T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/149 Esas
KARAR NO : 2025/588
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/02/2020
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü sahası içerisinde Denizli, Pamukkale ilçesi, Akköy Mahallesi, Hacımahmuddüdeni Mevki, O... 1962 ... numaralı arazi üzerinde kurulması planlanan güneş enerjisi santrali ...Akköy 2 ... Projesinin 31.10.2017 tarihinde ihalesi gerçekleştirildiğini, ihale sonucu işin Müvekkiline ihale edildiğini, davalı ile Müvekkili arasında 18.01.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, imzalanan Sözleşme kapsamında yapılacak olan ...Akköy 2 GES Projesinde (... Kurulu Gücü 615,60 kWp olan 30 adet 4x19 yatay montaj sistemine 2280 adet 270 Wp solar panelin bulunduğu iş), GES tesisinin statik inşaat projesinin yapımı, onaylanmış olarak TEDAŞ'a teslimi, çelik konstrüksiyon montaj sisteminin tedariki işi davalı tarafından üstlenildiğini, davalı tarafından ilgili statik inşaat projesi hazırlandığı, ilgili projenin 30.01.2018 tarih ve 6635 sayılı Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümüne onaylatıldığını, onaylı projenin "Genel Notlar" başlığı altında "Malzeme Listesi çizelgesinde kullanılan çelik malzeme sınıfı S355jR (ST52) olarak belirtildiğini, 18.01.2018 tarihli sözleşmenin "Kalite ve Garanti Şartları" başlıklı 8. maddesinin 5.sırasında "Sertlik ve çekme mukavemetleri ile ilgili hammaddeler ST44 ve/veya ST52 kalitede saçlardan olacak olup, TSEN 10204 belgesi İşveren'e rapor olarak verilecektir" denildiğini, Sözleşmenin 4. maddesinde yapılacak iş çerçevesinde malzeme sevki için, en son öngürülen sevk tarihinin 18.03.2018 olduğunu, Sözleşmenin Ek2 maddesi uyarınca, işlerin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle, geciken her gün için 200 EURO gecikme cezası talep etme hakları bulunduğunu, ...Akköy 2 ... Projesi, İdare tarafından teslim alınırken, kullanılan çelik konstrüksiyon malzemesinden yerinde numuneler alındığını ve alınan numuneler ... Üniversitesinde ve TSE Ege Bölge Laboratuarı'nda analiz ettirildiğini, numuneler üzerinde yapılan inceleme sonucu Pamukkale Üniversitesin Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümünce verilen raporda alınan numenlerin ilk ikisinin ... eşdeğeri mukavemetine sahip iken diğer ikisinin çekme dayanımı bakımından S235'in bile altında olduğunun belirlendiğini, ... Laboratuarınca verilen Muayene ve Deney Raporunda malzemelerin, Sözleşmede ve Onaylı Projede belirtilen mal kalitesinde olmadığı belirlendiğini, her iki kurum tarafından gerçekleştirilen deneylerde ortaya çıkan sonuçlara göre, genel yapı çelikleri mekanik özellikleri ... sınır değerlerinin altında olduğunu, ... Akköy 2 GES Projesi, idare tarafından teslim alınırken, Sözleşmede yazan malzemelerin yerine düşük kalitede malzeme tedarik etmesi ve kullanmasından ve işin geç tesliminden dolayı, alması gereken hakediş miktardan kesinti yapıldığını, %50 hakedişin 3 ay geç ödendiğini, yapılan laboratuar araştırmaları ve diğer bürokratik işlemler neticesinde 75 gün gecikme oluştuğundan, İdare tarafından müvekkili şirkete 79.800 TL gecikme cezası verildiğini, Denizli ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyası kapsamında yapılan tespit sonucu, alınan numunelerin TSE (Türk Standartları Enstitünde) deneye tabi tutulduğunu, Bilirkişi Raporunda da kullanılan çelik malzemenin... ve ...malzeme sınıflarına uygun olmadığı, malzeme özelliklerinin mekanik testler yönünden ... malzeme sınıfından olduğunun tespit edildiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ihale sahibi İdare tarafından ... Akköy 2 ... Projesinde ... sınıfı çelik malzeme kullanılması gerekirken, ST37 sınıfı çelik malzeme kullanıldığı gerekçesiyle laboratuar raporlarına dayanarak, Müvekkili Şirketin hakedişten kesilen 155.128,6İ TL tutarındaki zararın, işin tesliminde yaşanan 75 gün gecikme nedeniyle İhale sahibi İdare tarafında Müvekkiline 79.800,00 TL Gecikme Cezasından kaynaklanan zararın Müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan 5.000 TL Proje revizyon gideri, 7.000 TL ilave malzeme bedeli toplamı olan 246.928,61 TL alacağın 18.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte ödenmesine, müvekkilinin hakediş miktarının %50 sinin 3 ay süreyle gecikmesi nedeniyle uğranılan zararın (yoksun kalınan kâr) 500 TL'sinin ileride kesin olarak belirlenecek ve talep artırım dilekçesiyle artırılacak tutar açısından alacağın gecikmenin başladığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizleriyle birlikte tahsiline, işin zamanında ve gereği gibi teslim edilmemesi nedeniyle oluşan geçikme cezası için 500 TL ileride kesin olarak belirlenecek ve talep artırım dilekçesiyle artırılacak tutar açısından cezai şarta ilişkin alacağın gecikmenin başladığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline, tespit masrafı ve yargı giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 18.01.2018 tarihinde imza altına alınan sözleşmede DESKI projesinde kullanılacak bu malzeme tipi olarak ST-44 ve/veya ST-52 kalitede malzeme kullanılacağının ve bu malzemelerin kullanıldığının... belgeli olarak işverene raporlanacağının belirtildiğini ve müvekkili şirket tarafından da bu edimin sözleşmeye uygun olarak yerine getirildiğini, davalı ...Şirketine gönderilen raporda tüm malzemelerin ST-44 sınıfına uygunluğunun teknik ve bilimsel olarak belgelendiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde Hammadelerin ST-44 ve veya ST-52 kalitede saclardan olacak olup ... belgesi İşverene bir rapor olarak verileceği düzenlemesinin yer aldığını, müvekkilinin çelik üretimi yapmadığını, istenilen özelliklerdeki çeliği üreticiler ve üreticilere bağlı çelik servisi tedarikçilerinden satın alarak işlediğini, bu bakımdan da söz konusu projede kullanılan çeliğin özelliklerini belirten üretici sertifikaları incelendiğinde malzeme evsafının...olduğu, projede kullanılan çeliğin özelliklerini belirten üretici sertifikaları malzeme evsafının ... olduğunun açıkça görüldüğünü, davalı şirketin sözleşmede bahsi geçen ... kalite standardına ilişkin belgesinin mevcut olması nedeniyle davalının teslim ettiği malzemenin sözleşmesinde esas alınan kalite standart belgesi ile ispatlandığını, müvekkiline, davacı tarafından 29.05.2018 tarihinde mail yolu ile gönderilen ve mail içeriğinde Pamukkale Üniversitesinin numuneler üzerinde yapmış olduğu teste dair sonuçları içeren raporu ile ilgili olarak aynı gün testin hatalı olarak yapıldığına ve dolayısıyla gerçek değerleri yansıtmadığına ilişkin itirazların davalı şirkete mail yoluyla bildirildiğini, Pamukkale Üniversitesi Çekme test raporunun sadece kendilerine teslim edilen numuneleri kapsadığını, Numune alma yöntem ve şartlarını kapsamadığının açıklamasına rağmen davacı tarafından verilen olumsuz yöndeki cevaplar üzerine Pamukkale Üniversitesinin yapmış olduğu testin hatalı olduğunu belgelemek için 26.06.2018 tarihinde İzmir TSE' de ilgili testi yaptırmak için müvekkilinin bir adet numune ürün talep ettiğini ve bu numune ürün ise ... ve Denizli Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü (...) Teknik ekipleri ile birlikte İzmir TSE' ye getirilerek tespit yapıldığını, tespit üzerine alınan sonuçların ise kullanılan malzemenin ST-44 olduğunu malzemelerin akma değerlerin 275 MPa' nin üzerinde olduğunu ispatlandığını, Bu rapora ait bilgilerin muhatap şirkete bildirildiğini, bu bildirim üzerine davacı... Ltd Şti ve ...yapılan projenin hatalı olarak yapıldığını ve ST-44 ve/veya ST-52 kalitede malzeme kullanılmadığını beyan ederek TSE nin yapmış olduğu test sonuçları ile birlikte müvekkili şirketten projeyi tekrardan yapıp onaylatmasını talep ettiğini, davacı tarafından malzeme kalitesi ve sözde geç teslim ile ilgili gönderilen İzmir 25 Noterliği 26.11.2018 tarih ve 28634 yevmiye numarası ile ihtarnameye, müvekkili İzmir 2. Noterliği'nin 12.12.2018 tarih ve 15163 yevmiye nolu ihtarname ile cevap verildiği, Davacı şirket tarafından çekilen ihtarnamede belirtilen 75 günlük işin gecikmesi ile ilgili olarak ileri sürülen hususların da tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 18.01.2018 tarihinde imzalandığını, son teslim tarihinin 18.03.2018 tarihi olarak kararlaştırıldığını, sözleşme kapsamındaki malzemelerin keşideci şirket tarafından zamanından önce sevk edilerek projenin tamamlandığını, müvekkilinin sözleşmeye konu malları teslim yükümlülüğünü 27.02.2018 tarihi itibariyle teslim tarihi olarak kararlaştırılan 18.03.2018 tarihinden önce tamamen yerine getirdiğini, davacının mal teslim borcunda herhangi bir gecikmesinin olmadığı ve bu sebeple davacının sözleşmeye göre gecikme cezası talep hakkının bulunmadığını, davacı tarafça Denizli ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/19 sayılı değişik iş dosyası ile dava konusu malzemeler ile ilgili delil tespiti yaptırıldığını, hatalı sonuçlar içeren bir rapor tanzim edildiğini, alınan numunelerin uygun alınmadığını, DEÜ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Makine ve Elektrik Mühendisi Prof Süleyman Karadeniz ile Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından hazırlanan 30.04.2020 tarihli uzman görüşüne ilişkin teknik ve hukuki tespitler de davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun belirlendiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
18/01/2018 tarihinde imzalanan Satış Sözleşmesi,
... Akköy 2 ... Projesi ile ilgili statik inşaat projesi,
Denizli.... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası,
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü tarafından hazırlanan 25/05/2018 tarihli rapor,
TSE Ege Bölge Laboratuvarları Müdürlüğü tarafından hazırlanan 05.07.2018 tarihli rapor,
İzmir .. Noterliği'nin 26 Kasım 2018 tarih ve ...sayılı ihtarnamesi
İzmir 2.Noterliği'nin 12/12/2018 tarih ve ...yevmiye no.lu ihtarnamesi,
DESKİ Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Gerekçe Raporu,
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Talimat sayılı dosyası aracılığıyla 27.04.2021 tarihli celsede dinlenen Tanıklar ... ve ...ın beyanları,
Mahkememizce 07.10.2021 tarihli celsede dinlenen tanıkları... ve ...nün beyanları ve 20.01.2022 tarihli celsede dinlenen tanık ...'ın beyanı,
Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ve Ege Üniversitesi Rektörlüğü yazı cevapları,
Güneş enerjisi alanında uzman inşaat mühendisi, metalürji mühendisi ve SMMM bilirkişilerinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 31.08.2023 tarihli rapor ve 23.02.2024 tarihli ek rapor,
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyası aracılığıyla İTÜ'de görev yapan 1 inşaat mühendisi, 1 Elektrik mühendisi ve 1 Metalürji alanında uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12.05.2025 tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafından yapımı kararlaştırılan çelik konstrüksiyon montaj sistemine konu çeliğin anlaşmada belirlenen şartlarda olmadığı, ayıplı olduğu iddiası ile uğranılan zararın tazminine ilişkin alacak davasıdır.
Davacı tarafça dava dışı Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından kurulması planlanan güneş enerjisi santrali inşaatı için çelik konstrüksiyon montaj sisteminin malzemesinin tedariği konusunda davalı ile 18.01.2018 tarihli sözleşme imzalanmıştır.
Açılan dava ile sözleşme gereği montaj sisteminde kullanılacak malzemenin sözleşmede kararlaştırılan koşullarda olmadığı belirtilerek bu nedenle davacı tarafından dava dışı iş sahibi tarafından hak edişte kesinti yapıldığı ve gecikmeler yaşandığı belirtilerek bundan doğan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı bu iddiasına dayanak olarak Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği bölümünce düzenlenen 25.05.2018 tarihli raporu delil olarak göstermiş ve bu raporda davalı tarafından tedarik edilen çelikten alınan numuneler üzerinde yapılan incelemede ilk iki numunede çeliğin ...eşdeğeri mukavemetine sahip iken diğer iki numuneni çekme dayanımı bakımından ...'in bile altında olduğu, yine TS Ege Bölge Laboratuvarınca düzenlenen 05.07.2018 tarihli muayene ve deney raporunda da davalı tarafça verilen malzemelerin sözleşmede ve onaylı projede belirtilen kalitede olmadığı, sonuç itibari ile yapılan deney ve analizlere göre imalatta kullanılan ve davalı tarafından tedarik edilen genel yapı çeliklerinin mekanik özelliklerinin... sınır değerinin altında olduğu ifade edilmiştir.
Cevap dilekçesinde sözleşmeye göre... projesinde kullanılacak malzeme tipi ürünün ST-44 ve/veya ST-52 kalitede malzeme olacağı ve bu malzemelerin kullanıldığının ... belgeli olarak işverene raporlanacağı belirtilerek davalı şirkete gönderilen raporda tüm malzemelerin ST-44 sınıfına uygunluğu teknik ve bilimsel olarak belgelendiği ifade edilerek ve sözleşmenin 8. maddesinde sertlik ve çekme mukavemeti ile ilgili ham maddelerin ST-44 ve/veya ST-52 kalitede saclardan olacağı ve TS EN 1204 belgesinin işverene rapor olarak verileceği kararlaştırıldığından buna göre taraflar arasında malzeme kalitesi bakımından bir delil sözleşmesi mevcut olduğu belirtilerek sözleşmede bahsi geçen imalatta kullanılan çeliğe ilişkin ilgili sertifikaların ve TS EN 1204 kalite standardına ilişkin belgenin mevcut olduğu ve dolayısıyla malzemenin sözleşmede kararlaştırılan nitelikte olduğu ve sözleşmede kararlaştırılan kalite standartlarında olduğu savunularak ve yine ...Üniversitesi tarafından yapılan testin hatalı olduğunu belgelemek için 26.06.2018 tarihinde İzmir...'ye ilgili testi yaptırmak için bir adet numunenin davalı ve dava dışı iş sahibi ...teknik ekipleri birlikte numune alarak İzmir TSE'ye getirtilerek testi yapılmış ve tespit üzerine alınan sonuçlara göre kullanılan malzemenin ... olduğu, malzemelerin akma değerinin 275 MPa'nın üzerinde olduğunun ispatlandığı savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı tarafça sözleşme konusu işin yapımında kullanılacak malzeme sözleşmede kararlaştırılan şartlarda olmadığı iddia edildiğinden bu konuda tarafların bildirdiği tanıklar dinlenmiştir.
Davacı tarafından Denizli .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/19 Değişik İş sayılı dosyasında dava konusu uyuşmazlığa yönelik montajda kullanılan çeliklerin sözleşmedeki kalitede olup olmadığının tespiti bakımından yapılan keşif sonucunda inşaat yüksek mühendisi ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 04.12.2019 tarihli raporda projenin teslim alınması aşamasında, kullanılan çelik konstrüksiyon malzemeden alınan numunelerin, 25.05.2018 tarihinde ...Müh. Fak. Mak. Müh. Bölümü ve 07.07.2018 tarihinde TSE Ege Bölge Müdürlüğü Laboratuvarı tarafından yapılan deneylere göre mekanik özelliklerinin ST 44 ve/veya ST 52 sınır değerlerinin altında olduğu belirtilerek numune amaçlı sökülmesine karar verilen malzeme test yetkilisi tarafından sökülerek ve numune malzeme deney yapılabilme amaçlı gerekli ölçülere göre kesilerek hazırlanması ve TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı deney talep formu doldurularak numune malzemeleri hakkında 13.11.2019 tarihinde yapılan çekme deneyi sonucunda numunelerin malzeme özellikleri, ... Eylül 2019 sayılı Türk Standardı Tablo 6 da verilen ... malzeme sınıflarının madde 10.2-mekanik testler (çekme deneyleri) yönünden uygun değildir. Numunelerin malzeme özellikleri, mekanik testler (çekme deneyleri) yönünden ST-37 malzeme sınıfına uygundur. Projede kullanılan malzemelerin sözleşmede belirtilen malzeme sınıfına uygun olmaması durumunun gözle tespit edilebilir türden olmadığından gizli ayıp olduğu yönünde tespit ve görüş ifade edilmiştir.
Konu uzmanlık gerektirdiğinden tarafların talepleri de dikkate alınarak, Üniversitede görevli öğretim üyelerinin isimlerinin bildirilmesi istenilmiş, bildirilen inşaat mühendisi Doç. Dr. ... ve Makine Mühendisi Prof. Dr. ...bilirkişi olarak görevlendirilerek dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ilgili heyetçe düzenlenen 24.08.2023 tarihli raporda,... enerjisi konusunda uzmanlıklarının olmadığı, bu nedenle görüş bildirmelerinin uygun olmadığı belirtilerek uyuşmazlık hususlarında rapor düzenlenmediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme davacının iddiaları ve dinlenen tanık beyanları dikkate alınarak davacı tarafça montaj işinde kullanılan malzemenin sözleşmede kararlaştırılan şartlarda olmadığı iddiası dikkate alınarak alanında uzman inşaat mühendisi ve metalürji ve malzeme mühendisi bilirkişilerin bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 31.08.2023 tarihli kök raporda; "Dava konusunda teknik açıdan uyuşmazlığın 18.01.2018 tarihinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.maddesinde; “Sertlik ve çekme mukavemetleriyle ilgili hammaddeler ST-44 ve/veya ST-52 kalitede saclardan olacak olup ...belgesi İŞVEREN'E bir rapor olarak verilecektir” düzenlemesine istinaden teslim edilen mamullerden alınan örneklerin ST-44 ve/veya ST-52 kaliteye sahip olup olmadığı üzerine olduğu anlaşılmıştır. Süreç içerisinde teslim edilmiş son üründen (mamulden) farklı zamanlarda numuneler alınarak ürünün sözleşmede yer alan ST-44 ve/veya ST-52 kalitede saclardan üretilip üretilmediğinin araştırılması gerçekleştirilmiştir. Analizlerden son ürünlerden alınan sonuçlarda mekanik özellikler fakma mukavemeti, çekme mukavemeti, uzama) açısından hammadde olarak kullanılması beklenen... ve/veya ST-52 kalitede sac malzemesinin ... standardına göre sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığının tespiti gerçekleştirilmiştir. Bu husus teknik açıdan hatalıdır. Şöyle ki; mamul boyutlarının 40x60x3000x3 mm olduğu düşünülürse üretim gereği ürünün hazırlanması için çeşitli işlemlerin (delme, bükme, boy kesme) hammadde rulodan işlem görmesi gerekmekte ve ardından da sıcak daldırma galvanize (çinko kaplama) tabi olmaktadır. Söz konusu bu işlemlerin hammaddeye gerçekleştirilmesi neticesinde mekanik özelliklerde değişiklikler /düşüşler olasıdır. Nitekim TS EN 10025-2:2006 standardı Madde 7.4.2.2.1 Genel başlığı altında yer alan bölümde “sıcak daldırma ile çinko kaplama durumunda gevrek kırılma riski ortaya çıkar” ifadesi de bu durumu desteklemektedir.
Dosya kapsamında son kullanım haline gelen ürünlerden farklı zamanlarda alınan numunelerin TS EN 10025-2:2006 standardı mekanik çekme test sonuçlarına göre bazılarında Malzeme evsafının S275JR (ST-44) olduğu bazılarında ise malzeme evsafının ... olduğu yönünde raporlar düzenlenmiştir. Standart gereği numunenin hadde yönüne dik olması gerekirken son ürünün boyutları gereği hadde yönüne dik yönde çekme testi numunesi alınamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca son ürün haline gelene kadar sıcak galvanizlemeye de tabi tutulduğu bilindiğine göre son ürün haline geldikten sonra ürünün neresinden numune alınırsa alınsın yapılacak olan mekanik çekme testi sonucu o ürünün oluşturulmasında kullanılan ham madde sacın kalitesinin ne olduğu hakkında kesin yargıya varabilmek için mümkün değildir. Yani, mamul ürünün sıcak daldırma gerçekleştirilmiş ürün olmasından dolayı mekanik özelliklerinin standarttaki sınır değerlerinin dışına çıkması bu çeliğin ST-44 ve/veya ST-52 malzemesinden yapılmadığı ST-37 kalite malzemeden yapıldığı anlamı taşımaz. Diğer yandan, dava dosyası içerisinde yer alan bitmiş üründen gerçekleştirilen çekme testlerinde mekanik özelliklerin hammaddeye kıyasla düşmesi olası olduğu bilinmesine rağmen bazı numunelerde hala daha ST-44 özellik sınıfına giren mekanik test sonuç değerlerinin olduğu görülmüştür. Bu durum ilgili ürünlerin ST-37 kalitede çelik sacdan üretilmiş olmadığının bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Son üründeki mekanik özelliklerin hammaddeye kıyasla daha düşük çıkması muhtemel olduğundan ötürü son üründen alınan numunelerde çıkan sonuçlarda da bazen ST-37 kalite bazen de ST-44 kalite sınıfına giren sonuçlarla karşılaşılmış olması hammadde olarak ST-44 ve/veya ST-52 kalitede sac malzemesinin kullanıldığı" kanaatine ulaşılmıştır.
Davacının itirazları da dikkate alınarak ve daha evvel dava konusu imalatın yapıldığı yerden alınan numuneler sonucu yapılan analiz sonuçları ile bilirkişi raporları arasında ve delil tespiti dosyasındaki bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğundan çelişkinin giderilmesi amacıyla İTÜ'de görevli İstanbul Bilirkişilik Bölge Kurulu'ndan kayıtlı olan Metalurji Mühendisi, Elektrik Mühendisi ve İnşaat Mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 12.05.2025 tarihli raporda; "Hammaddenin, işleme tabi tutulmadan önce ST-44 veya ST-52 kalitesinde olduğu ...belgesiyle teyit edilmiştir.
Numunelerin alındığı konum ve üzerinde yapılan işlemler, mekanik değerleri değiştirebilmektedir.
ST-37 hammaddeden bir ürün yapılması durumunda, testlerde ... değerlerinin asla elde edilemeyeceği bilinmektedir.
Konu bütünü ile değerlendiğinde aşağıda sıralanan sonuçlara ulaşılmıştır:
Taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi, üretimde kullanılacak ham maddelerin 44 ve/veya ST-52 kalitesinde olmasını öngörmektedir. Davanın teknik ve laboratuvar verilerine dayalı değerlendirmesinde; final üründe bazı testlerde ST-37'ye yakın değerlerin gözlenmesi, üretim sürecindeki teknik varyasyonların bir sonucu olarak yorumlanmış; ancak esas alınan ... belgesi ile onaylanmış ham maddelerin ST-44/ ST-52 kalitesinde olduğu, yani sözleşmede belirtilen kalite şartlarının tam olarak yerine getirildiği sonucuna varılmıştır.
Yapılan kapsamlı teknik değerlendirme ve İaboratuvar testlerinin sonuçları doğrultusunda, sözleşmede öngörülen ham madde kalitesinin (ST-37) aksine, firmanın üretimde ST-52 veya ST-44 kalitede ham maddeler kullanarak üretim yaptı; olarak tespit edilmiştir. Üretim süreci kaynaklı bazı mekanik sapmalar göz alındığında dahi, final ürünün kalitesinin, hammadde seçiminde sözleşme gereğinden daha yüksek bir standart olan ST-44/ ST-52'ye uygun olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, davalı vekilinin savunmasının teknik ve bilimsel delillerle desteklendiğini göstermekte olup, ürünün sözleşmeye aykırı düşük kaliteli ham maddeden üretilmediğini, aksine daha üstün kalite standartlarının uygulandığını ortaya koymaktadır.
Yukarıda ayrıntılı biçimde değerlendirme ve açıklamalara göre;
Sözleşme gereğine göre, kullanılması gereken hammaddenin ...değil,... ve/veya ... olması gerektiği;
İlk laboratuvar testlerinde bazı numunelerde 7 değerleri elde edildiği, ancak sonraki testlerde ... ve ... sonuçlarının görüldüğü;
... hammaddeden yapılan bir ürünün, ... veya ...değerlerini vermesinin mümkün olmadığı, bu nedenle testlerde ... ve ... değerleri gözlemlenmesinin, ürünün sözleşme şartlarına uygun olarak üretildiğini gösterdiği;
... belgesi de kullanılan hammaddenin ... ve ... olduğunu teyit ettiği,
Sonuç olarak, davalı firmanın sözleşme şartlarına uygun olarak ... veya... hammaddesinden üretim yaptığı ve testlerde görülen sapmaların, yalnızca üretim sürecindeki çeşitli etkilerine bağlı olarak oluştuğu" görüş ve kanaati ifade edilmiştir.
Toplanan delillere göre yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; davacı tarafça her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının yapılan imalatta kullandığı malzemenin sözleşmede belirlenen standartlara uygun olmadığı iddia edilmiş ise de alınan bilirkişi raporlarında yapılan değerlendirmede numune alımından kaynaklı bir takım etkilerin olabileceği ifade edilerek sonuç itibariyle dava tarihinden önce yapılan analizler de değerlendirilerek, davalı tarafından imalatta kullanılan malzemenin sözleşmede kararlaştırılan standartlarda olduğu, ilk laboratuvar testlerinde bazı numunelerde her ne kadar ... değerleri elde edilmiş ise de sonraki testlerde ... ve ... sonuçlarının elde edildiği, sözleşmeye göre imalatta kullanılması gereken hammaddenin ...ve/veya ...olması gerektiği, ... belgesi de kullanılan hammeddenin ... ve ... olduğunu teyit etmiş olduğu, ayrıca ST-37 hammaddeden yapılan bir ürünü ... veya ... değerlerini vermesinin mümkün olmadığı, bu nedenle testlerin bir kısmında ST-44 ve ST-52 değerlerinin gözlemlenmesinin imalatta kullanılan ürünün sözleşme şartlarına uygun olarak üretildiğini açıkça göstermiş olduğu, testlerin bir kısmında görülen sapmaların yalnızca üretim sürecindeki ve numune alımındaki çeşitli etkilere bağlı olarak oluştuğu, sonuç itibari ile davalının imalatta kullanmış olduğu çeliğin sözleşmede kararlaştırılan standartlarda olduğu, kullanılan malzemeden dolayı sözleşmeye aykırılığın bulunmadığı, bu nedenle davalının sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmakla, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL peşin karar ve ilam harcı, başlangıçta alınan 4.269,38 TL harçtan mahsup edildikten sonra artan 3.653,98 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının yatırana iadesine,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
18/06/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.