T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (BİRLEŞTİRME)
ESAS NO: 2021/419 Esas
KARAR NO: 2022/965
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 17/06/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 29/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından dava dışı ... A.Ş. şirketi ile yapmış olduğu ticaret nedeniyle Vakıfbank Urla Şubesine ... seri numaralı Keşide yeri Urla olan 24/02/2017 keşide tarihli 23 966,83.-TL bedelli ... A.Ş. lehine keşide ederek ... A.Ş.ne teslim ettiğini, Sonrasında ise söz konusu çek ile ilgili olarak davacısı ... Taah. İnş. Teks.San. Tic.A.Ş. tarafından Uşak 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E.sayılı dosyasından Çek zayi davası açılmış olup; yapılan yargılama neticesinde Uşak 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı 06.06.2017 tarihli kararı ile dava konusu çek yönünden iptal kararı verildiğini, Uşak 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin bu kararı İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 11.Hukuk Dairesinin ... E. ... K. sayılı 13.03.2018 tarihli kararı ile de dava konusu çekin iptali Kararı Kesin Hükme bağlandığını, Müvekkili tarafından çek bedeli bu karara istinaden çek iptal kararını alan şirkete iyi niyetli olarak ödendiğini, Müvekkili zayi çek iptal kararı gereği çekten kaynaklanan borcunu ilgilisine ödemiş ve herhangi bir borcu kalmadığını, Zira elinde kesinleşmiş bir çek zayi kararı olan bu şirkete karşı müvekkilin çek bedelini ödemesinden daha doğal bir şey olamayacağını, Davalı ise iş bu hakkında kesinleşmiş zayi çek kararı bulunan çeke istinaden müvekkil hakkında Urla İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından icra takibi yaptığını, Müvekkilin davalıya iş bu çekten dolayı hiçbir borcu bulunmadığını, Zira müvekkil çek zayi kararı gereğince çek zayi kararı alan dava dışı şirkete çek bedelini ödemekle borcundan kurtulduğunu, Davalı kötü niyetli olduğunu, Zira davaya konu çek suretinin arkasında da muhatap bankaya ibrazı sırasında bu mahkemenin ödeme yasağı kararı çekin arkasına şerh düşüldüğünü, Çek suretinde aynen “T.C.Uşak 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret mahkemesi) sıfatıyla ... esas sayılı kararı ile ödeme yasağı konulduğundan; polis merkezi bilgisi ve talimatı doğrultusunda Çınar polis merkezinin mahkeme ile olan yazışmalar neticesinde gönderecek olduğu talimat doğrultusunda hareket edilmek (üzere) çek asılları şubemizde muhafaza edilmektedir.” İbaresinin yazılı olduğu açıkça görüldüğünü, Davalı tarafından, çekin 13.01.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiğinde çekin iptal davasına konu olduğunun ve ödeme yasağı bulunduğunun çek arkasına şerh edildiği, halde davalı ibraz tarihinde derdest olan çek iptal dava dosyasına çeki tevdi ederek bedelinin ödenmesini talep etmesi gerektiği, halde bu işlemleri yapmayarak kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, Bununla birlikte Yüksek mahkeme kararlarında da açıkça belirtildiği üzere elinde kesinleşmiş zayi çek kararı olan hamile keşideci çek bedelini ödemekle yükümlü olduğundan ve müvekkilde o zamana kadar çeki elinde bulunduran başkaca bir hamilde ortaya çıkmadığından dolayı yasa gereği ödemekle yükümlü olduğu bedeli iyi niyetli olarak zayi çek kararı alan hamile ödediğini, Bu nedenle artık bu çekten dolayı müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını, Zira bir çekten dolayı iki ödeme olmayacağını, Bu açıkça usul ve yasaya da aykırı olduğunu, Öncelikle müvekkili hakkında davalı tarafından başlatılan Urla İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından yürütülen icra takibine yönelik İcra Veznesine Yatırılacak olan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini; Haklı davanın kabulü ile; Davaya konu müvekkilin keşidecisi olduğu Vakıfbank Urla Şubesine ait ... seri numaralı Keşide yeri Urla olan 24/02/2017 keşide tarihli 23.966,83.-TL bedelli ... A.Ş. lehine keşide edilen Çekten dolayı borcunun bulunmaduğının tespitine; Davaya konu çeke dayalı olarak davalı tarafından müvekkili aleyhine başlatılan Urla İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takip dosyasından dolayı müvekkilin borçlu olmadığının tespitine; Kötü niyetli davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere Kötü Niyet Tazminatına Hükmedilmesine; Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Öncelikle açılan davada mahkemenin yetkisine itiraz ettiğini, Davalı şirket adresi dava dilekçesinde de görüldüğü üzere ... Bulvarı, ... Mevkii, No..., Pamukkale / Denizli olduğunu, HMK na göre icra takibinden önce açılacak davalarda genel yetki kuralı geçerli olduğunu, Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinin olduğunu, Esasa ilişkin öncelikle davacı vekilinin davalının kötü niyetli olduğu beyanına katılmadığını, Müvekkili şirket icra takibine konu çekte 4. Ciranta olan ... Metal Plastik İnş. Tar. San ve Tic. Ltd. Şti ne toplam 445.989,04.-Tl lik farklı cins ve ebatlarda profil satmış ve sattığı malları 8 adet fatura karşılığı adresine sevk ve teslim ettiğini, Sattığı malların bedeli olan 15 adet müşteri çekini ciro ettirerek teslim aldığını, 13 adet çek elimizde olup 2 adet çek ( toplam 62.000.-TL bedelli elimizde değildir). Davaya konu çek bedeli de bu çeklerden birisi olduğunu, Müvekkil şirket icra takip konusu çekin ve diğer çeklerin lehtarı ... Yapı A.Ş nin elinden rızası hilafına çıktığını ve lehtar ve ikinci ciranta olan ... Madencilik A.Ş. nin kaşe ve imzalarının sahte olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, Davaya konu çek ve diğer çeklerde ciro silsilesi düzgün olduğunu, Çeklerin iktisabında kusuru olmadığını, İş bu çekte de yetkili meşru hamil olduğunu, Davacı vekilinin dosyaya sunduğu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... esas, ... karar dosyasında ve dayanak olan Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyalarında davacı olarak ... Taah. İnş. Tekstil San. Tic. A.Ş. olduğu görüldüğünü, Yine davacı vekilinin sunduğu çek fotokopisinde lehtar ... A.Ş. nin olduğu ve lehtar cirosunun da ... Yapı Elemanları İnş. Taah. Turz. Mad. San. ve Tic. A.Ş. olduğu görülmekte olduğunu, Yani davacı ile çek lehtar ve cirantaları farklı şirketler olduğunu, yine Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas
... sayılı dosyasında çekin yasal süresi içinde ibraz edilmediğinden iptaline karar verilmesi ve bu kararın İzmir BAM 11. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar ile kesinleştirilmesinin izahı mümkün olmadığını, TTK 758 ve 763. Maddelerine göre hasımsız açılan çek iptali davalarında yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali açan davacıya çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak iade (istirdat) davası açması için süre verilmesi istirdat davası açmaması halinde çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmasının gerektiğini, müvekkilin çek hamili olduğu 13.01.2017 tarihinde çek arkasına işlendiğini, Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... sayılı kararı şekli anlamda kesin hüküm olsa bile maddi anlamda kesin hüküm olmadığını, Ayrıca alacaklının taraf olmadığı davada verilen karar alacaklıyı bağlamayacağını, Yargıtay 12 Hukuk Dairesi ... Esas, ... Kararı ile iddiayı kanıtladığını, Müvekkili tarafından Uşak 1 İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında keşideci ve cirantalar hakkında icra takibi başlatıldığını, Davacı şirketin yetki itirazı neticesi dosyası Urla İcra Müd. ... sayılı dosyası ile devam etmektedir. Bu arada 18.06.2020 tarihinde lehtar ... Yapı El. İn. Taah. Turizm Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile ve ciranta görülen ... Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyası ile menfi tespit ve bedelsiz çekin iadesi davası açıldığını, İş bu davaların tamamı Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyada birleştirilmiş ve dava devam ettiğini, Yukarıda açıklanan nedenlerle, öncelikle yetki itirazının incelenip dosyanızda yetkisizlik kararı verilerek yapılan işlemlerin iptaline karar verilmesi, yine yukarıda açıklamaya çalışılan nedenlerle açılan davanın reddine, davacıya % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Uşak 1. İcra Müdürlüğü 2020/1019 Esas sayılı dosyası, Urla İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, İcra takibine konu çek sureti, Uşak 1. Asliye Hukuk Mah. ... Esas, ... K. Dosyası, Uşak 2. Asliye Hukuk Mah. (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas dosyası, Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas sayılı dosyası, Uşak 2. Asliye hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas sayılı dosyası. (Bu dosya Uşak 5. Asliye Hukuk Mahkemesine devrolunarak ... esas numarası almıştır.)
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Vakıfbank Urla Şubesi'ne ait davacı ... İnş. Malz. San. Ve Tic. Tarafından keşide edilen ... A.Ş'nin lehtar olduğu, 23.966,83 TL bedelli 24.02.2017 keşide tarihli ... A.Ş, ... Madencilik İnş. San. Tic. A.Ş, ... Metal Orman Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Metal Plastik İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilen ve davalı tarafından bankaya ibraz edilen ve Uşak Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı kararı ile 13.01.2017 tarihli ödeme yasağı kaydı bulunan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığına yönelik menfi tespit davasıdır.
Davacı tarafça, dava konusu 24.02.2017 keşide tarihli 23.966,83 TL bedelli çekin davacı tarafça ... A.Ş'ye keşide edildiği, sonrasında ... Taah. İnş. Teks. San. Tic, A.Ş. Tarafından Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çek zayi davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çekin iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, keşideci davacının dava konusu çek nedeni ile çek iptali kararına istinaden iyi niyetli olarak zayi kararı alan şirkete davacı tarafça ödeme yapıldığı, bu nedenle dava konusu çek nedeni ile borcunun kalmadığı, iyi niyetli olarak zayi çek kararı alan hamile ödeme yaptığı, bu nedenle çekten dolayı davacının herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, dava konusu çekten dolayı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiği, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davacının çekteki imzaya ve çek bedeline bir itirazının bulunmadığı, bu sebeple iyi niyetli hamil olan davalının çek bedelini istemeye hakkının bulunduğunu, zayi nedeni ile iptal kararı verilen Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, davacının ... Taah. İnş. Teks. San. Tic. A.Ş olduğu, dava konusu çekteki lehtarın ve lehtar cirosunun ise ... A.Ş. olduğu, Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas saylı dosyasında verilen çekin zayi nedeniyle iptal kararı maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediği, davalı ... İç ve Dış Tic.AŞ'ın Uşak 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında keşideci ve cirantalar hakkında icra takibi başlattığını, davacı şirketin yetki itirazına istinaden Urla İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibin devam ettiğini, bu arada 18.06.2020 tarihinde lehtar ... Yapı El. İn. Taah. Turz. Mad. San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ciranta görülen ... Mad. İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit ve bedelsiz çekin iadesi davası açıldığı, bu davaların tamamının Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verildiği ve yargılamanın devam ettiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 166. Maddesinin ikinci fıkrasında ayrı yargı çevrelerinde aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış olan davalarda bağlantı sebebiyle birleştirme kararı verilmesinin koşulları düzenlenmiştir.
Buna göre; Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir.
Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
Dosyanın incelenmesinde, dava konusu çeke ilişkin, ciranta ... Mad. İnş. San. Ve Tic. A.Ş tarafından davalı ... İç ve Dış Tic. A.Ş aleyhine, çekin ciro edilmesini ve davalı ... İç ve Dış Tic. A.Ş'nin hamil olmasını sağlayanın dava konusu çekin lehtar firmadan çalınması ve devamında sahte kaşe ve imza ile ciro edilmesi olduğu iddia edilerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebini içerir Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı menfi tespit davasının açıldığı, davanın 18.06.2020 tarihinde açıldığı ve dosyanın Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ayrıca 18.06.02020 tarihinde Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas Sayılı davası ile lehtar ... Yapı Ele. İnş. Taah. Turz. Mad. San. Ve Tic. A.Ş tarafından davalı ... İç ve Dış Tic. San. Ve Tic. A.Ş hakkında açılan davada dava konusu çekteki imzanın ve kaşenin taklit edilerek çekin ciro edildiği belirtilerek imza itirazında bulunulduğu ve bu nedenle dava konusu çek nedeni ile başlatılan icra takibinde davalıya borçlu olmadığının tespitine ve bedelsiz kalan dava konusu çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilmesinin talep edildiği, bu dosyanın da Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkememizde açılan davada keşideci tarafından başlatılan icra takibine dayanak teşkil eden dava konusu çek bedelinin, çekin zayi nedeni ile iptal kararına istinaden ödendiği iddia edilerek, çek nedeni ile keşidecinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiği, Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyasında ve Uşak 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas Sayılı dosyasında cirantalar tarafından açılan davada imza itirazında bulunulduğu ve çekin davalı firmadan alınarak lehtar cirantaya iade edilmesine karar verilmesinin talep edildiği, lehtar ciranta ve diğer ciranta tarafından açılan davalar ile mahkememizde açılan davalardan biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu, bu nedenle lehtar ciranta ... A.Ş. tarafından davalı aleyhine açılan birleşen Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı menfi tespit davası ve ciranta ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından aynı davalı aleyhine açılan Uşak 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı menfi tespit davası ile keşideci tarafından aynı davalı hakkında mahkememizde açılan menfi tespit davaları arasında bağlantı bulunduğundan, mahkememizde görülen dava dosyasının bu dava ile bağlantılı bulunan her iki davanın da birleştirildiği Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyası ile (bu dosyanın yeni kurulan Uşak 5. Asliye Hukuk Mahkemesine devri ve ... esas numarası alması nedeniyle Uşak 5.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin iş bu dosyasının Uşak 5.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dava dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Mahkememiz esas sırasının birleştirme hususu şerh düşülerek kapatılmasına, birleştirme kararının derhal Uşak 5.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasına bildirilmesine,
3-Yargılama gideri, vekalet ücreti v.s. hususların birleşen dosyada değerlendirilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde dosyanın görevli ve yetkili Uşak 5.Asliye Hukuk Mahkemesi' nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dava dosyasına gönderilmesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek dilekçe ile İzmir BAM İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 13/12/2022
Katip
e-imzalıdır.
Hakim
e-imzalıdır.