T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1030 Esas
KARAR NO : 2025/70
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/12/2022
KARAR TARİHİ: 22/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin pet shop mama sektöründe Salihli Organize Sanayi Bölgesi'nde üretim ve depolama tesisleri bulunduğunu, davalı... firmasının yangın söndürme ve hidrant sistemleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili firma ile aleyhine tespit istenen firma arasında, müvekkili firmaya ait Salihli... Mah.302.Cad.No:10 ve 28(yeni numarataj 26) Salihli-Manisa adresinde bulunan fabrika ve depo tesis alanlarına, yasal mevzuata uygun ve yangın raporu alabilecek şekilde kullanıma hazır yangın söndürme ve hidrant sistemlerinin kurulumu, montajı ve devreye alma işlemi yapılmasına dair anlaşma sağlandığını, bu anlaşma gereğince davalı firma yetkilisi tarafından depo ve fabrika alanının gezilerek gerekli tespitler yapıldığını, notların alındığını, fabrika binası ve depo tesisine mevzuat hükümlerine uygun yangın söndürme sistemi için ekli "... Yangın Söndürme Sistemleri antetli 14.12.2020 tarihli teklif" formundaki işlerin belirlenerek gönderildiğini, müvekkili firma ile görüşmeleri yapan firma yetkilisi tarafından ...Mekanik Ltd. Şti firması olarak faaliyete devam edileceğinin belirtilerek müvekkili firma ile davalı ... Mekanik Ltd.Şti firması arasında ekli teklif formundaki işlerin yapılması hususunda 29.01.2021 tarihli eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme imzalandıktan bir süre sonra ... Mekanik Ltd.Şti firma yetkilisi tarafından Fabrika Tesis Alanına (No:28-Yeni numarataj 26) hidrant sisteminin kurulumuna gerek olmadığının teknik görüş olarak belirtilmesi üzerine işin bu kısmının yapımından vazgeçildiğini, sözleşme yüklenici ...Mekanik Ltd.Şti firmasının fabrika alanına hidrant sisteminin kurulumuna gerek bulunmadığına dair beyanı üzerine teklif formunda yer alan; 800 mt "4 16 bar HDP Hidrant Hattı borusu "300 mt" olarak, 8 adet Yer üstü Hidrant 175*100 ökçe dahil "4 adet" olarak, 8 adet Sahra Tip Ayaklı Çatılı 60 mt hortumlu yangın dolabı "4 adet", 2 adet olarak belirlenen Yangın Pompa Grubu 2100 lt 90 mss 126 m3 8 bar 2 elektrik bir dizel "1 adet" olarak, 120 Tonluk modüler galvaniz su deposu "20 ton" olarak revize edildiğini, 50 tonluk galvaniz modüler su deposu yapımı işinden vazgeçildiğini, teklif formunda yazılı diğer işlerin aynı şekilde kaldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.a maddesi gereğince sözleşme konusu işin imza tarihinden itibaren 60 gün içerisinde tamamlanarak teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, buna karşılık davalı firma tarafından zaman içerisinde iş savsaklanmaya, son derece yavaşlatılmaya başlandığını, müvekkili firma ilgili birimleri tarafından gerek şifahen gerekse e posta/mesaj kanalı ile bir çok kere ihtar edilmiş olmasına rağmen müvekkili firmanın geçiştirilmeye çalışıldığını, müvekkili firma tarafından Salihli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/16 D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, müvekkili tarafından bu zamana kadar davalı firmaya dava konusu işten kaynaklı 285.000 TL ödeme yapıldığını, yüklendiği işi tamamlamayarak eksik ve ayıplı şekilde bırakan davalı firmanın temerrüde düştüğünü, müvekkili tarafından, davalının sözleşme konusu 2 adet yangın pompasını getirmemesi nedeniyle 12.10.2021 tarihli 76.700 TL bedelli ve 29.06.2022 tarihli 76.700 TL bedelli toplam 2 adet iade faturası kesildiğini, bu faturalara istinaden davalı tarafından ödeme yapılmadığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı firma tarafından işin "sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 60 gün" içerisinde tamamlanarak teslim edileceği aksi halde geciken her gün için toplam iş bedelinin 1/50 si tutarında cezai şart niteliğinde gecikme cezasının ödeneceğinin kararlaştırıldığını, dava şartı arabulıculuk başvuru yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve ileride ıslah yoluyla artırmak kaydıyla tamamlanmayan ve eksik bırakılan işler ile ayıplı işler nedeniyle 105.000.00 TL maddi tazminatın, sözleşme konusu işin bir başka yükleniciye tamamlatılacak olmasından kaynaklı malzeme, işçilik, proje, maliyet farkından oluşacak zarar sebebiyle 10.000,00 TL tazminatın, 10.000,00 TL cezai şart niteliğindeki gecikme cezası olmak üzere toplam 125.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ileride telafisi güç sonuçların ortaya çıkmasının önlenmesi ve yaklaşık ispat koşulunun da sağlandığı nazara alınarak davalı firmanın menkul gayrimenkul ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyaten haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet üctetinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
14.12.2020 tarihli teklif formu, 29.01.2021 tarihli eser sözleşmesi, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları,
Salihli 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/16 D. İş sayılı dosyası,
Manisa Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Salihli Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazı cevabı,
Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/146 Talimat sayılı dosyası aracılığı ile SMMM bilirkişisi, İnşaat Mühendisi bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince refakatinde yapılan 31.10.2023 tarihli keşif ve keşif sırasında dinlenen davacı tanıkları ..., 'ın beyanları,
Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/146 Talimat sayılı dosyası aracılığı yapılan keşif sonucu bilirkişi heyetince düzenlenen 11.01.2024 tarihli rapor,
Bilirkişi heyetine Nitelikli Hesap Bilirkişisi de eklenerek oluşturulan bilirkişi heyetince düzenlenen 26.08.2024 tarihli ek rapor,
Davacı vekili 22.10.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile özetle; bilirkişi Heyetince düzenlenen ek raporunda eksik ve ayıplı işlerden kaynaklı zarar tutarının 358.012 TL, fazla ödenen tutarın 30.571.44 TL ve talep edilebilecek cezai şart tutarının 156.436.14 TL olarak belirlendiğini, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 125.000 TL olarak talep ettikleri tazminat tutarını bilirkişi heyeti ek raporu gereğince 420.019.58 TL artırarak 545.019.58 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek, ıslah edilen ve harcı da yatırılan 420.019.58 TL tutar ile birlikte neticede 545.019.58 TL tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp ve eksik işten doğan tazminat ve alacakla cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkin davadır.
Davacı tarafça, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında davalının yüklenici olarak iş verene ait Salihli ...de bulunan fabrika ve diğer tesislere mevzuatın aradığı koşul ve niteliklerde yangın tesisatı kurulumu montaj ve devreye alınması işini yapmayı taahhüt ettiği, sözleşme gereği işini tam olarak yapmadığı, eksik iş yaptığı, yaptığı sistemin çalışmadığı, bir kısım işlerin ayıplı olduğu ve bundan doğan zararının olduğu, ayrıca bu iş nedeniyle davalı firmaya 285.000,00 TL ödeme yapıldığı, yüklenici tarafından işin tamamlanmaması nedeniyle davalı yüklenicinin temerrüde düştüğü, bu nedenle eksik ve ayıplı iş nedeniyle oluşan zarar ve sözleşme gereği sözleşme konusu işin başka bir yükleniciye tamamlatılacak olmasından dolayı oluşan zarar ile ceza şartın tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacı tarafça Salihli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/16 Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti isteminde bulunulmuş ve makine mühendisi tarafından düzenlenen 29.09.2022 tarihli raporda; tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin listesi ve maliyetleri 303.400,00 TL + KDV olarak belirlenmiş ve her bir iş yönünden birim fiyatlarla genel toplam tutarı ayrı ayrı tespit edilmiştir.
Dava dilekçesi ekinde taraflar arasında imzalanan sözleşme sunulmuş davalı tarafa sunulan sözleşme ekli isticvap davetiyesi çıkarılarak sözleşmenin davalı tarafça imzalanıp imzalanmadığı yönünde ihtarlı davetiye çıkarılmış, davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış ve davalı tarafça sözleşmedeki imzanın kendinden sadır olmadığına yönelik herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Bu kapsamda sözleşmenin taraflarca imzalandığı değerlendirilerek yargılamaya devam olunmuş ve sözleşme konusu iş nedeniyle davacı tarafın alacak kalemleri yönünden varsa ayıplı ve eksik işin belirlenmesi ve bu kapsamda sözleşme gereğince üçüncü kişi tarafından yapılması gerekip gerekmediği, SMMM bilirkişisi ile İnşaat Mühendisi ve Makine Mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak rapor düzenlenmesi için mahal mahkemesine talimat yazılmış, yapılan keşifte davacının bildirdiği tanıklar dinlenilmiş ve bilirkişi heyetince düzenlenen 11.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerine göre davalıdan 145.170,00 TL alacağının bulunduğu, 29.01.2021 tarihli sözleşme süresinin 60 gün olarak kararlaştırıldığı ve 15 gün uzayabileceği, süre uzatımına yönelik bir mutabakatın bulunmadığı, sözleşme bedelinin 440.000,00 TL olduğu, ancak sözleşme imzalanması sonrasında işin kapsamında revizyon yapıldığı, yapılan revizyon sonrasında işin bedelinin KDV dahil 372.467,00 TL olduğu, sözleşme kapsamında işin taahhüt edilen süre ve niteliklere uygun olmaması durumunda her geçen gün için 1/50 oranında gecikme cezai şartının bulunduğu, sözleşme kapsamında eksik ve ayıplı imalatların üçüncü kişiye yaptırılması halinde rapor tarihi itibari ile ihale bedelinin KDV dahil 629.530,00 TL olduğu görüş ve kanaati ifade edilmiştir.
Sözleşmenin niteliği de dikkate alınarak yapılan ve eksik işin tam olarak tespit edilmesi ve ayıplı işin tespiti ve davalıya yapılan ödemenin yapılan işin karşılığında olup olmadığı, fazla yada eksik olup olmadığının belirlenmesi ve sözleşme gereğince eksik işin üçüncü kişiye yaptırılması durumunda oluşan zararın belirlenmesi ve cezai şart için ödenecek sürenin ve tutarın sözleşme kapsamında belirlenmesi için nitelikli hesap bilirkişisi de eklenerek bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 26.08.2024 havale tarihli ek raporda, "Taraflar arasındaki sözleşme götürü bedelle imzalanmış bir sözleşme olup, sözleşme bedeli 372.467 TL'dir. Eksik ve ayıplı işler de dikkate alındığında teknik olarak sözleşme konusu işin fiziki bitirilme oranı % 68,3 olarak tespit edilmiş olup, buna göre davalının gerçekleştirdiği iş bedeli ise 254.428,56-TL'dir. Davalıya toplam 285.000-TL ödenmiş olmakla, davacının 30.571,44 TL fazla ödemesi olduğu anlaşılmaktadır. Tespit Raportu tarihi itibariyle ise eksik ve ayıplı iş bedeli 358.012 TL (kdv dahil) olarak gözükmekte olup,
Cezai Şart bakımından ise taraflar arasındaki sözleşme gecikilen her gün için toplam iş bedelinin 1/50'si tutarında cezai şart ödeneceği belirtilmiş olup, sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de cezai şartın geçerli olduğu belirtilmiştir.
İfaya ekli cezai şart hakkı, feragat ve ihtirazi kayıt ileri sürülmediğinde düşebilecek olup, Gecikilen her gün için konulan cezai şart ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olup, yine cezai şartın istenmeyeceği konusunda karşı tarafta güven oluşturmak da cezai şart talep etmeyi engelleyebilecektir. Diğer taraftan sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi sonrasında da cezai şartın devam edeceğine dair sözleşmede düzenleme bulunmaktadır. Bu bakımdan sözleşme sona ermesinden sonra cezai şartın, MK-2 gereği davacının işi tamamlattırabileceği makul bir süre ile sınırlanması yerinde olabilecektir. İşin yeni sözleşme hazırlığı dahil 21 günde tamamlanabileceği değerlendirildiğinde, cezai şartın bu süre ile sınırlanması halinde cezai şart 156.436,14-TL olarak hesaplanabilecektir. " şeklinde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.
Toplanan delillere göre mahallide yapılan keşifte dinlenen tanık beyanları ile değişik iş dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğin de; taraflar arasında götürü bedelli sözleşme imzalandığı, sözleşme bedelinin 372.467,00 TL olduğu, yapılan tespitte davalı tarafından yapılan işin fiziki bitirilme oranının %68,3 olarak tespit edildiği, bu iş karşılığı iş bedelinin 254.428,56 TL olduğu, davalıya toplam 285.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalıya 30.571,44 TL fazla ödeme yapılmış olduğu, bu bedelin davalı tarafından iadesi gerektiği, ayrıca eksik ve ayıplı iş bedelinin 358.012,00 TL olduğu ve bu bedelden davalının sorumlu olduğu, sözleşmede ifaya eklenen cezai şartın kararlaştırıldığı, sözleşmenin davalının işi tamamlamadan terk etmesi suretiyle sona ermiş olduğu, aradan uzun bir süre geçmiş olsa da cezai şartın işin üçüncü kişiye tamamlattırılabileceği makul bir süre ile sınırlı olarak talep edebileceği, bu sürenin 21 gün olarak belirlendiği ve buna göre sözleşme gereği davalının ödemesi gereken cezai şart bedelinin 156.436,14 TL olduğu kanaatine varılmakla, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 388.583,44 TL ayıp ve eksik işlerden kaynaklı alacak ve 156.436,14 TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam 545.019,58 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 37.230,28 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 2.134,69 TL nispi harç ile 7.173,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra bakiye 27.922,59 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı ile 2.134,69 TL nispi harç ile 7.173,00 TL ıslah harcı toplamı 9.388,39 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 1.912,35 TL keşif harcı, 4.500,00 TL ATGV araç ücreti, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.318,00 TL tebligat-posta gideri olmak üzere toplam 17.730,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 85.752,94 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
22/01/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.