T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/258
KARAR NO : 2025/524
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ: 23/03/2022
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/08/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davaların birlikte yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından asıl davaya sunulan dava dilekçesinde, taraflar arasında ekolojik sulu sistem boya makinesi satışına ilişkin olarak 08.01.2021 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu makinenin teslim tarihinin 10.03.2021 olarak gösterildiğini, ancak teslim tarihinde dava konusu makinenin teslim edilmediğini, davacı tarafından teslim tarihinden önce 30.000 EURO ve devamında peyder pey 22.500 EURO olmak üzere toplam 52.500 EURO'nun davalıya ödendiğini, davalı tarafa Beyoğlu .... Noterliğinin 21.01.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, davalıya ödenen paranın iadesinin talep edildiğini ve sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini ileri sürerek, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenen 52.500 EURO'nun ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından asıl davaya sunulan cevap dilekçesinde, dava konusu sözleşmeye konu edilen deri boya makinesinin, standart imalattan farklı olarak üretilmesi istenen özel bir imalat olduğunu, esasen makinenin sözleşmede belirlenen bedelinin 60.000 Euro + KDV olduğunu, işçi ücretleri, otel, yemek, nakliye vb. gibi ücretlerin de davacı alıcı tarafından karşılanacağının sözleşmede belirtildiğini, imalatı süresinde biten makinenin tesliminin davacı tarafından sektörde sezon sonu olan 2021 yılı 11 - 12. aylarında yapılmasının istendiğini, davacının sözleşme bedelinden indirim yapılmasını istediğini, indirim teklifi kabul edilmeyen davacının 3.500 Dolar değerinde numune el pistolesi istediğini ve verildiğini, yine sözleşmeye konu makinenin teslim edilmek istendiğini, iş yerinde yangın çıktığı belirtilerek, teslimin ikinci kez ertelenmesinin istendiğini, makinenin teslim ve montaj için İstanbul'a getirildiğini, teslimin ertelenmesi üzerine makinenin İzmir'e geri gönderildiğini, makineyi teslim almaktan kaçınan ve sürekli olarak bahaneler ileri süren, anlaşma şartlarında değişiklik yapmaya çalışan davacının davalı firmayı mağdur ettiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen İzmir ... ATM'nin ...Esas sayılı dosyasına davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde, taraflar arasında ekolojik sulu sistem boya makinesi satışına ilişkin olarak 08.01.2021 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, dava konusu sözleşmeye konu edilen deri boya makinesinin, standart imalattan farklı olarak üretilmesi istenen özel bir imalat olduğunu, esasen makinenin sözleşmede belirlenen bedelinin 60.000 Euro + KDV olduğu, işçi ücretleri, otel, yemek, nakliye vb. gibi ücretlerin de davalı alıcı tarafından karşılanacağının sözleşmede belirtildiğini, sözleşme konusu makinenin teslim tarihinin 10.03.2021 olarak gösterildiğini, süresinde imalatı biten makinenin teslim edilmek istendiğinde, davalı tarafından sektörde sezon sonu olan 2021 yılı 11 - 12. aylarında yapılmasının istendiğini, ayrıca davalının sözleşme bedelinden indirim yapılmasını istediğini, indirim teklifi kabul edilmeyen davalının bu kez 3.500 Dolar değerinde numune el pistolesi istediği ve verildiğini, yine sözleşmeye konu makinenin teslim edilmek istendiğini, iş yerinde yangın çıktığı belirtilerek, teslimin ikinci kez davalının talebi üzerine ertelendiği, makinenin teslim ve montaj için İstanbul'a getirildiğini, teslimin ertelenmesi üzerine makinenin İzmir'e geri gönderildiğini, makineyi teslim almaktan kaçınan ve sürekli olarak bahaneler ileri süren, anlaşma şartlarında değişiklik yapmaya çalışan ve müvekkil firmayı mağdur eden davalının kendisi olduğuni ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik, 1.000,00 Euro eksik ödenen üretim bedelinin, 1.000,00 Euro kazanç kaybının, 10.000,00 TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan gider ve masraflar bedelinin (2.000,00-TL depolama, muhafaza masrafı, 2.000,00-TL nakliye, 2.000,00-TL yol, konaklama, yemek, 2.000,00-TL stand, 2.000,00-TL montaj, hamaliye) bedelin, 10.000,00 TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan (1.000,00-TL söküm, parçalama, 2.000,00-TL pasta, cila boyama, 2.000,00-TL dört adet boyama kabini, 2.000,00-TL soğutma kabini, 1.000,00-TL sair ara malzemeleri, 2.000,00-TL işçilik gideri) bedelin ve 1.000,00 TL kur farkından kaynaklanan bedelin, temerrüt tarihinden olmadığı takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve dosyanın İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/258 Esası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, davacı tarafın sorumluluğunun imalata başlaması değil, söz konusu makineyi tam, eksiksiz, sağlam ve zamanında teslim etmek olduğunu, ancak davacı tarafın makineyi teslim etmediğini, ayrıca teslime ilişkin yazılı bir belge sunmadığını, kamera kayıtları, fotoğraflar, watsap yazışmalarına ve davacı tarafından sunulan hiçbir belge ve beyana muvafakatlerinin olmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiş, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.
Davacı - birleşen davalı şirket ticari defterlerinin bulunduğu Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesine Talimat yazılarak, davacı şirket defterleri incelenerek, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili ödemelerin yapıldığı tarihin, ne miktar ödeme yapıldığının, davacı şirket kayıtlarında temerrüt ve fesihle ilgili kayıtlar yer alıp almadığının tespiti bakımından bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi SMMM Dr. ... tarafından 10.04.2025 tarihinde mahkememize sunulan raporda, davacı ve davalı şirket arasında 08.01.2021 tarihli Ekolojik sulu sistem boya makinesi 3400 mm başlıklı sözleşme bulunduğu ve yapılacak ödemelerin Euro Para birimi cinsinden yapılmasının kararlaştırıldığı, davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre davalı şirkete yapılan toplam ödenen tutarın TL karşılığının 487.863,00-TL olduğu, davacı şirket tarafından yapılan ödemelerin TCMB Efektif Satış Kuru esas alınarak yapılan hesaplamaya göre, davacı şirket tarafından davalı şirkete toplam 52.577,15-€ (Euro) tutarında ödeme yapılmış olduğu, davacı şirket ticari defterlerinde başkaca bir temerrüt veya fesih ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığı belirtilmiştir.
Taraflarca bildirilen tanıklar dinlenmiş, dosyanın bir makine mühendisi, bir mali müşavir ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii ile, davalı - birleşen davacı ticari defterlerinin yerinde incelenerek, ayrıca davaya konu makinenin davalı - birleşen davacı iş yerindeki fotoğrafları, çizimleri, orjinal haline göre çizimleri de incelenerek, asıl dava, birleşen davadaki iddia ve savunmalar değerlendirilerek, davacı defterleri üzerindeki bilirkişi inceleme sonucu raporlar, tanık beyanları değerlendirilerek, asıl dava yönünden, söz konusu makinenin özel üretim bir makine olup olmadığı, mevcut hali ile başkalarına satılıp satılamayacağı, makinenin hangi tarihte üretilip teslime hazır hale getirildiği, sözleşmedeki teslim süresinin ne olduğu, taraflardan hangisinin temerrüt tarihinin hangi tarihte düştüğü, asıl davacının caymasının haklı kabul edilip edilmeyeceği, birleşen davada birleşen davacının iddiaya konu zararlarının oluşup oluşmadığı, miktarı, birleşen davacının dilekçesinde ileri sürdüğü zarar taleplerinde haklı olduğu tutar konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler SMMM ..., Nitelikli Hesap Uzmanı Dr. ..., Makine Mühendisi ... 22.04.2024 tarihinde mahkememize sundukları raporda, iki ihtimalli olarak düzenlenen raporda, birinci ihtimale göre, davacı - alıcı...şirketi tarafından sözleşmede belirlenen sürede üretilen makinenin devralınmasında temerrüde düşüldüğü, davalı - satıcı ...'ın TBK 18 hükmüne uygun bir... ihtarını yerine getirdiği sonuç ve kanaatine ulaşılması halinde, davalı- satıcının birleşen davada ileri sürdüğü zarar kalemlerinin kabulünün gerektiğini, üretime konu fabrikada bulunan makinenin davacı-alıcı ...'a teslimi ve bakiye mal bedelinin de (62.500-52.577,15=9.923 EURO ) davalı satıcı...'a ödenmesi gerektiğini, sonuç olarak sözleşmeye konu malın süresinde üretildiği ancak alacaklının temerrüde düşürülmediği dosyada yer alan tek temerrüd ihtarının sözleşmede belirtilen süresinden yaklaşık 8 ay sonra alıcı tarafından gerçekleştirildiği ve TTK M.18 hükmüne uygun olarak satıcının temerrüde düşürüldüğü sonuç ve kanaatine ulaşılması halinde TTK madde 23 atfı ile TBK'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği, ikinci ihtimale göre, Mahkeme tarafından satıcı ...'ın sözleşmede belirlenen sürede üretilen makinenin zilyetliğinin devredilmediği ve alıcı...'un ... 8. Noterliğinin 21 Ocak 2022 tarihli 01050 yevmiye numaralı ihtarnamesini göndererek satıcıyı temerrüde düşürdüğü ve alıcı...'un TBK 18 hükmüne uygun bir ... ihtarını yerine getirdiği sonuç ve kanaatine ulaşılması halinde, birleşen dosya davacısı satıcı ...'ın birleşen davada ileri sürdüğü zarar kalemlerinin reddi gerektiği, üretime konu makinenin davalı-birleşen davacısı satıcı...'ın iş yerinde bulunduğu, makinenin üçüncü kişilere satılabileceği, davacı - birleşen dosya davalısı alıcı ...tarafından ödenen bedelin (82.577,15 Euro (ödendiği tarihte 487.863,00-TL) iadesinin gerektiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna itiraz edildiğinden, bilirkişilerden davalı birleşen dosya davacısının sözleşmenin ifa edilmemesi sebebiyle uğradığını iddia ettiği zarar kalemlerine ilişkin var ise zararının buna göre birleşen davada talep edebileceği alacak kalemlerinin her birinin neden ibaret olacağı konularında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler SMMM ..., Nitelikli Hesap Uzmanı Dr...., Makine Mühendisi ... 22.04.2025 tarihinde sundukları ek raporda, teknik incelemeler yönünden dosya kapsamına yeni bir bilgi ve belge sunulmadığı da dikkate alınarak Kök Raporda ulaşılan kanaatin değiştirilmesinin gerekmediği, davalı birleşen dosya davacısının sözleşmenin ifa edilmemesi sebebi zarar kalemlerine ilişkin talep ettiği alacak kalemlerinin her birinin tek tek incelendiği ve irdelendiği, taraflar arasındaki ihtarnameler neticesinde... tarihinin 01/02/2022 olarak kanaat ve değerlendirildiği, buna göre birleşen dosya davacısı ... Makine San. A.Ş. vekilinin birleşen dosya dava dilekçesinin ve dosya içerisine ibraz ettiği 18.11.2022 tarihli zarar kalemlerini açıkladığı dilekçedeki kalemlerin kabulü halinde dava tarihine kadar olan faiz hesabının, 1.000,00-Euro eksik ödenen üretim bedeline ilişkin faiz hesabının 7,73-Euro, 1.000,00-Euro kazanç kaybına ilişkin faiz hesabının 7,73-Euro, 10.000,00-TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan gider ve masraflar bedelinin 811,23-TL, 10.000,00-TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan tamirat, imalat ve tadilat bedelinin 811,23-TL, 1.000,00-TL kur farkından kaynaklanan bedelin 81,12-TL olduğu belirtilmiştir.
Davalı-birleşen davacı vekili tarafından ek rapora itiraz edilmiş ise de, dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi kök ve ek raporları, dosya kapsamına denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmakla ibraz edilen rapor ile dava yeterince aydınlanmış bulunduğundan davalı-birleşen dosya davacısı vekilinin yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve rapor aldırılması yönündeki talebinin reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında 08.01.2021 tarihinde ekolojik sulu sistem boya makinesi satışına ilişkin sözleşme düzenlendiği, sözleşme konusu boya makinesinin toplam bedelinin 60.000,00-Euro olarak belirtildiği, teslim tarihinin 10.03.2021 olduğu, ödemenin 30.000,00-Euro peşin, 10.000,00-Euro siparişte, 10.000,00-Euro makine tesliminde, 10.000,00-Euronun ise siparişten itibaren 8. Ayda verileceği şeklinde belirtildiği, toplam fiyata KDV, nakliye ve makina dışı tesisat ve bacaların dahil olmadığı belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından davalıya Beyoğlu ... Noterliğinin 21.01.2022 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek, taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli sözleşemeden teslim tarihi geçtiği için, sözleşmeden dönülmesini isteme hakkı doğduğu, bu nedenle ödenmiş olan 52.500,00-Euro bedelin ticari faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (üç) gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin 24.01.2022 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından da davacıya İzmir 26. Noterliğinin 28.01.2022 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek, taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli sözleşme gereğince teslim tarihinde sözleşme konusu makinenin hazır olduğu, alıcının kendi isteği ile söz konusu makineyi teslim almadığı, bu nedenle ihtarnamedeki aleyhe hususları kabul etmedikleri, ayrıca uğramış oldukları zararları talep edeceklerinin ihtar edildiği, davalı şirket tarafından birleşen dava açılarak bu zarar kalemlerinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın, asıl davada alıcının ekolojik sulu sistem boya makinesi satışında satış bedelini ödemesine karşın, davalı satıcının satıma konu makineyi geç teslim ettiği, 10.03.2021 tarihinde teslim etmediği ve kurulumunun gerçekleşmediği iddia edilmektedir. Davacı alıcı satıma konu makinenin süresinde teslim edilmediği gerekçesiyle 21.01.2022 tarihinde davacının sözleşmeden döndüğü ve sözleşme bedelinin iadesini talep ettiği anlaşılmaktadır. Tarafların tacir sıfatına sahip oldukları konusunda çekişme bulunmamaktadır. Tacirler arasındaki ticari satıma ilişkin düzenlemeleri içeren TTK'nun 23. Maddesinde, ''Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.” düzenlemesine yer vermektedir.
Bu durumda sözleşmeden dönme yönündeki ihtarın usulüne uygun ve süresinde gönderilip gönderilmediğinin değerlendirilmesi gerekmiştir. Tarafların tacir olduğu dikkate alındığında, TTK 23. Maddesinin uygulanması gereken ticari satımın bulunduğu kuşkusuzdur. TTK'da yer alan bir diğer düzenleme ise tacirlerin tabi olduğu 18/3 bendinde düzenlenen ''(3)Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.'' İhbar ve ihtarların belirli şekillerde yapılmasını gerektiren düzenlemedir. Davacı tarafça davalıya gönderilen...... Noterliğinin 21.01.2022 tarihli 01050 yevmiye nolu ihtarname ile 08.01.2021 tarihli sözleşemeden teslim tarihi geçtiği için dönülmesi ayrıca ödenmiş olan 52.500,00-Euro'nun ticari faizi ile birlikte ödenmesi ihtar edilmiş, ihtarname 24.01.2022 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiştir. Davalı- birleşen dosya davacısı şirket tarafından karşı yana gönderilen ihtarname ise 08.01 2021 tarihinde tebliğ edilmiş teslim tarihinde makinenin hazır olduğu ,alıcının kendi isteği ile söz konusu makineyi teslim almadığı, süresi içinde makineyi teslim almayan davacı- birleşen dosya davalısı alıcı yanın makineyi teslim almamakla temerrüde düştüğü, makinenin özel yapım bir makine olup sözleşmeden dönülmesi sebebiyle uğradıkları zararın tazmini talep edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık makine satışına ilişkin olup, bilirkişiler tarafından belirtildiği üzere makinenin bitiş tarihinin tespit etmenin mümkün olmadığı, ancak dava konusu makinenin üretiminin tamamlandığı ambalajlanmış olarak ...Mak. San. A.Ş. firmasında bekletildiği, ayrıca bilirkişiler tarafından sözleşme konusu üretilen makinenin montajının yapılmadığı belirtilmiştir. Ayrıca makinenin uzunluğunun 17000 mm olması nedeniyle standart üretimlerinin dışında yer aldığı, davacı firmaya özel üretim olarak imal edildiği, ancak makinenin mevcut durumu itibarıyla satışının mümkün olduğu belirtilmiş, akabinde de ...Mak. San. A.Ş. tarafından davaya konu makinenin 15.03.2022 tarih ...seri nolu fatura kapsamında ...Grup Deri ve Deri Ürünleri ... San. Ltd. Şti. Firmasına 62.500,00-Euro bedel ile satışının yapıldığı görülmüştür.
Toplanan tüm deliller karşısında, taraflar arasında 08.01.2021 tarihinde ekolojik sulu sistem boya makinesi satışına ilişkin sözleşme düzenlendiği ve sözleşme konusu boya makinesinin toplam bedelinin 60.000,00-Euro olarak belirlendiği, sözleşmede teslim tarihi 10.03.2021 tarihi olarak belirtildiği, davacı alıcı firma tarafından davalı yana 52.500 EURO peşinat bedelinin ödendiği taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayıp, makinenin teslim tarihi itibariyle teslime hazır olup olmadığı , teslime hazır ise davacı yanca teslim alınıp alınmadığı, dolayısıyla karşılıklı edimler yükleyen eser sözleşmesinde davacı-birleşen dosya davalısı yanın ödeme ve teslim alma yükümlülüğünü ve davalı- birleşen dosya davalısı tarafında makineyi istenen şekilde ve sözleşme koşullarına uygun şekilde imal ve süresi içinde teslim yükümlülüğünü yerine getirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği bir başka deyişle taraflardan hangisinin edimini ifada öncelikle temerrüde düştüğünün tespiti tarafların iddia ve savunmaları kapsamında haklılıklarının tespiti bakımından önem arzetmektedir. Davacı yanca her ne kadar ilk kez çekilen... 8. Noterliğinin 21.01.2022 tarihli ...yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek, taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli sözleşemeden teslim tarihi geçtiği için, sözleşmeden dönülmesini isteme hakkı doğduğu, bu nedenle ödenmiş olan 52.500,00-Euro bedelin ticari faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (üç) gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin 24.01.2022 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği anlaşılmış ise de bundan öncesinde davalı- birleşen dosya davacısı tarafın makinenin hazır bir şekilde İstanbul'daki fuarda 17 Kasım- 20 Kasım 2021 tarihinde davacı- birleşen dosya davalısı yana teslim edilmek üzere hazır bulundurulduğu ve teslimi konusunda davacı- birleşen dosya davalısı tarafa müracaat edildiği halde davacı- birleşen dosya davalısı tarafça iş yerlerinde yangın olduğundan bahisle teslim alınmak istenmediği, gerek tanık anlatımları gerekse davalı- birleşen dosya davacısı tarafın aksi iddia edilemeyen beyanları ve dosya içerisine sunulan makine-fuar görselleri le anlaşılmış olup makineyi teslime hazır olduğu halde teslim almayan yanın bizzat davacı- birleşen dosya davalısı alıcı yan olduğu dosya kapsamına göre ibraz edilen tüm delillerden anlaşılmış olup bu kapsamda asıl dosya davacısı- birleşen dosya davalısı tarafın sözleşmeyi fesihte haklılığından söz edilemeyecektir..Sözleşme kapsamında makinenin İstanbul'a nakliyesi ve personelin geliş, gidiş ve kalma masrafları gibi ilave masraflara katlanmak zorunda kalan davalı- birleşen dosya davacısı tarafın sözleşmenin haksız surette fesh,inden dolayı katlanmak zorunda kaldığı ilave masrafları ise karşı yandan talep etmesi konusunda haklılığı kabul edilmelidir.
Sözleşmenin gerek davacı... 8. Noterliğinin 21.01.2022 tarihli... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshi gerekse davalı- birleşen dosya davalısı tarafından sözleşme konusu makinenin bilahare 15.03.2022 tarihli fatura kapsamında ...Grup Deri ve Deri Ürünleri Kimyevi Mad.Hayvancılık San.Ltd.Şti firmasına 62.500 EURO bedel ile satışı nedeniyle artık dava ve birleşen davanın açıldığı tarihler itibariyle ifa edilemez ve taraflarca dönülmüş bir sözleşme söz konusudur. Bu kapsamda burada yapılacak iş sözleşmeden dönme iradesinde tarafların asıl ve birleşen davaya konu talepleri yönünden haklılık haksızlık durumları tespit edildikten sonra haksız fesih nedeniyle uğranılan bir zarar var ise tazmini ya da sözleşmenin ifası zımnında daha önce ödenen bedelin iadesi söz konusu olabilecektir. Zira asıl dosya davalısı- birleşen dosya davacısı tarafından karşı taraf alıcıya teslim edilmek üzer imal ve hazır edilen makinenin 3. Kişiye satışı ile davacı- birleşen dosya davalısı yana iade ve teslimi yani mahkeme aracılığı ile de iadesine karar verilmesi artık söz konusu olamayacaktır. Asıl dosya davacısı tarafça davalı yana ödenen 52.500 Euro'nun sözleşmeden haklı sebeple dönme nedeniyle iadesi talep edilmekte, birleşen dosya davacısı tarafından ise asıl dosya davacısı tarafça sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı olarak uğradığı, 1000 EURO eksik ödenen üretim bedeli, 1000 Euro kazanç kaybı, 10.000,00 TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan gider ve masraflar bedeli, 10.000,00 TL ek olarak yapılmak zorunda kalınan tamirat, imalat ve tadilat bedeli fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla talep edilmiştir. Dosya içerisine ibraz edilen tüm delillerin mahkememizce değerlendirilmesi çerçevesinde asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı tarafın sözleşmeye konu makineyi davacı yanca sözleşmenin feshedilmesinden önce sözleşmeye göre süresi içinde 17-*20 Kasım 2021 tarihlerinde İstanbul ilindeki fuarda hazır bulundurulduğu ve karşı yana teslim etmek üzere hazır ettiğini bildirdiği ancak karşı yanca iş yerlerinde yangın çıktığından bahisle makinenin teslim alınmak istenmediği, taraflar arasındaki aksi iddia edilmeyen whatsapp yazışmaları ve tanık beyanları ile anlaşılmış olup, teslim almada temerrüde düşen davacı yanın karşı tarafın bu nedenle katlanmak zorunda kaldığı tüm zarar ve ziyanı gidermekle yükümlü bulunduğu sonucuna varılmış ise de dosya içerisine sunulan bilirkişi raporu ile ayrıntılı şekilde incelendiği üzere birleşen dosya davacısı yanın ileri sürdüğü zarar kalemlerinden kaynaklı zararının davacı yanca teslim alınmayan makinenin bilahare 3. Şahıs firmaya 62.500 EURO bedelle satışı ile önceki satış bedeline nispeten yüksek bir bedelle yapılan satış çerçevesinde bu zararlarının haydi haydi karşılanmış olduğu kabul edilmekle ve bu satış bedelin farkının üzerinde bir zarara uğradığı da iddia ve ispat edilmediğinden davalı- birleşen dosya davacısının davasının bu nedenle reddine karar vermek gerekmiş, asıl dava doyası yönünden ise az yukarıda belirtilen nedenlerle her ne kadar davacı yanh sözleşmeyi fesihte haksız ise de sözleşme konusu makinenin artık 3. Şahıs firmaya satışının gerçekleşmiş olması nedeniyle artık ifası mümkün bulunmayan sözleşme nedeniyle daha önce alınan bedelin iadesi gerekli bulunduğundan 52.500 EURO sözleşme bedeli peşinat tutarının davacı yanha iadesine karar vermek gerekmiş, temerrüt tarihi olarak ise makinenin 3. kişiye satış tarihi olan 15.03.2022 tarihi kabul edilerek davacı yanın ancak bu tarih itibariyle bedelin iadesini talepte haklı kabul edilebileceği nedeniyle 15.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesisi olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz ... Esas sayılı asıl dava dosyasında davanın KABULÜ ile; 52.500,00-EURO makine bedelinin 15.03.2022... tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4. Maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı birleşen dosya davacısı ... Makina San. A.Ş'den alınıp davacı ... Deri Tekstil ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti'ne VERİLMESİNE,
2-Birleşen İzmir ....ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın REDDİNE,
3-Asıl davada, karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 58.563,87-TL harçtan peşin alınan 14.638,46-TL harcın düşümü ile bakiye 43.925,41-TL karar ve ilam harcının asıl dava dosya davalısından alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Asıl davada, taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin asıl dava dosya davalısından yargılama gideri olarak alınarak Hazineye GELİR KAYDINA,
5-Asıl davada, davacı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 132.025,50-TL nispi vekalet ücretinin asıl dava dosya davalısından alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Asıl davada, davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 7.270,00-TL yargılama harç ve giderinin asıl dava dosya davalısından alınarak asıl dava dosya davacısına VERİLMESİNE,
7-Birleşen davada, karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 1.024,65-TL harçtan düşümü ile fazla 409,25-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde birleşen dosya davacısına İADESİNE,
8-Birleşen davada, taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin birleşen dosya davacısından yargılama gideri olarak alınarak Hazineye GELİR KAYDINA,
9-Birleşen davada, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davacısından alınarak birleşen dosya davalısına VERİLMESİNE,
10-Birleşen davada, birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinden BIRAKILMASINA,
11-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,
Dair, davacı-birleşen dosya davalısı vekili ile davalı-birleşen dosya davacısı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2025
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı
Asıl davada davacı tarafından yapılan
Yargılama giderleri dökümü:
80,70-TL başvurma harcı,
14.638,46-TL peşin harç,
6.750,00-TL bilirkişi gideri,
253,00-TL posta gideri,
267,00-TL tebligat gideri,
7.270,00-TL TOPLAM