T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/447 Esas
KARAR NO: 2021/867
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2020
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar 16/12/2019 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, davalı sigorta şirketinin kazada kusurlu olan ... plakalı aracın ... nolu poliçe ile KZMM sigortasını, ... nolu kasko poliçesi ile de İMMS poliçesini tanzim eden şirket olduğunu, dava konusu araçta meydana gelen hasardan poliçe limiti ili sınırlı olduğunu, kaza sonrası dava konusu araçtaki hasar bedelinin tespiti maksadıyla İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti talep edilmiş ve anılan dosyada makine mühendisi bilirkişinin düzenlemiş olduğu raporda, müvekkiline ait araçta 46.787,00-TL tutarında hasar olduğunu, müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 10.000-TL ile değer kaybı alacağına mahsuben 10-TL olmak üzere toplamda 10.010-TL maddi tazminatın 21/02/2020 başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında sarf edilen 943,30-TL delil tespiti gideri (122,20-TL harç+400 TL bilirkişi ücreti +384,90-TL keşif harcı +36 tebligat gideri) ile 755,20-TL delil tepit vekalet ücretinden ibaret toplam 1.698,50-TL delil tespit giderinin yargılama gideri olarak davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davanın yetkisiz Mahkemede ikame ettiğini, Müvekkil Şirketin adresi “... Cad. ... Sitesi No:.. Kule:.. Kat: ... .../İSTANBUL” olduğunu, HMK genel yetki kuralları gereğince davaya bakmaya yetkili ve görevli Mahkeme İstanbul Anadolu Mahkemelerinin olduğunu, bu hususların saptanabilmesi, davanın esasına ve usule ilişkin itirazlarımızın sunulabilmesi için tüm delillerin taraflarına tebliği gerekmekte olduğunu, dava hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, İşbu nedenle davacının zamanaşımına uğrayan tüm taleplerinin reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ... No'lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile 22/07/2019-2020 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı teminat altına alındığını, davacı yan işbu davada 16/12/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar nedeniyle hasar bedeli ve değer kaybı talebinde bulunmakta olduğunu, davaya konu hiçbir meblağı kabul teşkil etmemek kaydıyla, poliçeden dolayı Müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına 39.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, Müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın 16/12/2019 tarihinde ... plakalı araçla trafik kazasına karıştığı ve zarar gören araçta meydana gelen hasar tazmini talebiyle yapılan başvuru üzerine ... No'lu hasar dosyası açılmış ve inceleme başlatıldığını, açılan hasar dosyaları kapsamında alınan ekspertiz raporu doğrultusunda, hasar bedeli 11.941,00 TL tespit edildiği, ödemeyi kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu kaza sonucu araçta bir değer kaybının meydana gelip gelmediğini söyleyebilmek için; aracın markası, modeli, trafiğe çıkış tarihi, daha önce hasara uğrayıp uğramadığı, parçalarının orijinal olup olmadığı, dava konusu kaza sonucu hangi parçalarının değiştiği, değişen ya da tamiratı yapılan parçaların aracın değerini olumsuz yönde etkiler nitelikte olup olmadığı hususları hep birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre somut ve denetlenebilir bir şekilde değer kaybının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmesinin gerektiğini, KTK’nın tazminatın biçimi ile ilgili borçlar kanunun haksız fiil hükümlerine yollama yaptığı ve borçlar kanununda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faizin yasal faiz olduğu, müvekkil şirketin işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğunu ve sigortalı aracın hususi araç olduğu da dikkate alındığında başvuru sahibi vekilinin avans faizi isteminin de haksızlığı da ortada olduğunu, davacının haksız ve mesnetsiz tespit gideri ve sair taleplerini de kabul etmediklerini, anılan tüm bu sebeplerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
Mahkememizce dosyası teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... 24/03/2021 havale tarihli raporunda özetle; Dosyaya göre; dava konusu ... plaka sayılı aracın meydana gelen kaza nedeniyle ... Oto Servis - .../İZMİR adresindeki özel servise çekildiğini, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... no.lu trafik sigortası hasar dosyası açıldığını, hasar ve tazminat tespiti için sigorta eksperi ...'nün görevlendirildiğini, Sigorta eksperinin 10.02.2020 tarihinde sunduğu raporda; "Araçta iskontolu 6.911,00.-TL yedek parça ve 5.030,00.-TL işçilik olmak üzere toplam 14.090,38.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, araç söküldüğünde hasar tutarında artışın olası olduğu, ekspertiz esnasında ilgili servis ile motor traversi ve klima kompresörü parçalarının kontrol amaçlı onarıma yönlendirilmesi hususunda mutabık kalındığı, fakat aracın onarıma bırakılmaması nedeniyle parçaların mobil onarım firması tarafından kontrolünün yapılamadığını, hasar ile ilgili kanaatinin olumlu olduğunu, dosya kapsamında yapılan incelemelerde; dava konusu aracın tamir edildiği servis ile sigorta şirketi arasında parça tedariki konusunda bir anlaşmanın olmadığını, dosya kapsamında İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyası ile bilirkişi olarak görevlendirilen ...'ın 04.02.2020 havale tarihli raporunda; "Araçta 34.200,00.-TL yedek parça ve 5.450,00.-TL işçilik olmak üzere toplam 46.787,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini" belirtiğini, araçta kaza nedeniyle; "Ön tampon, ön tampon sol ızgara, ön tampon sol orta destek, ön tampon sol bağlantı, ön ızgara, ön tampon mafsalı, ön tampon darbe emici, ön tampon orta destek, sol far, sol ön çamurluk davlumbazı, sol ön çamurluk, sol ön çamurluk destek, sol ön sinyal lambası, ön panel, ön alt panel, ön cam yıkayıcı deposu, cam yıkama pompası, sol ön çamurluk çapraz tutucu, ön panel üst kaplama, sol ön kapı, sol ön kapı alt menteşe, sol ön kapı üst menteşe, sol ön kapı körüğü, sol ön kapı ön mafsal, sol ön kapı alt mafsal, sol ön kapı elektrikli cam mekanizması, sol ön kapı elektrikli cam motoru, sol ön kapı amortisör, sol ön kapı iç kapı sızdırmazlık bantı, sol ön kapı kablo tesisatı, sol ön kapı yapıştırıcı, klima kompresörü, klima motoru merkez kablo, sol ön süspansiyon kolu ve motor traversinin hasarlandığı" belirlenmiştir. dosyaya ibraz edilen kaza tutanağı, sürücü beyanları, fotoğraflar, bilgi ve belgelerin dikkatlice incelenmesinden; dava konusu araçta tespit edilen hasarlar araçla karşılaştırılmış, mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğunu, yapılan inceleme ve araştırmalara göre, 04.02.2020 havale tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda, değişmesi gerekli yedek parçaların, bahse konu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiğini, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğunu, sonuç olarak araçta 46.787,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, buna göre; aracın sovtaj (hurda) bedeli için hasarlı araç alım - satım işi ile iştigal eden firmalarla ve ayrıca piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; dava konusu aracın hasarının özellikle mekanik aksam ağırlıklı olması ve dolayısı ile bu parçaların piyasadan çıkma/yan sanayi/eşdeğer parça olarak uygun koşullarda ve fiyatlarda temin edilecek olması ve ayrıca doğrultma işlemi ile bazı parçaların değiştirilmeden kurtarılabilecek olması nedeniyle sovtaj (hurda) bedelinin yüksek olacağı ve piyasa şartlarına göre 48.000,00.-TL uygun olduğu belirlendiğinin Araç Piyasa Değeri 85.000,00.-TL, aracın Sovtaj (Hurda) Değeri : - 48.000,00.-TL, toplam gerçek hasar 37.000.00.-TL olduğunu, 16.12.2019 tarihinde meydana gelen kazanın oluşumunda; davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün "ETKEN OLDUĞU" davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda "ETKEN OLMADIĞI" dava konusu ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 46.787.00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, bahse konu ... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 85.000,00.-TL ve sovtaj (hurda) değerinin 48.000.00.-TL olduğunu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 18.05.2016 tarih, 2016/3196 Esas, 2016/6047 Karar Nolu kararında; "dairemiz uygulamasına göre hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini astığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, bilirkişiden ek rapor alınıp, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerektiğini, bu nedenle, eksik incelemeye dayalı verilen hükmün bozulması gerekmiştir' hükmünü içerdiğini, kaza sonrası oluşan hasar miktarının, araç rayicinin %50'sini aştığından tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut hali ile pert - total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağını, buna göre; araç Piyasa Değeri 85.000,00.-TL, Aracın Sovtai (Hurda) Değeri : - 48.000,00.-TL, Toplam Gerçek Hasar37.000.00.-TL olarak bulunduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarihli, 2016/7867 Esas - 2017/1668 Karar Sayılı Kararında; " pert olan araçta değer kaybı oluşmasının mümkün bulunmadığı" hususunun hükme bağlandığını, değer kaybının, aracın piyasa değerindeki azalma olduğu, buna göre pert kabul edilen aracın, piyasa değeri göz önüne alınarak zarar hesaplandığından, araç sahibinin bir zararı oluşmaması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından talep artırım dilekçesi mahkememiz dosyasına sunulmuş, dilekçeden bir örnek davalı taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan talep artırım dilekçesinde özetle: bilirkişi raporunda müvekkiline ait araçta oluşan talep edilebilir hasar bedeli 37.000 TL olarak tespit edildiğini, davalının ZMMS polişçesi teminat limiti ise 39.000 TL olduğundan meydana gelen hasarın tamamı ZMMS poliçe limiti içerisinde kaldığını, dava konusu ettiğimiz toplam tazminat alacağı açısından eksik kalan 27.000 TL ' lik kısımın arttırıldığını, oava konusu araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 37.000 TL maddi tazminatın tamamının davalının ZMMS poliçesi kapsamında (poliçe limiti 39.000 TL olduğundan talep edilen tutar poliçe limiti altında kaldığını) 21/02/2020 başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında sarfedilen toplam 1.698,50 TL delil tespit gideri ve vekalet ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan tahsili ile dava nedeniyle sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararının karşı taraf ZMM sigortacısından ve İMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkin tazminat davasıdır.
Her ne kadar davacı vekili tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti nedeniyle sarf edilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin yargılama gideri olarak davalılardan tahsili talep edilmiş ise de, delil tespiti dosyasında hüküm altına alınan vekalet ücreti yönünde başka bir dosyada karar verilemeyeceğinden delil tespiti nedeniyle yapılan harç ve yargılama giderlerinin yargılama giderlerinden kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 16/12/2019 tarihinde davacıya ait araçla, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan aracın karışmış olduğu trafik kazasında, davalı aracın kaza yerinin olduğu ... sokak üzerinden ... sokak kontrolsüz kavşağına geldiğinde durup, sağdan gelen varsa bunların geçişini bekleyip yolun güvenli olduğu gördükten sonra hareket geçerek kavşağa gelip seyrine devam etmesi gerekirken dikkatsiz ve tedbirsiz davranıp görüş alanını yeterince kontrolü altında tutmadan mevcut seyir hızıyla kavşağa giriş yaptığı sırada sağdan taraftan gelen ve kavşak konumundan dolayı ilk geçiş hakkına sahip olan davacıya ait araca ilk geçiş hakkını vermeyerek 2918 sayılı KTK 57/c maddesinde yer alan "Kontrolsüz kavşaklarda kavşak kollarının farklı olduğu işaretlerle belirlenmemiş ise soldaki araç sağdaki araca yol vermek zorundadır." kuralını ihlal ettiğinden davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün kazadan dolayı bir kusurunun bulunmadığı, bu hususta düzenlenen bilirkişi raporu denetime elverişli olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasarın bilirkişi tarafından 46.787,00-TL olarak hesaplandığı, aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin araştırıldığı ve 85.000,00-TL olarak tespit edildiği, Yargıtay Yerleşik İçtihatlarına göre kaza tarihinden önceki araç rayiç değerinin kazadan sonra oluşan hasar bedelini %50'sini aşması durumunda aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, araç rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki bedelin hasar değeri olarak hesaplanması gerektiği, bu hususta bilirkişi tarafından yapılan araştırmada aracın hurda değerinin 48.000,00-TL olarak tespit edildiği, araç rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın 37.000,00-TL olarak bulunduğu, araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zararın 37.000,00-TL olduğu, bu hususta düzenlenen bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, ayrıca aracın pert olarak kabul edilmesi nedeniyle değer kaybının oluşmasının mümkün olmadığı, bu nedenle aracın değer kaybından kaynaklanan tazminat talebinin reddine, hasar nedeniyle oluşan zararın poliçe teminat limiti kapsamında kaldığı ve bedel artırım dilekçesi ile talep edilen 37.000,00-TL hasardan kaynaklı maddi tazminat yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Davanın KISMEN KABULU ile; 37.000,00-TL tazminatın 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Değer kaybından kaynaklanan tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.527,47-TL nispi ilam harcından, peşin alınan 170,95-TL nispi harç ile 462,00-TL ıslah harcı indirildikten sonra kalan 1.894,52-TL harcın davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 54,40-TL başvurma harcı ile 170,95-TL nispi harç ve 462,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 687,37-TL harç giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 600,00-TL bilirkişi ücreti ile 158,50-TL tebligat-posta gideri ile İzmir ... SHM ... D.İş sayılı dosyasında sarf edilen 943,30-TL yargılama giderinden ibaret toplam 1.701,80-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 1.701,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 5.550,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen (davanın kabul ve red oranına göre) 10,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
8-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
9-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İzmir BAM İlgili Hukuk Dairesi Nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.