T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/508
KARAR NO: 2022/263
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2019
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili davacı ile davalı arasında 26.04.2019 tarihli franchising sözleşmesi imzalandığı bu sözleşme gereğince davalının müvekkili davacıya “...-...” ismi altında patates mamulünün satışı yaptıracak ve bu satış için İzmir'de bulunan ...adlı AVM'de yer göstereceği, nitekim sözleşmenin 1.maddesinde faaliyet gösterilecek lokasyonun da davalı tarafından saptandığı, 26.04.2019 tarihinden bu yana davalı tarafın frachise konusu ürünlerin satışı için değil sözleşme konusu yerin teslimi, davalıya peşin ödenen dava konusu miktarın iadesine de yanaşmadığı, Bunun üzerine davalıya ekte sunulan tebliğ şerhini havi Bornova .. .Noterliği'nin ... yevmiye no.lu 17.10.2019 tarihli ihtarname keşide edilerek Franchise Sözleşmesinin feshedildiği ve peşin ödenen 25.000-TL/'nin iadesinin istendiği, davalı tarafın ne cevap verdiği nede alacağı iade ettiği, Sözleşmenin imzalanması ve dava konusu paranın ödenmesine ve aradan yaklaşık 8 ay geçmesine rağmen davalı tarafın söz konusu AVM de tahsis işlemini yapmamış olması ve hatta bu konuda bir çaba dahi sarf etmemesi karşısında yeniden bir süre verilmesinin faydasız olacağı, AVM yönetimi ile yapılan şifahi görüşmelerde bu firmanın tanınmadığı da müvekkiline bildirildiği, nitekim T.B.K 124/2-3.maddelerinin bu uyuşmazlıkla birebir örtüştüğü, zira davalının temerrrüdü sonucunda borcun ifasının müvekkili alacaklı bakımından yararsız kaldığı ve borcun bu zaman aralığında gerçekleşmemiş olmakla artık kabulde edilemeyeceğinden sözleşmenin tek taraflı feshinin haklı bir yasal alt yapıya oturduğu, Taraflar arasındaki franchising sözleşmesinin TİP sözleşmesi olduğu, diğer bir anlatımla davalı yanca birçok kişiyle de bu TİP sözleşmeyi yaptığı ve birçoğu bakımından aynı sorunlarla karşılaşılmış olduğu, sözleşmenin müvekkili aleyhine tek taraflı hükümler içermesi ve davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesi sabit olduğundan davalıya müvekkili tarafından ödenen 25.000-TL'nin ödenmemesi karşısında işbu davanın açılmasının zorunlu hale geldiği, müvekkili ile davalı arasında bu sözleşme dışında başkaca bir ticari ilişkinin de olmadığı, İzah edilen ve resen nazara alınacak nedenlerle öncelikle H.M.K'nın 389.maddesi çerçevesinde davalı ...'ın Türkiye'de faaliyet gösteren tüm bankalar nezdindeki hesapları üzerine alacak miktarı olan 25.000-TL kadar ihtiyati tedbir konulmasına, 25.000-TL”'nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 21.10.2019 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi dava ve talep etmiştir.
Davalı ... tarafından herhangi bir cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:
İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı Dosyası, İzmir ... Noterliğinin 31.12.2019 tarih ... no.lu 2019 Yılı Yevmiye Defteri, İzmir ... Noterliğinin 31.12.2019 tarih ... no.lu 2019 Yılı Kebir Defteri, İzmir ... Noterliğinin 31.12.2019 tarih ... no.lu 2019 Yılı Envanter Defteri üzerinde inceleme yapılmıştır.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkereye cevap verildiği, faaliyet durumunun terk olduğu bildirildiği görülüd.
İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına müzekkere yazı cevabının mahkememiz dosyası içine alındığı görüldü.
İzmir Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazı yazıldığı ... hakkında 04/01/2021 tarihi itibariyle alınan kayıtların mahkememiz dosyasına gönderilmiştir.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 10/02/2021 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu rapor özetle:Davalı ...'ın 2019 yılı yasal defterlerinin incelenememiş olması sebebi ile yapılan incelemeler dava dosyası ve davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti.2019 yılı yasal defter ve belgeleri ile sınırlı kalmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtilen bilgiler ışığında, Davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin 2019 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olduğu, Davalı ... ile davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic. Ltd.Şti arasında 26.4.2019 tarihli 26.madde 21.sahifeden ibaret franchising sözleşmesi akdedildiği, Davacı vekilince cevap dilekçesi ekinde sunulan işbu sözleşmeye istinaden ödendiği beyan edilen kredi kartı silipleri, banka dekontları ve tahsilat makbuzlarına göre dava dışı ... tarafından davacı şirket adına davalı ...'a 23.05.2019 tarihinde 10.000-TL, ... Yazılım isimli firmaya 26.04.2019-23.06.2019 tarihleri arasında 13.500-TL olmak üzere kredi kartı aracılığı ile toplam 23.500-TL tutarında ödeme yapıldığı, davacı şirket tarafından bunun dışında 26.04.2019 tarihinde 1.500-TL tutarında nakit ödeme yapıldığı ancak işbu ödeme makbuzunda davalının isim ve imza bilgilerinin mevcut olmadığı, Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde ödemeyi yapan dava dışı ...'ün davacı şirketin tek ortağı ve şirket yetkilisi olduğu, Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde dava dosyasında mevcut beyannamelere göre, davalı ... tarafından beyannamelerin ön ve arka yüzlerinde mevcut E-Posta Adresi bölümlerinde
...(...mail.com adresinin kullanıldığı, Uzmanlık alanımın dışında olması sebebi tarafımca herhangi bir tespit yapılamamakla birlikte dava dosyasında mevcut 23.500-TL'si kredi kartı 1.500-TL”i nakit olmak üzere 25.000-TL'lik ödeme belgelerinin doğruluğu konusundaki hukuki ve nihai yorumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin 2019 yılına ait yasal defterlerinde davalı ... ile aralarında ticari bir ilişkinin varlığını gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı, Davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin 2019 yılına ait yasal defterlerinde davalı ... adına yapılmış bir ödemeyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı, Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde ...AVM İşletmesinde tarafların herhangi bir işletme başvurusunun olmadığının anlaşıldığı, Davacı yanca Bornova ... Noterliğinin 17.10.2019 tarih ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile franchising sözleşmesinin haklı nedenlerle tek taraflı feshedildiği ve ödemesi yapılan 25.000-TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, somut bir bilgi ve belge olmaması sebebi ile işbu ihtarnamenin davalı yanca ne zaman tebliğ alındığı konusunda tarafımca dava dosyası kapsamında herhangi bir tespit yapılamadığı, Uzmanlık alanımın dışında olması sebebi ile taraflar arasında akdedilen 26.04.2019 tarihli Franchising Sözleşmesinin davacı yanca haklı nedenlerle feshedildiğini, davacı yanca sunulan 25.000-TL tutarındaki ödeme dekontlarının doğru olduğuna ve 25.000-TL”'nin davalıdan tahsil edilebileceğine karar verilmesi durumunda, Davacı ... Turizm Taş.Oto Alım-Satım Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin 12.12.2019 dava tarihi itibari ile davalı ...'dan 25.000-TL”'si asıl alacak talep edebileceği, Davacı yanca sözleşmeye istinaden ödendiği beyan edilen 25.000-TL'nin davacının talep tarihi olan 21.10.2019 tarihinden 12.12.2019 dava tarihine kadar 418.25 faiz oranı ile 52 günlük faiz tutarının 650-TL olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, francihsing sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Taraflar arasında; Francihising saözleşmesi nedeniyle davacının davalıya 25.000 Tl ödeme yapıp yapmadığı, ödeme yapıldığı ise bu ödemenin franchise konusu ürünün satışı için mi sözleşme konusu yerin teslimi için mi yapıldığı, davalı ya da davacıya söz konusu AVM de tahsis işleminin yapılıp yapılmadığı, 25.000-TL'nin iade koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden dosya SMMM bilirkişisine tevdi edilerek, taraflara ait ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmış rapor aldırılmıştır.
Davacı
... Turizm Taşımacılık Oto Alım Satım ve Gıda san ve TİC.ŞTİ.tarafından davalı ... aleyhine taraflar arasında düzenlenen francihsing sözleşmesi nedeniyle davacı tarafça davalıya peşin ödenen 25.000-TL'nin sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle davalıdan iadesi istemine ilişkin dava açılmıştır. Davalı taraf cevap dilekçesi vermemiş, bu kapsamda davacının tüm iddialarını reddetmiştir.
...AVM'ye yazılan müzekkere cevabında, tarafların AVM yönetimine bir başvurularının bulunmadığı bildirilmiştir.
Öncelikle davacı tarafın taraflar arasında sözleşme bulunduğu ve sözleşme gereğince dava dilekçesinde iddia ettiği 25.000-TL'yi davalıya peşin olarak ödediğini ispat külfeti davacıya aittir. Sözleşme dava dilekçesi ekinde sunulmuştur. Sözleşmenin incelenmesinde; 25.000,00-TL'nin sözleşmenin düzenlendiği anda peşin olarak davacı tarafça davalıya ödediğine ilişkin sözleşmede bir hüküm bulunmamaktadır. Davacı taraf dava dilekçesi ekinde ek - 3 delil olarak bildirdiği, ... tarafından yapılan kredi kartı ödeme tutarlarına ilişkin farklı 3 ayrı 5.000-TL tutarlı ve 3.500-TL tutarlı olmak üzere yapılan kredi kartı ödemelerinin sözleşmenin peşinatı olarak ödediğini iddia etmektedir. Yapılan bu ödemelere ilişkin banka kayıtları celp edilmiş, ve yapılan ödemenin post cihazından kredi kartı ile ... yazılım ve ... iş yerlerine yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin varlığını gösterir her hangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı, davacı şirketin ticari defterlerine göre davacıya ödeme yapıldığına ilişkin bir kaydın bulunmadığı, davacının bildirdiği delillerdeki harcamalar kredi kartı harcaması olduğundan ve sözleşme nedeniyle ödendiğine ilişkin hiç bir açıklama bulunmadığından genel karine olarak kabul edilen yapılan bu harcamanın sözleşme bedeli olarak değil verilen mal ve hizmetin karşılığı olarak yapıldığı değerlendirilmiştir. Ayrıca kredi kartı harcaması davacı şirket tarafından yapılmamış ... tarafından yapılmıştır. Sözleşme gereğince 25.000-TL ödemenin davacı şirket tarafından davalıya yapıldığı ispat edilememiştir. Davacı taraf dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadığından karşı tarafa yemin teklifinde bulunup bulunmayacağı davacıya hatırlatılmamıştır.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı sunduğu delillerle, iadesine karar verilmesini talep ettiği 25.000 TL yi karşı tarafa ödediğini ispat edemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE;
2-Harçlar Yasası gereğince karar tarihi itibarı ile alınması gerekli 80,70-TL harcın, peşin alınan 426,94-TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 346,24-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.