T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/336 Esas
KARAR NO: 2022/958
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/04/2022
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 14/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir 10. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, borçlunun, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiği, davalının takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiği ve takibi durdurduğu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğu, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm nakit gişelerden OGS/HGS ve nakit/ kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiği, OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bilgilendirmesi, her ne kadar müvekkili şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak SMS/kısa mesaj ya da İhlalli Geçiş İhtarnamesi olarak düzenlenerek araç sahiplerine ulaştırıldığı, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca OGS veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunmasının müvekkili şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediği, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde Müvekkili Şirket tarafından geçiş yapan aracın OGS/HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda OGS bankalarından/PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin Müvekkil Şirket hesaplarına aktarılması gerektiği, kaldı ki söz konusu sistemlerin Müvekkil Şirkete ait olmadığı için Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin OGS/HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmadığı, Müvekkili Şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğunun, OGS bankalarına/PTT’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirdiği, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile Müvekkili Şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibinin sorumlu olduğu, müvekkili şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunduğu, araç sahiplerinin, geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkili Şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmekte oldukları, araç sahiplerinin, geçiş tarihinden itibaren 15. günün sonunda, ceza tahakkuk ettikten sonra, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabildiği, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin Müvekkili Şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğu, huzurdaki işbu davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçişin fiili kapsamında davalıya 07.10.2020 ve 25.10.2020 tarihlerinde SMS/kısa mesaj ile bilgi verildiği ve İhlalli Geçiş İhtarnamesi ile davalı posta yolu ile bilgilendirildiği, davalının takibe ve davaya konu ... plakalı aracının 4. sınıf olup ticari nitelik taşımadığı, dolayısıyla işbu davanın nisbi ticari dava niteliğinde olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, taraflar arasında İzmir Arabuluculuk Bürosunda ... Başvuru Numarası ve ... Dosya Numarası ile görülen arabuluculuk görüşmeleri neticesinde uzlaşma sağlanamadığı belirtilerek açıklanan nedenlerle yapılacak yargılama neticesinde davalının İzmir 10. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vasisi tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; İİK Madde 67 gereği, takip alacaklısının, icra dosyasına yapılan itirazın kendisine tebliğ edilmesinden itibaren bir yıl içerisinde bu davayı açması gerektiği, bu süre geçtikten sonra artık ilgili icra dosyasından borçlu hakkında açılmış olan takibe devam edilemeyeceği, bu nedenle işbu davanın, 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olup süresinde açılmadığı, dava Şartı olan Arabuluculuk yoluna gidilmediği, 102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesine göre, TTK'da belirtilen tüm ticari davalar ile diğer özel kanunlarda yer alan ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesine göre "Arabulucuya başvurulmadan önce dava açıldığının anlaşılması halinde, her hangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir” denildiği, açıklanan bu nedenlerle arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, hakkında düzenlenen ilamsız ödeme emrine konu alacak kalemleri ve borcun hiçbir dayanağının bulunmadığı, tarafınca geçiş ihlali yapılmadığı, alacaklı yanın sistemsel hatası nedeniyle ödeme almadığı, tarafına kusur atfedilecek bir durum mevcut olmadığı gibi kabul anlamına gelmemekle beraber kaçak geçiş yapmış olduğu varsayıldığı takdirde de Karayolu geçişlerinde uygulanan 15 gün içerisindeki ceza bildirimlerinin de taraflarına yapılmadığı, işbu takibin alacaklısına karşı herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek açıklanan nedenlerle haksız, mesnetsiz, kötü niyetli ve maddi çıkar sağlama amacı ile açılmış olan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Arabuluculuk Son Tutanak aslı, Menderes Vergi Dairesi'nin yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün yazı cevabı, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'nın yazı cevabı, İzmir 10. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının Uyap örneği, İzmir 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün yazı cevabı, Menderes SHM'nin ... Esas sayılı dosyasının Uyap örneği dosyamız arasındadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine İzmir 10 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden toplam 1.689,00 TL alacağın tahsiline yönelik ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının ... plaka sayılı aracın ihlalli geçişine yönelik geçiş ücreti ve bu ücrete dair ceza tutarına yönelik olduğu, bahse konu aracın geçiş tarihi olan 02/10/2020 tarihinde Mahkememiz davalısına ait olduğu, yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit göz önüne alındığında uyuşmazlık konusu hususun birlikte bahse konu icra dosyası ile birlikte davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti ile davalı yanın yapmış olduğu itirazın haklılık teşkil edip etmediğinin tespit ve değerlendirilmesine yönelik açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Noterler Birliği Başkanlığına yazılan müzekkere cevabına göre göre davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılan ... plaka saylı aracın ticari vasıfta olduğu anlaşılmakla ve davacı yan tarafından kazandırılan müzekkere cevapları ve İGB dökümlerine göre bu araçların ihlalli geçişe neden olduğu görülmekle uyuşmazlığın ticari davaya vücut verdiği anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlığın 6001 sayılı yasanın 30. maddesinde düzenlendiği, buna göre 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücrete ek olarak yasa ile belirlenen oranda ceza da uygulanacağının ve bu cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceğinin belirlendiği ancak 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin bir ve beş fıkrasında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirildiği ve bahse konu 7144 sayılı yasanın 19. maddesi ile "6001 sayılı kanuna eklenen Geçici 3. maddesi ile; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen, ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibari ile tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır" düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
Her ne kadar yukarıdaki yasal düzenlemeye göre ihlalli geçişten kaynaklı olarak 4 katı kadar ceza kesilebileceği şekilde düzenleme göz önüne alındığında bunun idari bir para cezası olduğu düşünülse bile gerek yasanın lafzi gerekse de amaçsal yorumu göz önüne alındığında 4 kat olarak uygulanacak cezanın genel hükümler dairesinde tahsile olanak sağlandığından yasa hükmü gereği bunun idari bir para cezası olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafından her ne kadar inkar edilmekte ise de davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılan ... plakalı aracın 02/10/2020 tarihinde davacı tarafın işletmeciliğini yaptığı otoyoldan ücret ödemeksizin geçiş yaptığı anlaşılmakla yukarıda belirtilen yasa maddeleri gereği davacının işletme hakkına sahip olduğu otoyol bakımından ihlalli geçişten kaynaklı olarak ihlalli geçiş ücreti ile bu tutarın 4 katı kadar cezanın tahsili bakımından genel hükümler dairesinde bunun davalıdan tahsilinin istenmesinde davacının hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının işletme hakkına ve bu hak kapsamında ücret tahsil etme yetkisine sahip olduğu otoyoldan davalının adına kayıtlı olan ... plaka saylı aracın yukarıda belirtilen tarihte ücret ödemeden geçiş yaptığı, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız ödeme süresi içeresinde de ihlalli geçişten kaynaklı olarak herhangi bir ücret ödenmediği, davalı yana çıkarılan ihtaratlı tebliğ gereği HGS/OGS cihazının bulunup bulunmadığı konusunda bir beyanda bulunulmadığı,6001 sayılı yasanın 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu bu kapsamda her ne kadar inkar edilmekte ise de ödeme olgusunun ispatının davalı tarafta olmasına rağmen bunun ispatına yarayacak herhangi bir delil bildirilmediği gibi ödeme iddiasında da bulunulmadığı göz önüne alındığında davalı tarafın ödeme olgusunu ispatlayamadığı bu nedenle davalı aleyhine ihlalli geçişten kaynaklı olarak istenilen ihlalli geçiş ücreti ve adı geçen yasanın 30/5 gereği geçiş ücretinin 4 katı kadar ceza tutarı talebine ilişkin davacı yanın haklı olduğu anlaşılmakla açılı davanın kabulü ile İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaya davalı yanca yapılan itirazın iptali ile takibin 1.689,00 TL alacağın tahsili bakımından devamına, hükmolunan 1.689,00 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranından az olmamak üzere ve artan oranlarda avans faizi uygulanmasına, ihlalli geçişe neden olan görüntü kaydı, ihlalli geçişin davalıya bildirimine dair tebliğ evrakı ve geçişin davalı yanca bilindiği yahut bilinmesi gerektiği göz önüne alınmakla yasal şartları oluştuğu anlaşılmakla hükmolunan tutarın %20'si olarak hesaplanan 337,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile; İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaya davalı yanca yapılan itirazın iptali ile takibin 1.689,00 TL alacağın tahsili bakımından devamına,
- Hükmolunan 1.689,00 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranından az olmamak üzere ve artan oranlarda avans faizi uygulanmasına,
- Hükmolunan tutarın %20'si olarak hesaplanan 337,80 TL icra inkar tazminatının DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcı evvelce tahsil edildiğinden mahsubu ile hazineye irad kaydına, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3- Davacı tarafından yatırılan 161,40 TL (80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 159,50 TL (tebligat ücreti, posta masrafından oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 320,90 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 280,50 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 1.689,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır