T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/455
KARAR NO: 2022/382
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2020
KARAR TARİHİ: 17/05/2022
Davanın 10/02/2022 tarihli duruşmasında işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı), bu tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşılmış taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca üç aylık yasal sürenin dolduğu anlaşılmakla;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili tarafından sunulan 31/08/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı firma arasında 11/12/2019 tarihinde "montaj ve domantaj işçilik sözleşmesi" akdedildiği, iş bu sözleşmeye göre müvekkilinin, Sudan ülkesinde pamuk fabrikasının çatı ve cephe kaplamasının sökümü ve montajı ile oluk bakım işçiliğini yapacak davalı firmanın da bunun karşılığında müvekkiline ücret ödeyeceği, iş bu sözleşmeye uyarınca müvekkilinin bu iş için sözleşme uyarınca (4+1) toplam 5 kişi görevlendirmiş ve Sudan ülkesine gönderdiği, iş sözleşmesinin bu beş işçinin uçaktan inmesi ile iş süresinin başlayacağı, sözleşmeye göre yapılacak işin aylık bedelinin 15.500 $ + KDV olarak belirlendiği, işin 2 aylık sürede bitirileceğinin ancak gecikme olması halinde ilk 7 gün 100 $ + KDV sonrasında ise beş işçinin toplam ay maaşının, sözleşme bedeli olan 15.500 $ + KDV üzerinden belirlenecek ve buna göre ödeneceği, müvekkilinin göndermiş olduğu işçilerin 20/12/2019 tarihinde Sudan ülkesine ulaştığı ve bu tarihten itibaren de ücret almaya hak kazandığı, ekte sunulan pasaport fotokopileri ve uçak biletleri uyarınca işçilerden birinin 04/03/2020 tarihinde, üçü 15/03/2020 tarihinde işi bitirip (1 işçi hariç) dönüş yaptıkları, dava firmanın kısım kısım olmak üzere toplamda 31.000 $ ödeme yaptığı ancak fazladan yapılan çalışma ile tüm çalışmadan kaynaklı KDV miktarını ödemediği belirtilerek açıklanan nedenlerden dolayı 18.650 $ (123.424,00 TL)'nın fatura kesim tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren vadeli hesaplara uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması sureti ile davalı firmadan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; davacı tarafından dava konusu taleplere ilişkin olarak Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı içeriğinde yer aldığı üzere uyuşmazlık konusunun cari hesap sözleşmesinden kaynaklı cari alacak olduğu, dava dilekçesinin 1. Sayfasının H. Esas Değer başlıklı kısmında "11.000 $ işin uzaması sebebi ile talep edilen alacak, 1.980 $ bu alacağa bağlı KDV, 5.800 $ sözleşmede belirlenen miktarın KDV'si olmak üzere toplam 18.650 $ olarak belirtildiği, dava dilekçesinin içeriğinde, talep konusunun "pamuk fabrikasının çatı ve cephe kaplamasının sökümü ve montajı ile oluk bakım işçiliği" ile ilgili olduğunun anlaşıldığı, dava konusunun cari hesap sözleşmesiyle ilgili olmadığı, dava konusu talepler hakkında arabuluculuk başvurusunun yapılmadığının sabit olduğu, Mahkemece esasa girilecek olması halinde alacağın varlığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla yurt dışında görülen bu işlemin KDV'den istisna olduğu, KDV talebinin hukuki mesnedinin bulunmadığı, davacıya ödemelerin eksiksiz olarak yapıldığı, davacı tarafın iş uzaması sebebi ile talep etmiş olduğu alacağın hukuki mesnedinin olmadığı belirtilerek öncelikle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Mahkemece esasa girilecek olması halinde haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRİLMESİ:
Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün yazı cevabı, Uşak Arabuluculuk Bürosu'nun yazı cevabı, tanık beyanları dosyamız arasındadır.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde taraflar arasında 11/12/2019 tarihli Montaj ve demontaj işçilik sözleşmesi başlıklı sözleşmenin imzalandığı, söz konusu sözleşmenin ilgili maddelerine göre yerine getirileceği yerin, konusunun, yürütmeye ilişkin hususların sözleşmenin başlangıç tarihinin sözleşme fiyatının belirlendiği bu kapsamda davacı tarafça davalıya hizmet verildiği konularında bir uyuşmazlık olmamakla birlikte davacının davalıdan KDV'den kaynaklı bir alacağının olup olmadığı, bu kapsamda taraflar arası sözleşmesel ilişki bakımından KDV'nin tahakkuk edip etmeyeceği, davacı tarafça işin uzaması sebebiyle alacağın dayanağına teşkil eden iş uzaması sebebinin davacı tarafın mı iddia ettiği gibi yoksa davalı tarafın mı iddia ettiği gibi olduğu, sözleşmeyle belirlenen mücbir sebeplerin bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, davalı tarafça bu ilişki kapsamında ödemelerin eksiksiz yapılıp yapılmadığı neticede davacının davalıdan iş uzamasından kaynaklı 11.000,00 USD, bu alacağa bağlı 1.980 USD ve sözleşmede belirlenen alacağa bağlı 5.800 USD olmak üzere toplam 18.650 USD tutarında alacaklı olup olmadığı hususlarına yönelik yapılacak incelemeye esas varılacak kanaate yönelik açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yukarıda belirtildiği şekilde uyuşmazlığın tespit edilmesi üzerine bildirilen delillerin toplanması aşamasına geçilerek tahkikata devam edildiği, 10/02/2022 tarihli duruşmada davacı tarafın duruşmaya katılmadığı, davalı vekilince duruşmada hazır bulunulsa da davanın takip edilmediğinin bildirilmesi üzerine Mahkememizce dosyanın yasal süresi içerisinde yenilenmesi kaydıyla işlemden kaldırıldığı ve ancak yasal süresi içerisinde yenilenmediği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; her ne kadar yukarıdaki gerekçeler doğrultusunda davacı yanca davalı aleyhine işbu dava açılmış ise de dosyanın işlemden kaldırılması üzerine yasal 3 aylık sürede yenilenmediği anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesinin 150/5 hükmü uyarınca 11/05/2022 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması ile arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Davacı tarafından takip edilmeyen davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca 11/05/2022 tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 80,70 TL harcın evvelce alınan 2.341,04 TL (2.107,78 TL peşin harç ile 233,26 TL tamamlama harcından oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irat kaydına, fazladan alınan 2.260,34 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, yukarıda mahsubuna karar verilen harç tutarı ile gider avansından kullanılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, arta kalan 39,00 TL avansın 6100 sayılı HMK'nın gider avansı tarifesinin 5. maddesi uyarınca DAVACIYA İADESİNE,
4- Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 7. Maddesi göz önüne alınarak 5.100,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu Senem Atalar'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
6- Dair dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır