T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/933 Esas
KARAR NO: 2024/545
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2020
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının Bergama İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibiyle 08.11.2019 ödeme tarihli, 300.000 TL bedelli senedi işleme koyduğunu, yapılan bu işleme itiraz edildiğini ve Bergama İcra Hukuk Mahkemesinin itirazı kabul ettiğini, davalı yan bunun üzerine söz konusu senedi İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine koyduğunu, yapılan icra takibi sürecinde mahalle muhtarına tebliğ edilerek kesinleştirildiğini, bunun üzerine müvekkili davacının adına kayıtlı ... plaka sayılı otomobili haczedilerek kapatıldığını, davalı yanın tüm uyarılara rağmen icra takibinde ısrar edip haciz işlemi yapması karşısında yaptığı son işlemden dolayı İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet edilerek hakkında soruşturma açıldığını, davacı ve davalının 24.05.2019 yılında anlaşmalı olarak boşandıklarını, bu anlaşmada davaya konu edilen senetten bahsedilmediğini, boşanma davasının 02.09.2019 günü kesinleştiğini, davalı tarafından sonradan doldurulup düzenlenen davaya konu senetin 08.11.2019 ödeme günlü olduğunu, boşanma protokolünde alacaklar ile borçların açık bir şekilde belirtildiğini, bir senet verilmesi halinde ek protokol yapılacağını, davalının açığa atılan imzayı suistimal ederek, olmayan bir borçtan dolayı boşandığı eşini icraya vermek ve aracını haczetmekle madden ve manen zarara uğrattığını, yapılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, senet üzerindeki yazı ve rakam örneklerinin davacının eli ürünü olmadığını ileri sürerek, 08.11.2019 ödeme tarihli 300.000 TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile İzmir .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takibin teminatsız olarak durdurulmasına, haksız ve yersiz takip nedeniyle kötü niyet tazminatına karar verilmesin, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin icra dosyasında vekaleti olmadığından tebligatı bu nedenle asile çıkardıklarını, ayrıca müvekkili ve davacı yan boşanmış olduklarından müvekkilinin davacının yeni ikametgahını bilmemesinin normal olduğunu, usulsüz yapılan herhangi bir işlem olmadığını, dosyaya yetkisizlik kararı verilerek yetkili daireye giden dosyadan usulüne uygun tebligat yapılarak takibin kesinleştirildiğini, bu aşamadan sonra araca yakalama konulmasının da dosyanın seyrine uygun doğal bir işlem olduğunu, davacının tacir olduğunu, ticaretin içinde olduğunu, bu pozisyondaki bir insanın boş kağıt imzalayıp verdiğini iddia etmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, takibe konu senedin yasal unsurları içeren kambiyo senedi olduğunu, senedin tanzim tarihinde de ödeme tarihinde de davacı ve davalı arasında herhangi bir hısımlık olmadığını, evliliğin sona ermiş olduğunu, anlaşmalı boşanma protokolü ile işbu senedin hiçbir ilgisinin olmadığını beyanla davanın reddi ile alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DOSYANIN SAFAHATİ:
Eldeki davanın ilk olarak davacı tarafça İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 16/11/2021 tarih ... E. ... K. sayılı görevsizlik kararı üzerine, dosyanın Mahkememize tevzii olunduğu anlaşılmakla, dosya Mahkememizin ... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili 01.12.2023 tarihli dilekçesi ile; mahkeme dosyasına konu senetteki imza ile ilgili davacı hakkında İzmir ....Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasından "açığa atılı imzanın kötüye kullanılması" suçunu işlemesinden bahisle ceza verildiğini, böylece, İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ve eldeki davaya konu evrakın kambiyo vasfına ve geçerliliğine sahip olmadığı hususununu sübuta erdiğini ve davadaki haklılıklarının ispatlandığını, İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibinin durdurulmasının elzem olduğunu, icra dosyasından yapılan haksız hacizler sonucunda müvekkilinin... plakalı aracının hazcedildiğini ve satışı için 19/12/2023 tarihine gün verildiğini, satışın yapılması halinde müvekkili geri dönülemez hak kayıplarının meydana geleceğini ve davalı tarafından haksız ve hukuksuz olarak müvekkili hakkında başlatılan ilişkin takibinin teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise takdir edilecek uygun bir teminat bedeli karşılığında durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği,
Mahkememiz 04/12/2023 tarihli ara kararı ile; Davaya konu somut olayda, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası söz konusu olduğundan İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, ancak paraların paylaştırılması safhasının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, borçluunn, malların haczedilmesini ve satılmasını önlemek istiyorsa, takip giderleri ve faizleriyle birlikte alacağı karşılayacak parayı (dosya kapak hesabını) icra dairesine ödemesi gerektiği, ancak bu halde, borçlunun mallarının haczedilemeyeceği ve haczedilmiş ise haczin kalkacağı, borçlunun mallarının satılamayacağı, dosya kapsamı itibariyle; yasal şartların bulunduğu gözetilerek davacının tedbir talebi bakımından icra takibinin tamamen durdurulması ile ilgili ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; İİK nun 72/3. maddesi gereğince alacaklıya yapılacak ödeme hariç başlamış olan icra takibini tamamen durdurmak mümkün olmadığından icra takibinin tedbiren tamamen durdurulması yönündeki talep kısmının reddine, ancak çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince İİK nun 72/3. maddesi gereğince davacı dava konusu edilen miktarın takdiren % 15’i (yüzde onbeş) oranındaki nakdi teminat tutarını mahkememiz veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiğinde İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibi nedeniyle icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş veya girecek her türlü paranın tedbiren davalıya ödenmemesine/verilmemesine, karar verilmiş, davacı tarafça tedbire konu teminat Mahkememiz veznesine depo edilmiş, kararın infazı için İzmir ....İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmıştır.
Davacı vekili 21.05.2024 tarihli dilekçesi ile; mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı ile mahkememize teminat mektubu, icra dosyasına ise dosyanın kapak hesabının nakden ödendiğini, icra müdürlüğünden nakden ödenen miktarın teminat mektubu ile değiştirilmesinin talep edildiğini, taleplerinin mahkememiz ara kararının içeriği itibarı ile reddedildiğini ileri sürerek, mahkememizin 04.12.2023 tarihli ara kararının ''İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibi nedeniyle icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş veya girecek her türlü paranın ve dosya borcunu teminen ibraz edilecek teminat mektubunun tedbiren davalıya ödenmemesine/verilmemesine, paraya çevrilmemesine'' şeklinde tavzih edilmesine karar verilmesini talep ettiği,
Mahkememiz 23/05/2024 tarihli ara kararı ile; Mahkememizce verilen 04.12.2023 tarihli ara kararın İİK madde 72/3 hükmüne uygun olarak verilmiş olduğundan ve tavzihi gerekli bir husus bulunmadığından davacı vekilinin 21.05.2024 tarihli dilekçesinde belirttiği hususun değerlendirmesinin mahkememiz yetkisinde olmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin ara kararın tavzihi talebinin reddine karar verilmiştir.
DELİLLER:
1-05/09/2019 tanzim 08/11/2019 ödeme tarihli 300.000,00-TL bedelli bono sureti
2-Bergama İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; takip alacaklısının dosyamız davalısı ..., takip borçlusunun dosyamız davacısı ... olduğu, 05/09/2019 tanzim 08/11/2019 ödeme tarihli 300.000,00-TL bedelli senede ilişkin Bergama ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararına dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu takipte 300.000,00-TL asıl alacak 3.045,21-TL işlemiş faiz, 606,00-TL iht.haciz vekalet ücreti, 125,40-TL ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam 303.776,61-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine borçlu ... tarafından Bergama İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine, yetkiye ve imzaya itiraz davasının açıldığı, Mahkemece açılan davada yetki itirazının kabulü ile ödeme emrinin iptali ile icra dosyasının İzmir İcra Müdürlüğüne gönderilmesine, yetki itirazı kabul edildiğinden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
3-İzmir ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; Bergama İcra Hukuk Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasında takip borçlusunun icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazın kabulü üzerine yetkisizlik kararı ile gönderilen Bergama İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası İzmir .... İcra Müdürlüğünde dosyanın ... Esas numarasına kaydedildiği; takip alacaklısının dosyamız davalısı ..., takip borçlusunun dosyamız davacısı ... olduğu, 05/09/2019 tanzim 08/11/2019 ödeme tarihli 300.000,00-TL bedelli senede ilişkin Bergama ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararına dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu takipte 300.000,00-TL asıl alacak 3.045,21-TL işlemiş faiz, 606,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 125,40-TL ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam 303.776,61-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine takibin kesinleştiği, haciz işlemlerinin yapıldığı, borçluya ait ... plaka sayılı araca ilişkin kıymet takdiri raporunun aldırıldığı anlaşılmıştır.
4-İzmir ....Asliye Ceza Mahkemesinin... E.... K.sayılı dosyası
Mahkememizce bekletici mesele yapılmasına karar verilen İzmir ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde; Bergama ... Asliye Ceza Mahkemesinin yapılan yargılaması sonucunda; 29/04/2022 tarih ve ... esas ... karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek İzmir ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... esasına gönderilen dosyanın incelenmesinde; katılanın ..., sanığın ..., suçun açığa imzanın kötüye kullanılması suçu olduğu, iddia, savunma, tanık beyanları ve dosya kapsamı uyarınca Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 16/11/2023 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile sanığın üzerine atılı açığa atılı imzanın kötüye kullanılması suçunu işlediği sabit görüldüğünden sanığın 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının da ertelenerek 1 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verildiği,
Mahkeme kararının sanık vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir BAM .... Ceza Dairesinin 22/02/2024 tarih... esas... karar sayılı ilamı ile " (...)Her ne kadar sanık ... hakkında açığa imzanın kötüye kullanılması suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın eyleminin bütün olarak 5237 sayılı TCK'nın 209/1 maddesinde tanımlı açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturduğu ve bu suçun takibinin şikayete tabi olup 5237 sayılı TCK'nın 73/1 maddesinde belirtilen 6 aylık şikayet süresinin dolduğu anlaşılmakla sanık hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 73/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8 madde ve fıkraları uyarınca Düşmesine, yargılama giderinin kamu üzerine bırakılmasına(...)" şeklinde kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, İİK'nun 72. maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespiti davası olup davacı takip dayanağı bono dolayısıyla borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmektedir.
Davalı tarafça davacı aleyhine Bergama İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası ile Bergama ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararında dayanak gösterilen kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, Bergama İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında takip borçlusunun icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazın kabulü üzerine yetkisizlik kararı verilerek icra dosyasının İzmir ....İcra Müdürlüğünde dosyanın ... Esas numarasına kaydedildiği; takip dayanağı bononun yapılan şekli incelemesinde; lehdarının ..., keşidecinin ... olduğu, keşideci kısmında davacı ...'un imzasının atılı olduğu, düzenleme tarihinin 05/09/2019 ödeme tarihinin 08/11/2019 olduğu, senedin 300.000,00-TL bedelli olduğu anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6) İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira, davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir (Hukuk Genel Kurulu’nun 17.12.2003 gün ve E:..., K:...; 12.10.2011 gün ve E:..., K:...; 04.12.2013 gün ve E:..., K:...; 14.05.2014 gün ve E:..., K:... sayılı ilamları)
Kambiyo senetleri kayıtsız ve şartsız para borcu ikrarı içermekte ve sebepten bağımsız (mücerret) senet niteliğinde olup, yerleşik Yargıtay uygulaması doğrultusunda senedin teminat senedi olduğu yahut açığa imza sonrasında senedin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu itirazlarının davacı tarafça yazılı belge ile ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafça, dava konusu bononun yazılı olduğu a4 kağıdının davalıya bankada yapılacak işlem için verildiği, kağıdın üzerinin sonradan doldurularak bonoya dönüştürüldüğü iddia edilmektedir. Davacı tarafça bu vakıanın ispatı için tanık delili ve soruşturma / kovuşturma dosyası kapsamı bildirilmiş olup, ileri sürülen iddianın niteliği itibariyle yukarıda da açıklandığı üzere yazılı belge ile ispat gerektiğinden tanıkların beyanları alınmamıştır. Davacı tarafın şikayeti üzerine başlatılan soruşturma neticesinde açılan ceza dosyası kapsamında mahkemece "yazı şekline bakılınca da herhangi bir uzmanlık gerekmeksizin farklı olduğu çıplak gözle dahi anlaşılmaktadır.", "Katılanın ilgili isim ve imzası yazısı kağıdı boş olarak sanığa verdiğine ilişkin tanıklar... ve ...'un birbir ile tutarlı beyanları mevcuttur. Yine yargılama aşamasında dinlenen tanık ...'de aynı minvalde beyanda bulunmuştur.", " bononun düzenlendiği tarihte sanık ile müştekinin evli olduğu sanığın iddia ettiği gibi borç para alma hususuna ilişkin aralarındaki alacak verecek meselesi nedeni ile evli çiftlerin aralarında senet düzenlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde takdiri değerlendirmeler ile mahkumiyet kararı verildiği, verilen kararın BAM dairesince kaldırılarak düşme kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan tüm bu hususlar kapsamında bahsi geçen davacı yan iddialarının senetle yahut başkaca kesin delille ispat edilemediği, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı, dava konusu bono üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Davacı tarafça talep edilen ihtiyati tedbirin İİK md. 72/3 gereğince kabulü yönünde karar verilmekle infazı için icra müdürlüğüne bildirildiği anlaşıldığından İİK md. 72/4 kapsamında hükmolunan (icra dosya takip çıkış tutarı) tutarın %20'si olarak hesaplanan 60.755,32-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının İİK md. 72/4 kapsamında kaldırılmasına, yatırılan teminatın davacıya iadesinin dosyanın kesinleşmesinden ve 6100 sayılı HMK md. 392'de belirlenen şartın gerçekleşmesinden sonra değerlendirilmesine,
4-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL red harcının başlangıçta alınan 5.123,25-TL peşin harç ile 64,49-TL olarak yatırılan peşin harç olmak üzere toplam 5.187,74-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.760,14-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
5-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 47.566,49-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 27/06/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı