T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/432
KARAR NO: 2022/672
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2021
KARAR TARİHİ: 22/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili arasında imzalanmış Ürün Satış Sözleşmesi ile davalının satın almış olduğu ... Süt Ürünleri için prim almaya hak kazanacağı konusunda mutabık kalındığını, bahse konu sözleşmenin süresi bitip anlaşma sona erdikten sonra davalının sözleşmeye aykırı şekilde hak edilmiş prim alacağını aşan tutarda 800,00 TL.'lik ve 2.240,00 TL.lik iki adet fatura keserek müvekkiline gönderdiğini, devamında bu faturalara dayanarak icra takibi yapıp ödeme emrini ... Süt Ürünlerine tebliğ ettirdiğini, ödeme emrine karşı süresinde itiraz yapılmadığı için takibin kesinleştiğini ve kesinleşen takip gereğince müvekkilinin 27.11.2020 tarihinde icra dosyasına 4.008,75 TL yatırarak dosyanın infazen kapatıldığını, İcra dosyasına yapılan ödemeden sonra müvekkilinin Muhasebe kayıtlarının incelendiğini ve davalının takibe konu faturaların düzenlendiği tarih itibari ile 800,00 TL alacağının olduğunu 800,00 TL”yi aşan başka bir alacağının bulunmadığının tespit edildiğini, muhasebe kayıtları ve taraflar arasındaki sözleşme cari hesap ve davalının imzaladığı 18.02.2016 tarihli ... bordro nolu 2.000,00 TL bedelli çek çıkış bordrosu ile teslim edilen çek nazara alındığında 29.12.2017 tarihli 19.10.2020 faiz başlangıç tarihli ... nolu 2.240,00 TL bedelli faturanın mesnetsiz olduğunu ancak icra takibinin kesinleşmiş olduğu için hacze kalmamak için ödeme yapılmak zorunda kalındığının ortaya koyduğunu, müvekkili tarafından haciz baskısı altında İzmir 19.İcra Dairesi .../... E.dosyasına ödemek zorunda kalınan 2.240,00 TL ve bu tutara eklenen tahsil harcı (101,90 TL) haksız yere olmayan bir alacak için ödendiğini, haksız yere tahsilat yapan davalıdan istirdatını talep etmek için dava açmak zorunluluğunun doğduğunu beyanla davalıya haksız ve sebepsiz yere ödenen 2.341,90 TL.'nin ödeme tarihi olan 27.11.2020 den bugüne kadar işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınıp müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. .
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davacı taraftan alacaklı olduğu fatura bedeline ilişkin İzmir 19.İcra Müdürlüğü .../... E.sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ilgili icra takibinin borç mahiyetinin faturaya ilişkin olduğunu, ilgili icra takibine ilişkin ödeme emri ve eklerinin davacı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davacı tarafın takibe hiçbir suretle itiraz etmediğini ödemelerin davacı tarafından yapıldığını, dosyanın infaz edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu çek çıkış bordrosuna konu çekin iş bu davanın konusu kapsamında olmadığını, dava konusu fatura ve çek çıkış bordrosuna konu çekin tarihlerinin örtüşmediğini, davacı tarafın sunmuş olduğu çek çıkış bordrosuna konu çekin veriliş sebebine ilişkin hiçbir açıklama mevcut olmadığını, dava konusu faturaya ilişkin olduğuna dair hiçbir somut delil sunulamadığını, ilgili çekin çıkış tarihinin 18/02/2016 tarihi, dava konusu faturanın tarihi ise 29/12/2017 olduğunu, çek ve dava konusu fatura arasında yaklaşık iki yıllık bir süre olduğunu, davacı taraf ve müvekkili arasındaki ticari ilişkinin bu sürede devam ettiğini, dava konusu faturada belirtilen alacağın çekin çıkış tarihinden sonraki bir alacak kalemi olduğunu, davacı tarafın çek ve dava konusu fatura arasında ilişkisi kurma çabasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava konusundan bağımsız olan bu çekin davacı tarafça müvekkilden alınmış olup daha sonrasında da iade edilmediğini, ayrıca çeke ilişkin de herhangi bir ödeme yapılmadığını, şirket hesapları ticari defterler ve cari hesaplar incelendiğinde müvekkilin bu çeke ilişkin de hiçbir ödeme almadığı hususunun ortaya çıkacağını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilemesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememiz 21/10/2021 tarihli celsesinde davacı tarafından dosyanın başvuruya bırakıldığı, 04/11/2021 tarihli dilekçe ile yenilendiği, yenileme dilekçesi üzerine davaya kaldığı yerden devam edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık bulunan hususların; davacının İzmir 19.İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davacı tarafça davalıya icra dosyası kapsamında 2.341,90-TL ödenip ödenmediği, ödenmiş ise bunun istirdatını talep edip edemeyeceği, noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
DELİLLER:
Sözleşme Öncesi Bilgi Formu, Ürün Satış Sözleşmesi örneği, Ödeme dekontu, Çek çıkış bordrosu, takip konusu fatura suretleri dosyamız içerisindedir.
İzmir 19. İcra Müdürlüğünün .../... E. sayılı dosyası sistem üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; Alacaklı ... tarafından Borçlu ... Süt Ürünleri Gıda San.Ve Tic. A.Ş.adına 3.040,00 TL fatura alacağının tahsili için takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %9 oranında ve değişen oranlarda adi kanuni faizi, icra gideri, vekalet ücreti ile birlikte tahsili için TBK.100.madde gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilerin tahsili için 20.10.2020 tarihinde, 7 örnek nolu ilamsız takipte ödeme emri ile icra takibi başlatılmış olduğu, İcra takibi sebebinin, 2 adet faturadan kaynaklandığı, İcra Müdürlüğünce 24.11.2020 tarihinde takibin kesinleştirilmesi talebinin kabulüne karar verildiği, İcra Müdürlüğünce hesap tarihi 27.11.2020 tarihinde yapılan dosya hesabında 4.008,75 TL bakiye borç hesaplandığı, 27.11.2020 tarihli ... Seri numaralı ... sıra numaralı tahsilat makbuzunun incelenmesinde borçlu ... Süt Ürünleri Gıda San.Ve Tic. A.Ş. tarafından alacaklıya verilmek üzere İcra Müdürlüğüne 4.008,75 TL tutarın yatırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalının tacir araştırması yapılmış, gelen yazı cevaplarına göre davalının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve tacir olduğu, dolayısıyla her iki tarafında tacir olması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflara uyuşmazlık konusu döneme ilişkin defterlerini sunmaları için süre verilmiş, davacı defterleri ve davalının işletme defteri üzerinde bir SMMM bilirkişisi marifetiyle inceleme yaptırılarak; davacının İzmir 19.İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davacı tarafça davalıya icra dosyası kapsamında 2.341,90-TL ödenip ödenmediği, ödenmiş ise bunun istirdatını talep edip edemeyeceği, taraflar arasındaki alacak-borç durumu hususlarında rapor tanzimi istenilmiş, SMMM bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 18/05/2022 havale tarihli raporda özetle; Davacı tarafin 6102 sayılı TTK.'na göre tutulması zorunlu olan ticari defterlerinden elektronik ortamda tutulmuş olan 2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait yevmiye ve büyük defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmiş oldukları,
2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait envanter defterlerinin Noterden açılış onaylarının süresi içerisinde yaptırılmış oldukları görülmüş olmakla, söz konusu belgelere göre davacı tarafin 2016- 2017-2018-2019-2020 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,
Davacı tarafından davalı tarafa 18.02.2016 tarihli olarak keşide edilmiş ve vadesi 19.04.2016 olan 2.000.00 TL. tutarındaki çek ve davalı tarafından, davacı ... Süt Ürünleri San.Ve Tic.A.Ş.'ne düzenlenmiş olan icra takip konusu 21.03.2016 tarih ve ... nolu 1 adet Kdv dahil toplam 800,28 TL tutarındaki faturanın kayıtlı bulunduğu,
Davacı tarafın Aralık 2017 ayına ait yevmiye defteri ve davalı tarafın cari hesabında; 31.12.2017 tarihi itibarıyla davacı tarafın davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı,
Davalı tarafın işletme defterinin Noterden açılış kaydının süresinde yaptırılmış olduğu,
Davalı tarafın işletme defterlerinde sadece satılan mal veya hizmetlerden elde edilen hasılatlar ve sair gelirler ile satın alınan mal veya hizmetlere ilişkin harcamalar ve sair giderlere ait kayıtların yer aldığı, ticari ilişki nedeniyle cari hesaplar için yapılmış olan ödemeler ve tahsilatlara ilişkin kayıtların ise yer almadığı, bu nedenler ile de işletme defterinin işbu özelliğinden ötürü kayıtlardan ticari ilişki nedeniyle cari hesaba ait olarak borç-alacak durumunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı,
Bu nedenle de işletme defteri, dava konusu somut olaydaki borç-alacak ilişkisinin tespiti açısından olayın nitelik ve önemini gerektirir özellikte bulunmamakta olduğu,
Davalı tarafın 2017 yılına ait işletme defterinde; davalı tarafından davacı tarafa 2017 yılında düzenlenmiş olan 2 adet Kdv dahil toplam 5.480,00 TL tutarındaki faturaların kayıtlı olduğu,
Davalı tarafından, davacı ... Süt Ürünleri San.Ve Tic.A.Ş.'ne düzenlenmiş olan icra takip konusu 29.12.2017 tarih ve ... nolu 1 adet Kdv dahil toplam 2.240.00 TL tutarındaki faturanın davalı tarafin işletme defterinde kayıtlı bulunduğu,
Davacı/borçlu tarafından, İcra Müdürlüğü'ne 27.11.2020 tarihli ... Seri numaralı ... sıra numaralı tahsilat makbuzu ile davalı/alacaklı ... adına ihtirazi kayıt ile; Takipte Kesinleşen Miktar 3.040,00 TL, icra giderleri, harçlar ve vekalet ücreti 968,75 TL tutarında olmak üzere toplam 4.008,75 TL tutarında ödeme yapıldığı,
Bu durumda, davalı tarafından davacı tarafa düzenlenmiş bulunan 800,28 TL. tutarındaki faturanın davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak 2.240,00 TL. tutarındaki faturanın ise kayıtlı bulunmadığının tespit edildiği, davalı tarafından davacı tarafa düzenlenmiş bulunan 2.240,00 TL. tutarındaki fatura içeriği ve tebliğinin davalı tarafından ispat edilmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu,
Mahkeme tarafından davalı tarafından davacı tarafa düzenlenmiş bulunan 2.240,00 TL. tutarındaki fatura içeriği ve tebliğinin davalı tarafından ispat edilmesine dair karar verilmesi ve davalı tarafından da ispat edilmesi halinde,
Davalı tarafın davacı taraftan, icra takip tarihi olan 20.10.2020 tarihi itibarıyla; (800.28+2.240.00)= 3.040,28 TL. tutarında alacaklı olacağı ve davacı tarafından da icra dosyasma söz konusu 2 adet fatura bedelinin ödenmiş olduğı tespit edilmiş olmakla davalı tarafın davacı taraftan herhangi bir alacağı bulunmadığı, (icra takip talebi 3.040,00 TL olduğundan talebe bağlı kalınması).
Aksi taktirde:
Davacı taraf 29.12.2017 tarih ve ... nolu 2.240,00 TL tutarlı fatura bedelini icra dosyasına ödemiş olması nedeniyle davalı taraftan fatura bedeli için 2.240,00 TL. tutarında alacaklı olacağı,
Davacı tarafça davalıya icra dosyası kapsamında 2.341,90 TL tutarında ödeme yapıldığı, bunun istirdatını talep edip edemeyeceği konusunda takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, fatura alacağından kaynaklı davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin iadesine ilişkin istirdat davasıdır.
Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle yapılan Ürün Satış Sözleşmesi nedeniyle davalı tarafından davacıya kesilen 800,00-TL ve 2.240,00-TL bedelli faturalardan kaynaklı davalı tarafından davacı aleyhine İzmir 19.İcra Dairesinin .../... E.sayılı dosyası ile takip yapıldığı, takibin kesinleşmesi sonucu davacı tarafça 27.11.2020 tarihinde 4.008,75.-TL tutarın icra dosyasına ödendiği, davacı tarafça icra dosyasına ödenen borcun istirdatı talepli Mahkememizde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı miktarın davalıdan tahsilini talep etmiş ise de; dosyanın, davacının ticari defterleri üzerinde ve davalının işletme defterleri üzerinde inceleme yapılarak, davacının İzmir 19.İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davacı tarafça davalıya icra dosyası kapsamında 2.341,90-TL ödenip ödenmediği, ödenmiş ise bunun istirdatını talep edip edemeyeceği, taraflar arasındaki alacak-borç durumu hususlarında rapor tanzim etmek üzere SMMM bilirkişine tevdii edildiği, bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 18/05/2022 havale tarihli raporun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle Mahkememizce itibar edildiği, buna göre; takip konusu faturaların her ikisininde davalı defterinde kayıtlı olduğu, davacı defterinde ise sadece 800,00 TL lik faturanın kayıtlı olduğu, her ne kadar 2.040 TL lik fatura davacı defterinde kayıtlı değil ise de; davacı tarafça dava dilekçesinde ve 22/09/2022 tarihli celse de her iki faturanında kendilerine tebliğ edildiğini ikrar ettiği, 2.240 TL lik faturayı davalı tarafa iade etmedikleri ve bu fatura konusu hizmeti almadıklarını belirttikleri, dolayısıyla 2.240 TL lik faturayı süresinde davalı tarafa iade etmeyerek fatura içeriği hizmeti almış olduklarının karine olarak kabul edileceği, bunun aksinin yani hizmeti almadıklarının davacı tarafça ispatı gerektiği, ispat yükünün davacı tarafta olduğu, ancak davacı tarafça hizmeti almadıklarına dair dosyaya bir delil sunulmadığı, davacının faturanın içeriğinin doğru olmadığını dosyadaki mevcut delillerle ispatlayamadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 80,70-TL harçtan başlangıçta alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye kesik kalan 21,40-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 2.341,90.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır