T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/250 Esas
KARAR NO: 2021/536
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/04/2021
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi/İzmir, Vergi No:..., Çek No:..., Çek Bedeli: 100.000,00 TL, Ödeme Tarihi: 15.01.2021 olan çekin, keşideci ile müvekkilinin ticari alışverişine karşılık keşideci tarafından müvekkili şirkete verildiği, müvekkili şirketin çekin lehtarı olduğu, dava dışı .... ile davalı ... arasında ticari faaliyet bulunmadığı, davacı firma ile davalı arasında herhangi bir ticari faaliyetin olmadığı, Ticaret Hukukunda ticari ilişkilerde tarafların birbirlerine çek veya bono vermeleri halinde hukuki ihtilafın oluşmaması için faturanın, sevk irsaliyesinin taraflara teslim edildiği fakat her iki taraf arasında müvekkili firmaya söz konusu çekin karşılığında teslim edilen fatura veya sevk irsaliyesinin bulunmadığı, müvekkilinin firma yetkilileri ile görüşmelerinde söz konusu çekin davalı tarafa teslim edildiğine ilişkin ticari defterlerinde böyle bir kaydın bulunmadığının beyan edildiği belirtilerek yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin tüm dava hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla haklı ve hukuki dayanağı olan iş bu davanın kabulüne, keşidecisi ... ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi/İzmir, Vergi No:... , Çek No:..., Çek Bedeli: 100.000,00 TL, Ödeme Tarihi: 15.01.2021 olan çekin istirdatına (iadesine), davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, tüm yargılama giderleri ile birlikte avukatlık vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın açmış olduğu bu dava yersiz olup, davanın tamamına itiraz ettikleri, davalının Adana ili ... İlçesinde ikamet etmesi sebebiyle işbu davada yetkili mahkemenin Adana İli Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetkiye ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine karar verilmesinin talep edildiği, müvekkilimiz ...'nin, uzun yıllardır Adana İli ...-... bölgesinde tarım ve hayvancılık işi ile uğraştığı, her yıl mevsimine göre düzenli olarak sebze/meyve üretimi yaptığı, müvekkilinin çiftçilik bilgilerinin, ... İlçe Tarım Müdürlüğü Çiftçi Kayıt Sisteminde kayıtlı olmakla birlikte, müvekkilinin yapmış olduğu üretimlere ilişkin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde de İyi Tarım Uygulama Dosyasının mevcut olduğu, 2020 yılı Haziran ayı içerisinde .... firma yetkilisi ... isimli kişinin biber almak amacıyla davalı müvekkiline başvurması ile taraflar arasında ticari ilişkinin başladığı, ... isimli firma yetkilisinin istediği biber cinsi ve miktarını müvekkiline bildirdiği, müvekkili ile biber tarlası gezilmiş olup ürünlerin cinsinin ve miktarının davacı firmanın talebini karşıladığının bildirilmesi ile taraflar arasında fiyatlandırmaya ilişkin görüşmeler yapıldığı, 28.06.2020 tarihinde yapılan görüşme sonucu taraflar kendi aralarında ürünlerin fiyatlandırılması, ödeme şartları ve şekline ilişkin anlaşma yaptıkları, 28.06.2020 tarihli ürünün satış bedeli ve ödeme şekline ilişkin taraflar arasında şahitler huzurunda hazırlanarak imzalanan sözleşmenin mevcut olduğu, ekte sunulu sözleşmede ; satılan biberin toplam bedelinin 821.000,00 TL. olarak belirlendiği, peşin yapılanacak ödemenin 381.000,00 TL. Olduğu, geriye ...'nin 440.000,00 TL. alacağı kaldığının belirtildiği, bu geriye kalan kısmın ise bir kısmının nakit bir kısmının çek ile ödemesinin yapılacağının belirtildiği, buna göre alıcı firma yetkilisi tarafından; 01 Temmuz 2020 tarihinde 50.000,00 TL. nakit ödeme yapılacağı, 7 Temmuz 2020 tarihinde 50.000,00 TL. nakit ödeme yapılacağı, 2 Temmuz 2020 tarihinde 100.000,00 TL.'lik çek verilerek ödeme yapılacağı, geriye kalan 240.000,00 TL'nin ise biberlerin toplanma aşamasında peyder pey çek verilerek ödeneceği şeklinde kararlaştırıldığı, sözleşme tarihinde alıcı firma yetkilisi ... tarafından, sözleşme tarihinde dava konusu çeki, sözleşmede belirtilen alıcı tarafın geriye kalan 240.000,00 TL. ödemesine ilişkin bu miktarın 100.000,00 TL'sı karşılığında müvekkili ... adına ciro edilerek şahitler huzurunda müvekkiline teslim edildiği, müvekkilinin çeki teslim almadan önce davacı firmayı ve çekte yazılı .... isimli firmayı telefonla arayarak çekin kendisine ... tarafından ciro edildiğini bildirdiği ve onların da onayı ile çeki teslim aldığı, ciro silsilesinde yazılı .... firma yetkilisi ... ile davacı firma ortak hareket ettiğinden, davalı ile olan ticari ve hukuki ilişkisine istinaden yapması gereken ödemelerden kaçınma amacı ile hareket etmekle, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında çek zayi ve iptal davası açtığı, dosyaya sunulmuş olan taraflar arasında yapılan sözleşme ve sözleşmede adı geçen tanıkların ifadeleri ile dava konusu çekin zayi olmadığının, davacı firmanın da onayı ile ... tarafından davalıya bizzat ciro edilerek verildiğinin ispat edileceği, ... isimli firma yetkilisinin sözleşme tarihinde dava konusu çek ile birlikte çekte yazılı olan .... ... ... İzmir Şubesine ait, keşidecisi ... olan, Vergi No: ... Çek nolu 20/10/2020 ödeme tarihli 100.000,00 TL Bedelli çeki de müvekkiline teslim ettiği, müvekkili keşidecilerin ve ciro silsilesindeki firmaların ödeme gücünün olması sebebiyle sattığı ürünlerine karşılık bu çekleri aldığı, ... isimli firma yetkilisinin, çeklerin ödeme gününe kısa bir süre kala müvekkilini arayarak verdikleri çek keşidecileri ile ticari sorun yaşadıklarını bu nedenle çek müvekkilden geri almak istediklerini, karşılığında müvekkile başka bir keşideciye ait 2 adet 100.000,00 TL'lik çek ciro ederek vermek istediklerini bildirdikleri, ancak müvekkilinin çeki aldıktan sonra arasındaki ticari ilişki gereği iş bu çekleri başka firmalara ciro ederek verdiğinden çekleri geri teslim edemeyeceğini söylediği. ... isimli dava dışı firma yetkilisinin ise, ''ya çeki kime ciro ettiysen geri al değiştirelim ya da ödeme yasağı koydururum, hakkında dava açarım'' diyerek müvekkilini tehdit ettiği, dava konusu çeke karşılık vermek istedikleri çeklerin keşidecisinin ödeme gücünün olmaması, çeklerin karşılıksız çıkacağı kuvvetle muhtemel olduğundan ve müvekkilinin diğer cirantalar ile ticari ilişkisinin bozulmamasını istediğinden çekleri değiştirmeyi kabul etmediği, akabinde de .... İsimli Firma İzmir ... ATM'de çek zayi ve iptal davası açarak .... ... ... İzmir Şubesine ait, keşidecisi ... olan, Vergi No: ... Çek nolu 20/10/2020 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli çek hakkında çek zayi ve iptal davası açtığı,, Adana ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyasında da çek istirdat davası açtığı, dava konusu çek hakkında da davacı firmanın, İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında Çek Zayi ve İptal davası açtığı, çek hakkında ödeme yasağı konulduğu, kaldı ki zaten çekin karşılıksız olması ve çek hakkında ödeme yasağı konulmuş olması nedeniyle diğer cirantalar tarafından dava konusu çekin müvekkiline geri iade edildiği, tüm bu anlatılanlar sonucunda, söz konusu çekin zayi olmadığının açık olduğu, davalı müvekkilinin, yaptığı ticaret karşılığı iyi niyetli olarak çeki aldığı ve diğer cirantaya ciro ettiği, ancak davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı çek zayi ve iptal davası açılması ve çekin üzerine ödeme yasağı konulması akabinde müvekkilinin ticareti de sekteye uğradığı ve diğer cirantalarla olan ticari ilişkisinin bozulduğu, ticari itibarı gereği mecburen çek bedeli olan 100.000,00 TL'yi çekin ödeme gününde diğer cirantaya bizzat peşin olarak ödemek zorunda kaldığı belirtilerek yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı sair her türlü itiraz, talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; yetki itirazlarının dikkate alınarak işbu davanın usulen reddine, davayı kabul etmemekle birlikte haksız ve hukuki dayanağı olmayan işbu davanın esasen reddine, davacı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, ... TC Kimlik numaralı ...'a davanın ihbar edilmesine, bu kişinin davacı firmanın da yetkilisi olup olmadığının araştırılmasına, çek hakkında konulan ödeme yasağının kaldırılması için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına, tüm yargılama giderleri ile birlikte karşı vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde Mahkememiz davacısı tarafından davaya konu kambiyodan kaynaklı zayi nedeniyle iptal talebinde bulunulduğu, iş bu dava dosyasına Mahkememiz davalısı tarafından 23/02/2021 tarihli dilekçe ile çekin elinde bulundurulması sebebiyle müdahale talebinde bulunulduğu, bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde Mahkememizce 27/05/2021 tarihli karar ile zayi talep edilen çekin kimin elinde olduğu belli olduğundan talep eden tarafa istirdat davası açmaya yönelik verilen süre içerisinde Mahkememizin yukarıda belirtilen 2021/250 Esas sayılı dosyasının açıldığı tespiti ile konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararının verildiği görülmüştür.
Dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde taraflar ardasındaki uyuşmazlık konusu hususun dava dışı ... tarafından keşide edilen 15/01/2021 ödeme tarihli ve ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri nolu 100.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına yönelik olduğu, yukarıda belirtilen zayi nedeniyle iptal davasına yönelik sunulan müdahale dilekçesinin ve mevcut dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinin ve ekindeki belgelerin incelenmesinde bahse konu çekin lehtar sıfatı ile Mahkememiz davacısına verildiği, lehtar tarafından dava dışı ...'a ciro edildiği, ciranta tarafından Mahkememiz davalısına ciro edildiği, davalı tarafından dava dışı ... isimli kişiye ciro edildiği ve bu ciro işleminden sonra çekin bir cirosunun daha yapıldığı görülmüştür. Söz konusu tespit göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede şekli anlamda Mahkememiz davalısının çekteki ciro silsilesine göre meşru ciranta konumunda olduğu, davaya konu çekin davacı yönünden davalıya karşı husumet yöneltilmesi halinde götürülecek borçlardan olduğu ve davalının gerek Mernis kaydındaki gerek Uyap'taki kayıtlı adresine ve gerekse vekaletnamesine göre yerleşim yerinin Adana ili ... ilçesi olduğu anlaşılmakla ve davalı tarafça süresinde sunulan cevap dilekçesi ile yetkisizlik itirazı ileri sürülerek yetkili mahkemenin Adana Mahkemeleri olduğunun belirtildiği göz önüne alındığından iş bu davanın yetkili yer Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde görülerek sonuçlandırılması kanaatine varılmakla Mahkememizin yetkisizliğine ve yetkili Mahkemenin Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine ve karar kesinleşince ve talep halinde dosyanın yetkili Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE ve yetkili Mahkemenin ADANA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2- Karar kesinleşince ve talep halinde dosyanın yetkili ADANA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,
3- 6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde dosyanın yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine (ihtarat yapıldı)
4- Yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine ve ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise şartlar oluşacağından yargılama giderlerinin mahkememizce değerlendirilmesine,
5- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.24/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır