı ayıbın üretim ya da tüketici hatasından kaynaklı olup olmadığının tespiti için petrol ve doğalgaz mühendisi mimar yüksek mühendis bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyeti ile birlikte mahallinde keşif yapılmış, keşif sonucu düzenlenen heyet raporunda, Celal Bayar Üniversitesi tarafından yapılan analizde numunenin nasıl seçildiği, şahit numunenin olup olmadığı, numune seçilirken tarafların hazır bulunup bulunmadığı hususlarına yer verilmediğinden analiz raporunun değerlendirmeye alınmasının sağlıklı olmayacağı kanaati ifade edilmiştir.
Ayrıca bilirkişi heyetince düzenlenen 22.05.2023 tarihli ek raporda, ayıbın imalattan mı yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı hususunda bu aşamada bir tespitin mümkün olmadığı belirtilerek eğer imalat kaynaklı bir kusur olsaydı ürünün teknik özelliklerinden dolayı bu kusurun sonradan zamanla ortaya çıkması ürünün satışı esnasında çıkmaması nedeniyle gizli ayıplı olarak değerlendirileceği belirtilmiştir.
TBK'nın 223/2. maddesi uyarınca, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıp ile birlikte kabul edilmiş sayılır. Ayrıca TBK'nın 231.maddesine göre satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 yılı geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın devrinden başlayarak 2 yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olması ile ortadan kalkmaz.
Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesinde takasın koşulları düzenlenmiştir. Buna göre iki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya diğer edimleri birbirine borçlu olduğu takdirde her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir. TBK'nın 143. Maddesi uyarınca takas ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesi ile gerçekleşir. Bu durumda her iki borç takas edilebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona erer.
Satılan ve takas def'inde bulunulan ürünlerin ayıplı olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede bu ürünlerin davacıdan 2017 yılında satın alındığı ve mutfak dolaplarına montajın yapılarak yapılan binalardaki dairelere montajının yapıldığı, davalı tarafça işin yapıldığı iş veren tarafından mobilyalardaki kulplarda oksitlenmelerin olduğunun ihtar edildiği, davalı tarafça bu ihtara istinaden kendisine ayıp ihbarında bulunulduğunun ihbar edildiği, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, ayrıca Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası ile ayıplı kulplar üzerinde delil tespiti yaptırıldığı, ayrıca yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında henüz kullanılmaya başlanmayan binalarda davacı tarafından davalıya satılan kulplarda oksitlenmelerin gözlemlendiği, bu durumu gizli ayıp olduğu, ürünlerdeki kusurun kullanıcı hatasından kaynaklı olmadığı, sonradan ortaya çıkan üretim hatasından kaynaklı olduğu, bu nedenle davacı satıcının satılandaki ayıplardan doğan zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı, davacıdan daha evvel satın aldığı ürünlerin ayıplı olduğu ve bu ayıp nedeni ile üçüncü kişiye ödeme yaptığını belirterek cevap dilekçesinde takas def'inde bulunmuştur. Ayrıca icra takibine konu faturalar nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olduğu gibi, davalının da ayıplı satış nedeniyle davacıdan alacağının bulunduğu, her iki alacağında muaccel olduğu, bu nedenle takasın şartlarının mevcut olduğu, davacının alacağının her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre 71.400,69 TL olduğu, davalının ise takas def'ine konu ayıplı satıştan kaynaklı alacağı yönünden yapılan değerlendirmede bu hususta düzenlenen 28.08.2020 tarihli ek rapor da dikkate alındığında, dava dışı firmaya 84.331,65 TL ödeme yapıldığı, bu firmadan alınan kulplarında 6.341,05 TL'lik bedele isabet eden miktarının da kullanılmadığı, bu nedenle davalının ayıplı ürünler nedeniyle davacıdan 77.990,60 TL alacaklı olduğu, dava konusu kulplar kullanılamaz durumda olduğundan ve bu kulpların davalıda bulunması nedeniyle hurda değeri olan 8.070,56 TL mahsup edildiğinde davalının ayıp nedeniyle davacıdan 69.970,04 TL alacağının bulunduğu, davalının takas def'inde bulunması nedeniyle davacıya olan borcunun bu miktar kadar sona erdiği, davacının alacağından davalının alacağı takas def'i nedeniyle mahsup edildiğinde davacının davalıdan 1.480,65 TL alacaklı olduğu, takas def'ine konu ürünlerdeki ayıp nedeni ile alacağı likit olmadığı değerlendirilmekle icra inkar tazminatı koşullarının bulunmadığı, ayrıca davacı icra takibinde kötü niyetli olmadığından kötü niyet tazminatı koşullarının da bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının borca itirazının kısmen iptali ile 1.480,65 TL asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,
Fazlaya ilişkin itirazın iptali isteminin REDDİNE,
2-Koşulları bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı, davalının kötü niyet tazminatı talebinin ayrı ayrı REDDİNE,
3-Alınması gereken 269,85 TL nispi ilam harcı, peşin alınan 1.219,35 TL nispi harçtan mahsup edildikten sonra artan 949,50 TL'nin davacıya iadesine,
4-Davacının yatırmış olduğu 35,90 TL başvurma harcı, 269,85 TL nispi harç toplamı 305,75 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 571,90 TL keşif harcı, 5000,00 TL keşif taksi ücreti ile 441,40 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 3.513,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 72,85 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinden bırakılmasına,
6-Davalının yapmış olduğu 2.300,00 TL bilirkişi ücreti olan yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 2.252,30 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinden bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 1.480,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin E-duruşma yolu ile yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
26/12/2023
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.