T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/63 Esas
KARAR NO: 2021/686
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/04/2019
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; Davacı şirket tarafından, davalı ...' dan İzmir ... noterliğinin 29.08.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile bir adet ... 2011 MODEL ve ... Plakalı araç satın alındığını, iş bu aracı satın alan müvekkil aracı kendi adına tescil etmiş olup araç ruhsatını aldığını, Karşı tarafça söz konusu araç satılırken gerek yüz yüze gerekse de telefon ile yapılan görüşmelerde, aracın “hasarsız ve kazasız” olduğu karşı tarafça defalarca beyan edilerek aracın müvekkil şirketçe satın alınmasının sağlandığını, davacı şirket, aracı teslim aldıktan sonra kullanım sırasında motorda birtakım arızaların olduğunun farkedilmesi üzerine araç servise götürüldüğünü, servis tarafından aracın incelenmesi sonucunda ilk tespitte; aracın hasarlı olduğu, motorun daha önce açılıp revize edildiğinden tekrar revizeye uygun olmadığı ve tamamen yenisi ile değişmesi gerektiği, yağ pompa cıvatalarının eksik olduğu, şanzıman gövdesinde çatlak olduğu, motor kulak gövdesinde kırık olduğu vb. gibi birçok esaslı ayıbının olduğu tespit edildiğini, ayrıca aracın muayene kayıtları incelendiğinde aracın kilometresi ile oynanarak olduğundan daha az kilometre gibi gösterilerek hileli davranış ile aracın müvekkiline satıldığının anlaşıldığını, ilgili servis sonrası yapılan ilk tespitlerde aşağıdaki parçaların daha önce kaza veya başka bir sebeple hasarlı olduğu ve değiştirilmesi gerektiği tespit edildiğini, ilgili servisin Sandık Motor Değişimi, Şanzuman Ana Gövde Değişimi, Motor Yağı, Yağ Filtresi, Otomatik Şanzuman Yağı, Şanzuman Yağ filtresi, yapılacak inceleme ile başkaca hasarların olabileceğini ve hasar gören tüm parçaların değiştirilmesi gerektiğini beyan ettiğini, iş bu tespit üzerine; davacı şirket tarafından karşıyaka ... Noterliğinin 23.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve karşıyaka ... Noterliğinin 03.12.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunulduğunu ve zararın giderilmesinin karşı taraftan talep edildiğini, Bu talebin davalıca kabul edilmemesi üzerine bu sefer İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının ... D. iş sayılı dosyasından delil tespiti talep edildiğini, 28.12.2018 tarihinde özel serviste araç başında yapılan keşif suretiyle bilirkişi incelemesi sonrası araçtaki maddi hasarın ve işçilik bedelinin 52.333,00.-TL, ikame araç bedeli 1.500,00.-TL olarak tespit edildiğini, ancak aracın tespit edilen hasarı ve yapılacak tamir sebebiyle uğrayacağı ''değer kaybı'' konusunda ise sehven herhangi bir tespitte bulunulmadığını, bunun üzerine dava şartı olduğundan “Zorunlu Arabuluculuk” yoluna başvurulmuşsa da anlaşma sağlanamadığını, aracın hasarlı çıkması sebebiyle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının ... d. iş sayılı dosyasından yaptırılan delil tespiti sonrası tanzim edilen 10.01.2019 tarihli bilirkişi raporu ile aracın tamir süresi onbeş gün ve ikame araç bedeli de 1.500,00.-tl olarak tespit edildiğini, Bunun üzerine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.500,00.-TL'sının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, talep edilmesine rağmen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. iş sayılı dosyasından yaptırılan delil tespiti sonrası tanzim edilen 10.01.2019 tarihli bilirkişi raporunda araçta oluşan değer kaybına dair bir değerlendirme ve tespitte bulunulmadığını, ancak bilirkişi tarafından aracın hasarsız olarak piyasa değerinin 85.000,00-TL olduğu, hasarlı ve tespit edilen hali ile 35.000,00-TL olduğunun açıkça tespit edildiğini, bu sebeple davacı müvekkil tarafından zorunluluk hali sebebi ile tespit edilen tüm masraflara katlanılarak araç tamir ettirildiğinden, davalının sorumlu olduğu hasar bedeli sebebiyle araçta oluşan değer kaybına istinaden, iş bu dosyada yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek bedel çerçevesinde talebimizi ıslah etme hakkımız baki kalmak kaydıyla, şimdilik 3.000,00-TL'sınının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, davalının haksız eylemleri ile müvekkil davacı şirkete gizledikleri ayıplı aracı satarak kötüniyetli davrandıklarını, bu sebepledir ki, HMK m.329 maddesi uyarınca ayrıca idari para cezasına ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep ettiklerini, iş bu davada yargılamanın devamı sonrasında davanın kabulüne dair verilecek kararın ifa edilebilir olması ve sonuçsuz kalmaması için davalıya ait taşınır, taşınmaz malları ile alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı tarafın yasaya aykırı kusurlu fiili neticesinde maddi hasara uğrayan müvekkil şirketin uğradığı zarardan şimdilik 56.833,00.-TL'sinin fazlaya ilişkin ve dava konusunu ıslah etme haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, kötüniyetli davalı hakkında HMK madde 329 hükmünün uygulanmasına ve davalıya ait taşınır, taşınmaz malları ile alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın, davacı tarafından satın alınmadan önce dış aksamının tespiti için kaporta raporu alındığını, ayrıca motor, alt takım ve elektronik bölümü kontrollerinin ... Ekspertiz Şirketine yaptırılmak sureti ile satın alındığını, aracın tüm kontrollerinin yapılarak satın alınmış olunduğunu, davacı yan tarafından bilinmeyen gizli ayıp söz konusu olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, araçta her hangi bir gizli ayıp olmadığını, bir ayıp varsa bu ayıbında davacı tarafından bilindiğini ve aracın ayıplı şekilde kabul edildiğinin izahtan vareste olduğunu, tespit dosyasında bilirkişi tarafından tespit yapılmadan evvel bilirkişi dışındaki kişi ya da kişiler tarafından aracın motorunun açıldığı ve şanzumanının indirildiğinin anılı tespit raporu ile bildirildiğini, bilirkişi tespitinden önce aracın motorunun açıldığı ve şanzumanının indirildiği sabit iken motorda meydana getirilen arızalardan müvekkilinin sorumlu olması ve anılan arızaların gizli ayıp olarak nitelendirilmesinin kabul edilemeyeceğini, davacı yan tarafından dava konusu araçta değer kaybı oluştuğu iddiası ile değer kaybı talep edilmiş ise de bu taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından kötü niyetli olarak iş bu davanın ikame edildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın haciz taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşamasının tamamlandığı ve bu kapsamda taraf teşkilinin sağlandığı görülmüştür.
DELİLLER:
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş. sayılı dosyasının incelenmesinde; tespit isteyenin ... olduğu, karşı tarafın ... Olduğu, 28/12/2018 tarihinde tespit yapıldığı, düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; '' tespite konu ... plakalı otomobil üzerinde yapılan inceleme sonunda, mahkeme heyeti ile birlikte aracın bulunduğu servise gidilerek aracın incelendiği, araç motorunun indirilmiş ve motorun açılmış olduğunun görüldüğü, motorda ileri derecede yatak sarma olayının meydana geldiği, servis yetkilileri ile görüşüldüğünde aracın yağının suyunun, yapının tam olduğunun anlaşıldığı, yağ pompası orta kısmında bulunan 3 adet cıvatanın takılmamış olduğu, araç motorunun daha evvel açıldığı, gelişi güzel toplandığı, ayrıca şanzuman gövdesinde enine çatlak meydana geldiğinin tespit edildiği, bu yönleri ile aracın ayıplı olduğu, araç motorunun yenilenmesi, arızalı parçaların değiştirilmesi halinde KDV dahil 52.333,00 TL masraf gerektiği, motor tümü ile açıldığında haricen görülmeyen başka hasarlı parçalara ulaşılmasının kuvvetle muhtemel olduğu, aynı tip aynı model emsal otomobillerin piyasa değerinin araştırıldığında 85.000,00 TL civarında olduğu, bu tespitlere göre aracın tamiri halinde değerine yakın masraf gerekeceğinden tamirinin gayri iktisadi olduğunun düşünüldüğü, bu nedenle tamir edilmeden mevcut hali ile değerlendirilmesinin (pert-total kabul edilmesinin) uygun olacağı, otomobilde meydana gelen hasarlar göz önüne alınarak piyasa değerinin araştırıldığı, mevcut hali ile 35.000,00 TL değerinde olabileceği, bu tespit ve değerlendirmelere göre otomobilde:85.000,00 -35.000,00 TL =50.000,00 TL toplam hasar meydana geldiği, tespit isteyenin emsal bir otomobili 15 iş gününde temin edebileceği bu süre içerisinde yerine ikame edilecek araca günde 100 TL olmak üzere toplam 1.500,00 TL ücret ödeyebileceği, aracın 22/10/2013,16/10/2015,13/03/2018 tarihlerinde muayenesinin yapıldığı, bu muayenelere ilişkin kayıtların dosyaya konduğu, bu kayıtlara göre araç İstanbul trafiğinin ... plaka sırasında kayıtlı iken 22/10/2013 tarihinde yapılan muayenede 154.035 kilometrede olduğu, daha sonra 16/10/2015 tarihinde yapılan muayenede 154.035 kilometreden yüksek bir rakam çıkması gerekirken 113.367 kilometreye düşürüldüğü, dolayısıyla 22/10/2013 tarihinden sonra 16/10/2015 tarihinden önce araç kilometresi ile oynandığı ve kilometrenin düşürüldüğünün anlaşıldığı, bu yönü ile de otomobilin ayıplı olduğu düşünüldüğü hususunun'' bildirildiği görülmüştür.
Dosya, davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp mı açık ayıp mı olup olmadığı, ayrıca ayıba konu hususların ... Ekspertiz firmasında yapılan incelemede tespit edilip edilmediği ve uyuşmazlık konusu alacak konularında rapor düzenlenmesi için bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi 01/04/2021 havale tarihli raporunu mahkememize sunmuştur.
Bilirkişi raporunun incelenmesine ; '' davaya konu ... plaka sayılı araçta; satış öncesinde gizli ayıp bulunduğu, araçtaki arızanın giderilmesi için yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 52.333,00 TL masraf gerektiği, davaya konu arızalı ... plaka sayılı aracın, düzenli ve sistemli bir çalışma ile makul tamir süresinin 15 iş günü olduğunun belirlendiği, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde ve ayrıca araç kiralama firmalarından alınan bilgilerde; riziko tarihinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük kiralama bedelinin 100,00 TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince 1.500,00 TL ikame araç bedelinin uygun olduğu, davaya konu ... plaka sayılı araçta arıza nedeni ile, komple motorun değiştirilerek giderildiği, buna göre; dava konusu araçta değer kazancı olmadığı gibi, değer kaybının da söz konusu olamayacağı görüş ve kanatinin '' bildirildiği görülmüştür. Rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi, sunduğu, davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu, dilekçelerdeki itirazların tekrar değerlendirilmesi hususunda dosya ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin ek raporunun incelenmesine '' Davaya konu araçtaki arızanın giderilmesi için motorunun, sandık motor olarak komple değiştirilmesinin teknik olarak uygun olduğu tespit edildiğini, davaya konu arızalı ... plaka sayılı aracın, motorun sökülerek dağıtılması, komple motorun tedarik edilmesi, aracın yedek parçalarının temini, gecikmeler, ara bekleme süreleri, piyasada yaptırılacak torna ve kaynak işçiliği, turbo tamir işçiliği, motor kontrol ünitesinin tamiri, motorun toplanarak araca montajı, motor testleri, yol testleri ve son kontrol işlemleri dikkate alındığında düzenli ve sistemli bir çalışma ile makul tamir süresinin 15 iş günü olduğu belirlendiğini, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde ve ayrıca araç kiralama firmalarından alınan bilgilerde; riziko tarihinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük kiralama bedelinin 100,oo-TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince 1.500,00.-TL ikame araç bedelinin uygun olduğu kanaatine varıldığını, davaya konu ... plaka sayılı aracın 219.312 km.de ortaya çıkan motor arızası nedeniyle, araçtaki arızanın komple motorun değiştirilerek giderildiği belirlendiği, davaya konu araçların motorunda herhangi bir arıza meydana geldiğinde, motor parçalarında yenileştirme işlemi uygulanmamakta olduğunu, bunun yerine aracın motoru komple sökülerek, bunun yerine "sandık motor" olarak tabir edilen komple yeni motor takılmakta, bir başka ifadeyle aracın motoru revizyona tabi tutulmamakta ve motorun tüm parçaları bir bütün olarak yeni olduğunu, araçların piyasada 2. el alım satım işlemleri yapılırken ana gövdede meydana gelen hasarlar dikkate alınmakta ve buna göre rayiç bedel değerlendirilmesi yapılmakta olduğunu, bu nedenle mekanik parçalarda meydana gelen hasarlar, araçların piyasa 2. el değerlerinde herhangi bir değer kaybı meydana getirmediğini, dava konusu olayda da, 2011 model ve 219.312 km.de olan aracın, motor arızasının onarımında, komple motorun birebir orjinaliyle değiştirildiğini, bir başka ifadeyle, 219.312 km. çalışmış bir aracın motoru sıfırlandığını, buna göre; dava konusu araçta değer kazancı olmadığı gibi, değer kaybının da söz konusu olamayacağı ve sonuç olarak kök raporda değişikliğe gerek olmadığı '' görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın, davalı tarafça davacıya satılan araçtaki ayıp nedeni ile oluşan zarar miktarının ve bu ayıp nedeni ile aracın tamir süresince araç ikame bedeli tazminatı ve araçta meydana gelen değer kaybından kaynaklanan tazminatın tahsiline yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Dosyadaki bilirkişi raporları, diğer deliller ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde; dava konusu aracın 29/08/2018 tarihinde davacı tarafından davalıdan satın alındığı, davanın davalı tarafından davacıya satılan aracın ayıplı olması nedeni ile uğranılan zararın tazminine yönelik dava olduğu, davacı tarafından Karşıyaka ... Noterliğinin 23/11/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile davalıya aracın ayıplı olduğunun ihbar edildiği ve üç gün içerisinde araç bedeli olan 91.000,00 TL'nin ödenmesinin istenildiği, ayıp ihbarının davalıya 04/12/2018 tarihinde tebliğ edildiği, dava konusu araçta meydana gelen hasarın tespiti için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... d.iş. Sayılı dosyasında 52.333,00 TL hasarın bulunduğunun tespit edildiği, ayrıca motorun tamamen açılması halinde başka hasarların da meydana çıkmasının kuvvetle muhtemel olduğunun tespit edildiği, aracın muayene kayıtlarına göre 22/10/2013 tarihinde 154,035 kilometrede olan aracın 16/10/2015 tarihinde 113.567 kilometrede olduğunun tespit edildiği, bu tarihler arasında aracın kilometresi ile oynandığı ve kilometresinin düşürüldüğü, bu yönü ile otomobildeki ayıbın haricen bilinmesi ve görülmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle gizli ayıp olduğunun tespit edildiği, mahkememizce dosya otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdii edilmiş ve bilirkişi tarafından 01/04/2021 havale tarihli raporda, araçta satış öncesinde gizli ayıp bulunduğu, araçtaki arızanın giderilmesi için yedek parça ve işçilik olmak üzere 52.333,00 TL masraf gerektiği, aracın günlük kiralama bedeli 100 TL olduğu ve 15 gün tamir süresinin aracın düzenli ve sistemli çalışma ile makul süre olarak belirlendiği ve 1.500,00 TL onarım süresince ikame araç bedeli ücretinin uygun olduğunun belirlendiği, davalı vekilinin rapora itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi ek raporunda, aracın motorunun arızasının onarımı halinde motorun bire bir orjinali ile değiştirilmesinin söz konusu olduğu, aracın motorunun sıfırlandığı, bu nedenle mekanik parçalarda meydana gelen hasarlar aracın piyasa ikinci el değerinde her hangi bir değer kaybı meydana getirmediği, dava konusu araçta da değer kaybının oluşmadığının tespit edildiği, Borçlar Kanununun 219. Maddesi uyarınca satıcının alıcıya karşı her hangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması nedeni ile sorumlu olduğu, ayrıca kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da satıcının bu ayıpların varlığını bilmese bile sorumlu olduğu, dava açılmadan evvel delil tespiti ile yapılan tespite göre ve mahkememizce alınan bilirkişi raporlarına göre, davalı tarafından davacıya satılan araçta gizli ayıp bulunduğu, motorun kilometresi ile oynanmış olduğu, davalının bu hususu bilmese bile bu ayıp nedeni ile satıcı olarak sorumlu olduğu, bu ayıp nedeni ile oluşan zararın ayıp nedeni ile yapılan onarım ve işçilik bedeli olmak üzere toplam 52.330,00 TL olduğu, ayrıca aracın onarım ve tamir süresince davacının aracı kullanamamasından kaynaklanan zararın da 1.500,00 TL olduğu, araçtaki gizli ayıp olan motor aksamının tamamen değişmesi nedeni ile ayıp nedeni ile araçta ayrıca bir değer kaybının bulunmadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 52.333,00 TL hasar ve işçilik bedeli ile 1.500,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere Toplam 53.833,00 TL 'nin 08/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gereken 3.882,26-TL nispi ilam harcından, peşin alınan 970,57-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.911,69 TL harcın davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
4-Davanın red ve kabul edilen oranları nazara alınarak, davacı tarafından sarf olunan 700,00 TL yargılama giderinden kabul edilen kısmına göre belirlenen 663,04 TL yargılama gideri ile 44,40 TL başvurma harcı, 970,57 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.378,01 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 7.798,29-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 3.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
8-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İzmir BAM İlgili Hukuk Dairesi Nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır