T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/305 Esas
KARAR NO: 2023/504
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2022
KARAR TARİHİ: 11/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun davacı şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, İtiraz konusu alacağın takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalının takipte, davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğun, Gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca OGS veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması davacı Şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde davacı Şirket tarafından geçiş yapan aracın OGS/HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda OGS bankalarından/...’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin davacı Şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini belirterek yapılacak yargılama neticesinde davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve Ek-6’da yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı şirkete karşı herhangi bir bildirimde bulunmadan katlamalı şekilde cezai işlem uyguladığını, her ne kadar dava dilekçesinde bildirim yükümlülüğü bulunmadığından bahsetse de bildirim yapmadan fahiş şekilde ceza uygulanması hukuka aykırı olduğunu, bildirim yapılmadan ceza uygulanamayacağını, davalı şirket hakkında uygulanan cezaların tamamının tek seferde bildirildiği ve ödeme emri gönderildiğini bildirerek davacı tarafından açılan haksız davanın reddine ve sadece cezasız şekilde geçiş ücretlerinin ödenmesine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasının talep edildiği görülmüştür. Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının Uyap örneği, davacı şirketin yazı cevabı, İGB Dökümleri, Türkiye Noterler Birliğinin yazı cevabı ve bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine toplam 15.992,50 TL asıl alacağın tahsiline yönelik ilamsız takip başlatıldığı, dayanağın asıl alacak ve gecikme bedeli olarak belirtildiği, davalı yanca geniş anlamda borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür. Mahkememizce verilen ara karar kapsamında dosyanın tevdisi üzerine nitelikli hesaplama uzmanı-SMMM bilirkişi ... tarafından hazırlanan ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilip davalı yanca itiraza uğrayan raporda özetle davacı yanın davalının sorumluluğunda ve işletmesinde olduğu otoyoldan 19 adet ihlalli geçiş yaptığı ve bu geçişten itibaren 15 günlük sürede geçiş bedellerinin ödenmediği ve icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan geçiş ücreti ve kesme hakkına sahip olduğu 4 katı kadar ceza tutarı olmak üzere toplam 15.992,50 TL alacaklı olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafça davalı aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız takibe davalı yanca geniş anlamda borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu, takip konusu alacağın Otoyol geçiş ihlali nedeni ile asıl alacak ve gecikme bedeli olarak talep edildiği, ihlal konusu oluşturduğu belirtilen araçların davalı adına kayıtlı olduğu konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alınmakla taraflar arası uyuşmazlığın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılan araçların davacının işletmesinde bulunan otoyoldan geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yapıldığının anlaşılması halinde davalının borcunun bulunup bulunmadığı, bulunması halinde yapılan itirazın haklılık teşkil edip etmediği ve davacı yanca istem konusu edilen icra inkar tazminat talebinin yerinde olup olmadığının inceleme neticesi varılacak kanaate esas açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Noterler Birliği Başkanlığına yazılan müzekkere cevabına göre davacının davalı aleyhine takibe dayanak icra dosyasına konu ettiği ihlalli geçişten kaynaklı geçiş ücreti ve cezasının konusu aracın geçiş tarihleri itibariyle davalı adına kayıtlı olduğu ve aracın ticari vasıfta olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya kazandırılan rapora itirazlarda bulunulmuş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilmesi gerektiği, bir kısım itirazların ise aksi iddia edilmekle birlikte raporda karşılandığı, yeniden rapor alınmasını gerektirir bir durum olmadığı kanaatine varılmıştır.
Somut uyuşmazlığın 6001 sayılı yasanın 30. maddesinde düzenlendiği, buna göre 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücrete ek olarak yasa ile belirlenen oranda ceza da uygulanacağının ve bu cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceğinin belirlendiği ancak 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin bir ve beş fıkrasında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirildiği ve bahse konu 7144 sayılı yasanın 19. maddesi ile "6001 sayılı kanuna eklenen Geçici 3. maddesi ile; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen, ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibari ile tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır" düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
Her ne kadar yukarıdaki yasal düzenlemeye göre ihlalli geçişten kaynaklı olarak 4 katı kadar ceza kesilebileceği şekilde düzenleme göz önüne alındığında bunun idari bir para cezası olduğu düşünülse bile gerek yasanın lafzi gerekse de amaçsal yorumu göz önüne alındığında 4 kat olarak uygulanacak cezanın genel hükümler dairesinde tahsile olanak sağlandığından yasa hükmü gereği bunun idari bir para cezası olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından her ne kadar icra dosyasına sunulan itirazda inkar edilmekte ise de davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılan aracın davacı yanca belirtilen tarihlerde davacı tarafın işletmeciliğini yaptığı otoyoldan ücret ödemeksizin geçiş yaptığı, davalı yana çıkarılan ihtaratlı davetiyeye rağmen HGS/OGS cihazı yönünde beyanda bulunulmadığı dolayısı ile davacı yanca gerek ihlalli geçişten kaynaklı geçiş ücreti gerekse de bu sebeple ihlalli geçişin 4 katı kadar cezanın tahsili bakımından genel hükümler dairesinde bunun davalıdan tahsilinin istenmesinde davacının hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının işletme hakkına ve bu hak kapsamında ücret tahsil etme yetkisine sahip olduğu otoyoldan davalının adına kayıtlı olan dokuz (9) adet aracın 20/06/2021-04/07/2021 tarihleri aracın on dokuz (19) adet olmak üzere ücret ödemeden geçiş yaptığı, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız ödeme süresi içerisinde de ihlalli geçişten kaynaklı olarak herhangi bir ücret ödenmediği gibi esasen bu hususta bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmakla 6001 sayılı yasanın 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu bu kapsamda her ne kadar inkar edilmekte ise de ödeme olgusunun ispatının davalı tarafta olmasına rağmen bunun ispatına yarayacak herhangi bir delil bildirilmediği gibi ödeme iddiasına yönelik yapılan savunmanın da yapılan yazışmalar neticesinde kanıtlanamadığı kanaatine varıldığı, bu kapsamda davalı aleyhine gerek ihlalli geçişten gerekse de geçişe yönelik adı geçen yasanın 30/5 gereği 4 katı kadar ceza tutarı talebine ilişkin davacı yanın davalıdan talepte bulunmasının yerinde olduğu bu bakımından davalı yanca itirazda bulunulmuş ise de bu itirazın yerinde olmadığı anlaşılmakla açılı davanın kabulü ile davalı yanın İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın reddine ve toplam 15.992,50 TL alacağın tahsili bakımından takibin devamı ile hükmedilen tutara takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranında ve artan oranlarda reeskont avans faizi uygulanmasına karar verilmiş ayrıca her ne kadar aksi iddia edilmiş ise de söz konusu araçların davalı adına kayıtlı olduğu, ihlalli geçişin de bu araçlar ile yapıldığının hem görüntü yolu ile hem de İGB döküm bilgileri ile anlaşıldığı ve dolayısı ile geçişin ihlalli olduğunun geçiş anı itibariyle de davalı yanca bilindiğinden talep konusu tutarın davayı yönünden bilinen bir alacak olduğu kanaatiyle hükmedilen tutarın %20'si olarak hesaplanan 3.198,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile davalı yanın İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin toplam 3.198,50 TL geçiş ücreti ile 12.794,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 15.992,50 TL asıl alacağın tahsili bakımından devamına,
- Hükmedilen 15.992,50 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranında ve artan oranlarda reeskont avans faizi uygulanmasına,
- Hükmedilen tutarın %20'si olarak hesaplanan 3.198,50 TL icra inkar tazminatının DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 1.092,44 TL karar ve ilam harcının 273,12 TL (193,16 TL peşin harç ile 79,96 TL icra dosya peşin harcından oluşan) harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 819,32 TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 273,86 TL (193,16 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 1.186,05 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 1.459,91 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 253,95 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında ileri sürülen feragat beyanı içeriği göz önüne alındığında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı