T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/72 Esas
KARAR NO: 2021/246
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2020
KARAR TARİHİ: 16/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; İzmir ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile Müvekkili aleyhine yapılan icra takibine konulan ..bank ... Şubesi ... iban numaralı hesabından verilen ... seri nolu, 09.01.2019 tarihli ve 109.244.90 TL. bedelli çek tutarının 24.290.60 TL. dışında kalan 84.954,30 TL kısmından dolayı müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine, alacaklının, alacaklı sıfatı ve takip hakkının bulunmaması nedeni ile öncelikle takibin tamamı ile iptaline, takibin tamamı iptali talebinin reddi halinde bankada çekin karşılığının olması ve Mahkemece verilen tedbir kararı gereği dava konusu çekin hamili ... Mobilyaları ve İnşaat Sanayi Dış Tic. A.Ş. tarafından ibrazı halinde 24.290.60 TL.'sı, 3. kişilerce ibrazı halinde tamamı ödenecek olmasına ve bu meblağ ibraz anında banka hesabında depo edilmiş olmasına rağmen ibraz edenin usulünce ödeme talebinde bulunmaksızın doğrudan icra takibine konu edildiğinden takibin haksız ve yersiz olduğu dikkate alınarak İcra gideri ve faizler ile vekalet ücreti olmaksızın müvekkilin takipteki sorumluluğunun sadece 24.290.60 TL.'sı olduğuna karar verilmesini,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf dilekçeler aşamasında davaya cevap vermemiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların: davacının İzmir ... İcra Dairesinin ... E.sayılı takip dosyasına konu çekten dolayı 84.954,30-TL ' lik kısmından dolayı davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı ve takibin haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
DELİLLER:
... Bankası A.Ş. .... Şubesine müzekkere yazılarak dava konusu çekin takasa ibraz anındaki görüntüsünün ve ibrazdan sonraki arkalı-önlü görüntüsü celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Türkiye ... Bankası A.Ş. ... şubesine müzekkere yazılarak; davacının davaya konu çeki ödeyecek miktarda bakiyesinin olup olmadığı hususunda 21/01/2019 tarihindeki hesap bakiyesinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, ilgili yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmış, söz konusu dosyanın incelenmesinde; alacaklısı ... Bankası A.Ş. Borçlusu ... olan, ...bank' a ait ... seri nolu, 19/01/2019 keşide tarihli , 109.244,70-TL çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla alacaklı tarafça 109.244,70-TL çek bedeli, 1.225,64-TL avans faizi, 327,73-TL komisyon, 10.924,47-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 121.722,54-TL üzerinden 09/02/2019 tarihinde başlatılan takip olduğu görülmüştür.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası sistem üzerinden getirtilerek dosyamız arasına alınmış, söz konusu dosyanın incelenmesinde; davacısının ..., davalısının ... Mobilyaları ve İnş. San. Dış Tic. A.Ş. Olduğu, dava konusunun davacı tarafça 17/09/2018 tarihli sipariş formuyla davalıdan talep edilen ürünlere karşılık ...bank ... Şubesi nezdinde bulunan hesaptan verilen 09/01/2019 keşide tarihli, 109.244,90 TL bedelli, ... seri nolu çekten dolayı çekin 84.954,30-TL ' lik kısmına ilişkin davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu,
Mahkemece Talimat mahkemesi aracılığı ile alınan 11/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda: davacı şirketin ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. Madde 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 6102 sayılı TTK. Madde 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olduğu görüldüğünden, davacının ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK.’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, bu sebeplerle davacnın ticari defterlerinin HMK. madde 222 çerçevesinde davacı lehine delil teşkil edeceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defter kayıtlarında davalı ... şirketinden 31.12.2018 tarihinde 84.954,10 TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının bakiyenin doğruluğu hususunda birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği,
Dosyaya aldırılan 24/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda: davacının ticari defter kayıtlarında davalı ... şirketinden 31.12.2018 tarihinde 84.954,10 TL alacaklı olduğunun tespitinin yapıldığı, dava tarihi olan 10.12.2018 tarihinde, davalı şirketin davacıya (Çek bedeli olan 109.244,70 TL - Fatura bedeli 24.290,60 TL =) 84.954,10 TL borçlu bulunduğu davalı şirketin ticari defter kayıtlarının incelenmesi ile tespit edildiği, tarafların ticari defter kayıtlarında Davacı ...’in, Davalı ... şirketinden 84.954,10 TL alacaklı olduğu ve tarafların ticari defter kayıtlarının bakiyenin doğruluğu hususunda birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği. davalı şirketin 2018 yılına ait Yevmiye, Kebir, Envanter defterlerinin 6102 sayılı TTK. Madde 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Yevmiye defterinin 6102 sayılı TTK. Madde 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olduğu görüldüğünden, davalının ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK.’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, bu sebeplerle davalının ticari defterlerinin HMK. madde 222 çerçevesinde davalı lehine delil teşkil edeceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama neticesinde mahkemece davanın kabulüne karar verilerek; davaya konu ...bankası ... - ... Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi davacı olan 09/01/2019, 109.244,90 TL bedelli çek nedeni ile davalıya 84.954,10-TL borçlu olmadığının tespitine dair karar verildiği, kararın 06/01/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava menfi tespit davasıdır.
Davalı tarafça davacı aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip sayılı dosyasında ...bank' a ait ... seri nolu, 19/01/2019 keşide tarihli, 109.244,70-TL çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla 109.244,70-TL çek bedeli, 1.225,64-TL avans faizi, 327,73-TL komisyon, 10.924,47-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 121.722,54-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davacının ise davalıya (alacaklıya) söz konusu çekin 84.954,30-TL ' lik kısmından dolayı borçlu olmadığının tespitini mahkememizden talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacının keşidecisi olduğu 19/01/2019 tarihli lehdarı ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş. olan 109.244,70 TL lik çekin davalı banka tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas dosyasında takibe konu edildiği, davacının çekteki imzaya bir itirazının olmadığı, çeki düzenlediğini kabul ettiği, ancak çekin lehdarı olan dava dışı ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş ile aralarındaki ticari ilişkiye istinaden verildiği, ancak dava dışı şirketin kendisine teslim etmesi gereken bir kısım malları teslim etmemesi nedeniyle çekin 84.954,30 TL lik kısmının bedelsiz kaldığını, dava dışı şirketin çeki davalı bankaya temlik cirosu veya teminat olarak verdiğinin anlaşılamadığı, çekte davalı bankanın sadece aracı kurum sıfatıyla hareket ettiğini iddia ederek davalıya 84.954,30 TL borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı bankanın ... şubesine müzekkere yazılarak çekin takasa ibraz anındaki görüntüsünün mahkememize gönderilmesi talep edilmiş, verilen cevapta çekin ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş tarfından takas merkezinden ibraz edildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla her ne kadar çekin arka yüzünde ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş den sonra davalı bankanın ... şubesinin cirosu bulunmakta ise de; aslında çeki takasa ibraz edenin dava dışı ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş olduğu, çek üzerindeki cironun ibrazdan sonra yapılan ciro olduğunun anlaşıldığı, yani dava dışı şirketin çeki davalı bankaya ibrazdan sonra ciro ettiği, yapılan bu cironunda ibrazdan sonra olması nedeniyle alacağın temliki mahiyetinde olduğu ve alacağın temliki hükümlerinin somut olayda uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
TBK nun 188. Maddesinde; "Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Yani alacağın devri söz konusu olduğunda borçlu devredene karşı ileri sürebileceği tüm def'ileri devralana karşı da ileri sürebilir.
Somut olayımıza baktığımızda; davacı dava dışı ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş ye karşı ileri sürebileceği tüm savunmaları davalı bankaya karşı da ileri sürebilir. Davacının dava dışı şirketin kendisine bir kısım malları teslim etmemesi nedeniyle çekin 84.954,30 TL lik kısmının bedelsiz kaldığı iddiası davalı bankaya karşı da ileri sürülebilecektir.
Davacı tarafça davaya konu çeke istinaden dava dışı ... ... Mob.ve İnş.San.Dış.Tic.A.Ş ye karşı Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çekten dolayı 84.954,30 TL borçlu olmadığından bahisle dava açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilerek; davaya konu Halkbankası ... - ... Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi davacı olan 09/01/2019, 109.244,90 TL bedelli çek nedeni ile davalıya 84.954,10-TL borçlu olmadığının tespitine dair karar verildiği, kararın 06/01/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının alacağı devreden dava dışı şirkete karşı açtığı ve kesinleşen davada dava dışı şirketin davacıya bir kısım malları teslim etmemesi nedeniyle davamıza da konu olan çekin 84.954,30 TL sinin bedelsiz kaldığı tespit edilmiş olduğundan, davacının davalıya 109.244,90-TL lik bedelli çekten dolayı 84.954,30-TL borçlu olmadığı kanaatine varılmakla davanın kabulüne, davacının İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına konu 109.244,90-TL bedelli çekten dolayı davalıya 84.954,30-TL borçlu olmadığının tespitine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin takibin kötüniyetli yapıldığı ispatlanamadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
Davacının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu 109.244,90 TL bedelli çekten dolayı davalıya 84.954,30 TL borçlu olmadığının tespitine,
Davacının kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
2)Alınması gereken 5.803,22-TL harçtan peşin alınan 1.450,81.-TL harcın, mahsubu ile bakiye eksik kalan 4.352,41.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3)Peşin harç ve başvuru harcı için yapılan toplam 1.505,21.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)Davacı tarafından iş bu dosyada yapılan 86,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 11.844,06- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6)7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
7)Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/03/2021
Katip ...
e -imzalıdır
Hakim ...
e -imzalıdır