T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/243
KARAR NO: 2022/154
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/05/2020
KARAR TARİHİ: 24/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı şirketten 27.12.2018 tarihinde sıfır km, 3 adet Peugeot marka, 301 Active 1.6 Blue HDI 100 HP FL model araç satın aldığını, araçların satın alınmasından sonra henüz aradan 1 yıl dahi geçmeden ...plakalı aracın boyasında nokta nokta çatlaklar ve renk kusmaları oluştuğunu, ancak aynı şekilde ve aynı dış mekanda kullanılan diğer iki araçta herhangi bir ayıp çıkmadığını, bu durumun ayıplı araçtaki boya çatlaması ve kusmasının müvekkilinden kaynaklanmadığını açıkça gösterdiğini, bunun üzerine davalı şirkete başvurulduğunu ve garanti kapsamında olan araçta sonradan ortaya çıkan gizli ayıbın ihbar edildiğini, davalı şirketin 16.09.2019 tarihli cevabı ile araçta meydana gelen boya çatlamalarının dış etkenlerden kaynaklandığını belirttiğini, bu başvurunun reddedilmesi nedeniyle, müvekkili tarafından İzmir ... Noterliği'nin 18.11.2019 tarihli ve ... Yevmiye numaralı ihtarname ile aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi veya bedelinin faizi ile iadesini, bu da mümkün değilse maldaki gizli ayıptan kaynaklanan onarım ve değer kaybı bedelini talep ettiğini, bu nedenlerle; araç üzerindeki boya çatlama ve kusmalarının nedeninin ve oluşan bu zararın misli ile değiştirilip değiştirilmesine neden olup olmadığının, misli ile değiştirilmemesi halinde oluşan zarar bedelinin (onarım * değer kaybı) hesaplanmasını, davaya konu aracın ayıpsız benzeri (misli) ile değiştirilmesini, ayıpsız aracın müvekkiline teslimini ve ayıplı aracın davalıya iadesini, İİK 24. madde gereğince ayıpsız benzerinin müvekkiline verilmemesi halinde araç bedelinin işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsilini, bu mümkün değilse araçtaki ayıbın onarımı veya onarım bedelinin ve onarımdan kaynaklı değerindeki düşüş bedelinin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin işbu davanın açılmasına sebebiyet veren davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu araçta gizli ayıbın mevcut olmadığını, söz konusu problemin aracın üretiminden kaynaklanmadığı, dış etken kaynaklı boya problemi yaşandığı tespit edildiğini, aracın üretiminden kaynaklı bir ayıp bulunmadığı için davacının sorunu garanti kapsamında olmadığından davacının iddia ettiği zararın karşılanmadığını, dava konusu araçta gizli ayıp olduğunu ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; dava konusu araçta gizli ayıp mevcut olsaydı dahi, davacının süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, bu nedenle davacının davasının reddinin gerektiğini, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; dava konusu aracın yüzeyinde boya problemi varsa dahi, sırf bu problemden dolayı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, zira davacının olduğunu iddia ettiği problemin, aracın kullanımını engellemediğini, bu durumda aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine hükmedilmesinin, davalı müvekkiline giderilmesi amaçlanan zarardan çok daha fazla külfet yükleyecek ve hakkaniyete aykırı olacağını, davacının ikinci olarak, aracın misli ile değiştirilmesi mümkün değilse onarımını veya onarım bedelinin ve değer kaybının tahsilini talep ettiğini, davacının bu talebini “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL” olarak belirttiğini, davacının kısmi dava niteliğindeki bu talebine karşı, davanın ilerleyen aşamalarında değerini artırma ihtimaline binaen, zamanaşımı savunmalarını saklı tuttuklarını, davacının “ihtarnamenin tebliğinden itibaren” talep ettiği faizin başlangıç tarihini kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Otomotiv Paz. A.Ş. Vekilinin 16.07.2020 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın, terditli olarak ikame dilemeyeceğini, davacının talebini somutlaştırması gerektiğini, bedel iadesi talebinin müvekkili şirkete yönlendirilemeyeceğini, işbu dava kapsamında İİK. M. 24 uygulanmasının mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, araçta ayıp olsa dahi davacının ihbar süresini geçirdiğini, dava konusu aracın, davacıya orijinal olarak teslim edildiğini, araçta üretimden kaynaklı bir sorun bulunmadığını, dava konusu aracın kullanımını etkileyen bir problemi bulunmadığından, “misliyle değişim” veya "bedel iadesi” talebinin kabulünün orantısız güçlüklere sebebiyet vereceğini, bir an için davacının taleplerinin kabulüne karar verilmesi halinde bile; kullanımdan kaynaklanan değer kaybının hesaplanması ve davacı tarafından iadesinin gerektiğini, aksi takdirde bu durumun davacının haksız zenginleşmesi anlamına geleceğini, aracın teslimi gerçekleştirilmediği müddetçe ödenen bedelin faizin talep edilemeyeceğini, dava_konusu araca ait temiz kağıdı mahkemeye sunulmadan davacı tarafın talebi doğrultusunda karar verilemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının, davalı taraftan satın almış olduğu ...plaka sayılı aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının seçimlik hakkını kullanıp kullanamayacağı, noktalarında toplandığı tespit edilmiş,
Davacı vekiline hangi seçimlik hakkı kullandıklarına ilişkin açıklama yapması için süre verilmiş, davacı vekili 19/11/2020 havale tarihli dilekçesi ile; seçimlik hakkın bilirkişi raporu alındıktan sonra hüküm aşamasında sorulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise araçtaki ayıbın onarım bedeli ile onarımdan kaynaklı değerindeki düşüş bedelinin reeskont avans faizi ile müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini beyan etmiş,
Mahkememizce bu beyan dilekçesi üzerine , seçimlik hakkın yargılamanın en başında kullanılması gerektiğinden Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; araçtaki ayıbın onarım bedeli ve onarımdan kaynaklı değerindeki düşüş bedeli olarak kabulü ile uyuşmazlığın buna ilişkin olduğu tespit edilerek buna istinaden tahkikat yürütülmüştür.
DELİLLER :
İzmir 21. Noterliğinin 18/11/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğine ilişkin belge celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Otomotiv ve Kusur Uzmanı bilirkişi ... marifetiyle davaya konu ...plaka sayılı araç üzerinde keşif yapılarak davaya konu araçta ayıp olup olmadığı, ayıbın niteliği, araç ayıplı ise ayıbın onarım bedeli ve onarımdan kaynaklı aracın değerinde bir düşüş olup olmadığı var ise miktarı hususlarında rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi ... 28/04/2021 tarihli raporunda özetle ; Davaya konu ... plaka sayılı araç üzerinde yapılan inceleme ve araştırmalarda; aracın hem motor kaputu, tavan, bagaj kapağı gibi yatay yüzeylerinde, hem de kapılar, çamurluk gibi dikey yüzeylerde ve hatta dikey yüzeylerin fileto altındaki kısımlarda da çapı yaklaşık 2 ile 5 mm. arasında değişen boya çatlamaları, soyulmalar ve kusmaların tespit edildiği, aracın kapı içleri ve direk gibi içte kalan kısımlarında ise boya deformasyonunun olmadığı, buna göre aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu,
Davaya konu aracın boya kusurlarının giderilmesi için, aracın komple boyanması gerektiği, piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde toplam masrafın 6.500,00.-TL olduğu,
Davaya konu aracın marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi, vites türü, kullanım şekli ve ayrıca pazarlık payı da dikkate alındığında ikinci el piyasa rayiç değerinin 130.000,00.-TL civarında olduğu, ancak aracın yeniden boyanması nedeniyle değer kaybı oluşacağı, aracın ekonomik eksiklik içermesine neden olduğu, piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde araçta piyasa şartlarında %15 mertebesinde 19.500.00.-TL dolaylarında değer kaybına neden olacağı görüş ve kanaatine varıldığını" belirtmiştir.
Mahkememizce davalının itirazlarını karşılar şekilde aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi kök raporda bir değişiklik olmadığı yönünde görüş bildirmiştir.
Davacı tarafça bilirkişi raporu doğrultusunda dava açarken talep etmiş oldukları 1000 TL dava değerini 25.000,00 TL arttırarak; 6.500,00 TL boya masrafı ve 19.500,00 TL değer kaybı olmak üzere 26.000,00 TL olarak ıslah ettiklerine ilişkin 07/06/2021 havale tarihli ıslah dilekçesi sunulduğu, ıslah harcının da yatırıldığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça 21/06/2021 tarihli dilekçesi ile ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller tüm dosya kapsamına göre;
Dava, araç satımından kaynaklanan ayıp nedeniyle açılan alacak davasıdır.
Davacı tarafın davalı şirketten 27/12/2018 tarihinde sıfır km Peugeot marka, 301 Active 1.6 Blue HDİ 100 HP FL model ... plaka sayılı davaya konu aracı satın aldığı, ancak araçta garanti süresi içerisinde boyasında çatlaklar ve renk kusmaları olması nedeni ile aracın ayıplı olduğu iddiasıyla davacı tarafça davalı aleyhine araçtaki ayıbın onarım bedeli ve onarımdan kaynaklı değerindeki düşüş bedelinin tahsili talepli dava açtığı anlaşılmıştır.
TBK nun 227. Maddesi şu şekildedir: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu oldugu hâllerde alıcı, asagıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır oldugunu bildirerek sözlesmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satıs bedelinde indirim isteme.
3. Asırı bir masrafı gerektirmedigi takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. Imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile degistirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve ugradıgı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözlesmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satıs bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın degerindeki eksiklik satıs bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözlesmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle degistirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."
Somut olayımızda davacı TBK nın 227/2 maddesindeki ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme hakkını kullandığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce davaya konu araçta ayıp olup olmadığı, ayıbın niteliği, araç ayıplı ise ayıbın onarım bedeli ve onarımdan kaynaklı aracın değerinde bir düşüş olup olmadığı var ise miktarı hususlarında dosyaya sunulan bilirkişi kök ve ek raporlarının denetime elverişli ve açık olması nedeniyle itibar edildiği, buna göre; dava konusu aracın aracın hem motor kaputu, tavan, bagaj kapağı gibi yatay yüzeylerinde, hem de kapılar, çamurluk gibi dikey yüzeylerde ve hatta dikey yüzeylerin fileto altındaki kısımlarda da çapı yaklaşık 2 ile 5 mm. arasında değişen boya çatlamaları, soyulmalar ve kusmaların tespit edildiği, aracın kapı içleri ve direk gibi içte kalan kısımlarında ise boya deformasyonunun olmadığı, buna göre aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğunun düzenlenen bilirkişi raporundan anlaşıldığı, aracın boya kusurlarının giderilmesi için, aracın komple boyanması gerektiği, buna ilişkin toplam masrafın piyasa koşullarına göre 6.500,00.-TL olduğu, araçtaki ayıbın araçta 19.500.00.-TL değer kaybına neden olacağı anlaşılmış, her ne kadar davalı taraf davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini iddia etmiş ise de; TTK nın 23/1-c maddesi yollamasıyla somut olayda uygulanması gereken madde TBK nun 223/2 maddesi hükmüdür. Buna göre somut olayımızda araçta gizli ayıp olduğundan ve bu durum sonradan ortaya çıktığından, davacı tarafça da ayıba konu durumun davalıya ayıbı öğrenir öğrenmez 16/09/2019 tarihinde yetkili servise götürmesi ile ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, ayrıca İzmir ... Noterliğinin 18/11/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de ayıbın yeniden bildirilerek zararın giderilmesinin talep edildiği, dolayısıyla davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresinde yerine getirdiği, bu nedenle davacının TBK nun 227. Maddesi gereğince seçimlik haklarını kullanabileceği kanaatine varılmış, davacının taleplerinin seçimlik haklar içerisinde satılanın satış bedelinde indirim olduğu kabul edilerek davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı taraf ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; davacının zararı araçtaki gizli ayıptan kaynaklı olduğundan TBK nun 231/2 maddesi gereğince davacının ağır kusuru bulunduğundan iki yıllık zamanaşımı süresi geçerli olmayacağından, ayrıca davacı tarafça dava açılırken bilirkişi aracılığıyla yapılacak tespit neticesinde şimdilik 1000 TL talep edilmekle davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle davacının ıslahı süresinde olduğundan davalının ıslah zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, davacının, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeni ile davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Tüm bu bilgiler ışığında; davaya konu araçta gizli ayıp mevcut olduğundan davanın kabulü ile 19.500,00 TL araç değer kaybı, 6.500,00 TL ayıp onarım masrafı olmak üzere toplam 26.000,00 TL maddi tazminatın ( İzmir ... Noterliğinin 18/11/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı tarafa 20/11/2019 da tebliğ edildiğinden bu süreye ihtarnameye göre 7 gün eklenmek suretiyle temerrüdün oluştuğu anlaşılmakla) 28/11/2019 itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
19.500,00 TL araç değer kaybı, 6.500,00 TL ayıp onarım masrafı olmak üzere toplam 26.000,00 TL maddi tazminatın 28/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.776,06-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL ile ıslah ile alınan 426,94-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.294,72-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Peşin harç, başvuru harcı ve ıslah harcı için yapılan toplam 535,74-TL ile davacı tarafından dosyada yapılan 1.342,90-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.878,64- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24.02.2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır) ¸