T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/886 Esas
KARAR NO : 2025/865
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/05/2019
KARAR TARİHİ: 02/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Polis Memuru olarak Ankara' da görev yapmakta iken geçici görevlendirme ile 01.05.2018 - 07.05.2018 tarihlerinde İstanbul' da görev yaptığını, belirtilen tarihlerdeki iş - ikamet adresi ve dolayısıyla tebligat adresinin İstanbul olduğunu, İzmir ... İcra Müdürlüğünün 2018/2737 E.sayılı takibinden e-devlet ve vatandaş UYAP a girdiğinde haberdar olduğunu, icra dosyasında yapılan tebligatların T.K. 21 e göre yapıldığını, müvekkili tarafından takibe konu senedin 7.000 TL sinin ödendiğini, bakiye borcun 3.000 TL olduğunu, ödenmiş senedin icraya konulmasına ve tahrifat yapılarak aslında 10.000 TL' lık senedin 110.000 TL' lik hale getirilmiş olmasına itiraz ettiklerini, senedin düzenlendiği tarihte müvekkili tarafından 110.000 TL tutarında bir mal alım satımı yapılmadığını, senette yapılan tahrifatın resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğunu beyanla ileride telafisi imkânsız zararlarının doğma ihtimali kuvvetle muhtemel olması sebepleriyle dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı ile İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin durdurulmasına, davanın kabulü ile takibe konu senedin 10.000 TL' lik bir senet iken tahrifat ile 110.000 TL' lik yapıldığının tespitine, 7.000 TL lik ödemenin mahsubu ile müvekkilinin bakiye borcunun 3.000 TL olduğunun tespitine, takibin 100.000 TL lik kısmının iptaline, haksız olan takip sahibi alacaklı-davalının takip miktarının %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata, alacağın %10 u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Dava dilekçesi ve ekleri ile tensip zaptı usulüne uygun davetiye ile davalı şirkete tebliğ olunmuş, davalı tarafça dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiştir.
Yargılama aşamasında İstanbul... ATM nin...esas sayılı dosyasında 14.04.2022 günü saat 13:28 itibariyle davalı şirketin iflasına karar verildiği anlaşıldığından Mahkememizce davanın İİK nun 194.maddesi gereğince davalı şirketin 2.alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durmasına karar verildiği, tasfiye sürecinin yürütüldüğü İstanbul 2. İflas Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalı şirketin 2.alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığının bildirilmesinin istenildiği, İflas Müdürlüğünce iflasta basit tasfiye usulünün benimsendiği bildirildiğinden, bu durumda davayı takip ve temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) geçeceğinden iflas müdürlüğüne duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilerek bu surette taraf teşkili tamamlanmıştır.
DOSYANIN SAFAHATİ:
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; 21.05.2019 tarih... Esas ... Karar sayılı karar ile TTK.'nun 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusu yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği,
Kararın davacı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir ... Hukuk Dairesi'nce verilen 10.10.2019 tarih ve ... E. -...K. sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf kararını temyiz incelemesine konu etmesi üzerine Yargıtay ...HD.' nin 21.09.2021 tarih... E...K.sayılı ilamı ile mahkememiz kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına karar verildiği, bozma sonrası dosya Mahkememizin 2021/886 esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER:
1-30.06.2017 tanzim 30.12.2017 ödeme tarihli 110.000,00-TL bedelli bono sureti
2-İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; takip alacaklısının dosyamız davalısı...Atlantis Hed. Eşya Tel. Kuy. .Tic. A.Ş., takip borçlusunun dosyamız davacısı Semih Serkan Bala olduğu, 30.06.2017 tanzim 30.12.2017 ödeme tarihli 110.000,00-TL bedelli senede dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu takipte 110.000,00-TL asıl alacak 1.763,01-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 111.763,01-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, takibin itiraz olmaksızın kesinleştiği, haciz işlemlerinin uygulandığı anlaşılmıştır.
3-İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas... Karar sayılı dosyası
Mahkememizce bekletici mesele yapılarak kesinleşmesi beklenen ve uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Davacı... Varlık Yönetim A.Ş. Tarafından davalı... Atlantis Kıymetli Madenler Kuyumculuk Telekomünikasyon San. Ve Tic. A.Ş. Aleyhine 13.02.2017 tarihinde açılan iflas yoluyla takibe çevrilen takibe yapılan itiraz ın kaldırılması ve iflas davası olduğu, yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin 14.04.2022 tarih... esas... karar sayılı ilamı ile İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunun 770315 sicil nosunda kayıtlı davalı şirketin 14.04.2022 günü saat 13:28 itibariyle genel(adi) iflas yolu ile iflasına karar verildiği, hükmün taraflarca yasa yoluna başvurulmadığından 23/01/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
4-İzmir CBS nin ... sayılı soruşturma dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyasının incelenmesinde; müştekinin... şüphelilerin... ve... olduğu, dosyamıza konu 30.06.2017 tanzim 30.12.2017 ödeme tarihli senet üzerinde tahrifat yapılarak 10.000,00-TL lik senedin 110.000,00-TL olarak değiştirildiğinden bahisle resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin şikayetçinin müracaatı üzerine başlatılan soruşturma dosyasında,
Savcılık aşamasında Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden aldırılan 06.04.2021 tarihli raporda, "İnceleme konusu belge ile karşılaştırma yazı ve imzaları mukayeseli olarak incelendiğinde;
Mevcut karşılaştırma imza ve el yazılarına göre, inceleme konusu ... Atlantis Kuy. Mad. Kıy. Tic. A. Ş., borçlusu... olan, 30/06/2017 tanzim ve 30/12/2017 ödeme tarihli, yazı ve rakamla #110.000#T.L. meblağı içeren, senet aslı üzerindeki:
Borçlu imzalarının...nın eli ürünü olduğu,
Keşideci el yazılarının ... eli ürünü olmadığı, keşideci el yazılarının 3 (üç) farklı mavi tükenmez kalemle ve iki farklı yazı karakteri ile yazıldığının tespit edildiği.
Rakamla borç miktarı bölümündeki sayılar ile ödeyecek bölümündeki harf ve sayıların aynı el tarafından yazıldığı, diğer el yazılarının farklı bir el tarafından yazıldığı, #110.000,00# sayısındaki “# işareti ile 1 sayısı arasındaki 1 rakamının sonradan ilave edilmiş olduğuna dair net bulgular saptanamadığı, ancak tespitlerin polis kriminal laboratuarında bulunan VSC cihazı ile de değerlendirilebileceği, her iki bir sayıları üzerinde sürsaj yapıldığı,
İnceleme konusu senet aslının görünüm itibarı ile orijinal sahih belge özelliği gösterdiği, üzerinde sonradan tahrifatla sahtecilik yapıldığını gösterir nitelikte net bulgular içermediği görülmekle, senetin iğfal kabiliyetinin olduğu, " tespitlerinin yapıldığı,
İzmir Bölge kriminal polis laboratuvarı müdürlüğünden alınan 29.12.2021 tarihli uzmanlık raporunda; "Meblağının rakamla belirtildiği bölümündeki 110.000.00TL ibarelerinin kendi içerisinde ve kalem ucu kalibresine bağlı olarak uluşan fulaj izi özellikleri yönüyle farllılıklar gözlemlenmiş ve en sol başta bulunan 110.000.00TL altı çizili 11 rakamlarının diğer rakamlardan Fulaj izi yönüyle farklı oldukları ve 11 rakamları üzerinde mükerrer kalem hareketlerinin bulunduğu,
Belirlenen bulgulara atfen; tetkike konu senedin özellikle meblağının rakamla belirtildiği bölümündeki 110.000,00 TL ibareleri üzerinde ilave yoluyla tahrifat yapıldığının beyanını mümkün kılacak nitelik ve yeterlikte belirleyici bulgular olmadıkları" rapor edildiği,
Savcılıkça yapılan soruşturma neticesinde , müştekinin senedi imzaladığını kabul ettiği sadece rakamlara itirazının bulunduğu ancak detaylı bilirkişi raporlarına göre rakamlarda oynamanın olmadığı tespit edildiğinden 28.03.2022 tarihli Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği, kararın itirazı incelemesinin yapıldığı İzmir ...Sulh Ceza Hakimliğinin 27.06.2024 tarih ... D.iş sayılı kararı ile itiraz eden vekili tarafından yapılan itirazın reddine kesin olmak üzere karar verildiği, KYOK kararının 27.06.2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
5-ATK Fizik İhtisas Dairesi Raporu
Mahkememizce, dava ve takip dayanağı olan 30/06/2017 keşide tarihli 30/12/2017 ödeme tarihli 110.000-TL miktarlı keşidecisi... Tic A.Ş olan bono üzerinde yer alan bedele ilişkin yazı ve rakamlar değerlendirilerek, senette yer alan bedelin 10.000-TL(on bin TL) iken 110.000-TL(yüzonbin TL) olarak değiştirilerek tahrifat yapılıp yapılmadığı, senette rakamla bedel kısmında yer alan "1" rakamı ve yazı ile bedel kısmında yer alan "yüz" ibaresinin sonradan eklenip eklenmediği konusunda İzmir ATK Fizik İhtisas Dairesinden aldırılan 07.03.2025 tarihli raporda özetle; İnceleme konusu senette rakamla miktar belirtir bölümde on binler basamağındaki "1" rakamının üzerinden optik ve spektroskopik olarak ayırt edilemeyen bir kalem ile gidilmiş olduğu, söz konusu bölümde yüz binler basamağındaki "1" rakamı kendinden sonra gelen rakamlardan optik ve spektroskopik olarak ayırt edilemeyen bir kalem ile yazılmış olduğu söz konusu rakamın bulunduğu konuma sonradan eklendiğini gösterir yeterlilikte ve nitelikte bulgu saptanamadığı, inceleme konusu senette yazıyla miktar belirtir bölümde tahrifat yapıldığını gösterir bulgu saptanamadığı, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 72. maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespiti davası olup davacı takip dayanağı bono dolayısıyla rakamlarda tahrifat yapıldığından 100.000,00-TL'lik kısmından borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmektedir.
Davalı tarafça davacı aleyhine İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyası ile 30.06.2017 tanzim 30.12.2017 ödeme tarihli 110.000,00-TL bedelli senede dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağı bononun yapılan şekli incelemesinde; lehdarının...Atlantis Hed. Eşya Tel. Kuy. .Tic. A.Ş., keşidecinin...olduğu, keşideci kısmında davacı... imzasının atılı olduğu, düzenleme tarihinin 30.06.2017 ödeme tarihinin 30.12.2017 olduğu, senedin 110.000,00-TL bedelli olduğu anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6) İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira, davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir (Hukuk Genel Kurulu’nun 17.12.2003 gün ve E:., K:..; 12.10.2011 gün ve E:.., K:2011/607; 04.12.2013 gün ve E:.., K:..; 14.05.2014 gün ve E:..., K:..sayılı ilamları)
Kambiyo senetleri kayıtsız ve şartsız para borcu ikrarı içermekte ve sebepten bağımsız (mücerret) senet niteliğinde olup, yerleşik Yargıtay uygulaması doğrultusunda senedin teminat senedi olduğu yahut açığa imza sonrasında senedin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu itirazlarının davacı tarafça yazılı belge ile ispatlanması gerekmektedir.
Davacı tarafça, taraflar arasında bononun düzenlendiği ve bono altında atılı bulunan imzaların kendisine ait olduğu hususlarında itiraz bulunmamakla birlikte, dava konusu bononun bedelini gösterir rakamlar üzerinde tahrifat yapılarak 10.000,000-TL bedelli olan bononun 110.000,00-TL bedelli bonoya dönüştürüldüğü iddia edilmektedir. Davacı tarafça bu vakıanın ispatı için soruşturma dosyası kapsamı bildirilmiş olup, davacı tarafın şikayeti üzerine başlatılan soruşturma neticesinde dosya kapsamında savcılıkça Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden aldırılan raporda, davacıdan alınan imza ve el yazıları ile mukayese konusu senet aslı üzerindeki borçlu imzalarının davacının eli ürünü olduğu, rakamla borç miktarı bölümündeki sayılar ile ödeyecek bölümündeki harf ve sayıların aynı el tarafından yazıldığı, #110.000,00# sayısındaki “# işareti ile 1 sayısı arasındaki 1 rakamının sonradan ilave edilmiş olduğuna dair net bulgular saptanamadığı, her iki bir sayıları üzerinde sürsaj yapıldığı, senet üzerinde sonradan tahrifatla sahtecilik yapıldığını gösterir nitelikte net bulgular içermediği, senetin iğfal kabiliyetinin olduğu yönünde tespitlerin yapıldığı, yine savcılık tarafından İzmir Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden alınan 29.12.2021 tarihli uzmanlık raporunda, senedin özellikle meblağının rakamla belirtildiği bölümündeki 110.000,00 TL ibareleri üzerinde ilave yoluyla tahrifat yapıldığının beyanını mümkün kılacak nitelik ve yeterlikte belirleyici bulgular olmadıkları yönünde tespitlerin yapıldığı, savcılık tarafından yapılan soruşturma neticesinde aldırılan raporlar doğrultusunda KYOK kararının verildiği, kararın itirazi incelemesi sonrası 27.06.2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, dava ve takip dayanağı olan 30/06/2017 keşide tarihli 30/12/2017 ödeme tarihli 110.000-TL miktarlı keşidecisi ..., lehtarı ...Atlantis... Tic A.Ş olan bono üzerinde yer alan bedele ilişkin yazı ve rakamlar değerlendirilerek, senette yer alan bedelin 10.000-TL(on bin TL) iken 110.000-TL(yüzonbin TL) olarak değiştirilerek tahrifat yapılıp yapılmadığı, senette rakamla bedel kısmında yer alan "1" rakamı ve yazı ile bedel kısmında yer alan "yüz" ibaresinin sonradan eklenip eklenmediği konusunda İzmir... Fizik İhtisas Dairesinden 07.03.2025 tarihli rapor aldırılmış, buna göre, dava konusu bonoda rakamla miktar belirtir bölümde on binler basamağındaki "1" rakamının üzerinden optik ve spektroskopik olarak ayırt edilemeyen bir kalem ile gidilmiş olduğu, söz konusu bölümde yüz binler basamağındaki "1" rakamı kendinden sonra gelen rakamlardan optik ve spektroskopik olarak ayırt edilemeyen bir kalem ile yazılmış olduğu, söz konusu rakamın bulunduğu konuma sonradan eklendiğini gösterir yeterlilikte ve nitelikte bulgu saptanamadığı, bonoda yazıyla miktar belirtir bölümde tahrifat yapıldığını gösterir bulguya saptanamadığı tespit edilmiştir.
Açıklanan tüm bu hususlar kapsamında bahsi geçen davacı yan iddialarının senetle yahut başkaca kesin delille ispat edilemediği, davacı yan dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış ise de davacı tarafça dava takip edilmediğinden yemin delilinin hatırlatılamadığı, mevcut dosya durumu itibariyle dava konusu bono üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği, bonoda tahrifat yapıldığını gösterir yeterlilikte ve nitelikte bulgu saptanamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcın başlangıçta alınan 1.707,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.092,35-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı iflas idaresi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince maktu 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair; davalı iflas idaresi vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 02/10/2025
Katip...
¸
Hakim ...
¸