T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/78
KARAR NO : 2025/432
DAVA : İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156))
DAVA TARİHİ : 02/02/2021
KARAR TARİHİ : 09/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İflas (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, İzmir ili, Konak ilçesi, ... Mah. ... parseller ile ... parsellerin özelleştirme kapsamında ... İşl. A.Ş. tarafından... Şehir Planlaması Enerji ve Tekn İş Birl. Merkezi A.Ş. ile ...Tur. İşl. Yat. Tic. Ltd. Şti. (... Gıda Ltd Şti) ortak girişim grubuna 25 yıl süreyle işletme hakkının devredildiğini, bu devir sonrasında ortak girişim grubu ile... arasında kullanım hakkının devri sözleşmesinin 09/08/1996 tarihinde akdedildiğini, bu sözleşme ile sözleşmenin tarafı olan...'nun kuracağı şirket tarafından sözleşmedeki edimlerini yerine getireceğini ve işletmenin edimlerini yerine getireceğinin kabul edildiğini,... tarafından davalı ... İnş. San. Tic. ve Tur. A.Ş.'nin kurulduğunu, daha sonra ortak girişim grubu ile davalı ... İnş. San. ve Tic. ve Turz. A.Ş. arasında 02/09/1996 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, böylelikle davacının içinde bulunduğu ortak girişim grubunun 25 yıl için devraldığı işletme hakkını davalıya devrettiklerini, davalının sözleşme gereğince belirlenen kira bedelini ödemediğini, bu kapsamda 2015-2016 yılları kirasından davacının payına düşen kısmın tahsili için davacı tarafından ortak girişim grubundaki diğer adi ortağın yazılı muvafakatı sağlanarak İzmir.... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı iflas yoluyla takibine girişildiğini, davalının borca itiraz ettiğini iş bu davada itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın kaldırılmasına ve davalı şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde, ortak girişim grubunu oluşturan şirketlerin birlikte takibe girişilmesi ve dava açması gerektiğini aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, husumet yönünden davanın usulden reddi gerektiğini, kiraya konu alanın imar inşaa faaliyetlerinin uzun sürdüğünü, yer tesliminin parça parça ve geç yapıldığını, bu nedenle talebe konu dönem için davacı alacağının doğmadığını, iflas için aranan davalının ödemelerini tatil etme borca batıklık şartlarının oluşmadığını, bu nedenle iflas kararı verilemeyeceğini, bunun yanı sıra ... parsellerin sözleşme kapsamında olmasına rağmen maliye hazinesi tarafından kendilerinden ecri misil tahsil edildiğini, bu nedenle davacılara kira ödeme borçlarının doğmadığını, kaldı ki... İşletmeleri A.Ş. tarafından ortak girişim grubunu oluşturan şirketlere ve kendi aleyhlerine kira alacağı davaları açıldığını, kira alacağından müteselsil sorumlu tutulmalarının talep edildiğini, bu davaların sürdüğünü, tüm bunların üzerine birde yakın zamanda ortaya çıkan ve mücbir sebep oluşturan salgın hastalık halinin bulunduğunu, kira alacağının dövizden TL'ye çevrilmesi ile ilgili olarak İzmir... SHM'ni...esas sayılı davasını açtıklarını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, kullanılabilen alanların salgın hastalığın etkilerinin tespiti bakımından keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesi savunulmuştur.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış yine taraflarca bildirilen dosyalar getirtilerek incelenmiş, dava konusu taşınmaza ilişkin davalı şirkete ecrimisil tahakkuk ettirilip ettirilmediği araştırılmış, kira bedelinin dövizden TL'ye çevrilmesine ilişkin dava dosyasının sonucu beklenmiş, taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapılmış, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.
Davalı tarafın husumet itirazının değerlendirilmesinden, davacı tarafın dava ve takip öncesi diğer adi ortaktan dava ve takibin davacı tarafından açılıp yürütülmesi konusunda muvafakatını aldığından muvafakat yazısı dosya içerisinde bulunduğundan davalı tarafın husumet itirazının reddine karar verilmiştir. Yine yargılama sırasında ... Ltd. Şti. vekili tarafından mahkememize sunulan 08.12.2022 tarihli dilekçe ile davacı tarafından davalı aleyhine kullanım bedellerinden kendi payına düşen miktar için tek başına icra takibi açılmasına ve takibe itiraz olduğu takdirde yine tek başına itirazın iptali davası açılmasına, müvekkili şirketin muvafakatinin bulunduğu bildirilmiştir.
Dava konusu Konak İlçesi ... Mah,... parsellere ilişkin 2015-2016 yıllarına ilişkin davalı şirkete ecrimisil tahakkuk ettirilip ettirilmediği araştırılmıştır.
Dava konusu kiraya konu taşınmazın tespiti,... parsellerin kiralanan taşınmaz kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, davacıya ödenmesi gereken kira var ise bedelinin tespiti bakımından, Bağımsız Denetçi Yeminli Mali Müşavir ... Nitelikli Hesaplamalar Konusunda Uzman Av. ..., Harita Mühendisi ... ile birlikte mahallinde keşif yapılmıştır.
Bilirkişiler Bağımsız Denetçi Yeminli Mali Müşavir ... Nitelikli Hesaplamalar Konusunda Uzman Av. ..., Harita Mühendisi ...arafından mahkememize uyaptan 19.07.2023 tarihinde sunulan raporda, davacı şirketin ... adi şirket oluşumunda ortak olarak, yıllık asgari 125.000-ABD Doları kira bedeli üzerinden, kendi payına dair olarak yıllık 62.500-ABD Doları alacaklı olabileceği, bu halde sözleşmede vade yılın bitiminden itibaren 10 gün olarak belirtilmekle, 2016 ve 2017 yılları kira bedellerinin 10.01.2017 ve 10.01.2018 tarihlerinde ödenmesi gerekebileceği, davalı tarafça mülkiyet /irtifak hakkı sahibi TDİ'nin ... ile beraber kendilerinden de kira bedeli talep ettiğine dair dava dosya örnekleri dosyaya ibraz edilmiş olup, davalı tarafın davacılar adına TDİ'ye ödemek zorunda kalabileceği bedeller için takas mahsup hakkının olabileceği, dolayısıyla, davalının bu dosyaların beklenilmesi talebine karşın, takas mahsup için hakkın ancak fiili ödeme sonrası gerçekleşebileceği, takip ve dava konusu dönemler için davalı şirket aleyhine ecrimisil tahakkuk ettirilmiş gözükmediği, buna karşın yukarıda tarafların adi ortaklıkta alacağın tahsili için icra takibi ve davaya muvafakat ile ehliyet ile ilgili iddiaları ve mahkeme kararlarının sunulduğu, takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacı tarafın davalı aleyhine kira alacağına dayanarak İzmir... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası üzerinden iflas yolu ile icra takibi gerçekleştirdiği, 10.11.2023 günü itibariyle depo edilmesi gereken miktarın 153.998,24-ABD doları ve 262.860,01-TL olabileceği, ancak vekalet ücreti ve depo edilebilecek miktarın hesabının karar tarihine yakın kur üzerinden hesaplanması gerektiği, belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna itiraz edilmiş, gerek taraf itirazlarının değerlendirilmesi, gerekse takip dosyasına konu alacağın takip tarihi itibarı ile tespiti, ilaveten gelecek duruşma gününe kadar işleyecek faiz de dikkate alınarak bu ara Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki değişiklikler de göz önünde bulundurularak, takibe konu alacak ve ferileri ile gelecek duruşma tarihine kadar işleyecek faiz ve takip ferileri belirlenerek depo emrine esas tutarın belirlenmesi konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler ..., Av....,... tarafından mahkememize uyaptan 15.02.2024 tarihinde sunulan ek raporda, davacı taraf davalı aleyhine kira alacağına dayanarak İzmir... İcra Müdürlüğü...esas sayılı dosyası üzerinden iflas yolu ile icra takibi gerçekleştirmiş olup, takip tarihi itibariyle davacı alacağının 125.000-USD asıl alacak ve taleple bağlı olmak üzere işlemiş faizin 12.951,22-USD olabileceği, 15.03.2024 günü itibariyle depo edilmesi gereken miktarın asıl alacak, faizi, masraf ve vekalet ücreti dahil 156.233,18-USD ile 333.188,24-TL davacı alacağı olabileceği ve ayrıca 192.593,59-TL tahsil harcı hesaplanabileceği ancak rapor tarihindeki güncel kur üzerinden depo edilebilecek miktarın ise tahsil harcı dahil 5.319.562,61-TL olarak hesaplanabileceği belirtilmiştir.
Ek rapora davalı tarafça itiraz edilmiş, davalı vekilinin itirazlarını karşılar şekilde özellikle faiz hesabı yönünden itirazları da değerlendirilerek, davacının iflas takibine konu alacak ve ferileri ile gelecek duruşma tarihine kadar işleyecek faiz ile takip ferileri belirlenerek, depo emrine esas tutarın belirlenmesine yönelik ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler..., Av. ...,... tarafından mahkememize uyaptan 03.05.2024 tarihinde sunulan ek raporda, 14.06.2024 günü itibariyle depo edilmesi gereken miktarın asıl alacak, faizi, masraf ve vekalet ücreti dahil 158.625,88-USD ve 339.374,84-TL davacı alacağı olabileceği ve ayrıca 202.864,92-TL tahsil harcı hesaplanabileceği ancak rapor tarihindeki güncel kur üzerinden depo edilebilecek miktarın ise tahsil harcı dahil 5.669.012,43-TL olarak hesaplanabileceği, davalının sunduğu belgelerden açık ve tereddütsüz bir şekilde tespiti mümkün olmayıp, davalının ecrimisil ödemelerinin dikkate alınması talebinin mahkemenin takdirinde olduğu, yine davalının 30.04.2024 tarihinde sunduğu 9 Eylül Vergi Dairesine ödeme bilgilerine göre, ödemelerin rapor tarihine kadar faizi bakımından ise davacının dönemi tam tespit edilemeyen feri ve tecil feri dışı ödemeleri 1.916.879,29-TL olup, bunun davacı payına yarısı ise 958.439,65-TL olabilecekken, ödeme tarihlerinden duruşma tarihine kadar faizi 2.843.739,73-TL davacı payına yarısı ise 1.421.869,87-TL olup, mahsup hususunun da mahkememin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerince ek rapora itiraz edilmiş ise de, dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi raporu, dosya kapsamına denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmakla taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yönelik tüm itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin 10.01.2025 tarihli duruşmasında İİK 158/2 maddesi uyarınca davalı ile vekiline ayrı ayrı ihtaratlı davetiye çıkartılarak; 14.06.2024 rapor tarihi itibariyle asıl alacak + faiz + masraf ve vekalet ücreti dahil 158.625,88-USD ve 339.374,84-TL davacı alacağı ve 202.864,92-TL tahsil harcını, (rapor tarihi itibariyle güncel TCMB kur üzerinden USD para birimi yönünden alacakların TL karşılığı ile birlikte) toplam 5.669.012,43-TL'yi yatırması konusunda tebliğden itibaren 7 gün süre tanınması ile 7 günlük süre içinde alacaklıya ifası ya da Mahkememiz veznesine depo edilmesi, aksi halde bir dahaki celsede iflasına karar verileceği hususunun ihtarına karar verildiği, bu ihtarın davalı ile vekiline ayrı ayrı tebliğ edildiği, davalı vekilince 5.669.012,43-TL depo emrine esas tutar dosyaya yatırılmıştır.
Davalı borçlu tarafından İzmir... İcra Dairesi'nin....sas sayılı iflas yoluyla takibe ilişkin dosya borcu mahkememiz veznesine depo edildiğinden, dava konusunun ortadan kalktığı, borcun tamamının ödenmesi nedeniyle iflas talebi konusuz kaldığından iflas talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davacı iflas davasının açıldığı tarih itibariyle dava açmakta haklı olduğundan yargılama giderinin davalıya yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İİK 158. Madde gereği depo tutarı yatırılmış olmakla dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40-TL harçtan, peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile eksik 556,10-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı bu davayı açmakta haklı olup kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre takdir olunan 30.000,00-TL maktu avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 13.077,90-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2025
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı