T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/66
KARAR NO: 2022/253
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2021
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Madencilik Taş. İnş. Tur. Otelcilik San. Ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Doğalgaz Mühendislik Isıt. Soğ. Tes. Sis. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında yazılı olmayan bir anlaşma ile ... Mahallesi ... Mevkii ... İzmir adresindeki otelin tüm güneş enerjisi sistemi ve kalorifer tesisatlarını yapmak üzere şifahi anlaşma yapıldığı, bu anlaşmaya mukabil İzmir 2. İcra Müdürlüğü .../... Esas numaralı dosyasında bulunan müşteri çeklerinin müvekkil şirket tarafından cirolanarak ödeme olarak verildiği, müvekkilinin, anlaşmanın yapıldığı tarihte beklemiş olduğu tadilat işlemlerine davalı şirketin başlamadığı ve tüm aramalara rağmen neden bu çalışmayı yapmadığını bildirmediği, bu dönem içerisinde şifahi yapılan görüşmelerde bu işin yapılması için ödeme olarak verilmiş çeklerin iadesinin talep edildiği ancak bu taleplerine de karşılık verilmediği, müvekkili şirketin anlaşma gereğince yapılması gereken bu tadilattan beklediği faydayı elde edemediği dönemde aynı zamanda bu işlerin yapılmaması dolayısı ile büyük bir zarara uğradığı, şöyle ki; turizm sezonu itibariyle tüm su ısıtma işlemlerinde güneş enerjisinden yararlanmak yerine elektrik enerjisi kullanmak zorunda kalındığı, bunun da yüksek maliyetlere neden olarak maddi kayıp oluşturduğu, müvekkili şirket hakkında açılmış olan icra takibine bu gerekçelerle itiraz edildiği, bu itirazlar ile icra takibine davalı şirketin devam etmediği, mevcut icra takiplerinin de işlemden kaldırıldığı, ancak müvekkili şirkete üçüncü şahıslar davalı şirketten alacakları için haciz ihbarnameleri gönderdiği, ticari defter ve kayıtlarında davalı şirkete borçlu görünmelerine rağmen ticari ilişkinin esasında davalı şirketin edimini yerine getirmemesi sebebiyle müvekkili şirketin hem zarara uğradığı hem de müvekkili şirketin borçlu olmadığı halde ticari kayıtlarda borçlu göründüğü belirtilerek açıklanan nedenlerle ticari defter ve kayıtlarda görünen 100.000,00 TL borçlu olduğuna dair kaydî borçluluk durumlarının yapılan anlaşmanın edimlerini davalı tarafın yerine getirmediğinin bilirkişi marifetiyle yerinde yapılacak tespit ile borçlu olmadıklarının ortaya çıkarılmasına, yine defter ve kayıtlarda güneş enerjisi sistemini kullanamamaları ve yerine yüksek bedelli enerji kullanmaları sebebiyle uğramış oldukları zararın tespitinin yapılmasına karar verilmesinin talep edildiği,
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığından davanın inkar çerçevesinde savunulduğu,
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir 2. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının Uyap örneği, ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının Uyap örneği dosyamız arasındadır.
İzmir 2. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ... Isıtma ... Ltd Şti tarafından Mahkememiz davalısı ve ... aleyhine 105.000,00 TL üzerinden cari hesap borcuna mahsuben ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.
Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz davalısının davacı aleyhine 100.000,00 TL üzerinden İzmir 19. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden 20/03/2015 tarihli ve 100.000,00 TL bedelli 1 adet faturadan kaynaklı başlatılan ilamsız takibe yapılan yetki itirazı üzerine dosyanın ... İcra Dairesi'nin .../... Esas sırasına kaydedildiği, yeniden gönderilen ödeme emri üzerine yapılan itiraz sonucu takibin 18/01/2016 tarihinde durdurulduğu, dosyanın 25/12/2017 tarihinde takipsizlik ile kapatılmasına karar verildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Her ne kadar davacı tarafça yukarıda belirtilen gerekçeler ile Mahkememiz nezdinde işbu dava açılmış ise de dava dilekçesi ile kaydi borçluluk durumunun gerçeği yansıtmaması sebebiyle davacının davalıya 100.000,00 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine dayalı menfi tespit isteminin yanı sıra güneş enerji sisteminin kullanılmaması yerine yüksek bedelli elektrik enerjisi kullanma sebebiyle oluşan zararın tespitinin istenildiği, daha sonra da sunulan ıslah dilekçesi ile yine menfi tespit isteminin devam ettiğinin bildirildiği ve ayrıca bu sefer davacı aleyhine yapılan icra takibi ve ceza davası nedeniyle uğranılan zarardan dolayı avukatlık ücretinin, dava giderinin ve masraflarının tespiti ile davalıdan tahsilinin istenildiği, dava dilekçesinde menfi tespit isteminin kaynağının İzmir 2. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası olarak belirtildiği, sonradan sunulan beyan dilekçesi ile Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosya yönünden de beyanda bulunulduğu görülmekle davacı vekilinden dava konusunun ne olduğu hususunda davacı vekilinden açıklama istenilmiş bu hususta davacı vekilince sunulan 07/03/2022 tarihli beyan dilekçesi ile dava konusunun müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarında borçlu göründüğü için İzmir 5 İcra Ceza Mahkemesi'ndeki dava dosyasında her ne kadar beraat etmiş olsa da ticari defterdeki kayıtlarda davalı olma tazyiki altında kaldığı, her ne kadar kayıtlarda bu şekilde durum olsa da davalının kendisine iş yapmadığından davalıya borçlu olmadığı, bu nedenle bu hususun menfi tespite konu edildiği, ayrıca aleyhine yapılan icra takibi ve ceza davası nedeniyle uğradığı zararın tespiti ve davalıdan tahsilinin talep edildiğinin belirtildiği görülmüştür.
Yukarıdaki yapılan açıklama göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın dosya tarafları arasında İzmir ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Mevkinde bulunan otelin tüm güneş enerji sistemi ve kalorifer tesisatını yapmak üzere bir eser sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, bulunduğunun anlaşılması halinde söz konusu sözleşmeden kaynaklı taraf edim yükümlülüklerinin nelerden ibaret olduğu, bu kapsamda davalının edim borcunu ifasının teslim süresinin tespiti ve davacı tarafça davalıya ne miktarda ödeme yapılacağının belirlenmesi, bu kapsamda davalının davacıya bu eser sözleşmesi kapsamında edim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ve ayrıca çeklerin davalı tarafa bu sözleşmeden kaynaklı olarak verilip verilmediğinin tespiti ve bu hususlara yönelik yapılacak değerlendirme neticesinde davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti, davacının kendi kayıtlarında davalıya borçlu görünmesine yönelik durumun gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve yine bu kayıtlar göz önüne alındığında davacının İzmir 5. İcra Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası üzerinden yargılamadan etkilenip etkilenmeyeceği yani borçluluk durumu yönünden olumsuzluk yaratıp yaratmayacağı, borçlu olmadığına kanaat getirilmesi halinde davacının davalıdan icra takip ve ceza davası nedeniyle talebine konu edebileceği zararın tespiti ile davalıdan tahsilinin mümkün olup olmadığının ve ayrıca davacının bu eser sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı edimini yerine getirmediği iddiasına dayalı ısıtma sisteminin elektrik enerjisinden karşılanmak suretiyle yapılması nedeniyle uğranılan zararın tespitine esas açılan menfi tespit ve tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıdaki yapılan açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce işbu dava konusu uyuşmazlık yönünden 25/11/2021 tarihli 3 nolu duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, süresinde yapılan yenileme ile davanın yenilendiği, yenilemeye ilişkin düzenlenen tensip tutanağının yeni duruşma gün ve saati ile birlikte taraflara tebliğ edildiği, belirlenen 01/03/2022 tarihli 4 nolu duruşmaya davacı vekilince katılım sağlandığı, davalı yandan katılan taraf olmadığı, duruşmanın 29/03/2022 tarihine bırakıldığı, bahse konu tarihte yapılan yoklamada tarafların hazır olmadığı anlaşılmakla ve davanın basit yargılamaya tabi dava ve işlerden olduğu göz önüne alındığında dosyanın 2. Sefer mazeretsiz olarak takipsiz bırakıldığının tespit edilmesi neticesinde davanın 6100 sayılı HMK'nın 320/4 hükmü gereği açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
Dosyada yukarıda belirtildiği şekilde açılmamış sayılmasına karar verildiği hususu göz önüne alındığında yargılama gideri açısından dava tarihi itibariyle haklılık durumu tespiti önem taşıyacaktır. Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde davacıda görülen kaydi borçluluk durumunun gerçeği yansıtmadığında yönelik borçluluk durumunu oluşturan kaydın kambiyo senedi olduğundan ve niteliği itibariyle bu senetlerin illetten mücerret olduğundan ve ayrıca senetlerin eser sözleşmesi kapsamında verilip verilmediği noktasındaki ispat külfetin de davacı tarafta olmasından ve ancak bu hususun ispatın davacı yanda olacağından dava tarihi itibariyle işbu dava bakımından davalının haklılık durumuna kanaat getirilemediğinden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın 6100 sayılı HMK'nın 320/4 hükmü gereği AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 80,70 TL harcın evvelce alınan 1.793,75 TL (1.707,75 TL peşin harç ile 86,00 TL peşin harçtan ) harcın mahsubu ile hazineye irat kaydına, fazladan alınan 1.713,05 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile peşin harçlardan oluşan harç tutarı ile gider avansından kullanılan kısmın yukarıda yapılan açıklama göz önüne alındığında davacı üzerinde bırakılmasına, arta kalan 84,00 TL avansın 6100 sayılı HMK'nın gider avansı tarifesinin 5. maddesi uyarınca DAVACIYA İADESİNE,
4- Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.29/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır