T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/633 Esas
KARAR NO: 2024/310
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2020
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından müvekkili şirkete ... kasa satın alınması karşılığında birim fiyat 350,00 TL olmak üzere KDV dahil toplam 413.000,00 TL fiyat teklifinde bulunulduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen fiyat teklifinde ödemenin 30-60 gün vadeli çek ile yapacağı ve teslimat süresinin 1 hafta olduğu hususunun da açıkça belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından ilgili fiyat teklifinin kabul edildiğini, teslimat süresi 1 hafta olarak taahhüt edilen birim fiyatı 350,00 TL olan 1000 adet ... kasa karşılığında lehtarı müvekkili şirket olan ... Pozantı/Adana şubesine at ... seri numaralı, 23/11/2020 vade tarihli 206.500,00 TL bedelli çek ve ... seri numaralı 07/12/2020 vade tarihli 206.500,00 TL bedelli çek 08/10/2020 tarihinde davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketçe müvekkili şirkete gönderilen fyat teklifinde taahhüt edilen sürede ... kasaların tamamının tesliminin sağlanmadığını, davalı şirketin kendisinin ve müvekkili şirketin adına düzenlemediği bir takım sevk irsaliyeleri ile 15/10/2020 tarihinde 156 adet, 17/10/2020 tarihinde 130 adet, 20/10/2020 tarihinde 130 adet olmak üzere toplam 416 adet box kasayı müvekkili şirkete gönderdiğini, kalan ... kasaların teslimini gerçekleştirmediğini, müvekkili şirkete teslim edilen 416 adet box kasanın KDV hariç toplam değerinin 145.600,00 TL olduğunu, davalı şirketin edimini zamanında yerine getirmemesi ve eksik ifası sebebiyle müvekkili şirkete teslim edilmeyen 584 adet ... kasanın kdv dahil karşılığı bakımından ve müvekkili şirkete teslim edilmekle birlikte fatura düzenlenmemiş olması sebebiyle 416 adet box kasa için davalıya ödenen KDV tutarı bakımından bedelsiz kaldığını ve müvekkili şirketin bu miktar bakımından borçlu olmadığının tespitine, ayrıca yapılacak yargılama sonucunda bedelsiz kalan çeklerin müvekkiline iade edilmesine karar verilmesini, dava souçlanana kadar çeklerin karşılığının davalıya veya çek hamiline ödenmemesi ve belirtilen çekler doğrultusunda davalı çek hamili tarafından icra takibi başlatılmaması için çekler üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ
Dava dilekçesi ve eklerinin davalı ...ne usulüne uygun davetiye ile tebliğine rağmen davalı tarafından dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiş, duruşmalara katılım sağlanmamıştır.
DOSYANIN SAFAHATI
Mahkememiz 09/11/2020 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin İhtiyati Tedbir Talebinin Kabulü ile, % 15 teminat yatırıldığı takdirde; davaya konu ... Pozantı/Adana Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 23.11.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çek ve ... seri numaralı, 07.12.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çeklerle ilgili davalı tarafça bankaya ibrazı halinde ödemenin durdurulmasına, ayrıca İİK' nun 72/2 maddesi gereğince davalı tarafça davaya konu ... Pozantı/Adana Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 23.11.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çek ve ... seri numaralı, 07.12.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çeklerin dava tarihinden sonra icra takibine konu edilmesi halinde icra takibinin durdurulmasına,
davacı tarafından takdiren 267.400,00-Tl dava değerinin % 15 itibariyle karşılığı olan 40.110,00-TL nakdi teminat veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu yatırıldığında kararın infazına karar verilmiş, davacı tarafça belirlenen teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği, kararın infazına ilişkin ilgili banka şubesine müzekkerenin yazıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLER
1- Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları
Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
2-... Pozantı/Adana Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 23.11.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çek ve ... seri numaralı, 07.12.2020 vade tarihli, 206.500,00-TL bedelli çek suretleri
3-Banka kayıtları
4-Fiyat teklif formu
5-Sevk irsaliyeleri, iade faturası
6-Taraf ticari defter ve kayıtları
7-Bilirkişi raporu ve ek raporu
Mahkememizce taraf ticari defterleri ve BA-BS formları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, dava konusu çeklerin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, taraflar arasındaki alacak-borç durumları hususlarında SMMM bilirkişiden 08/07/2021 tarihli kök ve 23/02/2022 havale tarihli ek rapor aldırılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alım-satıma ilişkin ticari ilişki nedeniyle verilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır; davaya konu çeklerin bedelinin dava tarihinden sonra ödenmiş olması sebebiyle dava, istirdat davasına dönüşmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ve davalı arasında 100 adet ... kasa satım sözleşmesi olup olmadığı, var ise davalının sözleşme gereği kasaların tamamını davacıya teslim edip etmediği, davacının davalıya davaya konu çekleri verip vermediği, vermiş ise eksik teslim nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde olup olmadığı, davacının davalıya borçlu olup olmadığı, noktalarında toplanmaktadır.
Yargılama devam ederken, Mahkememiz 26/10/2023 tarihli celsesinde hazır bulunan davacı vekili beyanında; davalı taraf ile sulh görüşmelerinin devam etmekte olduğunu, sulh görüşmelerini sonlandırmak üzere taraflarına süre verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir. Mahkememizce davacı vekiline talebi doğrultusunda sulh görüşmelerini tamamlaması için bir sonraki celseye kadar süre verilmiştir. Mahkememiz 25/04/2024 tarihli duruşmasında hazır bulunan davacı vekili beyanında, davalı taraf ile sulh olduklarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ettiklerini beyan etmiş, davalı vekili sunmuş olduğu 24/04/2024 havale tarihli mesleki mazeret dilekçesi ile duruşmaya katılamayacağını beyanla tarafların sulh olması nedeniyle sulhe göre karar verilmesini talep etmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça mahkememize iş bu dava açılmış ise de; yargılama sırasında taraf vekillerinin Mahkememize sulh olduklarını beyan ettiği anlaşıldığından tarafların sulh olmaları sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden taraf vekillerince sulh kapsamında herhangi bir beyanda bulunulmadığından, davanın açıldığı tarihteki davacının haklılık durumuna göre değerlendirme yapılması gereklidir. Bu kapsamda, mevcut dosya ve delil durumuna göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacı tarafça dava konusu edilen ... PozantıAdana şubesine ait ... seri numaralı 23/11/2020 tarihli 206.500,00 TL bedelli çek ile ... seri numaralı 07/12/2020 tarihli 206.500,00 TL bedelli çekin keşidecisinin Mehmet Halis, lehtarının davacı ... Gıda ... A.Ş. Olduğu çeklerin davacı lehtar tarafından ciro edilerek davalıya verildiği, çeklerin faktoring şirketi tarafından ibraz edilerek çek bedellerinin ödendiği; davacı tarafça sunulan taraflar arasındaki ticari ilişkinin dayanağı olan fiyat teklifi başlıklı belgeye ilişkin olarak Mahkememizce davalının isticvabına karar verilmiş ise de davalı şirkete çıkarılan isticvap davetiyesinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı tarafça isticvap duruşmasına iştirak edilmediğinden HMK m. 171/2'nin "Çağrılan taraf özürsüz olarak gelmediği veya gelip de soruları cevapsız bıraktığı takdirde, mahkemece sorulan vakıalar ikrar edilmiş sayılır." hükmü gereği fiyat teklifi belgesinin davalı şirket tarafından ikrar edildiği kabul edilmiştir.
Mahkememizce dosyanın tevdi edildiği bilirkişi tarafından incelenen davalı taraf ticari defter kayıtlarına göre; davaya dayanak olan çeklerin davalı ticari defterlerine kaydının yapıldığı, davalı şirket tarafından davacı şirkete 12/10/2020 tarihli ... numaralı 413.000,00-TL miktarlı faturanın düzenlendiği, davacı şirket tarafından 31/12/2020 tarihinde düzenlenen 191.632,00-TL miktarlı iade faturasının düzenlendiği, iade faturasının da davalı ticari defterlerine kaydedildiği, buna göre davalı ticari defterlerine göre davacı şirketin davalı şirketten 191.632,00-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, yine incelenen sevk irsaliyeleri ve faturalar itibariyle davalı tarafından davacıya eksik mal teslim edildiğinin sabit hale geldiğinden davacının 191.632,00-TL'lik kısım yönünden davasında kısmen haklı olduğu kabul edilmiştir. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti kabul edilen bu haklılık oranına göre hesap edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-SULH SEBEBİYLE Davanın Esası Hakkın Karar Verilmesine Yer Olmadığına,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harcın başlangıçta alınan 4.566,53-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.138,93-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı taraftan karar ve ilam hacı olarak alınan 427,60-TL TL harç, başvurma harcı olarak alınan 54,40-TL olmak üzere toplam 482,00-TL harç ve davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 898,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.380,00-TL yargılama giderinden davadaki haklılık oranına göre 988,97-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 30.661,12-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın, ihtiyati tedbire konu çek bedellerinin verilen tedbir kararından sonra ödendiği anlaşıldığından, ihtiyati tedbir kararı konusu kaldığından teminatın davacı yana iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı