T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/117 Esas
KARAR NO: 2023/743
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2019
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 30.11.2017 tarihli, ... seri nolu, 80,000,00 TL bedelli çeke dayanılarak müvekkili şirket aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının üzerinden kambiyo takibine girişildiğini, müvekkili şirket tarafından, eldeki takip dosyası için bugüne kadar toplam 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı yanın işbu ödemeleri dosyaya bildirmediğini, takip çıkışı üzerinden mükerrer tahsilata yol açacak şekilde alacak iddiasını devam ettirdiğini, davalı yanın mükerrer tahsilatının önüne geçilmesi amacıyla müvekkilinin eldeki takip dosyasından toplam 50.000,00 TL borcunun bulunmadığının tespitine, yapılan ödemelerin dosya alacağından mahsubuna karar verilmesini talep ettiklerini, yaptığı tahsilatları dosyaya bildirmeyen davalı yanın eldeki takip dayanağı çeke istinaden müvekkili şirket yetkilisi ... aleyhine “karşılıksız çeki keşide etmek suçundan” şikâyette bulunulmuş, yapılan yargılama sonucu İzmir ... İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E, ... K sayılı dosyasından kurulan 15,01.2019 tarihli karar ile şirket yetkilisi ...'ın cezalandırılmasına karar verildiğini, İşbu ceza dosyasından yazılan talimat İstanbul ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası üzerinden ikmal edildiğini, müvekkilinin yaptığı ödemelerde de banka dekontunun açıklama kısmına “... dosyasına istinaden” yazıldığını, taraflar arasında “...” sayılı bir icra dosyası bulunmadığını, davalı yan yapılan ödemeleri dosyaya bildirmediği gibi İzmir ... İcra Ceza Mahkemesi' nin ... E, ... K sayılı dosyasından aldığı cezalandırma kararını kötüniyetli şekilde bir tehdit unsuru olarak kullanarak, aynı alacağı, bu kez de müvekkili şirket yetkilisi ...'dan tahsil etmeye çalıştığını, davalı yanın kötüniyetli olduğu, bir yandan müvekkili şirketten tahsilat yapan davalı yan diğer taraftan işbu tahsilatları dosyaya ve mahkemeye bildirmeyerek kötüniyetli şekilde müvekkili şirket yetkilisinin cezalandırılmasını istediğini, yapılan ödemeler dosyaya bildirilmediğinden ve mükerrer tahsilata yol açacak şekilde takibe devam edildiğini belirterek, müvekkilinin, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından kaynaklı 50.000,00 TL borcu bulunmadığının tespitine, yapılan ödemelerin dosya alacağından mahsubuna, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın müvekkili şirkete olan borçları nedeniyle 30/11/2017 tanzim ve 30/11/2017 ibraz tarihli 78.590,00 TL bedelli, 31/12/2017 tanzim tarihli 80.000,00 TL bedelli ve 26/02/2018 tanzim ve 26/02/2018 ibraz tarihli 20.972,00 TL bedelli üç adet çek verildiğini, Söz konusu çekler vadesinde ödenmediğinden davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı aleyhine başlatılan icra takiplerinin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün..., İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Ve İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyaları ile derdest olduğunu, davacı yanın müvekkili ile arasında tek bir icra dosyası varmış gibi göstererek bu dosyaya ödeme yaptığına ilişkin beyanının kabulünün mümkün olmadığını, zira davacı borçlunun ödemeleri bizzat müvekkiline yapmış olup ödemelerin açıklama kısmına "... icra dosyasına istinaden" yazdığını, yapılan ödemelerin davacı borçlunun cari hesaptan kalan borcundan düşüldüğünü, yapılan ödemeleri kabul etmekle birlikte ödemelerin davacı borçlunun müvekkilinin cari hesap alacağından düşüldüğünü, iş bu sebeple icra dosyasına tahsilat bildirimi yapılmadığını, davacı yanın yapmış olduğu ödemelerin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına istinaden olmadığından mahsubunun mümkün olmadığını, davacı yanın takibe konu çekten dolayı İzmir ... İcra Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı dosyasından aldığı cezadan kurtulmak amacıyla ödemelerin bu dosyaya mahsup edilmesini istediğini, fakat yukarıda da belirttiği üzere davacı yan aleyhine tek bir icra dosyası olmayıp ödenen paranın bu dosyadan mahsubunun mümkün olmadığını, ayrıca ceza yargılamasında suça konu teşkil eden eylemin karşılıksız çek keşide etmek olduğunu, davacı yanın borcuna istinaden vermiş olduğu üç adet çeki karşılıksız bıraktığından suçun unsurlarının oluştuğunu, müvekkilinin alacağının yarısını dahi tahsil edememişken kötü niyetli şekilde mükerrer tahsilat yapılmaya çalışıldığı iddiasının asılsız ithamlar olup davacı yanın kötü niyetli olarak bu davayı ikame ettirdiğini gösterdiğini belirterek, huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açıldığından davanın usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise haksız ve yersiz iş bu davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tarafların ticari defterleri, ödeme dekontları,
İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas,... Esas sayılı dosyaları,
İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyaları
İstanbul ... İcra Ceza Mahkemesi'ne ait ... Talimat sayılı dosya,
Nitelikli Hesaplama ve SMMM bilirkişilerinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19.02.2021 tarihli bilirkişi raporu, 28.05.2021 bilirkişi ek raporu, 02.07.2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...0 Esas sayılı dosyasından kaynaklı 50.000,00 TL borcun olmadığına yönelik menfi tespit davasıdır.
İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının davalı ... San. Tic. A.Ş., borçlunun davacı ... San. ve Ltd. Şti. olduğu, takip talebine istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takipte örnek 10 ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrine ve takibe konu senedin 30.11.2017 tarih, ... seri numaralı 80.000,00 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça, davacı şirketin borçları nedeniyle 30.11.2017 tarihli 78.590,00 TL bedelli ve 31.12.2017 tanzim tarihli 80.000,00 TL bedelli ve 26.02.2018 tanzim tarihli 20.972,00 TL bedelli 3 adet çekin davalıya davacı tarafça verildiği, davacının borçlarını ödemediğinden İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarında icra takibi başlatıldığı, ödemelerin icra dosyasına değil haricen ödendiği, haricen davalıya ödendiği, ödeme açıklamasına ... İcra dosyasına istinaden yazıldığı, yapılan ödemede davacı borçlunun cari hesabında kalan borcundan düşüldüğü, iş bu sebeple icra dosyasına tahsilat bildirimi yapılmadığı savunulmuştur.
Davacı tarafından İş Bankası'ndan yapılan ödeme dekontlarının incelenmesinde, 28.12.2018 tarihli 10.000,00 TL tutarlı ödeme açıklamasında "... İcra Dosyasına 80.000,00 TL çeke istinaden", 31.08.2018 tarihli 10.000,00 TL'lik ödeme açıklamasında "... nolu dosyaya istinaden", 02.11.2018 tarihli 10.000,00 TL'lik ödeme açıklamasında " ... nolu icra dosyasına istinaden çek no ...", 17.10.2018 tarihli 10.000,00 TL'lik ödeme açıklamasında "... icra dosyasına 80.000 çeke istinaden", 18.09.2018 tarihli 10.000,00 TL'lik ödeme açıklamasında "... ... icra dosyasına istaneden ..." şeklinde açıklamaların bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacının iddiaları ve beyanları da dikkate alınarak, İstanbul ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Talimat dosyası celp edilmiş, dosyanın İzmir... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından gönderilen talimata istinaden açıldığı, İzmir ...İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, müştekinin davalı olduğu, sanığın davacı şirket yetkilileri olarak belirtilen ... ve ... olduğu, davanın 30.11.2017 keşide tarihli dava konusu çek nedeniyle karşılıksız çek ile ilgili işlemin yapılmasına neden olmak suçundan açılan dava olduğu, yapılan yargılama sonucunda sanık ...'ın keşideci şirket yetkilisi olmadığından beraatine, sanık ...'ın dava konusu çek ile ilgili olarak diğer adli para cezalarının yanında 78.589,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
6098 Sayılı TBK'nın 101.maddesi uyarınca birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa yapılan ödeme kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır. Aynı kanunun 102. maddesine göre ise kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur.
Somut olayda, toplanan delillere göre yapılan değerlendirmede davacının 3 ayrı icra takibine konu çeklerden dolayı başlatılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olduğu, icra takibine konu çeklerin bankaya ibraz edildiği ve bu çeklere ilişkin örnek 10 ödeme emri düzenlenmek suretiyle icra takibi başlatıldığı, davacı şirket yetkilisi hakkında İzmir... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu edilen ve takibe dayanak teşkil eden çekten dolayı karşılıksız çek keşide etmek suçunu işlediği iddiası ile İzmir ...İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı ve açılan bu davada sanıkların ifadesinin alınması için İstanbul İcra Ceza Mahkemesi'ne talimat yazıldığı ve sanıklar için yazılan talimata istinaden İstanbul ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Talimat dosyasının açıldığı, davacı şirket tarafından banka kanalıyla davalıya 10.000,00 TL'lik olmak üzere 5 ayrı ödeme gönderildiği, ödeme dekontlarının açıklamasında ... icra dosyasına istinaden şeklinde açıklamaların bulunduğu, bu açıklamalardan davacının ödemelerinin taraflar arasındaki hukuki ilişki nedeniyle dava konusu icra takibine konu çek nedeniyle açılan ceza dosyası olması nedeniyle açıklamanın dava konusu icra takibine konu çek bedeline ilişkin olduğunun kabulü gerektiği, kaldı ki; ödemelerde açıklama hiç yapılmamış olsa dahi TBK'nın 102. maddesi uyarınca birden çok borç muaccel ise ödemenin borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu kapsamda davacı hakkında 3 ayrı icra takibi başlatıldığı, İzmir ... İcra Dairesi'nin ve başlatılan icra takiplerinin 2018 yılına ait olduğu, dava konusu icra takibinin ise 2017 yılına ait icra takibi olduğu, ilk icra takibinin dava konusu icra takibi olduğu, bu nedenle açıklamalarda açıklık bulunmadığı kabul edilse dahi ilk icra takibinin yapıldığı dava konusu icra dosyası için ödemelerin yapıldığının kabulü gerektiği, takip talebinde yapılan ödemelerin öncelikle borcun ferilerine sayılmasının talep edildiği, bu kapsamda alınan bilirkişi raporunda yapılan ödeme, ödeme tarihleri ile birlikte dikkate alındığında ve icra dosya borcu hesaplandığında son ödeme tarihi olan 28.12.2018 tarihi itibari ile icra dosyasında bakiye alacağın 65.272,61 TL olduğu, takipteki ana para alacağının 78.590,00 TL olduğu dikkate alındığında 50.000,00 TL'lik ödemenin son 10.000,00 TL'sinin ödendiği 28.12.2018 tarihi itibari ile davalının asıl alacak yönünden 65.272,61 TL alacaklı olduğu, davacı tarafça yapılan 10.000,00 TL'lik 5 ayrı ödeme toplamı 50.000,00 TL'nin İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosya borcuna istinaden yapıldığının kabulü gerektiği ve yapılan ödemelerin ödeme tarihleri ile birlikte takip talebine uygun şekilde TBK'nın 100. maddesi gereğince borcun ferilerinden mahsup edilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava konusu icra dosyasına ilişkin icra müdürlüğü numarası kısa kararda hüküm fıkrasında maddi hata sonucunda 9 olarak yazıldığı anlaşılmakla, dava konusu icra müdürlüğünün... İcra Müdürlüğü olması nedeniyle karar taraflara tebliğ edilmediğinden maddi hata re'sen düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; İzmir ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasında ödeme emrinde yer aldığı üzere yapılan ödemelerin TBK'nın 100.maddesi uyarınca öncelikle borcun ferilerinden mahsubu suretiyle, Davacının 31/08/2018 tarihli 10.000,00-TL'lik ödeme, 18/09/2018 tarihli 10.000,00-TL'lik ödeme, 17/10/2018 tarihli 10.000,00-TL'lik ödeme, 02/11/2018 tarihli 10.000,00-TL'lik ödeme ve 28/12/2018 tarihli 10.000,00-TL'lik ödeme nedeniyle toplam 50.000,00-TL'lik ödeme yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 3.415,50 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 853,88 TL nispi harç indirildikten sonra bakiye 2.291,62 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 44,40 TL başvurma harcı ile 853,88 TL nispi harç toplamı 898,28 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 175,89 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 1.675,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin E-duruşma yolu ile, davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
31/10/2023
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.