T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1 Esas
KARAR NO: 2021/373
DAVA: Menfi Tespit ve İstirdat
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından kapatılan İzmir ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasına verilen 27/06/2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında iki ayrı sözleşme imzalanarak yapı denetim hizmetleri vermekte olan müvekkili şirketin davalıya ait Gaziemir İlçesinde inşa edilen inşaat işlerinin denetim yükümlülüğünü üstlendiğini, bu sözleşmelerden birisinin (yapı denetimi hizmet sözleşmesi) doğrudan taraflar arasında imzalandığını, ikincisinin (... San AŞ fabrika inşaatına ait yapı denetim hizmet protokolü) ise davalı adına hareketle Lodos şirketi ile imzalandığını, ana sözleşmeye göre 40.000 m2'lik bölümle ilgili olarak davalının önce müvekkile resmi rakam olan 625.468,00-TL ödeyeceğini, vekili bulunduğu şirketinde bu bedelin yarısı olan 312.734,00-TL'lik kısmını davalıya iade edeceğini ve bu şekilde de iskonto uygulanacağını, nitekim teminat olarak 312.734,00-TL çekin davalı adına ... Teknik AŞ'ye teslim edildiğini, neticede inşaat işinin 52.000 m2 olarak tamamlandığını, davalı şirkete 239.400,00-TL ödeme yapıldığını, ekonomik açıdan zor günler yaşandığı için 73.334,00-TL ödemenin geciktiğini, ödemenin gecikmesi üzerine davalı şirketin vekili bulunduğu şirket tarafından teminat çeki olarak verilen ve keşide tarihi olmayan çeki 200.093,53-TL üzerinden icra takibine koyduğunu ileri sürerek, İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan icra takibinde 126.759,00-TL borçlu olmadıklarının tespiti ile %20 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline, icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/07/2013 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin talebi yerinde görüldüğünden İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile %15 teminat karşılığında İİK 72/3 maddesi gereğince İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yatacak olan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına dair karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından kapatılan İzmir ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasına verilen 18/07/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; takibin ... Yapı Denetim Ltd. Şti. aleyhine yapılmış olmasına rağmen davanın ... Yapı Denetim Ltd. Şti. tarafından açılmasının usul hükümlerine aykırı olduğunu, vekili bulunduğu şirketin fabrika binası yaptırdığını, bu binanın müteahhidi ve kontrolörünün ... Teknik A.Ş olduğunu, davacı şirketin binanın inşasına ilişkin yapı denetim işlerini resmi tarife üzerinden %50 indirimli olarak yapmak konusunda ... Teknik AŞ ile anlaştığını, bu suretle vekili bulunduğu şirketin resmi tarife üzerinden yapı denetim ücretlerini ilgili yerlere ödeyeceğini, yapı denetim şirketinin ise bu bedellerin yarısını vekili bulunduğu şirkete iade edeceğini, bu suretle inşa edilen yaklaşık 52.000 m2 alanlık yapı için yapı denetim şirketinin 8 adet hakedişe dayalı 938.987,00-TL tutarında 8 adet fatura tanzim ettiğini, anılan fatura bedellerinin ilgili yerlere ödendiğini, yarısı olan 469.493,00-TL'nin davacı şirket tarafından iadesinin gerektiğini, davacının ise 239.400,00-TL'yi iade ederek 230.093,00-TL borçlu kaldığını, ... AŞ ile yapılan sözleşmenin vekili bulunduğu şirket aleyhine yükümlülük doğuran hükümlerin bağlayıcı olamayacağını, davacı tarafça yapılan ödemeler ile ilgili sunulan belgelerin takip konusu yapılan çekle de ilgisinin bulunmadığını beyanla davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
İzmir ....İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, tetkikinden; davalı şirket tarafından davacı şirket hakkında 16/04/2013 keşide tarihli 312.734,00-TL bedelli çeke dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibine geçildiği, yasal prosedürün takip edildiği görülmüştür.
... İcra Hukuk Mahkemesine ait ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, tetkikinden;... Yapı Denetim Ltd. Şti tarafından ... San. Tic. A.Ş. hakkında İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibin muvakkaten durdurulması ve iptali için dava açıldığı, yapılan açık yargılama sonunda davanın reddine karar verildiği, verilen kararın davacı tarafından temyiz edildiği, ... Hukuk Dairesi tarafından 12/12/2013 tarihinde onandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 06/04/2011 tarihli yapı denetimi hizmet sözleşmesinin 4.maddesinde ...toplam yapı inşaat alanı 52712 m2 (4708 sayılı kanunun 1.maddesine göre hesaplanır) hükmü yer almıştır.
Davacı şirket ile dava dışı ... Teknik Makine Kalıp Bakım Mühendislik Taah. Ve Servis Hizmetleri San. Tic. AŞ arasında düzenlenen yapı denetim hizmet protokolünün;
"2. Maddesinde;İzmir ili, ... ilçesinde... Sokak No: ... ...-İzmir adresinde ... Sanayi AŞ tarafından ... Teknik Makina Bakım Kalıp Bakım Mühendislik Taah. Ve Servis Hizmetleri Sanayi Tic. AŞ kontrolörlüğünde yaptıracağı; tasarım geometrisi olarak 140x270 metre ebatlarında oturma alanı olan tesis içinde ve etrafında tüm mekanların oluşturulduğu yapı sınıfı 4A olan yaklaşık 40.000 m2 alanlı binanın 4708 sayılı yapı denetim kapsamında 12 ay süreli olarak yapı denetim hizmetinin sunumu, işin tutarı ve bedeline ödeme şekli protokolün konusunu teşkil eder.
4. Maddesinde;madde 2'de yazılı hizmetlerin yapılabilmesi için; işveren ile hizmet sunucu Yapı denetim kuruluşu 2010 yılı Birim fiyatları üzerinden toplam 312.734,00-TL (üçyüzonikibinyediyüzotuzdört TL) bedel konusunda anlaşmışlardır. Serbest bölgede KDV muafiyeti bulunduğundan ayrıca faturalara KDV eklenmeyecektir.
Sözleşme bedeli Serbest Bölge Müdürlüğünün TC ... Bankası ... Şubesindeki yapı denetim hesabına yatırılarak dekondu ruhsat öncesi YDK' ya teslim edilecektir. İşin bedeli hak edişlere dayalı olarak tahsil edilecek ve tamamına fatura kesilecektir. Tahsil edilen hakedişlerden % 50 lik bölümü işverene makbuz karşılığı iade edilecek ve bu iade tutarları 5.inci maddede yazılı teminat çeki tutarından indirilecektir.
5.maddesinde;işin bedeli 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarına göde 625.468,00-TL (Altıyüzyirmibeşbindörtyüzaltmışsekiz) TL olup, bu bedel üzerinden % 50 tutara karşılık 312.734,00-TL tutarında ... Bank .... Şubesinden alınma tarihsiz ... nolu şirket çeki teminat olarak sözleşme imza aşamasında makbuz karşılığı işveren firmaya teslim edilecektir. Her hakediş ödemesinde alınan hakedişin % 50 karşılığı makbuz karşılığı işverene iade edilecek ve bu beden teminat tutarından düşülecektir. % 100 lük hakedişin tahsili ile teminat tutarı kadar para iade edilmiş olacağından; işveren tarafından hiçbir ihtara gerek kalmadan teminat çeki yapı denetim şirketine iade edecektir. Hizmet sunumu sürecinde hizmetin Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesine göre sürdürülmesi ve iş bu protokol koşullarının yerine getirmesi halinde hiçbir şekilde işleme konulmayacak ve tahsil yoluna gidilmeyecektir, "hükmü yer almıştır.
Mahkememizce taraflara ait ticari defter ve belgeler üzerine SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış, bilirkişi raporuna göre; tarafların ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayının yaptırıldığı, davacı şirket ile dava dışı ... Teknik AŞ arasında imzalanan protokolün taraflar arasında imzalanmış 06/04/2011 tarihli sözleşme ile bağlantısının olduğu ve takipde de bu protokol için verilmiş olan teminat çekinin dayanak gösterildiği, bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun bulunduğu, yapılacak iskonto tutarının protokolde belirlendiği, ancak protokolün 40.000 m2 üzerinden yapıldığı, iade edilecek bedelin de protokolde buna göre hesaplandığı, fakat resmi sözleşmede yapılan işin 52.712 m2 olarak belirlendiği, bu nedenle tarafların iade edilecek tutarda anlaşamadıkları, çek bedeli 312.734,00-TL'den 239.400,00-TL'nin ödendiği, davacı şirketin davalı şirket cari hesabında yer alan 200.093,53-TL borçlu olduğu, bu borcuna protokol gereği dava dışı ... Teknik AŞ'ye ödediği, teminat çekinden dolayı 73.334,00-TL daha borçlu kaldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; ... E. ... K.sayılı 27/11/2014 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ...H.D. Nin ... E. .... K. Sayılı 08/03/2016 tarihli ilamı ilamı ile "Davacı ile dava dışı ... Teknik A.Ş arasındaki 17.03.2011 tarihli sözleşme ile toplam 40.000 M2 alanlı inşaat için protokol yapıldığı, ücretinin 625.468,00 TL olduğu, bunun yarısının iade edileceği, iade edilecek 312.734,00 TL için teminat çeki verileceği, sözleşmeye konu inşaatın davalı ...Ş.'ye ait olduğu ve anılan çekin davalıya ... A.Ş.'ye teslim edildiği tartışmasızdır.
Taraflar arasında 06.04.2011 tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşme ile 52.712 M2 alanlı inşaat yapılacağı ve indirim veyahut iadeye ilişkin hüküm bulunmadığı da tartışmasızdır.
Davalı ... A.Ş. davacının keşide ettiği çeke dayalı olarak bakiye alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatmıştır.
Davada çözümlenmesi gereken husus, davalı yüklenicisi ile davacı arasındaki sözleşmeyle kararlaştırılan iade oranının, bu davanın tarafları arasındaki sözleşmeye de uygulanıp uygulanmayacağı noktasındadır.
Bu davanın tarafları arasındaki sözleşmede iadeye ilişkin hüküm bulunmadığına, iadeye ilişkin olarak 17.03.2011 tarihli sözleşmede hüküm bulunduğuna göre, iadeye ilişkin hüküm 40.000 M2'lik inşaata dair uygulanabilecektir.
Bu durumda, 40.000 M2'lik inşaata ilişkin % 50 oranında indirim yapılacağı, geriye kalan 12.712 M2'lik inşaat kısmına ilişkin % 50'lik indirimin uygulanmayacağı nazara alınarak, bu yönde yapı denetimi işlerinden anlayan inşaat mühendisi bilirkişinin de dahil olduğu bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Kabule göre, sözleşmelerde ve vekaletnamede davacı unvanının “... Yapı Denetim Ltd. Şti.” olduğu anlaşılmasına rağmen, karar başlığında “... Yapı Denetim Ltd. Şti.” şeklinde yazılması da doğru bulunmamıştır. " gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma sonrası dosya mahkememizin ... Esasına kaydedilerek usul ve yasaya uygun olan Yargıtay Bozma kararına uyularak yargılamaya bu numara üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememizce dosya İnşaat Mühendisi bilirkişi ..., daha önce rapor düzenleyen SMMM bilirkişisi ... ile hesap bilirkişisi ...' e tevdi edilerek, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 11/02/2020 havale tarihli raporda özetle; Teknik veriler, sözleşme ve Yapı Denetim şirketlerinin hayli fazla olması ve rekabet gibi unsurlar nedeniyle ve ayrıca bu yıllardaki İzmir İlindeki uygulamalarında, genelde tarife bedelinden %50 indirim/iade yapılarak denetim yapıldığı, bu sektör çalışanlarınca da ifade edildiğinden, bakiye 12.712m2'lik alan karşılığı bedele de, ayni indirim sözleşmesi çerçevesinde, hak edişin tamamına %50 iade/indirim yapılmasının uygun olabileceği yönündeki teknik heyet görüşünün benimsenmesi halinde davacının, davalıya iadesi gereken bakiye para miktarının 230.093,50TL olması gerektiği;
YARGITAY .... Hukuk Dairesinin ... E ve ... K kararında açıkça "12.712m2 lik inşaat için iskonto uygulanamayacağı" yönünde gerekçeli karar tahsis edildiği ve Sonuç olarak heyetin teknik kanaati kapsamında ihtimaller dahilinde yer verilen "teamül haline dönüştüğü belirtilen %50 iskonto uygulaması" ancak sözleşmede ya da ticari hükümlerde uyuşmazlığın çözümünde yararlanılabilecek bir düzenleme olması halinde uygulama alanı bulabileceği dikkate alındığında; davacının, davalıya iadesi gereken bakiye para miktarı:73.334,00TL olması gerektiği;
Bu iki alternatiften birisine karar verilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu, belirtilmiştir.
Mahkememiz 30/06/2020 tarihli celsesinde davacı vekili İcra dosyası kapsamındaki tüm borcun ödendiğini bu nedenle davayı istirdat davasına dönüştürdüklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce İzmir ....İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... E.sayılı dosyada borçlu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tüm tahsilatların mahkememize bildirilmesi istenilmiş, icra dosyasına yapılan tahsilatları gösteren belgenin mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Davacı vekili 14.07.2020 kayıt tarihli istirdat talepli dilekçesinde; Menfi tespit davasının yargılaması esnasında, müvekkili aleyhine girişilen icra takibine konu dosya borcunun tamamının müvekkilinin mal müdürlükleri nezdindeki hak edişlerinden parça parça tahsil edildiği ve icra dosyasının infaz edilerek kapandığını, Bu itibarla davaya İİK madde 72/6 hükmü gereği fazla ödenen bedelin istirdatı talepli devam etmek gereği doğduğunu, Mahkeme'nin 30.06.2020 tarihli celsesi ara kararı gereğince istirdat talebine esas hesaplamanın aşağıda sunulduğunu; Davalı tarafça müvekkil aleyhine girişilen; İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına vaki itirazda asıl alacak tutarı olan 200.093.00-TL bedelli çekin 126.759.00-TL. lik kısmına ilişkin olup, girişilen icra takibinin 73.334.00-TL. lik kısmı taraflarınca kabul edildiğini, Buna göre; kabullerinde olan 73.334,00-TL'nin davalı icra dosyası alacaklısına ödenmesi gereken toplam tutar olan 96.951,23 TL olarak değişik tarihlerde yapılan tahsilatlar neticesinde 23.07.2013 tarihi itibarı ile ödenmiş olduğunu; Ancak; her ne kadar icra dosyasından yapılan toplam tahsilat tutarı; 312.581.12 - TL gözüküyorsa da, bu tutar içerisinde alacaklı tarafından fazla tahsil edilmiş olan 14.037,75-TL.nin icra dosyasına iade edilmesi sistemde tahsilat olarak görünüyor olması nedeniyle, aslında icra dosyasından yapılan toplam tahsilat tutarının 298.543.37-TL olduğunu, söz konusu fazla tahsil edilen 14.037,75-TL'nin davalı/alacaklının icra dairesine iadesi akabinde icra müdürlüğünce kendilerine ödendiği için dosyanın tahsilat miktarının 284.505,62-TL olduğunu, Bu rakamdan da kabullerinde olan 96.951,23 TL'lik alacak rakamını düşüldüğünde davalı/alacaklı tarafından müvekkilinden fazladan yapılan tahsilat tutarının 187.554.39-TL olduğunu, İcra dosyasından yapılan tahsilatların müvekkilinin mal müdürlükleri nezdindeki hak edişlerinden parça parça tahsil edilmiş olmakla, davalıya fazladan ödenmiş bulunan 187.554,39-TL'nin dilekçede belirtilen tarih ve tutarlarda tahsil edildiğini, açıklanan sebeplerle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; Davalı/alacaklı tarafından fazladan tahsil edilen 187.554.39- TL nin belirtilen tarihlerden itibaren ilgili tutarlara işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadını, davalı/alacaklı işbu icra takibinde kötü niyetli olduğundan %20den aşağı olmamak üzere tazminatın verilmesine ve yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasını, talep etmiştir.
Davacı vekili 14.09.2020 tarihli dilekçesinde özetle; 13.07.2020 tarihli dilekçe ile istirdat talebine esas rakamın bildirilmiş olduğunu, ancak dilekçe içeriği incelendiğinde; icra dosyasına itirazlarının kısmi olduğu ve dosya borcunun tamamımın farklı tarih ve tutarlarda müvekkili şirketin mal müdürlükleri nezdindeki hak edişlerinden tahsil edilmiş olduğunun görüleceğini, Bu kapsamda 13.07.2020 tarihli dilekçede ayrıntılı hesaplamanın yapıldığı ve davalı tarafından fazladan tahsil edilen toplam 187.554.39- TL'ye hangi tarihlerde faiz istendiğinin açıkça belirtildiğini, 13.07.2020 tarihli dilekçe kapsamında dosyanın incelemeye alınmasını, yapılan inceleme neticesinde yapılan hesaplamanın Sayın Mahkemece denetlenmesinin mümkün kabul edildiği aşamada dilekçenin karşı tarafa tebliğine, denetlenmesinin mümkün kabul edilmediği aşamada ise hesaplamanın yeniden yapılması için bilirkişi incelemesi yapılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine yeniden tevdii edilerek, davacı vekilinin sunduğu 13/07/2020 tarihli ve 14/09/2020 tarihli beyan dilekçeleri ve İzmir ... İcra Müdürlüğünün 23/09/2020 tarihli müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı da yeniden değerlendirilmek suretiyle davacının davalıdan istirdat talep edebileceği bir miktar olup olmadığı, varsa istirdat talep edebileceği miktar hususunda takip talebi de gözönünde bulundurularak ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 03/02/2021 havale tarihli raporda özetle;1. alternatife göre kanaate varması durumunda; Teknik veriler, sözleşme ve Yapı Denetim şirketlerinin hayli fazla olması ve rekabet gibi unsurlar nedeniyle ve ayrıca bu yıllardaki İzmir İlindeki uygulamalarında, genelde tarife bedelinden %50 indirim/iade yapılarak denetim yapıldığı, bu sektör çalışanlarınca da ifade edildiğinden, bakiye 12.712m2'lik alan karşılığı bedele de, ayni indirim sözleşmesi çerçevesinde, hak edişin tamamına %50 iade/indirim yapılmasının uygun olabileceği yönündeki teknik heyet görüşünün benimsenmesi halinde Davacının, Davalıya iadesi gereken bakiye para miktarının: 230.093,50TL olması gerektiği, ancak davalı ... A.Ş tarafından başlatılan takipte 200.093,53 TL talep edildiği dikkate alınarak (talebe bağlı olarak) dosya borcunun tamamının Davacı tarafından ödenmiş olduğu ve Davacının istirdat talep edemeyeceği sonucuna varılmasının mümkün olduğu,
2.alternatife göre yapılan hesaplama sonucunda; Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E ve ... K kararında açıkça "12.712m2 lik inşaat için iskonto uygulanamayacağı" yönünde gerekçeli karar tahsis edildiği ve Sonuç olarak heyetimizin teknik kanaati kapsamında ihtimaller dahilinde yer verilen "teamül haline dönüştüğü belirtilen %50 iskonto uygulaması" ancak sözleşmede ya da ticari hükümlerde uyuşmazlığın çözümünde yararlanılabilecek bir düzenleme olması halinde uygulama alanı bulabileceği dikkate alındığında; davacının, davalıya iadesi gereken bakiye para miktarının:73.334,00TL olması gerektiği;
Bu duruma göre davacının takip dosyasına 284.505,62 TL ödeme yaptığı ve 73.334,00 TL asıl alacak tutarının işlemiş faiz ve dosya masrafları ile ulaştığı değerin 96.251,23 TL olacağı ve davacı tarafından takip dosyasına (284.505,62 TL - 96.251,23)= 187.554,39 TL fazla ödeme yapıldığı,
Davalı tarafça fazla tahsil edilen 187.554,39 TL için ödeme tarihleri ile istirdat talep tarihi olan 14.07.2020 tarihi olan 14/07/2020 tarihi arasında dönemsel avans faiz oranlarına göre 162.268,37 TL faiz tahakkuk ettiği sonucuna varılmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller, Yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Taraflar arasında davalı şirkete ait 52712 m2 inşaat alanı için yapı denetim hizmet sözleşmesi tanzim edildiği, davacı şirketin yapı denetim hizmet işini üstlendiği, yapı denetim hizmet sözleşmesi dışında davacı şirket ile, davalı şirket adına olduğu belirtilerek dava dışı ... Teknik şirketi arasında yapı denetim hizmet protokolü tanzim edildiği, bu protokol uyarınca davacı şirket tarafından davalı şirket adına 312.734,00-TL bedelli çek tanzim edilerek dava dışı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin bu çeke dayanarak İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davacı şirket hakkında takibe geçtiği, davacının İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan icra takibinde davalıya 126.759,00-TL borçlu olmadıklarının tespiti talepli mahkememizde iş bu menfi tespit davasının açıldığı, yargılama devam ederken davacı tarafça icra dosyasına olan borcun tamamının ödendiğinden bahisle davaya istirdat davası olarak devam edileceğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bozma sonrası İnşaat Mühendisi bilirkişi Mehmet Küçükaksoy, daha önce rapor düzenleyen SMMM bilirkişisi ... ile hesap bilirkişisi ... den yargıtay bozma ilamı doğrultusunda rapor ve davacı vekilinin sunduğu 13/07/2020 tarihli ve 14/09/2020 tarihli beyan dilekçeleri ve İzmir ....İcra Müdürlüğünün 23/09/2020 tarihli müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı da yeniden değerlendirilmek suretiyle davacının davalıdan istirdat talep edebileceği bir miktar olup olmadığı, varsa istirdat talep edebileceği miktar hususunda ek aldırılmış, aldırılan 11/02/2020 havale tarihli kök ve 03/02/2021 havale tarihli ek raporların denetime elverişli ve açık olması nedeniyle mahkememizce itibar edilmiştir.
Buna göre; bozmadan önceki kararda da belirtildiği üzere Taraflar arasındaki uyuşmazlık ;yapı denetim hizmet sözleşmesinde belirtilen denetim hizmet bedelinden, yapı denetim hizmet protokolü doğrultusunda yarısının davacı şirket tarafından davalı şirkete iade edilip edilmediği, teminat olarak verilen çekin takip edilen miktar yönünden karşılıksız kalıp kalmadığı, dolayısıyla davacı şirketin borçlu kalıp kalmadığı ve miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Davacı ... Yapı Denetim Ltd.Şti ile Davalı ... A.Ş adına (bu dosyada dava dışı) ... A.Ş ile yapılan protokolün, hak ediş bedellerinin %50 sinin iadesinin sağlanması amacıyla düzenlendiği ve protokole göre iş bedelinin (40.000 m2 için) 625.408,00 TL ve iş bedelinin 1 /2 sine tekabül eden kısmın 312.734,00 TL olduğu verilen teminat çekinin 312.734,00 TL olduğu, 52.712m2 inşaat alan karşılığı Denetleme bedelinin 938.987,00TL olduğu, Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere; davada çözümlenmesi gereken husus, davalı yüklenicisi ile davacı arasındaki sözleşmeyle kararlaştırılan iade oranının bu davanın tarafları arasındaki sözleşmeye de uygulanıp uygulanmayacağı hususudur.
İş bu davanın tarafları arasındaki sözleşmede iadeye ilişkin hüküm bulunmamaktadır. İadeye ilişkin olarak davalı yüklenicisi ile davacı arasında iadeye ilişkin olarak 17.03.2011 tarihli sözleşmede hüküm bulunmaktadır. Bu sözleşmeye göre de , iadeye ilişkin hüküm 40.000m2'Iik inşaata ilişkindir. Buna göre mahkememizce bozmadan sonra aldırılan denetime elverişli ve açık olan bu nedenle mahkememizce de yapılan hesaplamalar yönünden itibar edilen bilirkişi raporlarına göre ; 52.712m2'lik alana tekabül eden ve davacının aldığı (Davalının ödediği) para miktarı: 938.987,00TL'dir. 40.000m2 alanlı sözleşme için belirlenen bedel: 625.468,00TL, yine sözleşmeye göre %50'si Davacıya iadesi yapılacak miktar: 625.468,00TL%50= 312.734,00TL,
-12.712m2 artan (ilave edilen) alanlı kısma tekabül eden hak edişbedeli:938.987,00TL-625.468,00TL=313.519,00TL olmaktadır. Sözleşmeye göre iade edilecek miktar 312.734.00 TL olduğundan, bu miktardan İade edilen para miktarı 239.400 TL düşüldüğünde davacı tarafça davalıya iadesi gereken para miktarı 73.334,00 TL olduğundan, davanın kabulü ile; davacının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında davalıya 126.759 TL asıl alacaktan dolayı borçlu olmadığının tespitine, ancak dava devam ederken davacı tarafça icra dosyasına 187.554,39 TL ödendiğinden dava istirdat davasına dönüşmüş olup; yapılan 187.554,39 TL lik ödemenin her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin takibin kötüniyetli yapıldığı ispatlanamadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)1-DAVANIN KABULÜ İLE;
Davacının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında davalıya 126.759 TL asıl alacaktan dolayı borçlu olmadığının tespitine, ancak dava devam ederken davacı tarafça icra dosyasına 187.554,39 TL ödendiğinden dava istirdat davasına dönüşmüş olup; yapılan 187.554,39 TL lik ödemenin her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
2) Alınması gereken 12.811,84-TL harçtan peşin alınan 2.164,75-TL harç ile 1.038,95-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 9.608,14-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3) Peşin ve başvuru harcı için yapılan 3.228,00-TL yargılama gideri ile davacı tarafından iş bu dosyada yapılan 2.930,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 6.158,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4) Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 21.578,81-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve temyiz harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır