T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/909 Esas
KARAR NO : 2025/486
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/12/2021
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin mülkiyeti kendisine ait ...Oteli'ni yıllardır ailesi ile birlikte işlettiğini, davacının müvekkilinin ...Oteli, 11.02.2020 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile ... Grup Turizm Otelcilik Ltd.Şti.ne kiraladığını, yıllık kira bedelinin 600.000,00 TL olduğunu ve kira sözleşmesi 5. maddesi uyarınca 200.000 TL peşin, 400.000 TL 2020 yılı şubat mart nisan mayıs ayları son günleri ödeme tarihli her biri 100.000 TL'lik lik dört adet çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığını, keşideci kiracı... Ltd.Şti. tarafından, muhatabı... seri numaraları ... 28.02.2020, 31.03.2020, 30.04.2020 ve 31.05.2020 keşide tarihli her biri 100.000 TL'lik dört adet çekin kira bedeli ödenmek üzere davacı müvekkiline teslim edildiğini, keşideci kiracı... Ltd.Şti. Yetkilisi ...n kira bedelini covid-19 salgını ve pandemi ilanı nedeniyle otelin kapalı olduğu gerekçesi ile kira bedelini ödemek için keşide ettiği bu çekleri vadesinde ödemediğini, bunun üzerine kira bedeli olarak verilen çeklerin parça parça davacı müvekkiline ödenmesi konusunda anlaşıldığını, davacı müvekkilinin bu dört çeki muhataba ibraz edip arkasına karşılıksız şerhi yazdırmadan ve ciro etmeden keşideci şirket yetkilisi olduğunu söyleyen ...a iade ve teslim ettiğini, kira bedeli ödemesi amacıyla keşide edilen bu dört çekin muhataba ibraz edilmeden, müvekkili tarafından keşideciye iade ve teslim edilen kira bedellinin karşılığının bir kısmının müvekkiline nakit olarak ödendiğini, takip konusu yapılan orjinal çekin... seri numaralı 30.04.2020 tarihli, muhatab...lik iade olunan çek olduğunu, keşideci kirac... Ltd.Şti. yetkililerinin 2020 yılı Haziran ayında hizmete açtıkları...Otelini eylül ayı ortasında habersizce terk ettiklerini, keşideci ... Ltd. Şti.'nin kira borcunu tüketilen elektrik ve su bedellerini, personel SGK ve vergi borçlarını da ödemediğini, takibe konu çekin 10 günlük ibraz süresinde muhataba ibraz edilmeyen ve çek özelliğini yitiren çek üzerindeki keşide tarihi ile iki kez oynandığını, önce 30.04.2020 tarihi yazıldığını, sonra da 25.11.2020 olarak bankaya ibraz edildiğini, bu çekin bedelsiz olup davacı müvekkilinin imzasının taklit edilerek sahte imza ile davacı müvekkilinin hukuki ilişkisi olmayan tanımadığı ... Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne cirolandığını, takibe konu çekin müvekkil/lehdar tarafından işlem yapılmadan keşideciye iadesi esnasında zaten ibraz süresinin geçtiğini ve çek kambiyo senedi niteliğini yitirdiğini, keşideci yetkilileri ve borçlu şirket yetkilisi hakkında Ayvalık CBS... Sor. sayılı şikayette bulunulduğunu, davalı tarafından sahtecilik yapılarak müvekkili aleyhine İzmir ... İcra müdürlüğünün... Esas sayı ile takibe konulan ...umaralı orjinali 31.03.2020 olan tahrifle 30.11.2020 keşide tarihli 100.000,00TL.lik sahteciliğe konu çeke dayalı takibe karşı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi...esas dosyasında Menfi Tespit davası açıldığını belirterek, İzmir... İcra Dairesi... E sayılı icra takibi dayanağı muhatabı... olan (Tahrifat sonrası) 25.11.2020 keşide tarihli 100.000,00TL.lik çekten dolayı davacı müvekkilinin borçlu olmadığından borca ve imzaya, çek üzerinde birden çok tahrifat sonucu yapılan sahteciliğe itirazları nedeniyle öncelikle takibin durdurulmasına müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ödeme emri ve takibin iptaline, davalı alacaklının alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı alacaklıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Bursa... İcra Dairesi... E sayılı dosyası,
İzmir ...İcra Dairesi ...syası,
İzmir ... İcra Dairesi...Esas sayılı dosyası,
31.03.2020 tarih...0.04.2020 tarih...seri nolu, 31.05.2020 tarih ...seri nolu çekler,
Ayvalık Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... Soruşturma Sayılı dosyası,
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nı... Soruşturma Sayılı dosyası,
İstanbul...Tüketici Mahkemesi'nin ...dosyası,
İzmir.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyası,
Bursa....İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyaları,
Ayvalık ...Noterliğinin 15/09/2022 tarihli yazısı ekinde, 25/05/2000 tarihli... yevmiye nolu ...'e ait imza sirküleri aslı,
Balıkesir ... İdare Mahkemesinin... tarihli yazısı ekinde gönderilen; 07/09/2015 tarihli dava dilekçesi aslı, 3 adet tebliğ mazbatası aslı,
... A.Ş. Ayvalık Şubesinin 31/03/2022 tarihli yazı ekinde gönderilen ...'e ait 31/12/2020 tarihli1 adet genel kredi sözleşmesi ve bilgi formu aslı,
Ayvalık Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müd. tarafından 11/03/2022 tarih .... sayılı yazısı ekinde davacı ... 'e ait... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat dosyası aslı,
Ayvalık Kaymakamlığı İlçe Yazı İşleri Müdürlüğünün 22/03/2022 tarihli ve...ayılı yazısı ekinde gönderilen ...'e ait ıslak imzasının bulunduğu 08/09/2015 tarihli belge aslı,
Balıkesir /Ayvalık CBS 'nin ... Soruşturma sayılı dosyasına ait davacı ...'e ait şikayet dilekçesi aslı ve müşteki ifade tutanağı aslı,
ATK Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 12.07.2023 tarihli ATK raporu,
Grafoloji alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 18.03.2025 havale tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 100.000,00 TL bedelli, (tahrifat sonrası) 25.11.2020 keşide tarihli çekten dolayı başlatılan icra takibi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
Dava konusu İzmir... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından, davacı/borçlu ... ile dava dışı... Grup Turizm Otelcilik Ltd. Şti. ve ...Turizm Tic. Ltd. Şti. aleyhine 100.000,00 TL asıl alacak ve 10.279,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 110.279,00 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının 100.000,00 TL bedelli, muhatabı...Manuvkuyu Şubesi olan, ... seri numaralı çek olduğu, keşidecinin... Grup Tur. Otelcilik Ltd. Şti., lehtarın ... olduğu, çekin keşide tarihinin 30.04.2020 yazılı olduğu, üzerinin çizilerek 25.11.2020 olarak yazıldığı ve paraf imzasının bulunduğu, lehtar ... tarafından ciro edildiği, ciranta ... Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edildiği ve son ciranta hamil ... tarafından ciro edilerek bankaya ibraz edildiği ve 09.12.2020 tarihli karşılıksızdır kaşesinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça icra takibine konu çekin kambiyo vasfının bulunmadığı, keşide tarihi değiştirilerek çekte tahrifat yapıldığı iddia edilerek bu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava konusu çekteki ciranta imzasının davacı lehtar cirantaya ait olup olmadığının belirlenmesi bakımından imza incelemesine esas imza örnekleri ve davacının ıslak imzası bulunan belge asılları ve dava konusu çekin incelenerek rapor düzenlenmesi için ATK Fizik İhtisas Dairesi'ne dosya gönderilmiş, yapılan inceleme sonucunda 05.07.2023 tarihli raporla dava konusu çekteki ciranta imzasının davacı ...'ün eli ürünü olduğu tespit edilmiştir.
Davacının dava konusu çek üzerinde keşide tarihlerinde yapılan değişiklik ile tahrifat yapıldığı, çekin ibraz süresinde bankaya ibraz edilmediği iddiası yönünden çek aslı üzerinde Grafoloji alanında uzman bilirkişi tarafından inceleme yapılması istenilmiş, Grafoloji alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 18.03.2025 tarihli raporda; dava konusu... seri numaralı çekin keşide tarihi ve hanesinin alt sırasına ilk kez birinci kalemle "30 04 2020" tarih rakamlarının yazıldığı, daha sonra farklı bir kalemle ve farklı bir zemin üzerinde keşide tarihi hanesinin alt sırasında yazılı bulunan "30 04 2020" tarih rakamların üzerine birbirine paralel iki adet yatay çizgi çizilerek "30 04 2020" tarih rakamlarının iptal edildiği, keşide tarihi hanesinin üst sırasına tahrifen "25.11.2000" tarih rakamlarının yazıldığı, keşide tarihi hanesinin üst kısmında yazılı bulunan "25.11.2000" tarih rakamlarından yılları gösteren "2000" rakamlarının onlar hanesindeki "0" rakamının yanlış yazıldığının fark edilmesi üzerine bu rakamın sürşarj yöntemi ile "2" rakamına dönüştürüldüğü ve keşide tarihinde yapılan bu değişiklikleri onaylar nitelikteki keşideci şirket adına 1 adet imzanın atıldığı, başka bir deyişle keşide tarihi hanesine önce "30 04 2020" tarih rakamlarının yazıldığı, tahriften sonra "25.11.2000" ve daha sonra ise "25.11.2020"tarih rakamlarına dönüştürüldüğü, ön yüzü sağ üst kısmı keşide tarihi hanesinde yapılan değişiklikleri onaylar nitelikte atılmış bir adet imzanın; ön yüzü sağ alt kısmına keşideci şirket adına atılmış bir adet imzayı atan şahsın elinden çıkmayıp bu keşideci imzasından faydalanılarak takliden atılmış bir imza olduğu görüş ve kanaati ifade edilmiştir.
Grafoloji alanında uzman bilirkişi tarafından çekteki keşide tarihindeki tahrifat olduğu iddiası yönünden yapılan inceleme ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle bu rapordaki tespit ve değerlendirmeler dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.
Toplanan delillere göre tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde icra takibine konu çekin ciranta hamil tarafından kambiyo senedine özgü haciz yoluyla başlatılan icra takibine istinaden örnek 10 ödeme emri ile takibe konulduğu, çekteki keşide tarihinde tahrifat yapıldığı iddiası yönünden alanında uzman Grafoloji alanında uzman bilirkişi tarafından yapılan incelemede; çekteki ilk keşide tarihinin 30.04.2020 olduğu ve bu tarihin üzeri çizilerek son olarak keşide tarihinin 25.11.2020 olarak düzeltilerek paraflanmış olduğu, 6102 Sayılı TTK'nın 796. Ve 808. Maddeleri gereğince çeklerin yasal süre içerisinde ödenmek üzere muhatap bankaya ibraz edilmelerinin zorunlu olduğu ve 6102 Sayılı TTK'nın 796. Maddesi uyarınca bir çek düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse 1 ay içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerektiği, 6100 Sayılı HMK'nın 207. Maddesi uyarınca senetteki çıkıntı kazıntı veya silinti ayrıca onanmamışsa inkar halinde göz önünde tutulmayacağı, bu tür çıkıntı kazıntı veya silinti mahkemece senedin geçerliliğine veya anlamına etkili olacak nitelikte görülürse senedin kısmen veya tamamen hükümsüz sayılabileceği, buna göre mevcut olan çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca tasdik edilmemişse inkar halinde yok hükmünde olacağı, bir başka anlatımla senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için düzenleyen tarafından imza ve paraf edilmek suretiyle onaylanması gerektiği, onaylanmamış çıkıntı kazıntı veya silintinin tespit edilmesi halinde senedin düzeltme öncesi duruma göre değerlendirme yapılacağı, bu kapsamda dava konusu çekin keşide tarihinin çekin ilk düzenlenmesinde 30.04.2020 olarak yazılmış olduğu, keşide tarihi her ne kadar 25.11.2020 olarak düzeltilmiş ise de, düzeltilen keşide tarihindeki imzanın keşideciye ait olmadığı, bu nedenle çekteki keşide tarihinin 30.04.2020 olarak kabulünün gerektiği, çekin muhataba 09.12.2020 tarihinde ibraz edilmiş olduğu dikkate alındığında çekin süresinde ibraz edilmediğinden dava konusu çeke dayalı olarak kambiyo hukukundan kaynaklanan hakların yitirilmiş olduğu, çekteki ciro silsilesi incelendiğinde lehtardan sonra çekin davalıya başka bir ciranta ...Turizm Tic. Ltd. Şti. Tarafından ciro edilmiş olduğu, bu nedenle davalı ciranta hamilin davacı lehtar cirantaya karşı çekten kaynaklı müracaat hakkının bulunmadığı, bu nedenlerle davacının dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, davacı ile davalı arasında dava konusu çekte başka cirantalar bulunduğundan davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu çek ve bu icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı yönünden takibin iptaline,
Koşulları bulunmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Alınması gereken 7.533,15 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 1.883,29 TL nispi harç indirildikten sonra bakiye 5.649,86 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı ile 1.883,29 TL nispi harç toplamı 1.942,59 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 3.978,00 TL ATK Fatura ücreti ve 209,75 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 7.687,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/05/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.