T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/297
KARAR NO: 2022/362
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/03/2022
KARAR TARİHİ: 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı 22/03/2022 havale tarihli dilekçesi ile özetle; ... İzmir ili ... İlçesi şubesi, 10.01.2017 tarihli miktarı 8000 TL olan, keşidecisinin şahsı olduğu ... çek numaralı çeki ile ... Bankası İzmir İli ... Şubesi ,1 504.2017 tarihli ve 10000 TL tutarında olan keşideçisinin şahsı olduğu... numaralı çeki ve ... İzmir İli ... ilçesi şubesi, 23.08.2016 basım tarihli, 8000TL tutarında olan, ...-... hesap ve ... numaralı çeki olmak üzere toplam 26000 TL bedelli çeklerinin kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde mağduriyetinin doğacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve mağduriyetinin meydana gelmemesi için bilgileri verilmiş olan çeklerinin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesine ilişkindir.
Dikili 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 28/03/2022 tarih ve .../... esas, .../... karar sayılı kararı ile dosyanın HSK'nın 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu hakkında görevli ve yetkili İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek mahkememize tevzi edilerek mahkememizin 2022/297 esas sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce 21/04/2022 tarihli ön tensip düzenlenerek ... İzmir ili Dikili İlçesi Şubesine müzekkere yazılarak 23/08/2016 basım tarihli, ...-... hesap ve ... numaralı çek sahibi, keşideci bilgilerinin ve çekin bankaya ibraz edilip edilmediğinin bilgisi ile çek fotokopisinin mahkememize gönderilmesi istenmiştir.
... İzmir ili Dikili İlçesi Şubesi 25/04/2022 tarihli müzekkere cevabında; ...'ın bankaları müşterisi olduğunu, ... nolu hesabında izlenen ... seri nolu çek bankaları sisteminde müşteri olarak izlenmekte olup çekin ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığının ve çek görüntüsünün bankaları nezdinde olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Davacı, zayi olduğu iddia edilen çeklerin keşidecisi ve dolayısıyla borçlusu olup, hamil sıfatına haiz değildir.
TTK.nın 757.maddesinde düzenlenen ödemeden men yasağı hakkı çek hamillerine tanınmış bir haktır. Bu madde hükmüne göre, mahkeme çek keşidecisine yani borçlusuna ödeme yasağı getirir ve ödenmesi durumunda iki defa ödeme yapılabileceği ihtar olunur. Somut olayda, iptal isteyen davacı, anılan madde hükmüne göre ödemeden men yasağı verilecek çek muhatabı (borçlusu) olup, ödemeden men yasağı ve çek iptali talep etme hakkı yoktur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.maddesinde dava şartları sayılmıştır. Bunlardan biri de (d) bendinde belirtilen ''tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları'' halidir. Aynı kanunun 115.maddesine göre, açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır.
Somut olayda; davacı, iptalini talep ettiği çeklerin keşidecisidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre keşideci olan davacının dava açma hakkı bulunmamaktadır.
Davacının, çek iptali davasını açma hakkı olmadığından, davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmış ve HMK'nun 115.maddesi gereğince davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın HMK nın 114/d ve 115/2.maddeleri gereğince usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi.29/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.