T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/268
KARAR NO: 2022/227
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2014
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın adına kayıtlı Konak ...nolu ticarethane abonesi olduğunu, davalının 19/09/1997 tarihli taahhütname imzaladığını, İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı icra dosyasında "...No:.../... Konak/İzmir" adresindeki abone için ödenmeyen 2012/5-6-7-8-9-10-11-12 dönemine ait enerji bedellerinin tahsili amacıyla icra takibi açtıklarını, icra takibinde ferileriyle beraber toplam 24.775,74 TL alacak talep edildiğini, davalının çalıştığı işyerini 1998 yılında kapattığını ve bahsi geçen elektrik sayacıyla bağlantısı olmadığını iddia ederek icra dosyasına itiraz ettiğini, ancak davalının aboneliğin iptal ettirilmesi konusunda bir başvurusu bulunmadığını, abonelik sözleşmesi uyarınca elektrik abonesi olan davalının, sözleşme kapsamında tüketilen elektriğin bedelini ödemediğini, bu nedenle itirazında haksız olduğu, feshedilmediği sürece abonelik sözleşmesinin geçerliliğini koruyacağını ve abone sahibinin kullanılan elektrikten sorumlu olmaya devam edeceğini beyan ederek, davalının İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasında bulunan itirazının iptalini, takibin devamını ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya dava dilekçesinin 16/07/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olması göz önünde tutulduğunda, cevap süresinin geçirildiği ve bu süretle davalının davayı inkar ettiği görülmekle, davalı delillerinin davayı inkar mahiyetinde değerlendirilmesine karar verilmiş, davalı yana bu yönde süre verilmesine rağmen davalı, davaya cevap ve delillerini sunmamıştır.
Davalı vekili 21/04/2015 tarihli oturumdaki beyanında; bilirkişi raporunda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davalının işyerini 10 yıl önce kapattığını, davacı tarafın aboneliği iptal etmeyerek kusurlu davrandığını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Dosyada mevcut 19/09/1997 tarihli Tedaş Elektrik Dağıtım Müessese Müdürlüğü Abonman Sözleşmesi incelendiğinde; abonenin ... olduğu, ... abone numarasıyla ... .../... İzmir adresindeki ticarethane için abonman sözleşmesinin yapıldığı, yine aynı tarihli taahhütname (kiracı) ile ...'ın taahhütname verdiği anlaşılmıştır.
İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası getirtilip, incelendiğinde; alacaklısının ... AŞ, borçlularının ... Res.Gıda Tur.San ve Tic Ltd Şti, ... olduğu, 21.253,85 TL asıl alacak,2.984,66 TL gecikme zammı, 537,23 TL KDV olmak üzere toplam 24.775,74 TL alacak yönünden takip yapıldığı görülmüştür.
... AŞ Konak Metropol İlçe Yöneticiliği'nden davalının abonesi olduğu Konak bölgesi .... numaralı abone dosyası örneği, dosya arasına getirtilmiştir.
Bilirkişi ...'dan alınan 02/03/2015 tarihli raporda; ...No:.../... Konak adresindeki işyeri için ... Müdürlüğü ile ... arasında 19/09/1997 tarihinde ticarethane abone grubu üzerinden ...nolu elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığı, dosya içerisinde davalı ...'ın işyerini kapattıktan sonra elektrik aboneliğini iptal ettirmek için yapmış olduğu bir başvuru belgesi olmadığından ve abonelik iptali için gerekli işlemler yapılmadığından davaya konu borçlardan sorumlu olduğu, davalının işyerini 1998 yılında kapattığını, 2011 yılında abonelikte takılı olan sayaç yandığında ... abone olmayan bir kullanıcının temin ettiği sayacı herhangi bir sorgulama yapmadan değiştirilmesine, bu şekilde davaya konu borcun doğmasına sebep olduğunu, bu nedenle davaya konu borcun doğuşunda sayaç değişiminin abonenin bilgisi dışında yapılmış olması sebebiyle davacı şirketin müterafik kusurunun olduğu, bunun dışında 2012/5 dönem borcu ödenmediği halde davacı şirketin elektriği kesmediği, abonelik üzerinden elektrik kullanımına izin verdiği, elektriğin zamanında kesilmemiş olması sebebiyle abonelikte enerji kullanımı devam ettiğinden 2012/6-7-8-9-10-11-12 dönemlerine ait borçların doğmasına ve borcun orantısız şekilde artışına neden olduğu, bu nedenlerle davacı şirketin aboneliğe tahakkuk eden borcun doğmasında ve artışında %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, buna göre davalının borcunun 24.407,83 TLx(1,00-0,50)=12.203,92 TL olarak hesaplandığı açıklanmıştır.
Mahkememiz ara kararı gereğince daha önce rapor düzenleyen elektrik mühendisi bilirkişi ... dosya tevdi edilerek ek rapor düzenlenmiştir.
Elektrik mühendisi bilirkişi ... 13/05/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;02.03.2015 tarihli kök raporda da belirtildiği üzere; davalı adına kayıtl abonelikte ödenmeyen elektrik faturaların; asıl alacak olarak 21.253,85-TL, gecikme faizi olarak 2.672,86 TL, KDV olarak 481,12 TL olmak üzere toplam 24.407,83 TL olmaktadır.
Söz konusu toplam borç miktarında davacı şirketin sorumlu müterafik kusur düşüldüğünde davalının takip tarihi itibariyle borcu; 24.407,83 X (1,00 — 0,50)=12.203,92 TL olarak bulunmuş olup, herhangi bir değişiklik meydana gelmediğini bildirmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince elektrik mühendisi ... 16/11/2020 havale tarihli 2. ek raporunda özetle; davalının icra takip tarihi itibariyle toplam borcu asıla alacak olarak 3.680,43-TL, gecikme zammı olarak 642,03-TL, gecikme zammı KDV'si olarak 115,57-TL olmak üzere toplam 4.438,02-TL olarak görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince; Dosyanın yeniden bilirkişi ... ...'ya tevdi ile, elektrik mühendisi bilirkişinin yanına hesap uzmanı bilirkişi ...'in eklenmesine, bilirkişilerden yönetmelik gereğince elektriğin kesilmesi gereken tarih belirlendikten sonra bu tarihe kadar olan borcun tamamının hesap edilmesi, bu tarihten sonraki döenm için ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre davacının müterafik kusurunun kabul edilmesi halinde, müterafik kusurun ancak davalı için gecikme zammından inidirim sayılacağı, bu indirimin de en fazla yasal faize kadar olacağı yönündeki kararları nazara alınarak hesaplama yapılarak rapor düzenlenmiştir.
Bilirkişi 18/05/2021 3.ek raporunda özetle; yasal faiz tutarı 1.606,16-TL olup, gecikme zammından veya ticari faizden (elektriğin kesileceği tarihten sonraki dönem için) müterafik kusur indirimi yapıldıktan sonra bulunan miktarlardan daha düşük olduğundan, yasal faizin altına düşülmemiş olmakta olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, abone olmasına rağmen elektrik borcunu ödemediğinden bahisle başlatılan takibe davalının yaptığı itirazın iptali, icra inkar tazminatı istemli davadır.
İzmir 23. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası getirtilip, incelendiğinde; alacaklısının ... AŞ, borçlularının ... Res.Gıda Tur.San ve Tic Ltd Şti, ... olduğu, 21.253,85 TL asıl alacak,2.984,66 TL gecikme zammı, 537,23 TL KDV olmak üzere toplam 24.775,74 TL alacak yönünden takip yapıldığı, borçlu ... vekilinin 25/06/2013 tarihli itirazı ile borçlunun çalıştırmakta olduğu işyerini 1998 yılında kapattığı ve o tarihten bu yana bahsi geçen elektrik sayacı ile herhangi bir bağlantısı kalmadığı, fiilen bu sayacı kullanmadığı iddia edilerek, asıl alacak ve fer'ileri ile birlikte borcun tamamına itiraz ettiği anlaşılmıştır
Dava 26/03/2014 tarihinde İzmir 3 ASHM'sinin .../... esasında açılmıştır. Yapılan yargılama sonucunda; İzmir 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... esas, .../... karar sayılı kararı ile dosyada bulunan elektrik mühendisi bilirkişi raporuna göre ticarethane abonelik sözleşme grubu bulunan davalıya ait iş yerindeki abonelik nedeniyle 2012/05 dönem borcu ödenmediği halde davacı şirketin elektriği kesmediği abonelik üzerinden elektrik kullanımına izin verdiği,
elektriğin zamanında kesilmemiş olması sebebiyle abonelikte enerji kullanımının devam ettiği ve 2012/06-07-08-09-10-11 dönemlerine ait borçların doğmasına ve borcun orantısız artışına sebebiyet verildiği, matbu perakende satış sözleşmesine endeks tespitleri faturalama ödeme ve enerjinin kesilmesi başlıklı 5.d maddesine göre müşteriye tahakkuk ettirilen fatura bedelinin belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde, son ödeme tarihini izleyen 5 iş günü içerisinde müşteriye bir kez daha bildirimde bulunması gerektiği ve bu bildirime rağmen fatura bedeli bildirimi takip eden 5 iş günü içinde ödenmediği takdirde müşterinin elektriğinin kesinmesi gerektiği bu nedenle gerek sayaç değişiminin abonenin bilgisi dışında yapılması, gerekse abonelikte 2012 yılı 5.dönem borcu ödenmediği halde elektrik kesilmemiş olması yüzünden borcun orantısız olarak artışına sebebiyet verilmesi sebebiyle davacı şirketin aboneliğe tahakkuk eden borcun doğmasında ve artışında %50 oranında müterafik kusurlu olduğu, ödenmeyen asıl alacak tutarının 21.253,85-TL gecikme faizinin 2.672,86-TL ve 481,12-TL KDV olmak üzere toplam 24.407-TL abonelik borcunun bulunduğu ve %50 müterafik kusur oranına göre davalının 12.203,92-TL borçlu olduğunun tespit edildiği, mahkemece yapılan bu tespite ve rapora dayanılarak icra takip dosyasının yapılan itirazın 1/2 oranında iptali ile takibin devamına karar verildiği, kararın davacı vekilinin 16/09/2015 havale tarihli dilekçesi ile temyiz edildiği ve dosyanın Yargıtay 3.HD'sine gönderildiği, Yargıtay 3.Hukuk Dairesi'nin .../... esas, .../.... sayılı kararı ile dava konusu abonelik sözleşmesinin ticarethane aboneliği olduğundan görevli mahkemenin değerlendirilmesi için kararın bozulmasına karar verildiği, Yargıtay bozma ilamına istinaden İzmir 3.AHM .../... E, .../... karar sayılı kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davada görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiği, dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin .../... esas sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın Yargıtay 20 HD'sine gönderildiği, Yargıtay 20.Hukuk Dairesi'nin .../... Esas, .../... sayılı kararı ile 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22.maddeleri gereğince İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilerek mahkememizin 2020/268 esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce işlemiş faiz yönünde bilirkişiden ek rapor düzenlemesi istenilmiş bilirkişi tarafından seçenekli olarak gecikme zammı ve yasal faiz ile gecikme zammının KDV'si hesaplanmıştır.
Dava dilekçesinin incelenmesinde; davacı vekilince 21.253,85-TL asıl alacak üzerinden harca esas değer gösterilerek dava açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusuna benzer konudaki uyuşmazlık hakkında verilen kararın temyizi üzerine Yargıtay 3. HD.'sinin .../... esas ve .../... karar sayılı kararında; elektrik abonesi olan kişinin aboneliği iptal ettirmedikçe abonelik üzerinden tüketilen normal veya kaçak enerji bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte elektrik idaresine karşı müteselsilen sorumlu olduğu, uzun sayılabilecek bir süre elektrik tüketim bedeline esas faturaların ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektrik idaresi tarafından elektriğin kesilmemesinin müterafik kusur teşkil ettiği, ancak kusurun tüketilen enerji bedelinin aslından abonenin beraatini gerektirmeyeceği gibi tüketim bedeli olan ana borçtan hukuki sorumluluğunu da ortadan kaldırmayacağı, olsa olsa abonenin normal tüketim bedeli dışında gecikme zammı ve işleyecek faizden kusur oranında indirim yapılabileceği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre; abonenin fatura bedeli ödenmeyen elektriğin geç kesilmesinden dolayı esas tüketim bedelinden sorumlu olduğu, elektrik idaresinin ödenmeyen fatura nedeniyle elektriği geç kesmesinde kusuru bulunması halinde kusur oranında indirimi gecikme zammı yada işlemiş faiz yönünden değerlendirilebileceği, dava konusu somut olayda davacı elektrik idaresi her ne kadar icra takibinde asıl alacak tutarı ile birlikte gecikme zammı ve gecikme zammının KDV bedelini talep etmiş ise de itirazın iptali davasınını asıl alacak üzerinden açıldığı, bu değer üzerinden davanın harçlandırıldığı, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre abonenin asıl alacak tutarından sorumlu olduğu dikkate alındığında itirazın iptali istenilen asıl alacak tutarı olan 21.253,85-TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın belirli olması ve davalının itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davacı lehine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE;
2-İzmir 25.İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile, 21.253,85-TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yıllık %13,75 faiz yürütülmesi ve işlemiş faizin %18 KDV'sinin hesaplanması suretiyle takibin devamına,
3-İİK'67/2. maddesi uyarınca hüküm altına alınan 21.253,85-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla karar tarihi itibariyle alınması gerekli 1.451,85- TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 486,80-TL (239,20 TL peşin harç ve 123,80-TL icra dosyasından alınan harçtan oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 841,25-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-Tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile; davacının yatırmış olduğu 25,20-TL başvurma harcı ile 239,20-TL nispi harç toplamı 264,40-TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan (453,10-TL'si bozma öncesi ve bozma sonrası 1.298,3-TL olmak üzere; tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) 1.751,40-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla; Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
8-İadesinde tekerrür olmamak kaydıyla davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde kendisine iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve temyiz harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.