T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/483 Esas
KARAR NO: 2021/784
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/02/2014
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu ve 121.540,00 TL bedelli faturadan ödenmeyen 61.156,00 TL'si asıl alacak ve 5.805,63 TL'si işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.961,63 TL'nin tahsili amacı ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, takibe konu faturanın ... tarafından teslim alındığını ve herhangi bir itiraz olmadığını, davalının itirazı sonucunda takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptaline, müvekkili yararına alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu edilen faturanın yasaya uygun olarak düzenlenmediğini, bu nedenle hukuken geçerliliği bulunmadığını, faturada müşteri adı, malların teslim tarihi ve irsaliye numarası bulunmadığı gibi müvekkiline teslim edilmiş herhangi bir mal da olmadığını, taraflar arasında sadece 01/05/2012 tarihli, 75.000,00 TL bedelli sözleşmenin bulunduğunu, bu sözleşmede belirlenen işlerin davacı tarafından tamamlanmadığını, bir kısım işlerin hatalı yapılması nedeniyle taşınmazda hasar oluştuğunu, buna rağmen işin tamamlanacağı ümidi ile 70.384,00 TL ödeme yapıldığını, oluşan hasarlara, sözleşmenin gereğinin yerine getirilmemesine, yaptıkları ödemelere ilişkin her türlü dava haklarını saklı tuttuklarını belirterek, davanın reddine, müvekkili yararına alacağın % 20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız içerisine alınmış dosyanın incelenmesinde ; alacaklı .... Ltd. Şti. Tarafından borçlu ... aleyhine 66.961,33.-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, icra takibine borçlunun itirazı üzerine durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememize dava konusu yerde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu aldırılmış, 29/08/2014 tarihli raporda özetle; işin sözleşmeye göre tam ve usulüne uygun olarak yapılmadığı, sözleşme haricinde ilave olarak trapez çatı sacının yapıldığını, davacının yaptığı imalatların sağlıklı bir şekilde kullanılabilir durumda olmadığını, eksik ve kusurlu işlerin bir kısım işlemlerle düzeltilmesi gerektiğini, sözleşmeye göre toplam iş bedelinin 121.540,00.-TL olduğunu, davalının 60.384,00.-TL ödeme yaptığını, eksik ve yanlış imalat bedelinin 60.000,00.-TL, davacı alacağının 1.156,00.-TL olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay ...Hukuk Dairesi Başkanlığı' nın ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "... 3194 sayılı İmar Yasası'nın 21. maddesi hükmü uyarınca, 26. maddesinde gösterilen istisnalar dışında, bütün yapılar için belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı alınması zorunludur. Yapı ruhsatı ise, ancak projelerine, imar plânı ve yönetmeliğine göre resim ve hesapları incelenerek verilir. Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen yapılarda ruhsata aykırılık giderilemiyorsa, 3194 sayılı Yasa'nın 32. maddesi hükmü gereğince, ilgili belediye veya valilikçe inşaat derhal durdurulur ve yasal hale getirilmesi olanaksız ise veya ruhsat veya eklerine ya da imar mevzuatına aykırılık öncelikle yüklenici tarafından giderilemiyorsa bu hali ile yapılan yapının yıktırılmasına karar verilir ve anılan Yasa'nın 42. Maddesi hükmü gereğince de yapı sahibine ve yükleniciye ceza yaptırımı uygulanır. İmar Kanunu'ndaki bu düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Emredici hukuk kurallarını içeren 3194 sayılı İmar Yasası hükümlerine aykırı ve onaylı projeye dayanmadan yapılan iş ve imalâtlarla ilgili olarak gerçekleşen imalât bedelinin talep ve dava edilmesi, imara aykırılığın ve dolayısıyla yasaları tanımazlığın meşrulaştırılması anlamına geleceğinden kabul edilemez.
Somut olayda; öncelikle yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için yapmış olduğu imalatın imar mevzuatında uygun olması diğer bir değişle ruhsatlı olması gerekir. Öncelikle bu husus araştırılmalı, yüklenicinin çelik konstriksiyon işini yaptığı binanın ilgili belediyeden yapı ruhsatı alıp almadığı, inşaatın yasal hale getirilip getirilmediği ayrıca tadilat ruhsatı alınıp alınamayacağı sorulmalı, bu haliyle ruhsat alınması mümkün değilse yapının ekonomik değeri olmayacağından yüklenicinin iş bedeline hak kazanamayacağı gözetilerek şimdiki gibi dava red olunmalı, inşaatın ruhsata bağlanması mümkün olduğu taktirde ise bilirkişi kurulundan gerektiğinde mahallinde yeniden keşif yapmak suretiyle, sözleşme kapsamındaki işler ile sözleşme dışı ilave işler ayrı ayrı belirlenip, sözleşme kapsamındaki işler 75.000,00 TL götürü bedelle yapılması kararlaştırıldığından, eksik ve ayıplar da dikkate alınarak fiziki oran kurulmalı, bulunacak bu oranın iş bedeline uygulanmalı, sözleşme kapsamında yüklenicinin hak kazandığı iş bedeli bulunmalı, sözleşme dışı yapılan işler ise; yapıldığı yıl serbest piyasa rayiciyle (mevcut haliyle) piyasa fiyatı hesaplanıp, az yukarıda hesaplanan iş bedeline ilave edilmeli, iş sahibinin ödediği anlaşılan 70.384,00 TL'nin mahsubu ile bakiye miktar üzerinden itirazın iptaline, alacak likid olmayıp hesaplamayı ve yargılamayı gerektirdiğinden İİK'nın 67/II. maddesi uyarınca icra inkâr tazminatı red olunmalı, TBK'nın 117/1. maddesi gözetilerek temerrüd ihtarnamesi olmadığından kabul edilen asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek faiz yürütülecek şekilde hüküm kurulmalıdır..." gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkememizce bozma kararına uyulmasına karar verilmiş olup, dava konusu yerde bir inşaat mühendisi ve bir makina mühendisi vasıtasıyla keşif yapılarak davaya konu çelik konstrüksiyon işinin yapıldığı binanın yapı ruhsatının olup olmadığı, inşaatın yasal hale getirilip getirilmediği, ayrıca tadilat ruhsatı alınıp alınmayacağı, bunun mümkün değilse yapının ekonomik değeri olup olmayacağı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanıp kazanmayacağı hususunda ve taraflar arasındaki sözleşme kapsamı dışında yapılan ilave işler de ayrı ayrı belirlenerek sözleşmenin 75.000,00.-TL ye yapılması kararlaştırıldığından, eksik ve ayıplar da dikkate alınarak fiziki oran kurularak bulunacak oranın iş bedeline uygulanarak yüklenicinin kazandığı iş bedeli ile sözleşme dışı yapılan işlerin yapıltığı tarih itibariyle serbest piyasa üzerinden hesaplamasının yapılarak Yargıtay Bozma ilamı da dikkate alınarak rapor düzenlenmesi istenilmiş, 03/05/2018 tarihli raporda özetle ; dava konusu fabrika binası ruhsatı ... Belediyesince değil ... ... Müdürlüğü tarafından verildiğini, dosya içerisinde yapı ruhsatı bulunduğunu, dava konusu fabrika binası inşaatının bir bina olmadığını, ruhsatı bulunması sebebiyle yasal bir inşaat olduğu, projesinde bulunan işler için tadilat projesi almaya gerek olmayıp, projede bulunmayan veya değişiklik ön görülen işler için tadilat projesi almanın mümkün olduğu, ... İli Merkez İlçesi ... ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazın sözleşme tarihine göre (01.05.2012) işin bedeli: 75.000,00 TL, Sözleşme bedelinin toplam iş bedeline oranı : 75.000,00/121.540,00= %61,71 İlave işler bedeli: 46.540,00 TL, ilave yapılan işler bedelinin toplam iş bedeline oranı: 46.540,00/121.540,00= %38,29 Toplam iş bedelinden eksik ve kusurlu işler bedeli düşüldüğünde: 88.540,00 TL Eksik ve kusurlu işler düşüldükten sonra kalan bedelin işin tamamına oranı: 88.540,00/121.540,00= %72,84, Eksik ve kusurlu işler bedeli: 33.000,00 TL, Eksik ve kusurlu işlerin toplam iş miktarına oranı: 33.000,00/121.540,00= %27,16 toplam yapılan işler bedeli: 121.540,00 TL Yapılan işler için ödenen miktar: 70.384,00 TL, Toplam iş bedelinden eksik ve ayıplı işler düşüldükten sonra kalan bedelden yapılan ödemeler düşüldüğünde; 88.540,00-70.384,00= 18.156,00 TL İşin bitim tarihine göre (31.05.2012) davacı ... Ltd. Şti. firmasının alacaklı olacağı belirtilmiş, taraf vekillerinin itirazlarını karşılar şekilde ek rapor aldırılmış, 08/11/2018 tarihli ek raporda özetle ; davaya konu binanın inşaat ruhsatının Mahkememize gönderilen cevabi yazıda 06/06/2007 tarih ve ... sayı ile inşaat ruhsatı verildiği ifade edildiğini, ancak yapı kullanım belgesi alındığına dair bir belgi bulunmadığını, 10/08/2012 tarihinde yapılan işlere fatura düzenlendiği ve bu faturaya ilişkin imza atılırken bir itiraz, bir şerh düşülmediği, hesaplarda fatura bilgisinin dikkate alındığı, işin miktarı, sözleşmeye konu işlerin eksik ve yanlış miktarları dikkate alınarak ve Yargıtay ilamındaki istemler doğrultusunda ve işin yüzdelerine göre hesaplamalar yapıldığı, yapılan hesaplamalarda davalı ve davacı tarafın beyanları neticesinde değişiklik olabilecek bir hesaplama bulunmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; davanın Kısmen Kabulü ile davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 18.156,00-TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin 18.156,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığı' nın ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "... Mahkemece hükmüne uyulan Dairemizin ... Esas, ... Karar sayılı bozma ilamında öncelikle davacı yüklenicinin çelik konstrüksiyon işini yaptığı binanın yapı ruhsatı alınıp almadığının belirlenmesi, yapı ruhsatı alınmış ise sözleşme kapsamındaki işlerin eksik ve ayıplar dikkate alınarak yapılması gereken tüm imalâta göre oranının belirlenip bulunacak oranın iş bedeli olan 75.000,00 TL bedele oranlanarak hesaplattırılması sözleşme kapsamı dışındaki imalâtların bedelinin ise yapıldığı yıl piyasa fiyatına göre belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda ise açıklanan bu yöntemine göre değerlendirme yapılmadığından bu raporun hükme esas alınarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Yapılması gereken iş bilirkişiden bozma ilamında belirtilen yönteme göre hesaplama yapılmak üzere ek rapor alınması bulunacak bedelden ihtilafsız ödeme olan 70.384,00 TL ödemesinin düşülerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur. " gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma kararı sonrası dosya mahkememiz 2020/483 Esasına kayıt edilerek yargılamaya bu numara üzerinden devam olunmuştur.
Yargıtay bozma kararı doğrultusunda mahkememizce ... Nöbetçi ASHM' ne yeniden talimat yazılarak; daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine dosyanın yeniden tevdii ile; Yargıtay ... H.D.' nin ... E. ... K.sayılı bozma ilamı ile Yargıtay ... H.D.' nin ... E. ... K.sayılı bozma ilamları doğrultusunda bozma ilamlarında belirtilen yönteme göre hesaplama yapılmak suretiyle ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 23/11/2020 havale tarihli 2.ek raporda özetle; ... ... Müdürlüğü tarafından dava konusu inşaata 06.06.2007 tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı verildiği,
Ek raporda hesaplamalar ve oranlara ilaveten Yargıtay ilamında istenen hesap ve oranların:
-01.05.2012 tarihli sözleşmede sözleşme bedeli 75.000,00 TL olarak imza altına alındığı, İlave işler yaptırıldığında 01/05/2012 tarihli ANAHTAR TESLİM GÖTÜRÜ BEDEL SÖZLEŞME ikinci sayfası son paragrafında FİYAT FARKI açıklamasında;
" Bu iş için mutabık kalınan imalatların dışında ilave imalatlar ve yapılan imalatlarda iş verenin talebi doğrultusunda değişiklikler olduğunda ödemesi bu sözleşmedeki birim fiyatlar üzerinden yapılır. Yükleniciye fiyat farkı verilmeyecektir* Şeklinde ödeneceğinin karar altına alındığı,
İlave yapılan işlerin yapım yılına göre bedeli: 46.540.00 TL,, Eksik ve kusurlu işler bedeli: 33.000.00 TL, Sözleşme ve ilave yaptırılan işler bedeli: 121.540.00 TL.
Sözleşme bedelinden (75.000,00 TL) eksik ve kusurlu işler çıkarıldığında: 75.000.00-33.000,00= 42.000.00 TL sözleşme bedeline oranı: 42.000,00/75.000.00- % 56
İlave işler dahil sözleşme bedeline oranı:121.540.00/75.000.00-% 1.62
Sözleşme ve ilave işlerden eksik ve kusurlu işler düşüldükten sonra oranı: 121.540,00-33.000,00= 88.450,00/75.000.00=% 1,18
Toplam yapılan işler bedelinden eksik ve kusurlu işler bedelinin düşüldükten sonra ödenen bedelin düşülerek ödenmesi gereken bedelin: 121.540.00-33.000.00-70.384,00= 18.156.00 TL
Bulunan bedelin sözleşme bedeline oranı: 18.156,00/75.000.00= %24 olarak belirtilmiştir.
Mahkememizce ... Nöb. ASHM' ne yeniden talimat yazılarak; daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine dosyanın yeniden tevdii ile davalı vekilinin mahkememizin 21/01/2021 tarihli celsesindeki ve 28/11/2020 tarihli dilekçesinde ki itirazları tek tek karşılar şekilde ve Yargıtay Bozma ilamına göre belirtilen yöneteme göre hesaplama yapılmamış olduğundan yeniden Yargıtay Bozma ilamı dikkatlice incelenmek suretiyle bozma ilamında belirtilen yöneteme göre yeniden hesaplama yapılarak ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 22/02/2021 tarihli raporda özetle; Mevcut durumda taraflar arasında imzalanan anahtar teslim götürü bedel sözleşmede belirtilen imalatlar Fen ve Sanat Kuralları ile usulüne uygun yapılmadığından uçmuş ve enkazı kalmış olduğu, Mevcut haliyle yapının yapı kullanma izni için başvurulsa bile bu haliyle ruhsat alınmasının mümkün olmadığı,
Ruhsata bağlanması mümkün olsaydı durumu da değerlendirilmiş ve Yargıtay Bozma İlamında belirtildiği şekilde hesaplamalar yapılmış ve Yapılan Toplam İş bedelinin 72.431,25 TL olarak hesaplandığı, ödenen 70.384,00 TL düşüldüğünde davacının alacağının 2.047,25 TL (İki Bin Kırk Yedi Lira Yirmi Beş Kuruş ) olacağının hesaplandığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin en son rapora itirazlarını tek tek karşılar şekilde ek rapor tanzimi için ... Nöb. ASHM ne yeniden talimat yazılarak; dosyanın bilirkişiler ... ve ...' a tevdii edilmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 16/07/2021 havale tarihli ek raporda özetle; Yapılan tüm itirazların tek tek cevaplanmış olduğu ve kök raporda herhangi bir hata bulunmadığı, yapılan değerlendirme ve hesaplamaların Yargıtay Bozma İlamına ve Yargıtay İçtihatlarine uygun olduğu,
Mevcut durumda taraflar arasında imzalanan anahtar teslim götürü bedel sözleşmede belirtilen imalatlar Fen ve Sanat Kuralları ile usulüne uygun yapılmadığından uçmuş ve enkazının kalmış olduğu, Mevcut haliyle yapının yapı kullanma izni için başvurulsa bile bu haliyle ruhsat alınmasının mümkün olmadığı,
Ruhsata bağlanması mümkün olsaydı durumu da değerlendirilmiş ve Yargıtay Bozma İlamında belirtildiği şekilde hesaplamalar yapıldığı ve Yapılan Toplam İş bedelinin 72,431,25 TL hesaplandığı, ödenen 70.384,00 TL düşüldüğünde davacının alacağının 2.047,25 TL olacağı belirtilmiştir.
Tüm bu bilgiler ışığında somut olayımızda ; taraflar arasında 01/05/2012 tarihinde 75.000 TL bedel karşılığında çelik kontriksiyon imalatı ve montajı hususunda sözleşme imzalandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedelli eser sözleşmesi olduğu, davacı tarafça sözleşme dışı ilave işlerin de yapıldığı, mahkememizce Yargıtay ... H.D.' nin ... E. ... K.sayılı bozma ilamı doğrultusunda yeniden eserin bulunduğu yer olan ... Nöb. Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat sonucu aldırılan 22/02/2021 tarihli kök rapor ve 16/07/2021 tarihli ek raporların denetime elverişli ve açık olması nedeniyle hesaplama yönünden itibar edildiği, her ne kadar bilirkişiler söz konusu raporlarında yapılan imalatların enkaz olduğunu bu haliyle ruhsat almasının mümkün olmadığını ifade etmişler ise de; mahkememizce son bozmadan önce ... ... Müdürlüğünün 31/10/2017 tarihli yazısında dava konusu inşaata yapı ruhsatı verildiğinin belirtilmesi, Yargıtayca son bozma kararında ruhsatın olduğunun kabulü ile önceki bozma ilamında belirtilen yönteme göre hesaplama yapılması gerektiği belirtildiğinden, sonradan enkaz haline gelen inşaatın yapı kullanma izni alamayacak olmasının davacıya külfet olarak yüklenemeyeceği, davacının yapmış olduğu imalatları talep edebileceği, dolayısıyla 22/02/2021 tarihli kök rapor ve 16/07/2021 tarihli ek raporlardaki hesaplamada sözleşme kapsamında yapılan işlerin sözleşme içerisindeki yüzdeleri ve gerçekleşme yüzdeleri ile sözleşme dışı yapılan işlerin de yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre bedeli ve gerçekleşme yüzdesi tespit edilmiş, neticeten davacı tarafından yapılan toplam İş bedelinin 72.431,25 TL olduğu, davalı tarafça ödenen 70.384,00 TL düşüldüğünde davacının alacağının 2.047,25 TL olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, takipten önce davalı temerrüde düşürülmediğinden 2.047,25 TL asıl alacağa takip tarihinde geçerli olan %13.75 oranında faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1)DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalı borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin; 2.047,25 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
-2.047,25 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %13.75 oranında faiz işletilmesine,
2)Alınması gereken 139,84.-TL harcın peşin alınan 808,75.-TL harçtan mahsubu ile bakiye artan 668,91-TL harcın talebi halinde davacıya iadesine,
3)139,84-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)Davanın red ve kabul edilen bölümleri orantılı olarak nazara alınıp bir kısım yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılarak 3.613,37.-TL yargılama giderinden 110,48.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5)Davalının yapmış olduğu 250,00.-TL yargılama giderinin davanın ret oranına göre taktir ve tayin edilen 242,35.-TL sinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 2.047,50.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7)Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 9.238,84.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8)Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve temyiz harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır