T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/590
KARAR NO: 2022/645
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 16/10/2020
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sig. A.Ş.'nin zorunu, ... Sig. Şti.'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu, maliki ... ve kaza tarihindeki sürücüsü ... olan “...” plakalı araç; ... ili, ... İlçesi ... Sk ile ... Sk kesişiminde, maliki müvekkil olan ve kaza anında sevk ve idaresindeki “..." plakalı araca çarptığını, Bu kaza sonucu müvekkili aracında yüksek maddi hasar meydana geldiğini, 2. Taraflar arasında düzenlenen kaza tutanağına göre, 22.09.2019 tarihinde müvekkilin maliki olduğu “..."plakalı aracın hasarlandığı kazada, karşı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğu, “...” plakalı bu araç kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş. tarafından ... nolu poliçe ile ZMMS, ... Sig. A.Ş. tarafından ise ...-...-...-... nolu poliçe ile İMMS sigortalı olduğunu, Anılı trafik kazası sonucu meydana gelen zararın tespiti maksadıyla tarafımızca eksper hasar tespiti yapıldığını, Anılı eksper raporu ile hasarın belirlenmesi sonrası zararın tazmini için K.T.K m.97 uyarınca davalılara sorumluluklarına göre zorunlu trafik sigortacısı ve ihtiyari sigortacısına başvuruda bulunulmuş ve hasar dosyaları açıldığını, Ancak dava tarihine kadar müvekkil aracında meydana gelen zarar tazmin edilmediğini, Dava öncesi taraflarla yürütülen arabuluculuk sürecinde de uzlaşı sağlanamadığını, İşbu sebeple dava açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, Hasar ve kusur tespiti yargılamayı gerektirdiği ve likit alacak olarak kabul edilmediği için davanın HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı olduğunu, yine aynı hüküm uyarınca zarar belirli hale geldiğinde taraflarınca değer artırım yoluna gidileceğini, açıklanan nedenlerle dava poliçe teminat limit ve şartları dahilinde şimdilik; 39.000-TL nin kusurlu araç Trafik Sigortacısı olarak davalılardan ... Sig. A.Ş. 'den, 39.000-TL yi aşan 100,00 TL'nin kusurlu araç İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı olarak davalı ... Sig. A.Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Yasal faizi ile tahsiline, Faturası ekte sunulu eksperlik hizmeti gideri de dahil edilmek üzere işbu davamızda yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkil şirketin genel müdürlük adresi ... SARIYER İSTANBUL' olduğunu, Müvekkil şirketin genel müdürlük adresinin İstanbul ili Sarıyer ilçesi sınırlarında bulunmasından dolayı sayın mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 31.07.2019-2020 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunun Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçe limiti maktuen ödenecek rakam olmadığını, Poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, Müvekkili sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, Çünkü sigorta bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp saptayarak ödemesi esas olduğunu, Dolaylı ve yansıma zararlar poliçe teminatı dışında olduğunu, yukarıda arz ve izah ettiğimiz ve ayrıca resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle; Davanın öncelikle usulden reddine, Aksi halde davanın esastan reddine, Her halde yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; Dava, Yetkisiz Mahkemede ikame edilmiş huzurdaki dava hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ...-...-...-... No'lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi
İle 31/07/2019 -2020 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı teminat altına alındığını, Davacı yan işbu davada 22/09/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar nedeniyle hasar bedeli talebinde bulunmakta olduğunu, Bilindiği üzere, maddi zararlardan ötürü sigortacı, poliçede gösterilen limit meblağının tamamından değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırılıp, saptanması neticesinde bulunacak meblağdan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerektiğini, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, davacının teminat dışı diğer taleplerini de kabul etmediklerini, arz ve izah edilen nedenlerle; dosyanın işbu davayı görmeye yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne gönderilmesini, davanın öncelikle usulden reddini, yapılacak yargılamada tüm delillerin toplanmasından sonra sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin gözetilerek, davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğüne ve İstanbul İl Emniyet Müdürlüğüne ve ... Sigorta AŞ'ne ve ... Sigorta AŞ yazılan müzekkerelere ikmalen yanıt verildiği dosya içine alındığı görülmüştür.
Davacı vekilinin arabuluculuk son tutanak aslını ibraz ettiği görülmüştür.
Mahkememizce 22/09/2019 tarihinde meydana gelen kazada sürücülerin kusur oraları ve davacı tarafa ait ... plaka sayılı araçtaki hasar miktarı, değer kaybı ve ekspertiz ücretinin belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Otomotiv alanında uzman bilirkişi 24/03/2021 tarihli raporunda özetle; 22.09.2019 tarihinde meydana gelen kazanın oluşumunda; davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün “ETKEN OLDUĞU” Davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda “ETKEN OLDUĞU” olduğu, Dava konusu ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 71.546 99.-TL (KDV Hariç) hasar meydana geldiği, Bahse konu ... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 125.000,00.-TL ve sovtaj (hurda) değerinin 45.000,00.-TL olduğu,e Davaya konu ... plaka sayılı aracın sigorta ekspertiz ücretinin 1 .142,98.-TL (KDV Dahil) uygun olduğu, Kazaya karışan araçların kusur oranının takdirinin Mahkemenin takdirinde olduğu; bu kusur oranına göre davaya konu ... plaka sayılı aracın 1.142,98.-TL (KDV Dahil) ekspertiz ücretinden, davalıların sorumluluğunun Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda özetle;Sürücü ...'nin %75 ( yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'un %25 ( yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirmişlerdir.
Davacı vekilince 09/04/2021 havale tarihli değer artırım dilekçesi ile özetle; bilirkişi raporuna göre; dava konusu maddi hasara neden olan kazanın oluşumununda davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı diğer davalı ... Sigorta A.Ş. olduğu araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olarak belirlendiğini, yine bilirkişi raporunda araç hasar zararı sebebiyle pert total zarar hesabına tabi tutulduğunu, sonuç olarak toplam zarar 80.000,00 TL belirlendiğini, buna göre dava dilekçesini tekrarla tam kusurlu olduğu belirlenen araç ZMMS olan ... Sigorta A.Ş.'den 39.000,00 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili hali hazırda talep edildiğini, bu teminat limitini aşan kısım için dava dilekçesinde ZMMS olan ... Sigorta A.Ş.'den şimdilik kaydıyla talep edilen 100,00 TL yi 41.000,00 TL ye arttırdıklarını beyan ederek, 39.000,00 TL hasar tazminatının kusurlu araç ZMMS olan ... Sigorta A.Ş.'den 26.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, bu bedeli aşan 41.000,00 TL hasar tazminatının kusurlu araç ZMMS olan ... Sigorta A.Ş.'den 25.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, faturası dava dilekçesi ekinde mevcut eksperlik masrafı da dahil edilerek; işbu davamızda yapılan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli zararının karşı taraf ZMM sigortacısından ve İMM sigortacısından tahsili davasıdır.
Davalılar vekilleri ayrı ayrı yetki itirazında bulunmuş davanın trafik kazasından kaynaklanan tazminat davası olduğu ve kaza yerinin ... ili ... İlçesi sınırlarında Mahkememizin yetki alanı içerisinde olduğu, haksız fiilden kaynaklanan davalarda, haksız fiilin meydana geldiği yer mahkemesininde seçimlik yetkili mahkemelerden olduğu, bu nedenle mahkememizin açılan davada yetkili olduğu anlaşılmış, davalılar vekillerinin yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş her ne kadar zaman aşımı itirazında bulunmuşu ise de Karayolları Trafik Kanunu'nun 109 maddesi uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerde zaman aşımının zarar görene zararı ve tanzim yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl olduğu, kaza tarihinin 22.09.2019, dava tarihinin ise 16.10.2020 olduğu, 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığı anlaşılmakla, davalı ... Sigorta A.Ş'nin zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracı işletenin ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, maddenin devamında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin araç sürücüsünün veya kullanılmasına yardımcı olan kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Kanunun 90.maddesinde " zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir." denilerek tazminatlar ve hesaplama şekli kanunda gösterilmiştir. Kanunda ayrıca söz konusu tazminatlara ilişkin bu kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 Sayılı TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Aynı kanunun 91.maddesinde ise işletenlerin bu kanunun 85.maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanunu ve hüküm bulunmadığı hallerde TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, trafik kazasında kusuru ile bir kişinin ölümüne ya da yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet veren araç sürücüsü kusuru oranında araç işleteni ile birlikte ve zorunlu mali sorumluluk sigortası düzenleyen sigorta şirketi poliçe teminat limiti kapsamında sorumludur. Ayrıca karşı tarafın ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlemesi halinde sigortacı ZMMS poliçe limitini aşan zararlar yönünden İMMS poliçesi limitinde sorumludur.
Öncelikle davalı sigorta şirketleri tarafından sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı yönünden inceleme yapılmış, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacı araç sürücüsünün ve davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olduğu tespit edilmiş ancak kusur oranı açıkça belirtilmediğinden rapor denetime elverişli olmadığı değerlendirilmiş, ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden kazaya ilişkin araç sürücülerinin veya üçüncü kişilerin kusur durumu ve oranının tespiti yönünde rapor düzenlenmesi istenmiş ATK Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen raporda, toplanan delillere göre davalı araç sürücüsünün kavşak kollarının birbirine denk olduğu, dört yönlü kavşakta kendisine göre sağ koldan gelen sürücüye ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bunu yapmadığı anlaşılmakla gerçekleşen kazada asli derecede %75 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise kavşak kollarının birbiri ile denk olduğu, 4 yönlü kavşakta kendisine göre sol koldan gelen sürücüye karşı ilk geçiş hakkına sahip olsa da kavşak mahalline girerken hızını azaltması gerekirken bunu yapmadığı için hareket alanına giren sürücüye karşılık kazayı önleme adına gerekli tedbirlere başvurmadığından, gerçekleşen kazada tali derecede %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen kusur raporu denetime elverişli olduğundan araç sürücülerinin bu rapordaki kusur durumu esas alınarak zarar miktarı tespit edilmiştir.
Davacı tarafça kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedelinin talep edildiği, yapılan değerlendirmede aracın kaza tarihinden önceki piyasa rayiç değerinin 125.000,00 TL olduğu, araçtaki hasarın ise 75.546,99 TL (KDV hariç) olduğu, Yargıtay ve BAM yerleşik içtihatlarına göre araçtaki hasar bedelini aracın kaza tarihinden önceki rayiç değerinin %50 sini aşması halinde aracın tamirinin ekonomik olmadığını, aracın pert total kabul edilerek soltaj bedelinin de belirlenmesi sonucunda hasar bedelinin buna göre tespit edilmesi gerektiğinden dava konusu kaza sonucunda aracın hasar bedelini piyasa rayiç değerinin %50 sini aştığı, aracın hurda değerinin 45.000,00 TL olduğu, aracın piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki fark olan 80.000,00 TL'nin hasar bedeli olduğu, davacı araç sürücüsünün kaza nedeni ile kusur oranının %25 olduğu, davacı araç sürücüsünün kusuru oranında davalıların sorumlu olmadığı, bu nedenle davalıların hasar nedeni ile sorumlu oldukları miktarın 60.000,00 TL olduğu, kaza tarihinde ZMMS limitinin 39.000,00 TL olduğu, bu nedenle ZMMS sigortacısı davalı ... Sigorta'nın 39.000,00 TL den sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta'nın ise İMMS poliçesi kapsamında 21.000,00 TL den sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta'nın İMMS poliçe limitinin sınırsız olduğu, davacının davalı ... Sigorta dan talep ettiği bedelin ZMMS poliçe limiti kapsamında olduğu anlaşıldığından davalı ... Sigorta yönünden davanın kabulüne, davalı ... Sigorta yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; 39.000-TL hasar bedelinin (39.000-TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak) 26/11/2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçe Limitini aşan 21.000-TL hasar bedelinin 25/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ... Sigorta AŞ hakkındaki fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gereken 4.098,60-TL nispi ilam harcından, peşin alınan 667,74-TL nispi harç ile 700,00-TL ıslah harcı indirildikten sonra kalan 2.730,85-TL harcın davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına, (Bu miktarlardan ... Sigorta A.Ş. 1.775,05-TL sinden sorumlu, ... Sigorta A.Ş. 955,80-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla)
4-Davacının yatırmış olduğu 54,40-TL başvurma harcı ile 667,74-TL nispi harç ve 700,00-TL ıslah harcı toplamı 1.422,14-TL'nin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine, (Bu miktardan ... Sigorta A.Ş. 924,39-TL'sinden, ... Sigorta A.Ş. 497,75-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla)
5-Davacının yapmış olduğu 700,00- bilirkişi ücreti, 970,00-TL İstanbul ATK fatura ücreti ve dosya masrafı, 300,00-TL keşif araç ücreti ve 571,90-TL keşif harcı, 1.142,98-TL ekspertiz ücreti ve 372,60-TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 4.057,48-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 3.043,11-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, (Bu miktardan ... Sigorta A.Ş. 1.978,03-TL sinden sorumlu olmak kadı ile, ... Sigorta A.Ş.,1.065,08-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile)
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, (İzmir arabuluculuk bürosu arabuluculuk no: .../...) ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak, Hazineye gelir kaydına,
7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, (İzmir arabuluculuk bürosu başvuru no: .../...) ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak, Hazineye gelir kaydına,
8-Davanın kısmen kabul kısmen reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 9.600,00-TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta AŞ.'in 9.200,00-TL'sinden diğer davalı ... Sigorta AŞ ile birlikte kalan kısımdan ise davalı ... Sigorta AŞ.'nin sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın kısmen kabul kısmen reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta AŞ'e verilmesine,
10-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.