T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/60 Esas
KARAR NO: 2024/394
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 22/01/2020
KARAR TARİHİ: 24/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ortak... Laboratuvarı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Nin kamu ihalelerine girmek ve ihale kazanıldığında sözleşme kapsamında masraflara yarı yarıya katılmak, işi yarı yarıya yapmak ve elde edilen gelirleri yarı yarıya paylaşmak konusunda şifahen mutabık kaldıklarını, kazanılan ihaleler kapsamında müvekkili ile davalı ortak arasında Eskişehir Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi için İş Ortaklığı Sözleşmesi 20.06.2019 tarihinde, Kahramanmaraş Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi için İş Ortaklığı Sözleşmesi 27.06.2019 tarihinde, Manisa İl Sağlık Müdürlüğü için İş Ortaklığı Sözleşmesi 17.12.2018 tarihinde akdedildiğini, yine İş Ortaklığı'nın iç işleyişini tanzim amacıyla 17.12.2018 tarihinde iş ortaklığı sözleşmesinin akdedildiğini ve bu sözleşmede gelirin yarı yarıya paylaşılmasının hüküm altına alındığını, idarelerle yapılan sözleşmeler kapsamında müvekkilinin davalı ortak ile aralarındaki mutabakata uygun olarak masraflara yarı yarıya katıldığını, ilk yedi ay boyunca aralarında yapılan anlaşma uyarınca idarelerce gerçekleştirilen hak ediş ödemelerinin, sözleşme kapsamında pilot ortak olan davalı ...tarafından bildirilen banka hesabına yapıldığını ve müvekkilin payına düşen hakediş bedelinin yarısının da davalı ortak tarafından bu hesap üzerinden müvekkile gönderildiği ve yapılan hakediş ödemelerinin yarı yarıya paylaşıldığını, taraflar arasına ortaya çıkan sorunlardan dolayı 17.12.2018 tarihinde adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, davalı ortağın elde edilen hakediş ödemelerinden müvekkilin payına düşen kısmı ödememesi, sözleşme akdedilen idareler için tanzim edilen faturalara kendi banka hesap numarasını yazması nedeniyle müvekkilin ihtarname ile davalı oratağa ihtarda bulunduğunu ve hakediş ödemelerinin İş Ortaklığı hesabına temin edilmesini bildirdiğini, müvekkilin aynı zamanda sözleşme akdedilen idarelere de ihtarda bulunarak İş Ortaklığına yapılacak ödemelerin İş Ortaklığına ait hesap numarasına yapılmasını sağlamaya çalıştığını, sonrasında davalı ortağın İş Ortaklığı adına ... Bankası Bornova Şubesinde hesap açtırdığını, hesap açılırken davalı ortağın kötüniyetli davranarak son hazırlanan ve 450 oranda ortak olduğu İş Ortaklığı sözleşmesinin yerine Manisa İl Sağlık Müdürlüğü ihalesi için hazırlanan 490 oranında ortak olduğu sözleşmeyi kullandığını, hesabın kullanılmasında yetkinin davalı ortakta olduğunu, hak ediş ödemelerinin önemli bölümünün İş Ortaklığı adına açılan hesaba gelmemesi, gelen ödemelerden kendisinin payına düşen kısmın ödenmemesi ve ortaklığın mali durumu hakkında bilgi verilmemesi üzerine davalı ortağın yönetim ve temsil yetkisinin TBK. M. 629/2 gereğince kaldırıldığını, bu hususun diğer davalı ... Bankasına da bildirildiğini, davalı ortağın idarelerden elde edilen İş Ortaklığına ait hakedişlerin yatırılması amacıyla müvekkilin onayı ve bilgisi olmadan davalı bankanın İzmir/Hatay şubesinde hesap açtığını, bu hesabın açılmasında son hazırlanan 450 oranında ortak olduğu İş Ortaklığı sözleşmesini kullanmak yerine X90 oranında ortak göründüğü İş Ortaklığı sözleşmesini kullandığını, davalı ortak ve davalı bankanın hukuka aykırı iş ve işlemleri nedeniyle ekonomik olarak zarara uğradığını, psikolojik sıkıntılar yaşadığını, Adi ortaklıkta aktif ve pasif taraf ehliyetinin tüm ortaklara ait olduğunu, ancak Yargıtay içtihatları gereği tüm ortakların davacı veya davalı tarafta aynı anda birlikte yer almaları gerekmediğini dolayısıyla diğer ortağı davalı tarafa alarak bu davayı açabileceğini, bu sebepler nedeniyle Özel Uzman ve Sebahattin Yılma Adi Ortaklığı adına açılmış hesaptan haksız ve hukuksuz yere ödenen bedellerin şimdilik 10.000 TLsinin yasal faizi ile İş Ortaklığına iadesini ve kendisine 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin adi ortaklığın tasfiyesi hükmünde olduğunu, davacı tarafın ortaklıktan alacağı olduğu iddiası varsa, öncelikle adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi davası açması gerektiği, zira ortakların borç-alacak miktarlarının henüz tespit edilmediği, müvekkilinin Banka mevzuat hükümlerine uygun hareket ederek ortaklık adına hesap açtığını, müvekkil banka nezdine açılan banka hesabında yapılan işlemlerin davacı ortağın zararına olmadığını,...'ın ortaklıkta ... hisseye sahip oluğunu, davacının ... hisseye sahip olduğunu gösteren İzmir .... Noterliği 17.12.2018 tarihli ... yevmiye nolu adi ortaklık sözleşmesinin müvekkil bankaya ibraz edildiğini, hesap hareketleri incelendiğinde, adi ortaklık sözleşmesinde belirtilen hisseler oranında ortaklığın borçlarına ilişkin ödemelerin yapıldığını, müvekkili banka nezdindeki hesaba gelen miktarlardan maaş ödemeleri, SGK prim ödemeleri, ihale kapsamındaki hastanelerin fatura ettikleri tutarların ödendiğini, bu sebeplerle müvekkil aleyhine açılan davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:
Eskişehir Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi için hazırlanan 20/06/2019-taritifi İş Ortaklığı Sözleşmesi,
Kahramanmaraş Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi için hazırlanan 27/06/2019 tarihli İş Ortaklığı Sözleşmesi,
Manisa İl Sağlık Müdürlüğü için hazırlanan 17/12/2018 tarihli İş Ortaklığı Sözleşmesi,
Taraflar arasında akdedilen 17/12/2018 tarihli İş Ortaklığı Sözleşmesi,
İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Esas sayılı dosya,
İzmir... ATM sinin ... Esas Sayılı dosyası,
Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü, Hatay Vergi Dairesi Müdürlüğü, Mersin Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, TC ... Bankası Hatay İzmir Şubesi ve Adana... Noterliği yazı cevapları,
Mali Müşavir Bilirkişi tarafından düzenlenen 18.05.2022 tarihli bilirkişi raporu,
Ticaret Hukuku Öğretim Üyesi bilirkişi tarafından düzenlenen 04.11.2022 tarihli bilirkişi raporu, 26.02.2023 tarihli ek rapor, 31.03.2023 tarihli 2. Ek rapor,
Bankacı, SMMM ve Nitelikli Hesap Bilirkişilerinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08.12.2023 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı ortağa davalı banka tarafından ödenen adi ortaklık alacağının iş ortaklığına ödenmesi istemine yönelik maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Ortakları aynı olan ve ... Bankası nezdinde ortaklık hesabı açılan ortaklığa ilişkin aynı nitelikli, davalı ... Bankası olan dava İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas'ında açılmış ve derdesttir.
Davacı taraf dava dilekçesinde davalı ile birden fazla iş ortaklığı ilişkisi kurduğunu belirterek bu ortaklıklardan %50 oranında ortaklığa yönelik hesabın açılmasında %90 oranında ortaklık bulunan sözleşme kullanılmak suretiyle davalı banka nezdinde hesaplar açıldığı, davalı banka tarafından davalı ortağa münferiden işlem yapma yetkisi tanındığı, davalı ortağa ve davalı ortağın borçlarına yönelik ödeme yapıldığı ve ödeme talimatlarının yerine getirildiği, bu şekilde hak ediş bedellerinin eritilmesine sebebiyet verildiği ve davalı ortak ve davalı banka iş birliği yaparak davacının zarara uğramasına sebebiyet verildiği belirtilerek adi ortaklık adına açılmış davalı banka nezdinde ki hesaptan ödenen bedellerin iş ortaklığı hesabına ödenmesine ve manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacının iddiasına göre davalı banka ile davalı ortak birlikte hareket ederek ortaklık adına bulunan hesapta davalı ortağın ödemeleri için harcama yapılmış ve bu şekilde davacı zarara uğratılmıştır ve bu zararın ortaklığa iadesi talep edilmektedir.
Davacı taraf dava dilekçesinde davalı ... Diş Protez Lab San. Tic. Ltd. Şti.'ni davalı olarak hasım göstermek suretiyle taraf teşkilinin sağlandığını, davalı ortak davada husumet yokluğunun giderilmesi için davalı olarak gösterildiğini belirtmiştir.
Somut olayda; davacının iddia ettiği üzere davalı banka tarafından diğer ortağın şahsi ödemesi için ortaklık hesabında bulunan paradan ödeme yapıldığı, ya da diğer ortağa ortaklık hesabından ödeme yapıldığı ve bu şekilde davacının ve ortaklığın zarara uğratıldığı iddiası ile bu nedenle uğranılan zararın ortaklığa iadesinin ortaklığın tasfiyesi istenilmeden talep edildiği, davalı ortağın husumetin giderilmesi nedeniyle taraf olarak gösterildiği beyanı ile birlikte değerlendirildiğinde, ortaklığın tasfiyesi yapılmadan ortaklık hesabında bulunan paranın ve ortaklıktaki hak ve alacakların tasfiye suretiyle ortaklık sözleşmesine göre dağıtımı ve paylaştırması yapılmadan ortaklık hesabına ödenmek üzere davalı banka tarafından uğratılan zararın iadesine karar verilmesi durumunda diğer ortak davalı adına sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verilmiş olacağı, davalı banka tarafından ortaklar dışında ortaklık hesabından ödeme yapıldığına yönelik bir iddia bulunmadığı, banka tarafından yapılan ödemelerin diğer ortak adına ve hesabına yapıldığının iddia edildiği, davalı diğer ortağın ortaklık hesabından yapılan ödeme kadar alacaklı olup olmadığı ve bu şekilde davacının zarara uğrayıp uğramadığının tespiti için öncelikle ortaklığın tasfiyesinin yapılması gerektiği, adi ortaklığın tasfiyesi sonucunda davalı banka nezdinde açılan ortaklık hesabından diğer ortak adına ve/veya diğer ortağa fazla ödeme yapılıp yapılmadığı tartışılarak tasfiye sonucunda tarafların ortaklık nedeniyle alacak ve borç durumu belirlenmesi ve sonrasında davacı ortağın davalı bankanın eylemi nedeniyle ortaklık alacağının eksik kaldığının iddiası karşısında bu davanın açılabileceği, sonuç olarak adi ortaklığın tasfiyesi istenmeden ve sonuçlanmadan davalı bankaya yönelik bu davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığı ve manevi tazminat koşullarının bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09.09.2019 tarih, 2018/3463 Esas, 2019/5133 Karar sayılı ilamı )
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 341,55 TL harç mahsup edildikten sonra bakiye 86,05 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... Bankası vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/05/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.