T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/534 Esas
KARAR NO: 2021/588
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2019
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinin incelenmesinde ; ... Genel Müdürlüğü, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince ...ne bağlı, katma bütçeli bir kamu kurumu olup, ... sınırları içinde lastik tekerlekli toplu ulaşım hizmetini yürüttüğünü, idaremizde temizlik hizmeti işi, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun verdiği yetki ile 4734 sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapıldığını, davalılar ile de bu kapsamda hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi ... İdarelerinde 01.10.2005-30.09.2006 tarihleri arasında davalı ..., 01.10.2006-30.06.2007 tarihleri arasında davalı ...., 01.07.2007-30.04.2008 tarihleri arasında davalı .... 01.05.2008-30.04.2009 tarihleri arasında davalı .... 05.05.2009-30.06.2009 / 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında davalı ....,06.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında davalı ...., 01.01.2011-31.03.2018 tarihleri arasında dava dışı .... 01.04.2018-25.03.2019 tarihleri arasında ... Genel Müdürlüğü (696 KHK gereği yeni sözleşme dönemi) işçisi olarak çalıştıklarını, davalıların söz konusu işçinin iş sözleşmesinin son bulması ile birlikte İdare tarafından ödenen kıdem tazminatından, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu bulunduklarını, alt işverenlerden ...'nin sorumlu olduğu miktar cari hesabından mahsuben tahsil edilmiş olup, davaya konu edilen miktar davalılara isabet eden kıdem tazminatı miktarlarının toplamı olduğunu davalıların dava dışı işçiye ödenen toplam 31.194,16 TL tutarındaki miktardan sorumlu bulunduklarını, davalılardan İdare tarafından söz konusu miktar talep edilmiş ise de, İdareye herhangi bir ödemede bulunulmadıklarını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2'nci maddesinin 7'nci fıkrasının son cümlesi "Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü gereğince hem asıl işveren hem alt işveren sorumlu olduğunu, asıl işverenin bu sorumluluk sebebiyle alt işvereninin işçisine herhangi bir ödeme yükümlülüğünde kalmış ve ödemede bulunmuşsa, bu ödemeyi alt işverenden kendi aralarında yaptıkları alt işverenlik sözleşmesi hükümlerine dayanarak rücuan talep edebildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, İdaremiz tarafından dava dışı ...'ya ödenen 31.194,16 TL'nin davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak kaydıyla; .... .... .... ... ....'den ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte müştereken tahsiline, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı ....'nin cevap dilekçesinin incelenmesinde; Personelin iş akdinin kendileri tarafından fesh edilmediği, ortada alt işveren asıl işveren ilişkisinin dosya kapsamındaki delillerle birlikte değerlendirilmesi neticesinde personelin ... Bünyesinde müvekkil şirket sigortalısı olarak işçi statüsünde çalıştığı, emir ve talimatların Belediyeden alındığı, işe alım ve işten çıkarımların belediyece yapıldığı, müvekkilinin ...nde ihale aldığı, işçilik alacakları açısından tüm sorumluluğun belediye de olduğu belirtilerek davanın reddinin talep edildiği görülmüştür.
Dava dilekçesinin tebliğine rağmen diğer davalılarca cevap verilmediği bu kapsamda diğer davalılarca davanın inkar çerçevesinde savunulduğu ve bu kapsamda dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Davacı tarafa yazılan müzekkere cevabı, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde dava dışı işçi ...'nın davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet satın alma sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığı ve bu kapsam da davacı tarafça dava dışı işçiye 11/04/2019 tarihinde 80.050,77 TL tutarında kıdem tazminatı ödemesi açıklamalı ödemenin yapıldığı, ... bankasına dekontundan anlaşılmıştır.
Mahkememizce 17/12/2020 tarihli duruşmasında verilen ara karar gereği ile usulüne uygun tebliğ yapılmasından sonra verilen kesin sürenin geçmesi, tebliğ üzerine deliller yönünden gerekli incelemenin yapılmasından sonra duruşma günü beklenmeksizin Mahkememizce yapılan uyuşmazlık tespiti göz önüne alınarak dosyanın nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ...'na tevdi ile hazırlanacak raporun dosyamıza sunulmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 03/06/2021 tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun incelenmesinde; dava dışı işçi ...'ya 11/04/2019 tarihinde 80.050,77 TL tutarında ve ayrıca bu tutarın damga vergisi kesintisi olan 612,23 TL tutarında olmak üzere dava dışı işçi yönünden kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı, bu kapsamda ödeme kıdem tazminatından kaynaklı olduğundan her alt işverenin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olacağı tespiti ile Mahkememiz davalılarının dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem tarihlerinin raporda tespitinin yapıldığı ve toplam ödenen 8.663,00 TL'nin davalı alt işverenler ile dava dışı kurumlara isabet eden kısmının ayrı ayrı hizmetin geçtiği gün bazı üzerinden hesaplamasının yapıldığı, buna göre ... yönünden 9.328,59 TL, ... yönünden 5.603,31 TL, Kosfiler yönünden 10.206,00 TL, ... yönünden 5.603,31 TL, ... yönünden 3.679,10 TL, ... yönünden 40.731,74 TL ve ... yönünden 5.510,95 TL olarak davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen damga vergisi dahil toplam 80.663,00 TL ödemenin paylaştırıldığı, davacı tarafça kendisinin de içinde bulunduğu son iki işverene rücu yönünde talepte bulunulmadığından bu tutarların düşümü neticesinde Mahkememiz davalıların esasen 34.420,31 TL kıdem tazminatından sorumluluklarının bulunduğu ve fakat talebin 31.194,16 TL olarak ileri sürülmesi göz önüne alındığında talep edilen tutarın davalılardan rücusu yönünde hizmetin geçtiği tarih aralığına göre hesaplaması neticesinde ...'in bu tutarın 8.454,24 TL'sinden, ...'in 5.078,12 TL'sinden, ...'in 9.249,41 TL'sinden, ...'nın 5.078,12 TL'sinden ve ...'ın 3.334,26 TL'sinden sorumluluklarının bulunduğu şeklinde kanaatin bildirildiği görülmüştür. Adı geçen rapora karşı davacı vekilince beyan dilekçesinin sunulduğu ve fakat davalılarca beyan yada itirazda bulunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arası uyuşmazlık konusu hususun; Davacı ve davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin mahiyetinin belirlenmesi, söz konusu sözleşmelere göre davacının dava dışı işçi ...'ya ödemek zorunda kaldığı, 31.194,16 TL'den davalıların sorumlu olup olmadığı, bu bedelin hangi işçilik alacağından kaynaklandığı davalıların sorumluluğunun bulunması halinde sorumluluk döneminin ve miktarının tespiti hususlarında yapılacak inceleme neticesinde davacının davalılardan alacaklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik varılacak kanaate esas açılan maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar dosyaya sunu rapora taraflarca itirazda bulunulmamış ise de raporun incelenmesinde konunun uzmanı bir bilirkişi tarafından hazırlandığı, dava dışı işçinin davalılar bünyesindeki çalışma tarih aralığının dosya kapsamına kazandırılan sözleşmeler ile uyumlu olduğu ve neticede talep konusu edilen tutarın davalılar yönünden sorumluluk oranının belirlenmesine yönelik hesabın güncel yargı kararları le ve yasal mevzuat ile uyumlu olduğu kanaati ile raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dosya tarafları arasında hizmet alım sözleşmesinin imzalandığı, bu kapsamda dava dışı işçinin 01/10/2005-30/09/2006 tarihleri arasında davalılardan ... bünyesinde, 15/07/2004-14/07/2005 tarihleri ve 01/10/2006-31/05/2007 tarihleri arasında ... bünyesinde,01/07/2007-30/04/2008 tarihleri arasında ... bünyesinde, 01/05/2008-30/04/2009 tarihleri arasında ... bünyesinde, 05/05/2009-30/06/2009 ile 01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında ... bünyesinde ve yine 06/01/2010-31/12/2010 tarihleri arasında ... bünyesinde çalışmasının olduğu, dava dışı işçiye davacı tarafça damga vergisi dahil toplam 80.663,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, bu ödemenin kıdem tazminatı ödemesi olduğu, ödenen bu kıdem tazminatından her bir işverenin kendi çalışma dönemi ile sorumlu olacağı, ödenen toplam 80.663,00 TL tutar yönünden davacının davalılar haricindeki ... ve ... bünyesinde de çalışmasının olduğu, göz önüne alındığında esasen davalıların bahse konu dava dışı işçiye ödenen tutarın 34.420,31 TL'sinden sorumluluklarının olduğu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin incelenmesinde davaya konu edilen tazminata esas kıdem tazminatı ödemesinden yüklenicin sorumlu olacağına dair hüküm bulunduğu ve iş bu davanın rücu alacakları kapsamında davalılardan talep edildiğinden iş yasası hükümlerinin uygulanmayacağı nazara alındığında her ne kadar davacı tarafça ödenen toplam tutardan rücusu talep edilen tutar yönünden davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğu talep edilmiş ise de az yukarıda açıklanan gerekçeler ile talep konusu tutardan her bir davalının dava işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olacağı değerlendirilmekle açılı davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 31.194,16 TL'nin; 8.454,24 TL'sinin ...'den, 5.078,12 TL'sinin ...'den, 9.249,41 TL'sinin ...'den, 5.078,12 TL'sinin ...'den ve 3.334,26 TL'sinin ise ...'den ödeme tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile taleple bağlılık ilkesi gereği 31.194,16 TL'nin; 8.454,24 TL'sinin ...'den, 5.078,12 TL'sinin ...'den, 9.249,41 TL'sinin ...'den, 5.078,12 TL'sinin ...'den ve 3.334,26 TL'sinin ise ...'den ödeme tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 2.130,88 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 532,72 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 1.598,16 TL karar ve ilam harcının DAVALILARDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 577,12 TL (532,72 TL peşin harç ile 44,40 TL başvuru harcından oluşan) ile gider avansından kullanılan 1.041,70 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 1.618,82 TL'nin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 1.154,30 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 4.679,12 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/07/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır