T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/456 Esas
KARAR NO: 2021/852
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 03/05/2021
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilince ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın kapari ve kapari karpuzu olmak üzere, soğan, sarımsak, biber, salatalık ve zeytin çeşitlerinin üretimi ve ticaretini gerçekleştirdiğini, müvekkil şirketin İzmir İli ... İlçesinde faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirket yetkililerinin kullanmakta olduğu ... muhasebe programının suç tarihi olan olan 28.03.2019 tarihinde giriş yapamadıklarını ve programın çalışmadığını fark ettiklerini, müvekkili şirketin tüm muhasebe kayıtlarını ve defter kayıtlarını bu program üzerinden yürütmekte olduğunu, programa giriş yapılamamasının müvekkil şirket işlerinin tamamen durmasına neden olduğunu, dökümü belirtilen aylara ait, Yevmiye defteri XML dosyası, Yevmiye defteri berat dosyası, Kebir XML dosyası, Kebir berat dosyası ve Beratın (Defter Raporu) zayi olması nedeniyle (01.03.2016-28.02.2017 hesap dönemi için Mart 16-Nisan 16-Mayıs 16-Haziran 16-Temmuz 16-Ağustos 16-Eylül 16-Ekim 16-Kasım 16-Aralık 16-Ocak 17-Şubat 17), 01.03.2017-28.02.2018 hesap dönemi için Mart 17-Nisan 17-Mayıs 17-Haziran 17-Temmuz 17-Ağustos 17-Eylül 17-Ekim 17-Kasım 17-Aralık 17-Ocak 18-Şubat 18), mağduriyete mahal verilmemesi için iptaline, şirkete zayi belgesi verilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Adı geçen Mahkemece yapılan değerlendirme sonucu 11/05/2021 tarihli ve ... Karar sayılı ilam ile Mahkemenin görevsizliğine ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunun tespitine dair karar verildiği, talep üzerine dosyanın tevzi edilmekle Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedildiği görülmüştür.
DELİLLER:
Mahkememizce tensip tutanağı 5 nolu ara karar gereği yazılan müzekkereye verilen cevap, davacı tarafından İzmir CBS'ye yapılan şikayete ve akıbet bildirmesine ilişkin yazı cevapları dosya arasındadır.
Mahkememizce Gelir İdaresi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak talep eden yönünden adı geçen vergi mükellefinin 01/03/2016 - 28/02/2017 hesap dönemleri arası ve 01/03/2017 - 28/02/2018 hesap dönemleri arasına yönelik resmi defter e beratlarının adı geçen mükellef tarafından yüklemesinin yapılıp yapılmadığının yapılmış ise buna dair tüm kayıt ve belgelerin birer suretinin dosyamıza sunulmasının istenilmiş, gelen yazı cevabında kısaca elektronik defter ile ilgili beratların ibraz edilmek üzere mükellef tarafından kendi sisteminde muhafaza edildiği, dolayısıyla Başkanlık nezdinde saklanmadığının belirtildiği, 2020 Ocak dönemi ve takip eden e defterlerin başkanlık nezdinde saklanmaya başlanacağının bildirildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava davacı şirketin 01/03/2016 - 28/02/2017 ve 01/03/2017 - 28/02/2018 hesap dönemleri arasına yönelik yevmiye defteri dosyası, yevmiye defteri berat dosyası, kebir dosyası, kebir berat dosyası ve beratın zayisi nedeniyle iptalinin talep edilip edilmeyeceğine yönelik açılan zayi nedeniyle iptal davasıdır.
6100 sayılı yasanın 82. maddesinde aynen " bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın su baskını veya yer sarsıntısı bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde işletmenin bulunduğu yer yetkili Mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu görülmüştür.
Somut olayda dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre davacı vekilince zayi nedeniyle iptal talebine konu edilen olaydan kaynaklı İzmir CBS'ye 05/04/2019 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu, suç tarihinin 28/03/2019 olarak belirtildiği, akabinde soruşturma akıbeti konusunda bir malumatın olmaması sebebiyle savcılığa çeşitli tarihlerde talepte bulunulduğunun belirtildiği, Mahkememizce zayi öğrenme tarihi yönünden 1 nolu celsede sorulan soru üzerine zayi durumunun 30/03/2021 tarihli Savcılığa beyan dilekçesinin tarihi itibariyle öğrenildiğinin beyan edildiği hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde Görevsizlik karar veren ... ... ASHM'nin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden işbu davaya konu zayi belgesi verilmesi istemli davanın 03/05/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmakla dava açılış tarihi itibariyle yukarıdaki yasada belirtilen 15 günlük süre içerisinde işbu dava açılmadığından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli harç evvelce alındığından mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3- Davacı tarafından yatırılan peşin ve başvuru harcı ile gider avansından kullanılan yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 132,25 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır