T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/553 Esas
KARAR NO: 2022/705
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 23/08/2021
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkilinin kaçak elektrik kullandığı iddiası ile tutanak tanzim edildiğini, kaçak elektrik bedelinin ödenmemesi üzerine müvekkilinin önce sayacının söküldüğünü, sonrasında da İzmir 26. İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, İcra dosyasından müvekkilinin iş yeri adresine gönderilen tebligatın 11.01.2021 tarihinde T.K'nun 21. maddesine göre muhtara tebliğ edildiğini, ancak müvekkilinin söz konusu takipten ve tebligattan haberinin olmadığını ve bu yüzden takibe itiraz edemediğini, tebligattan haberdar olduktan sonra İzmir 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası ile itirazda bulunduğunu, ancak bu talebinin reddedildiğini, itirazının reddedilmesi üzerine müvekkilinin takip dosyası borcunu ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin 71 yaşında olup ........ Mah. ........Sokak No:.....Karabağlar - İzmir adresinde eczacılık faaliyetinde bulunduğunu, Covid-19 pandemisi sebebiyle 18 yaş altına ve 65 yaş üstüne sokağa çıkma yasağı getirilmesi sebebiyle müvekkilinin de yasak ve kısıtlamalar yüzünden işlerine ara vermek zorunda kaldığını, icra takibinden de 19.01.2021 tarihinde işyerini kontrol amacıyla gittiği sırada öğrendiğini, müvekkilinin herhangi bir kaçak elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, davalı şirketin...... Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 21.10.2020 tarihinde periyodik sayaç bakımı nedeniyle müvekkilinin işyerine gelerek sayaca müdahale edildiği gerekçesiyle kaçak elektrik tutanağı düzenlendiğini, müvekkilinin 1995 yılından beri bu adresteki faaliyetinin yanı sıra Ege Bölgesi Sanayi Odası Meclis üyesi ve Kınık Organize Sanayi Bölgesi müteşebbis heyeti üyesi, Kınık Tarıma Dayalı İhtisas Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu başkanlığı görevini yürüten sanayici ve eczacı bir kişi olduğunu, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmasının veya buna teşebbüs etmesinin mümkün olmadığını beyanla müvekkili aleyhine başlatılan ve icra tehdidi altında ödenen İzmir 26. İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı dosya borcu miktarı için ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından borçlu olmadığından bahisle, hakkında başlatılan icra takibine istinaden ödenen 9.866,48 TL'nı ödeme tarihi olan 09.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadını talep edildiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ek tüketim miktarını düzenleyen 37. maddesine değinilmişse de kaçak elektrik enerjisi tüketilmesi sonucu takibe konu faturanın tahakkuk ettirildiğini, sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici yada dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolünün talep edilebileceğini, bu kapsamda sayacın tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik yada fazla tüketim kaydettiğinin yada hiç tüketim kaydetmediğinin tesisi halinde Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. maddesi gereğince ek tüketim faturasının oluşturulduğunu, oysa takip konusu faturanın kaçak elektrik kullanımı sebebiyle tahakkuk ettirildiğini, Yönetmelikte 'gerçek yada tüzel kişiler tarafından dağıtım sistemine, sayaca, ölçü sistemine yada tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, mevzuata aykırı şekilde tüketilmesinin kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edileceğinin' belirtildiğini, kaçak elektrik kullanımına ilişkin sürecin anılan Yönetmeliğin 42 - 47. maddelerinde düzenlenmekte olduğunu ve davacının kaçak elektrik kullanımı sonucu söz konusu faturanın tahakkuk ettirildiğini, davacı tarafından kaçak elektrik kullanılmadığı iddia edilmesine karşılık, müvekkil şirket görevlilerince düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağının aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil niteliğinde olduğunu, davacı yanca, uyuşmazlık konusu faturanın ve kaçak elektrik tespit sürecinin haksız olduğu iddia edilmesine karşılık, müvekkil şirket tarafından kaçak elektrik faturasının Elektrik Piyasası Kanunu ve meri mevzuat hükümleri doğrultusunda tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik tüketim bedelinin hesaplanmasında esas alınacak unsurlar ve katsayıların EPDK kararlan doğrultusunda belirlenmekte olup, tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlayıcı niteliklere haiz olduğununu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususlar: davacının ....Mahallesi .... Sokak No....... Karabağlar-İZMİR adresindeki iş yerinde 31/10/2020 tarihinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise miktarı, davalı şirketçe kaçak kullanım nedeni ile kesilen miktarın davacıdan icra yolu ile tahsili neticesinde davacının ödenen bu bedelin istirdatını talep edip edemeyeceği, İzmir 26.İcra Müdürlüğünün.... E.sayılı dosyasındaki takibin haksız olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
DELİLLER:
Davalı şirkete müzekkere yazılarak celp edilen davacıya ait abonelik evrakları, elektrik perakende satış kayıtları, kaçak zabıt görüntüleme evrakı, tesisat cari borç dökümü, icraya sevk edilecek borç listesi ile faturalar dosyamız arasına alınmıştır.
İzmir 26.İcra Dairesinin .......E.sayılı takip dosyası sistem üzerinden getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; alacaklı ....Dağıtım A.Ş. tarafından....... No:...... Karabağlar - İzmir adresinde kurulu........ tesisat nolu elektrik aboneliğine 21.10.2020 tarihli kaçak elektrik tutanağına dayanılarak 7.737,21 TL tutarında kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirildiği, faturanın ödenmediğinden bahisle borçlular ....... ve kullanıcı ......aleyhine 04.12.2020 tarihinde başlatılan ilamsız takipte Asıl alacak olarak; 7.737,21 TL, Gecikme zammı olarak ; 57,75 TL, G. Zammı KDV'si olarak ; 10,40 TL olmak üzere, toplam 7.805,36 TL' nin talep edildiği, borçlu ...tarafından 09.04.2021 tarihinde icra masrafları dahil 9.866,48 TL olarak ödenerek takip dosyasının kapatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya Elektrik Mühendisi ...... ' ya tevdii edilerek ; davacının ... Mahallesi.... Sokak No:..... Karabağlar-İZMİR adresindeki iş yerinde 31/10/2020 tarihinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise miktarı, davalı şirketçe kaçak kullanım nedeni ile kesilen miktarın davacıdan icra yolu ile tahsili neticesinde davacının ödenen bu bedelin istirdatını talep edip edemeyeceği, hususlarında rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/02/2022 havale tarihli raporda özetle; 1.....Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 21.10.2020 tarihinde davacının işyerinde yaptıkları kontrol sırasında düzenlenen ......seri nolu Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağında; 'Periyodik kontrol sebebiyle sökülen sayacın Konak İşletme Sayaç Servisinde yapılan kontrolünde tansiyon köprüsünün düşük olduğunun tespit edildiği, sayaca müdahale olduğundan kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tutanak düzenlendiği'nin belirtilmekte olduğu, bu tutanakta kullanıcı yada tanık imzasının bulunmadığını,
2)Bu kaçak elektrik tutanağına dayanılarak davalı şirket tarafından davacıya 7.737,21 TL tutarında kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiği, bu faturanın ödenmemesi üzerine de davacı aleyhine İzmir 26. İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, Kaçak elektrik bedeli davacı tarafından 09.04.2021 tarihinde icra masrafları ile birlikte 9.866,48 TL olarak davalı şirkete ödendiği, Davacının icra tehdidi altında ödemiş olduğu haksız elektrik enerjisi bedelinin ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiziyle birlikte istirdadını talep etmekte olduğu,
3)Mekanik elektrik sayaçlarının klemens kutusunda sayaç içerisindeki gerilim bobinine enerji sağlayan tansiyon köprüsü yada gerilim kancası olarak adlandırılan kanca şeklinde bir köprü bulunmakta olduğu, Bu tansiyon köprüsü düşürüldüğünde gerilim bobini enerjisiz kalacağından sayaçta dönme momenti oluşamayacağı ve sayaç diskinin dönmeyeceği, bu durumda sayaç üzerinden enerji çekilse dahi disk dönmediği için buna bağlı olan numaratörün çalışmayacağı ve sayacın değer kaydetmeyeceğini, bu şekilde bir eylemin gerçekleştirilmesi, sayacın değer kaydetmemesine yönelik olduğundan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.C maddesine göre kaçak elektrik kullanımı olarak tanımlanmış olduğu,
4)Ancak, dava konusu olayda mekanik elektrik sayacının tansiyon köprüsünün düşürüldüğü tespit edilerek tutanak düzenlenmiş ise de;
a)Yönetmeliğin 43.b maddesinde belirtilen; sökülen sayaçla ilgili olarak düzenlenmiş olan Sayaç Değiştirme Tutanağının dosyaya sunulmamış olduğu,
b)Yönetmeliğin 43.c maddesinde belirtildiği şekliyle; sökülen bütün sayaçların Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü görevlilerince sayaç Atölyesinde incelenerek Sayaç İnceleme Raporu düzenlenmesi gerektiği halde davacıdan sökülen sayaç ile ilgili düzenlenen Sayaç İnceleme Raporunun (Laboratuvar raporu) dosyaya sunulmamış olduğu,
Her ne kadar, tutanakta sayaç hakkında Konak İşletme Servisinde inceleme yapıldığı belirtilmesine karşılık, sayaç inceleme raporunun davalı şirket tarafından değil, tarafsız kurum olan Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından yapılmasının zorunlu olduğu,
c)Davacıdan sökülen sayacın 1971 yılı imalatı olup, tutanak tarihinde yaklaşık 50 yıllık olduğu, Bu sayacın kullanılabilmesi için takıldığı tarihten bu yana her 10 yılda bir olmak üzere beş kez sökülüp periyodik muayeneye alınmış olması, kontrol edildikten sonra damgalarının (ölçü-ayar mühürlerinin) yenilenmiş ve her aboneliğe tekrar takıldığında da sayaç klemens kutusunun mühürlenmiş olmasının gerektiği,
Dosya içerisinde davacının sayacının en son ne zaman periyodik muayenesinin yapıldığı, bu işlemden sonra davacının işyerine takılırken sayaç klemens kutusunun ne zaman mühürlendiğinin belli olmadığı,
ç)Dosya içerisindeki fotoğrafta görüldüğü üzere davacının sayacına ait tansiyon köprüsünün kancasının , alttan vidaya geçmeli tipte olduğu, Uzun süre enerji altında kalan vidaların, üzerinden geçen akım nedeniyle sürekli olarak ısınıp soğuması yüzünden gevşemesinin bilinen bir durum olduğu, Tansiyon köprüsü alttan vidaya geçmeli tip olduğundan vida gevşediğinde kendiliğinden (yer çekimi etkisiyle) düşebilmekte olduğu, Aboneler tarafından bir müdahale olmadığı halde tansiyon köprüsünün kendiliğinden düşmesi olaylarının yaşanması yüzünden sayaç firmaları tarafından tasarım değişikliğine gidildiği, üstten geçmeli kanca şeklindeki tansiyon köprüleri yada çatal (Y) şeklinde vidanın hem alt hem de üst kısmına geçen tansiyon köprüsü kullanılmaya başlandığı,
Davacının sayacındaki tansiyon köprüsünün de alttan geçmeli tipte olduğundan gevşeme nedeniyle düşmüş olması, yada sayaç değişimi ve sökülen sayaçların taşınması esnasında sallantı yada mekanik darbeler sebebiyle düşmüş/yerinden çıkmış olma olasılığının bulunduğu,
d)Tansiyon köprüsünün davacının sayacında olduğu gibi düşmüş olması, tek başına kaçak elektrik kullanımının kanıtı olmadığı, Tansiyon köprüsü düşürerek kaçak elektrik kullanılabilmesi için sayaç okuması yapılmayan dönemlerde tansiyon köprüsünün düşürülmesi, sayaç okuması yaklaştığında köprünün tekrar yerine takılmasının gerekmekte olduğu, Dolayısıyla bu işlem için sürekli vidaların sökülmesi ve sıkılması gerektiğinden vida yuvalarının deforme olacağı, Davaya konu sayaç fotoğrafındaki vida yuvalarında deformasyon görülmediği,
e)Tansiyon köprüsü düşürülerek kaçak elektrik kullanıldığının kanıtlanabilmesi için ayrıca aboneliğin elektrik tüketimlerinin de incelenmesi ve bu tüketim değerlerinin kaçak elektrik kullanımı doğrulamasının gerekmekte olduğu,
Davacıya ait abonelikte, tutanaktan 3 yıl geriye dönük tüketim değerleri incelendiğinde; incelemenin yapıldığı yıllar itibariyle tutanaktan önceki dönemde günlük elektrik tüketiminin 1,4 kWh ile 2,1 kWh arasında değiştiği, yeni sayaç takıldıktan sonraki dönemde de aynı şekilde günlük elektrik tüketiminin 2 kWh olarak gerçekleştiğinin görüldüğü, davacının işyerinde kaçak elektrik kullanımını gerektirecek miktarda bir elektrik enerjisi tüketiminin de bulunmadığı, Günlük ortalama 2 kWh (aylık 60 kWh) elektrik tüketiminin olduğu bir işyerinde kaçak elektrik kullanılması akla ve mantığa uygun olmadığı, kaçak elektrik kullanan abonelerde; tüketim değerlerinde okuma periyotları itibariyle olağandışı düşüş ve yükselişler olması, kaçak kullanılmaya başlanılan tarihte tüketimin bariz olarak azalması, kaçak tutanağının düzenlenmesi ve sayaç değişimi yapılması sonrası tüketimde kaçak kullanım dönemine göre bariz artış olması gerekmekte olduğu, davacının tüketimlerinde bu şekilde olağandışı artış ve eksilişler bulunmadığı,
Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde;
......... Dağıtım A.Ş. tarafından davacının işyerinden sökülen sayacın tansiyon köprüsünün düşük olması sebebiyle düzenlenen 21.10.2020 tarihli kaçak elektrik tutanağının ve bu tutanağa dayanılarak tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturasının doğru bulgu ve belgelere dayanmadığı, davacının elektrik tüketiminin kaçak elektrik kullanımını doğrulamadığı, bu yüzden kaçak elektrik faturası sebebiyle davacının 09.04.2021 tarihinde ödemiş olduğu (icra masrafları dahil) 9.866,48 TL'nı davalı şirketten iadesini talep edebileceği belirtilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine dosya yeniden kök raporu tanzim eden bilirkişiye tevdii edilerek; davalı tarafın itirazlarını tek tek karşılar şekilde ek rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 27/06/2022 havale tarihli ek rapor özetle; Davalı....... Dağıtım A.Ş. vekilinin 28.02.2022 tarihli kök bilirkişi raporuna itirazları değerlendirildiğinde;
Kök raporda davacının kaçak elektrik kullanmadığı yönündeki değerlendirmenin; sadece sayacın eski olması ve eski tip mekanik sayaçlarda tansiyon köprüsünün alttan geçmeli tip olması halinde gevşeme yada darbe sonucu düşebileceği ihtimaline göre yapılmamış olup, raporda davacının sayacının tansiyon köprüsü vidalarının fiziki durumu (aşınma, deformasyon olup olmadığı) araştırılarak, davacının 2018-2019 ve 2020 yılı tüketimleri de detaylı olarak incelenmesi sonucu bu tüketimlerde de kaçak tespiti öncesi ve sonrasında bir değişiklik olmadığı, davacının aylık tüketiminin kaçak elektrik kullanımı gerektirmeyecek şekilde çok düşük olduğu hususları dikkate alınarak yapılmış olduğu, 28.02.2022 tarihli kök rapordaki görüşlerde herhangi bir değişiklik meydana gelmemiş olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava; elektrik aboneliğine ilişkin haksız yere tahsil edildiği iddia olunan bedelin davalıdan istirdatı talebine ilişkindir.
Davacı tarafça, davalının kendisinden haksız yere kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle İzmir 26.İcra Dairesinin 2020/10048 E.sayılı dosyası ile başlatmış olduğu takip sonucunda ödemek zorunda kaldığı 9.866,48-TL nin istirdatı talepli Mahkememizde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı şirket ile ..... Mah....... Sokak No:31/l Karabağlar - İzmir adresindeki.......... tesisat nolu elektrik aboneliğinin dava dışı ........ arasında düzenlenen abonelik kaydı olduğu, aboneliğin kurulu işyerinin davacı... tarafından 1987 yılında devir alındığı ve bu tarihten itibaren davacı tarafça abonelik devrinin alınmadan faturalar ödenmek suretiyle kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce, davacının ..... Mahallesi .....Sokak No:... Karabağlar-İZMİR adresindeki iş yerinde 31/10/2020 tarihinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise miktarı, davalı şirketçe kaçak kullanım nedeni ile kesilen miktarın davacıdan icra yolu ile tahsili neticesinde davacının ödenen bu bedelin istirdatını talep edip edemeyeceği hususlarının tespiti için Elektrik Mühendisi bilirkişi .......'dan aldırılan 28/02/2022 tarihli kök ve 27/06/2022 havale tarihli ek raporun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle mahkememizce itibar edilmiş, buna göre ; davalı şirket tarafından davacının işyerinden sökülen sayacın tansiyon köprüsünün düşük olması sebebiyle düzenlenen 21.10.2020 tarihli kaçak elektrik tutanağında kullanıcı yada tanık imzasının bulunmadığının tespit edildiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 43/b ve 43/c maddesinde belirtildiği şekilde davalı tarafça Sayaç Değiştirme Tutanağı ve Sayaç İnceleme raporunun dosyaya sunulmadığı, davacının sayacının 50 yıllık bir sayaç olduğu, sayacın kullanılabilmesi için takıldığı tarihten itibaren 10 yılda bir olmak üzere periyodik muayenesinin alınmış olmasının ve kontrol edildikten sonra damgalarının yenilenerek sayaç klemens kutusunun mühürlenmiş olmasının gerektiği, periyodik bakımlara ilişkin davalı tarafça dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmamış olduğu, davacının elektrik tüketiminin kaçak elektrik kullanımını doğrulamadığı, kaçak tespiti öncesi ve sonrasında davacının elektrik tüketiminde bir değişiklik olmadığı bu nedenle davacı aleyhine düzenlenen dava konusu faturanın haksız olarak düzenlendiği ve davacının ödemiş olduğu fatura bedelinin istirdatını davalı taraftan talep edebileceği kanaatine varılmış, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
9.866,48 TL nin 09/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 673,97.-TL harçtan peşin alınan 129,47.-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalen 544,50.-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3- Peşin harç için yapılan 129,47.-TL ile başvuru harcı olarak yapılan 59,30-TL olmak üzere toplam 188,77.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça iş bu dosyada yapılan toplam 776,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2022
Katip...
e-imza
¸
Hakim ...
e-imza
¸