T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/386 Esas
KARAR NO: 2021/412
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/08/2019
KARAR TARİHİ: 29/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; davacı şirketin usulünce verilen yetki gereği kendi personeli aracılığıyla müşterilerine özel güvenlik hizmeti verdiği bu kapsamda davalı taraf ile 01/01/2012 başlangıç tarihli 1 yıl süreli güvenlik sözleşmesi düzenlendiğini ve bu kapsamda davalı tarafa hizmet verileceği sözleşmenin 3.maddesinde 30 gün önceden sona erme bildiriminin yapılmaması durumunda sözleşmenin 1 yıl için yenileceği hususu düzenlenmiş olmakla hizmet vermeye devam edildiği, güvenlik hizmetini veren görevlilerin hak etmeleri halinde kıdem ve ihbar tazminatları ile izin ücretlerinin davalı tarafın sorumluluğunda olduğu, davacı tarafın kendi güvenlik görevlisi olan ...'in toplam 3260 günlük kıdem süresini 2521 gününü başka müşteriler bünyesinde 1779 gününü ise davalı şirket nezdinde geçirdiği, adı geçen kişinin iş akdine tazminatsız olarak son verildiği ve adı geçen ... ...İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açmış ve neticede davacı tarafın kıdem ve ihbar tazminatı ödemesine hükmettiği, davacı tarafça İstinaf incelemesine gönderildiği ve Bursa BAM ...Hukuk Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden istinaf talebinin reddine karar verildiği, söz konusu davanın kısmi dava olarak açıldığı saklı tutulan alacak için davacı işçi ... tarafından arabulucuya başvurulduğu, kesinleşen ilk dava nedeniyle sürecin(kısmi davada saklı tutulan) arabuluculuk anlaşması ile neticelendiği, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmenin 6h maddesi gereğince kıdem ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünün davalı tarafa ait olduğu, Bursa ...icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve ara buluculuk tutanağı gereği 3.113,00 TL ihbar ve 19.893,90 TL kıdem tazminatının ödendiği, dolayısıyla ödenen kıdem tazminatı tutarının davalı şirket nezdinde çalışıldığı 1779 günden hesaplanan 10.856,21 TL ve son iş veren olan davalının sorumluluğunda olan 3.113,00 TL olmak üzere toplam 13.969,21 TL alacağın tahsilini talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; Bursa ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının davalı tarafa ihbar edilmediği, ayrıca ihtiyari ara buluculuk sürecinde davalının haberdar edilmediği her iki durumun da hakkın kullanımına ve rücu ilkesine aykırı olduğu, rücu konusu oluşturan alacağın doğmasına davacının sebebiyet verdiği, ... ile ilgili davalı tarafça birden fazla tutanak tutulduğu ve bu çalışanla çalışmak istenmediği hususu davacı tarafa bildirilmesine ayrıca bu çalışanın ilişiğinin kesilmesi sürecinde davacı tarafın hatalı iş ve işlemler yapması nedeniyle Bursa ...İş Mahkemesinin davasının olumsuz neticelendiği, söz konusu kişinin çalışma döneminde davacı şirketin insan kaynakları ve idari işler yöneticisi ... ile yapılan yazışmaların cevap dilekçesinde belirtildiği, bu yazılardan da görüleceği üzere davacının aralarındaki sözleşmeye aykırı davrandığı işçi ... ile ilgili derhal fesih hakkını doğuran işlem tesis etmesi gerekirsen yasal süre içerisinde bunun yapılmadığı, başka gerekçeler gösterilerek yapılan feshin de haksız fesih olarak nitelendirildiği bu şekilde rücu talebinin mümkün olmayacağı belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Bursa ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Bursa ... İş mahkemesinin UYAP sistemi üzerinden gönderilen dosyaları, arabuluculuk son tutanak aslının bir örneği, Bursa Ticaret sicil müdürlüğü yazı cevabı, ... Merkez Şubesine müzekkere cevabı, bilirkişi raporu dosyamız içerisindedir.
Bursa ... İş Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından Mahkememiz davacısı aleyhine açılan işçi işveren ilişkisinden kaynaklı alacak davası neticesinde ... karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, yapılan istina başvurusu üzerine Bursa Bölge Adliye ... Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilerek yerel Mahkeme hükmünün 08.11.2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Bursa ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ... tarafından Mahkememiz davacısı aleyhine toplam 2.810,01 TL alacağın tahsili istemi ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı ilamın Bursa ... İş Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyası olarak belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/11/2020 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek nitelikli hesaplamalar uzmanı bir bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık tespiti doğrultusunda hazırlanacak raporun mahkememiz dosyasına sunulmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından hazırlanan 30/01/2021 tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun sonuç kısmında aynen "davanın kesinleşmesinden sonra, dava dışı işçi ile arabulucuda anlaşma sağlanmış;15.141,24 TL kıdem ve 5.884,86 TL faizi olmak üzere toplam 21.026,10 TL kıdem tazminatı ve ferisi, 4 1.980,80 TL net ihbar tazminatı ve ferisi olmak üzere toplam 23.006,90 TL tutarı üzerinden anlaşma sağlandığı görülmüştür. Davacı şirket ilgili ödemenin yapıldığını ileri sürmüş olmakla, dosyada ödeme dekontuna rastlanılamamıştır. Hal böyle olunca toplam ödeme; 15.141,24 TL kıdem (arabulucu anlaşma konusu tutar) + 5.884,86 TL faizi + 717,93 TL (takibe konu tutar) = 21.744,03 TL (kıdem tazminatı ve ferileri toplamı) 1.980,80 TL ihbar tazminatı (arabulucuda anlaşma konusu tutar) + 548,63 TL (takibe konu tutar) = 2.529,43 TL (ihbar tazminatı ve ferileri toplamı) Bursa ... İş Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasında dava dışı işçinin davacı nezdindeki 17.03.2003-24.12.2014 tarihine kadar olan çalışmışlığına (4300 gün) istinaden hesaplamalar yapılmış olup, ilgili mahkeme dosyasında mübrez dava dışı işçinin SGK hizmet dökümünün tetkikinde 1170632 işyeri sicil numarası ile davalı nezdinde 01.03.2010-24.12.2014 tarih aralığında çalıştığı tespit edilmiştir. Bu durumda dava dışı işçi davalı nezdinde 1759 gün çalışmıştır. İhbar tazminatı ve ferilerinin tamamı için davalı son işverene rücu edilebilecek olup, kıdem tazminatı için davalının sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlıdır. Bu durumda; 21.744,03 TL /4300 gün * 1759 gün = 8.894,83 TL (kıdem tazminatı) Ödenen ihbar tazminatı toplamı ise; 2.529,43 TL olmakla, davalının sorumlu olduğu toplam tazminat tutarı 8.894,83 TL + 2.529,43 TL = 11.424,26 TL’dir. (toplam talep edilebilecek tazminat) Davacı tüm tazminatlar için arabulucuya başvuru tarihinden itibaren avans faizi talep etmiş olup 717,93 TL kıdem tazminatı ve ferisi, 548,63 TL ihbar tazminatı ferisi olmak üzere 1.266,56 TL nin ödeme tarihi 21.12.2018 tarihi olup, arabulucuda anlaşma sağlanan bakiye 10.157,70 TL’nin (11.424,26 TL – 1.266,56 TL = 10.157,70 TL) ödendiğine dair dekont bulunmadığından ödeme tarihi tespit edilememiştir. Ancak arabulucu anlaşma belgesinde toplam anlaşılan tutarın 2 eşit taksitte ödeneceği ilkinin 05.02.2019, ikincinin 05.03.2019 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. " şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı dekont bildirir dilekçenin sunulduğu, davalı vekilince bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; dava dışı ... isimli kişinin taraflar arası güvenlik hizmet sözleşmesi çerçevesinde davalı taraf nezdinde güvenlik hizmet elemanı olarak çalıştığı, bu kişinin hizmet sözleşmesinin davacı tarafça fesh edildiği, bu fesih neticesinde ... tarafından Bursa ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden işçilik alacakları ile ilgili dava açıldığı, açılan dava neticesinde mahkemece davacı lehine kıdem ve ihbar tazminatı ödemesine hükmedildiği ve bu kararın Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri ...HD'nin ... esas ve ... karar sayılı dosyası ile kesinleştiği ve adı geçen ... tarafından Bursa ...icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı konusunda taraflar arası bir uyuşmazlık bulunmamakta olduğu ancak gerek Bursa ... İcra dairesine ödenen tutar gerekse Bursa ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasındaki kısmi alacak harici tutar yönünden ihtiyari arabuluculuk başvurusunda ödenen tutarların davacı tarafça sözleşmesel ilişki gereği davalının sorumluluğunda olan bölüm yönünden dava açmasında haklı olduğunu belirtmesine rağmen davalı tarafça gerek ihtiyari arabuluculuk sonucunda gerekse Bursa ...icra müdürlüğünün dosyasına yapılan ödemelerden kendisinin haberdar olunması gerekirken olunmamasının sözleşmesel ilişkiye uygun olmadığının belirtilmesi neticesinde davacı tarafından istenen toplam 13.969,21 TL'lik alacağın davacı tarafça talep edilmesinin mümkün olup olmadığına yönelik yapılan inceleme neticesi varılan kanaate esas olmak üzere açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına kazandırılan bilgi ve belgelere göre davacı ile davalı arasında 01/01/2021 tarihli güvenlik hizmet sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin 6. Maddesi göz önüne alındığında davaya dayanak işçilik alacaklarından kaynaklı ücretlerin iş verenin sorumluğunda olduğunun hükme bağlandığı, bu kapsamda dava dışı ... adlı kişinin iş bu sözleşmesel ilişkiden kaynaklı olarak davalı nezdinde 01/03/2010-24/12/2014 tarihlere arası olmak üzere toplam 1759 gün çalışmış olduğu görülmüştür.
Her ne kadar aksi belirtilmiş ise de taraflar arası sözleşmesel ilişkide bu şekilde belirlenen rücu alacaklarının konu edildiği sözleşmelerde iş yasası hükümlerinin değil taraf irade beyanlarının yer aldığı sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği ve bu kapsamda davalı taraf savunmasının yerinde olmadığı, yukarıda bahse konu bursa ... İş Mahkemesinin ilamı neticesi Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden konu edilen ilam gereği 496,20 TL net kıdem tazminatı, 221,73 TL faizi olmak üzere toplam 717,93 TL kıdem tazimatı ve ferisi, 421,20 TL ihbar tazminatı, 127,43 Tl faizi olmam üzere toplam 548,63 TL ihbar tazminatı ferisinin takibe konu edilmesiyle davacı tarafından 21/12/2018 tarihinde toplamda 3.200,00 TL ödeme yapıldığı, ayrıca dava dışı işçi ile arabuluculukta yapılan anlaşma uyarınca 15.141,24 TL kıdem, 5.884,86 TL faizi olmak üzere toplam 21.026,10 TL kıdem tazminatı ve ferisi, 1.980,80 TL ihbar tazminatı ve ferisi olmak üzere toplam 23.006,90 TL tutar üzerinden anlaşma sağlandığı ve bu tutarın iki taksit ödemesi şeklide yapılan uzlaşı sayesinde son taksit olarak belirlenen gününden 1 gün önce 04/03/2019 tarihinde ödendiği görülmüştür.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında özel güvenlik hizmetini teminen 01/01/2021 tarihinde 1 yıllık sözleşme imzalandığı, sözleşme süresinin bitiminde fasih edilmeyerek uygulanmasına devam edildiği ve bu kapsamda belirsiz süreli hale geldiği, dava dışı işçi ...'in de bu sözleşme kapsamında davalı nezdinde sigortalı olarak çalıştığı, adı geçen işçi tarafından davacı aleyhine yukarıda belirtilen işçilik alacaklarından kaynaklı açılan dava neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve söz konusu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği ve aynı zamanda ilamlı icraya konu edildiği ve yukarıda belirtildiği şekilde tahsilat sağlandığı, dava dışı işçinin söz konusu hizmet sözleşmesinden kaynaklı hizmet süresinin 17/03/2003-24/12/2014 tarihleri arası toplam 4300 gün üzerinden çalışmasından kaynaklı bahse konu Mahkeme kararının kurulduğu ve ancak bu çalışmasının davalı bünyesindeki çalışmasına isabet eden kısmının 01/03/2010-24/12/2014 tarihlere arası 1759 güne karşılık geldiği, söz konusu bu çalışmaya istinaden dava dışı işçiye 21.744,03 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı ve ayrıca 2.529,43 TL ihbar tazminatı ödemesinin yapıldığı, ödenen kıdem tazminatından davalının sorumluluğunun kendi dönemi ile sorumlu olduğu ve ancak ihbar tazminatından ise son iş veren konumunda olduğundan tamamından sorumlu olduğu, dolayısı ile davacının davalıdan talep edebilecek tazminat tutarının 11.424,26 TL olduğu ve bu tutarın davalıdan talep edilmesinde davacının hukuki yararının bulunduğu anlaşılmış ve ancak bahse konu tüm tazminatlar yönünden toplam tutar üzerinden belirlenen meblağın 2 eşit taksit halinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve son taksitin 04/03/2019 tarihinde ödendiği görülmekle her ne kadar davacı tarafından faiz başlangıç tarihinin arabulucuya başvuru tarihi olması gerektiği belirtilmiş ise de son ödeme tarihinin davalının temerrütü olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmakla açılı davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden kaynaklı olarak hesaplanan 11.424,26 TL'nin davalının temerrüt tarihi olarak takdir edilen 04/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden kaynaklı olarak hesaplanan 11.424,26 TL'nin davalının temerrüt tarihi olarak takdir edilen 04/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 780,40 TL karar ve ilam harcından evvelce tahsil edilen 238,56 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 541,84 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 282,96 TL (238,56 TL peşin harç ile 44,40 TL başvuru harcından oluşan) ile gider avansından kullanılan 684,70 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 967,66 TL'nin ret kabul oranına göre hesaplanan 791,36 TL'sinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 137,30 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davalı tarafından yatırılan gider avansı kullanılmadığından 100,00 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVALI TARAFA İADESİNE,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 2.544,95 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
8- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...' a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında davanın açılmasına sebebiyet veren DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
9- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır