T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/873 Esas
KARAR NO: 2021/966
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2021
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
Tire .... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasında dava dosyasının İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine karar verilmiş ve dava dosyası tevzi birimince mahkememizin 2021/873 esas sırasına kaydolunmasıyla mahkememize intikal etmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Tire ....ASHM' ne verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerden ...'un eşi, ..., ... ve ...'un babalan olan muris ...' un 05.10.2020 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerine Tire İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 22.2.2021 tarihli, toplam 17.212,65.-TL borç olduğunu gösteren Örnek ödeme emrinin gönderildiğini, takibe dayanak olan bonolarun, 1.6.2020 keşide, 30.6.2020 vade tarihli, 1.500,00.-TL, 5.6.2020 keşide, 5.7.2020 vade tarihli, 8.000,00.-TL, 10.6.2020 keşide, 10.7.2020 vade tarihli, 2.500,00.-TL ve 17.6.2020 keşide, 17.7.2020 vade tarihli, 4.300,00.-TL bedelli bonolar olduklarını, müvekkillerin murisi ...' un hiçbir zaman alacaklı görünen kişi ile hiçbir alışveriş yapmamış olduğunu, ...' un sürekli psikolojik rahatsızlık içinde olan bir insan olduğunu, borçlanıldığı dönemde sürekli hastanelerde yatmakta olduğunu, Tire, Torbalı ve Manisa Ruh ve Sinir hastalıkları Hastanelerinde kayıtlarının bulunduğunu borçlu olmasının imkansız olduğunu, imzaların müteveffaya ait olması halinde geçerliliğinin bulunmadığını beyanla takibin ve ödeme emrinin iptaline, takibin teminatsız olarak durmasına, haksız icra takibi nedeniyle müvekkilleri lehine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı takdirine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Tire ....ASHM' ne verdiği eevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının tamamen asılsız olduğunu, söz konusu senetlerin müteveffa ... tarafından imzalandığını, bu hususun imza incelemesi ile ortaya çıkacağını, ... hakkında herhangi bir kısıtlama kararının bulunmadığını, davaya konu senetlerin malen kaydı içerdiğini, malın teslim alındığının borçlu tarafından ikrar edilmiş olduğunu, davacıların müteveffanın borçlu olduklarını bildikleri halde kötüniyetli bir şekilde sebepsiz zenginleşmek amacıyla ya da Tire İcra Müdürlüğündeki tahsilatları geciktirmek ve mal kaçırmak amacıyla iş bu davayı açtıklarını beyanla davanın reddine, davacıların %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Yargılamanın devamı sırasında Tire ....ASHM ' nin 03/11/2021 tarihli ... esas ... karar sayılı kararı ile Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dava dosyası İzmir Adliyesi Tevzi Bürosunca mahkememizin 2021/873 esas sırasına kaydolunarak mahkememize intikal ettirilmiştir.
Davanın Kambiyo senedinden kaynaklı Menfi Tespit davası olduğu, davanın ticari nitelikte olduğu düşünülerek, Tire ....ASHM' nin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davayı görmekte iken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararına dayanarak dava dosyasını gönderme kararı ile mahkememize devrettiği belirlenmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 08/07/2021 tarihli resmi gazetede yayınlanan 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile yeni kurulan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlendiği, mevcut bulunan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresini ise genişleterek yeniden belirlendiği, bu kapsamda İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza yargı çevresi hariç) olarak belirlediği ve bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu aşamada davayı görmeye gönderme kararı veren mahkemenin mi yoksa mahkememizin mi görevli olduğu konusunda değerlendirme yapılması gerekmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı 04/04/2019 tarihli kararında ortaya konulduğu ve mahkememizce de benimsendiği üzere; usul hukukumuza göre mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartıdır. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunabileceği gibi taraflar ileri sürmese dahi mahkemece yargılamanın her aşamasında görev konusu resen gözetilir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "kanuni hakim güvencesi" başlığını taşıyan 37.maddesinde "hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz" hükmüne yer verilmiştir. Bilimsel çevrelerde ve uygulamada kanuni hakim güvencesi olarak uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir. Dikkat edilecek olursa, anayasadaki bu düzenleme, hukuk ya da ceza davaları yönünden herhangi bir ayrım gözetmemiş ve uyuşmazlığın doğduğu tarihte bu uyuşmazlığı çözecek olan mahkemenin belli olması durumunda yargılama yapacak veya yargılamaya devam edecek mahkemeyi gösteren bir düzenleme yapılmadığı takdirde davanın mutlaka bu mahkeme tarafından çözüme kavuşturulması öngörülmüştür. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir. O halde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme yönünden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde her uyuşmazlık meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.
Gönderme kararının dayandığı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun kararında eldeki derdest davaların yargı yetkisi belirlemesine konu mahkemelere devredileceğine ilişkin bir karar yer almadığı gibi söz konusu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına (kararın 08/07/2021 tarihli resmi gazetede yayınlanmasına rağmen) karar verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtildiği üzere; davanın açıldığı tarihteki yasal düzenlemelere göre görevli ve yetkili mahkemece sonuçlandırılmasının Anayasayla güvence altına alınmış doğal hakim ilkesinin bir sonucu olduğu, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin Hakimler Savcılar Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, bu tarihten evvel genişleyen yargı çevremizde açılan ve görülmekte olan davaların mahkememize devredileceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarihli 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı kararında ortaya konulan ilkeler dikkate alındığında söz konusu davaları görmeye açıldığı tarihte görevli ve yetkili olan mahkemenin görmesi gerektiği, bunun sonucu olarak da iş bu davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Gönderme kararının gerekçesinde bahsedilen Yargıtay 11 Hukuk Dairesi ve 23 Hukuk Dairesinin çeşitli kararlarında konu, yeni mahkeme kurulması nedeniyle dava dosyasının devri olarak nitelendirilmişse de, yukarıda bahsi geçen Hukuk Genel Kurul kararı karşısında söz konusu kararlara iştirak edilmemiş, davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu değerlendirilmiştir. İş bu dava dosyasının devir/gönderme kararıyla mahkememize gönderildiği dikkate alınmakla birlikte 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin gönderme kararını veren mahkemenin yetki alanında yetkili hale geldiği, gönderme kararını veren mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla gönderme kararını verdiği, dolayısıyla 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin yeni açılan davalarla ilgili ve gönderme kararını veren mahkemenin bu tarihe kadar açılmış davalarla ilgili aynı mahkemenin daireleri olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre mahkememizce görevsizlik kararı değil gönderme kararı verilmesinin daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar karşısında mahkememizin yargı çevresinin genişletilerek belirlenmesi konusundaki Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği, bu tarihten evvel açılıp ilgili ilçelerde görülmekte olan davaları görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu ve mahkememizin görevsiz olduğu (Ankara BAM 23. HD nin 17/11/2021 tarih 2021/1939 esas, 2021/1732 karar sayılı kararı ve Samsun BAM 3. HD nin 02/11/2021 tarih, 2021/1511 esas, 2021/1353 karar sayılı kararları da aynı doğrultudadır.)kanaatine varılmakla dava dosyasının gönderme kararını veren Tire ....Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi için dava dosyasının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesine tevdiine karar vermek gerekmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davayı görmeye mahkememizin görevsiz olup Tire ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması sebebiyle dava dosyasının Tire ....Asliye Hukuk Mahkemesi' ne gönderilmesine,
2-Tire ....Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında oluşan görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'ne tevdiine,
3-Yargılama giderinin nihai kararda dikkate alınmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kararın niteliği gereği kesin olarak karar verildi.01/12/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸