T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/984 Esas
KARAR NO: 2023/39
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; ... tarihinde ...'a ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkilİ ...'ye ait ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, sigortalı araç sürücüsünün, ... sokakta park halinde iken, karşı araç sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybederek park halinde olan müvekkilinin aracının sol yan kısmına çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği, bu durumun taraflarca tutulan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ile de sabit olduğu, 2918 s. Karayolları Trafik Kanunu'nun Madde 67 “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.) sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır....” ve Madde 84/j “Araç sürücüleri trafik kazalarında;... Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, ...hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” hükümlerine göre park yerinden çıkış yaparken tehlike doğuran ve kazaya sebebiyet veren... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğu izahtan vareste olduğu, davalının ... tarihleri arasında geçerli olan ... poliçe no'lu ZMMS poliçesi nedeniyle “sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusuru ile neden olduğu” maddi hasardan sorumlu olduğu hususunun izahtan vareste olduğu, husumetin, ... Sigorta A.Ş.'ye kazaya sebep olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi sıfatıyla yöneltildiği, ... plakalı aracın sigortasını üstlenmesi ve sigorta riskinin gerçekleşmesi nedeni ile maddi zarardan sigorta teminatları dâhilinde sorumludur. Davalı açısından “zarar ve sigorta” arasında illiyet bağının mevcut olduğu. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesinde hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususlarının düzenlendiği, yine Türk Ticaret Kanununun 1483 ve devamı maddelerinde zorunlu sorumluluk sigortalarının düzenlendiği, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemelerinin iş bu davada görevli olduğu, kaza İzmir ilinde vuku bulduğundan, işbu davada İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu, dava açılmadan arabuluculuk yoluna başvurulduğu ve dava şartı yerine getirildiği, arabuluculuk aşamasında son tutanağın düzenlendiği tarih itibari ile yürürlükte olan AAÜT'ne göre tayin olunan maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu hakkında hükmedilecek vekalet ücretinden ayrı olarak hükmedilmesine de karar verilmesinin gerektiği, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki aracın sigortasını tanzim eden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, trafik kazası sonucu müvekkiline ait 2019 model Fiat Egea marka araçta oluşan hasar ve değer kaybından kaza tarihindeki poliçe limiti ile sorumlu olduğu, dava konusu müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybına ilişkin sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde ... tarihinde ... Sigorta A.Ş. tarafından 9.215,08 TL tutarında ödeme yapıldığı, müvekkiline ait araçta ekte sunulu olduğu üzere toplamda 7.176,74 TL hasar bedeli meydana gelmiş olup piyasa şartlarında aracın kilometresi, modeli de göz önüne alındığında araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yeterli miktarda olmadığı ve müvekkilinin zararını tamamen karşılamadığı belirtilerek açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak açılan iş bu davada tahkikat sonucunda kazadaki değer kaybı miktarının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere; müvekkilinin aracında meydana gelen şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte tahsiline, arabuluculuk aşaması ile ilgili vekalet ücreti de dikkate alınarak bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; dava yetkisiz mahkemede açılmış olup yetkili mahkemenin sigorta şirketinin genel müdürlüğü yerleşim yeri olan Altunizade/Üsküdar olması sebebiyle istanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davaya ilişkin deliller taraflarına tebliğ edilmediği, delillerin okunaklı olarak taraflarına tebliğini talep ettikleri, müvekkili şirket tarafından davacının değer kaybı ödemesi ve maddi hasar ödemesinin hesaplamalara göre yapıldığı, davacının başkaca hak ve alacağının kalmadığı, müvekkili şirketin yalnızca gerçek zarar ile sorumlu olup kaza tarihinde alınan rapora istinaden davacıya ekte sunulan raporlardan da anlaşılacağı üzere 9.215,08 TL değer kaybı ödemesi ve 3.040,00 TL maddi 3.589,54 TL tedarik ödemesi yaptığının teminat kapsamında dikkate alınmasının talep edildiği, yapılan ödemelerin teminat kapsamında dikkate alınması gerektiği, müvekkili şirketin yalnızca teminat limiti ile sorumlu olduğu, yapılan ödemelerin faizi ile birlikte tenzilinin gerektiği, bakiye çıkması durumunda KTK 111 gereği fahiş olmaması halinde haksız davanın reddinin gerektiği, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesinin gerektiği, her halükarda müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceği, Mahkeme aksi kanaatte ise SBGM'ne müzekkere yazılarak söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiği, kazanın varlığı halinde hangi bölgeden hasar aldığının önem arz ettiği, aynı bölgeden hasarlı olması halinde değer kaybı meydana gelmeyeceğinden davanın reddinin gerektiği, davacının aracının kasko sigortacısı öğrenilerek müzekkere yazılarak hasar dosyasının celbinin talep edildiği, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; aleyhlerine tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğunun, dava tarihinden itibaren, ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiği belirtilerek açkılanan nedenlerle beyan hakları saklı kalmak kaydıyla, usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Noterler Birliği'ne, davalı sigortaya, SBGM'ye müzekkerelere cevap verildiği, dosyanın bilirkişiye tevdisi üzerine hazırlanan ... tarihli raporun dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdisi üzerine otomotiv bilirkişisi Bülent Demir tarafından hazırlanan ... tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmış raporun incelenmesinde özetle;" ZMMS ile sigortalı aracın sürücüsü ..., idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile, dikkatsiz kontrolsüz ve tedbirsiz bir şekilde park yerinden çıkması, hatalı manevra yapması neticesinde davacı aracına çarparak neticesinde kazanın oluşumuna etken olduğu, bu davranışı ile KTK'nunun m.67/a, ve m.84/J maddelerini ihlal ettiği, görüş ve kanaatine varıldığı, İHLALLER: 2918 s. KTK (Karayolları Trafik Kanunu); Madde 67 — Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. Madde 84 Araç sürücüleri trafik kazalarında; Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, Davacı araç sürücüsü ... ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, kurallara uygun şekilde park halinde iken, park yerinden hatalı çıkıp şeridine tecavüz eden davalıya sigortalı araç tarafından sol yan kısmından çarpılmaya maruz kaldığı olayda, kazanın oluş biçimi göz önüne alındığında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediği, görüş, kanaat ve tespitine varıldığı, Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 113.000 TL ile 115.000 TL olduğu, ortalama değerinin 114.000 TL olduğu, tespit edilmiştir. Yargıtay 17 HD. Nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (130.000 TL) onarım sonrası rayici (114.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 16.000,00 TL olduğu, Davalı Sigorta şirketinin, davacı tarafa ... tarihinde ödediği beyan edilen 9.215,08 TL değer kaybı bedeli düşüldüğünde, kalan bakiye değer kaybı miktarın (16.000,00 TL-9.215,08 TL) 6.784,92 TL olacağı," şeklinde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmiş, davalı sigorta şirketi vekili tarafından rapora itiraz, davacı vekili yanca itiraz yahut beyanda bulunulmadığı görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan ... tarihli dilekçe ile başlangıçta belirtilen 100,00 TL değer kaybı taleplerinin arttırılması ile toplamda maddi tazminat taleplerini değer kaybı bakımından 6.684,92 TL artırarak işbu dava kapsamında toplam 6.784,92 TL maddi tazminatın davalı taraftan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; ... tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın davacıya ait ve kaza tespit tutanağı ile anlaşıldığı üzere park halinde olan ... plaka sayılı araçların trafik kazasına karıştıkları, kaza neticesinde ... ve Mahkememiz davacısı tarafından kendi aralarında aynı tarihli trafik kazası tespit tutanağının tutulduğu, bu kazadan kaynaklı olarak davalı yana KTK 97 uyarınca başvurunun yapıldığı, başvuru neticesi hasar dosyasının açıldığı, davalı tarafın kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar biçimde ZMMS sigortacısı olduğu, davalı tarafça açılan hasar dosyasında davacı tarafa ... tarihinde 3.040,00 TL tutarında hasardan kaynaklı ödeme yapıldığı, ayrıca davacı adına kayıtlı araçta oluşan hasardan kaynaklı ... - ...'a ... tarihinde 3.589,54 TL ödeme yapıldığı, yine bu kazadan kaynaklı davacı aracında oluşan değer kaybına istinaden davacıya ... tarihinde 9.215,05 TL tutarında ödeme yapıldığı uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın birlikte meydana gelen kazada kusur durumunun tespiti, davacı aracının bu kazadan kaynaklı değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğradığının anlaşılması halinde davalı tarafça yapılan ödeme göz önüne alındığında davacının davalıdan bakiye değer kaybı isteminde bulunup bulunamayacağı, bulunacağının anlaşılması halinde bakiye değer kaybı tutarının belirlenmesi ile davalının ne şekilde sorumlu olacağının değerlendirilmesine esas yapılacak inceleme neticesi varılacak kanaate yönelik bakiye değer kaybına yönelik maddi tazminat davasının yanı sıra istem konusu edilen arabuluculuk vekalet ücretinin davalıdan tahsilinin mümkün olup olmadığının tespit ve değerlendirilmesine esas dava olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı yanca bilirkişi raporuna karşı itiraz ile ek rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılmıştır.
Dosyanın yapılan kontrolünde davalı yanın iş bu davaya konu sorumluluğa esas poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğu yukarıda belirtildiği gibi davalı yanca toplamda 15.844,59 TL ödeme yapıldığından sorumluluk limitinin tükenmediği tespit edilmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklı bakiye değer kaybı zararın tazminine yönelik olduğundan talebin haksız fiil çerçevesinde ileri sürüldüğü kanaatine varılmakla birlikte somut olay bakımından haksız fiilin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ile değerlendirmesinin yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği kanaatine varılmakla; ... tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile park alanında manevra yaparken, aracının sağ ön yan kısmı ile park halinde bulunan davacıya ait ... plaka sayılı aracın sol ön ve sol arka kapı kısmından çarpması neticesinde oluşan trafik kazasının oluşumunda sürücüsü ...'ın dikkatsiz, kontrolsüz ve tedbirsiz bir şekilde park yerinden çıkması, hatalı manevra yapması neticesinde davacı aracına çarparak neticesinde kazanın oluşumuna etken olduğu ve bu davranışı ile 2918 sayılı yasanın 67/a ve m.84/J maddelerini ihlal ettiği, davacı yan yönünden aracın kurallara uygun şekilde park halinde olduğu dolayısı ile kazanın oluş biçimi göz önüne alındığında davacı yanın kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediği anlaşılarak bu kazanın oluşumunda davalı yana ZMMS'li araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu davacı yanın ise kusursuz olduğu kanaatine varılmış, bu kazadan kaynaklı davacı aracının sol ön ve arka kapısının değiştiği, sol arka çamurluk, sol orta direk ve sol marşpiyelde de onarım işlemi olduğu, aracın yedek parça, işçilik ve KDV dahil toplamda 7.176,74 TL hasara uğradığı, aracın rayiç değerinin hükme esas alınmasına karar verilen rapor ile 130.000,00 TL olduğu, geçmiş hasar kaydının olmadığı göz önüne alındığında kazadan sonra aracın ikinci el piyasa rayiç bedelinin 115.000,00 TL olarak belirlenmesine iştirak edildiği, hasar bedelinin aracın rayiç değerinin % 50'sini aşmadığından tamirinin ekonomik olacağı ve bu nedenle aracın gerçek değer kaybının aracın kaza öncesi rayici ile onarım sonrası rayici arasındaki farka ilişkin olacağından ve davalı yanca 9.215,08 TL değer kaybı ödemesi yapılmakla davacı zararının tam olarak karşılanmadığı, söz konusu değer kaybı ile kaza arasında illiyet bağının bulunduğu ve dava dışı Seval'in davranışının hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla işbu dava açısından davacı tarafın lehine haksız fiilin koşulların oluştuğu ve bu kapsamda davacının iş bu davayı açmasında hukuki yararının bulunduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda oluş şekli belirtilen davaya konu trafik kazasından kaynaklı davacı aracının toplamda 7.176,74 TL hasara uğradığı, bu kazanın oluşumunda davalı yana ZMMS'la araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacı yana atfedilebilecek kusurun mevcut olmadığı, kaza öncesi davacı aracının rayiç bedelinin 130.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında hasarın rayiç değerin % 50'sini aşmadığından tamirinin ekonomik olacağı, bu kaza neticesinde davacı aracının ikinci el piyasa rayiç değerinin 114.000,00 TL'ye düşeceği, her ne kadar davalı tarafça konu değer kaybı zararına yönelik hesaplamanın genel şartlara göre yapılması talep edilmiş ise de davacı gerçek değer kaybı zararının kaza öncesi rayiç değer ile kaza sonrası rayiç değer arası fark olduğu yönündeki görüşe iştirak edilerek davalının bu nedenle savunması yerinde görülmeyerek davacının bu kaza sebebiyle aracında toplamda 16.000,00 TL tutarda değer kaybı oluşacağı ve davadan evvel yapılan 9.215,08 TL'lik ödemenin mahsubu ile karşılanmamış 6.784,92 TL'lik zararın olacağı, davalı yanın 2918 sayılı yasanın 91. maddesi gereği sorumluluğunun bulunduğu, davalının eksik ödeme ile temerrüte düşeceği anlaşılmakla açılı davanın kabulü ile dava aracında meydana gelen değer kaybından kaynaklı bakiye 6.784,92 TL'nin davalının temerrüt tarihi olarak takdir edilen ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar hükmedilen değer kaybına yönelik tutar istinaf sınırı altında olduğu anlaşılmakta ise de fazlaya ilişkin haklar saklı tutulduğundan hüküm istinaf yolu açık olmak üzere kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile dava aracında meydana gelen değer kaybından kaynaklı bakiye 6.784,92 TL'nin davalının temerrüt tarihi olarak takdir edilen ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 463,48 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 173,47 TL ( 59,30 TL peşin ve 114,17 TL tamamlama harcından oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 290,01 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 232,77 TL (59,30 TL başvuru harcı, 59,30 TL peşin harç ve 114,17 TL ıslah harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 881,80 TL yargılama giderinden oluşan toplam 1.114,57 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan 238,20 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 6.784,92 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'na ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...