T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/340 Esas
KARAR NO : 2025/457
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/04/2022
KARAR TARİHİ : 14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların İzmir'de bölge müdürlüğü ve şubesi bulunduğundan İzmir mahkemelerinin işbu davada yetkili olduğunu, 29.04.2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili yana ait..., Sport, 2013 model,... plaka sayılı aracın İngiltere menşeli araç olması, parçaların yurt dışından sterlin karşılığı temin edilmesinden dolayı kaza tarihi Merkez Bankası sterlin satış rakamına göre değişen parçalar tutarının7.282.10.-sterlin olduğunu, işçilik onarım tutarının ise 8.850.-TL olduğunun tespit ve kanaat edinildiğini, uzman raporuna göre araçta 75.000 TL değer kaybı bulunduğunu, bu uzman görüşü ile birlikte müvekkilinin davalı sigorta şirketlerine başvuruda bulunmuş ise de müvekkilinin zararının karşılanmadığını,... plaka sayılı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş şekli, olay yeri resimleriyle beraber değerlendirildiğinde 2918 s. K. m.56/1C gereği kusurlu olduğunu, bu nedenle Trafik sigortacısı olan davalıların limiti dahilinde tam olarak zarardan sorumlu olduklarını, mahkemece tespit edilecek değer kaybı bedelinin de davalılarca karşılanması gerektiğini, davacıya ait ...plakalı araçta oluşan hasarın onarılmasından sonra hasar görmüş haldeki 2. El piyasa değerinin kaza öncesi 2.el piyasa değerinden daha az olacağını, davalıların zarardan KDV dahil sorumlu bulunduklarını, 6762 sayılı TTK'nın 1283.maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup iskonto indiriminin uygulanmasının doğru olmadığını, ... plaka sayılı kusurlu aracın verdiği hasardan ... Sigorta A.Ş., ZMMS (trafik) poliçesi ile sorumlu iken; poliçe limitinin dolması halinde kalan sorumluluğun İMMS (KASKO) poliçesi tanzim eden davalı... Sigorta A.Ş.' de olduğunu, eksper raporu karşılığında 590,00 TL eksper ücreti faturası ödendiğini, eksper ücreti olarak ödenen bedelin yargılama giderlerinden sayılması gerektiğini, uyuşmazlık gereği müvekkilinin arabuluculuk yoluna başvurmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak hasar bedeli için bedel artırımı yapıldığında davalılardan talep edilen bedeller ayrı ayrı belirtilmek üzere şimdilik trafik kazasında davacının aracında oluşan 500,00 TL (KDV Dahil) hasar bedelinin ve 50,00 TL (KDV Dahil) değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderlerinin 590 TL hasar eksper raporu ücretinin de ilavesiyle, avukatlık ücretiyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın HMK 121. maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkili şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, davacı tarafın araçta meydana gelen değer kaybı miktarının bilinemediğini ileri sürmüş ise de eksper rapor kaydına SBM üzerinden ulaşılabilir olacağından hasar tutarının davacı tarafından bilinebilir durumda olduğunu, HMK 107. maddesi gereği davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesi için alacağın değerinin belirlenmesinin mümkün olmaması gerektiğini, davacının davadan önce müvekkili şirkete başvuru yapmadığını, sigorta şirketine başvuru zorunlu olduğundan işbu şartın yerine getirilmediğini, davacının değer kaybı taleplerinin öncelikle kusurlu aracın trafik sigortacısından karşılanması gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketçe yapılan ödemenin düşülmesiyle birlikte bakiye teminat limitinin dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafın, sigortalısının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı onarım gerçekleştirdiğinden ve talep edilecek tutarın ekspertiz raporu ile netleştirildiğinden belirsiz alacak davası açmasına imkân olmadığını, KTK 97 Uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davacı tarafça gerekli belgelerin sunulmadığını, müvekkili şirketin gerekli araştırma ve incelemeyi yapma hakkının kısıtlandığını, davacının dayandığı delillerin tebliğe çıkarılması gerektiğini, 29.04.2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen... plakalı aracın, müvekkili şirkete 20/10/2020-20/10/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluğun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 41.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, dosyada kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesi gerektiğini, şayet bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar ekine göre yapılması gerektiğini, aracın modeli yılı, kilometresi ve daha önce meydana gelmiş olan hasarları olup olmadığına göre değerlendirme yapılması ve kazadan önce araçta herhangi bir hasar kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı bulunamayacağını, hasar bedeline dahil olan bir çok parça ve işçilik bedelinin araç üzerinde değer kaybına yol açacak nitelikte olmadığını, değer kaybının tespiti için hasar-kusur konusunda uzman ve ehil bir makina mühendisi bilirkişi kanalı ile incelenmesine karar verilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinin teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 sayılı kanunun uygulanması gerektiğini, dosya kapsamında davacının KDV ödediğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge mevcut olmadığından parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelini kabul etmediklerini, ekspertiz ücreti ve diğer dolaylı giderler poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile başvurulmadığından müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini belirterek, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı,
... nolu İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi ve ... numaralı hasar dosyası
... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Türkiye Noterler Birliği,...Sigorta A.Ş. ve...Sigorta A.Ş. Yazı cevapları,
Ankara ATK Trafik İhtasas Dairesi tarafından düzenlenen 29.12.2022 tarihli rapor,
Otomotiv bilirkişisi ile Sigortacı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 26.05.2023 tarihli rapor, 01.12.2023 tarihli ek rapor ve 03.05.2024 tarihli 2. Ek rapor,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 19.08.2024 tarihli rapor,
Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 14.05.2025 tarihli rapor,
Davacı vekili tarafından sunulan değer artırım dilekçesinde özetle; hasar bedeli bakımından 500 TL yapılan talep bakımından Davalı ZMMS poliçe sorumlusu... Sigorta A.Ş.'nin 41.000,00 TL'sinden, Kasko İMMS sorumlusu ...Sigorta A.Ş.'nin ise 19.000 TL'sinden sorumlu olmak üzere 59.500,00 TL arttırılarak toplam 60.000,00 TL olarak hasarı red tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, dilekçenin davalılara hızlı tebligat yapılması ve 590 TL eksper ücreti yargılama giderlerinden sayılarak tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı bedeli istemine yönelik maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı... plakalı araç ile davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi,... Sigorta Şirketi tarafından İMMS poliçesi ile sigortalı... plakalı aracın karıştığı 29.04.2021 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Genel Şartları'nın 1.maddesi uyarınca " Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. "
Davalı tarafça her ne kadar yetki itirazında bulunulmuş ise de; davanın trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat davası olduğu kaza yerinin İzmir olduğu, mahkememizin yetki alanı içerisinde olduğu anlaşılmakla kazanın meydana geldiği yer mahkemesinin seçimlilik yetkili mahkemelerden olması nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacının tazminat alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için öncelikle araç sürücülerinin kusur durumu ve oranının tespiti bakımından İzmir ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor aldırılmış, ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 29.12.2022 tarihli raporda; davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı... Sigorta Şirketi tarafından (İMMS) Kasko poliçesi ile sigortalı,...plakalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracı ile meskun mahal dışında sol şeritte seyri sırasında kaza mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermeyip önünde kaza yapan araçlara karşı zamanında etkin tedbir almaması sonucu davacıya ait aracın arka kısmına çarptığı kazada %20 oranında tali kusurlu olduğu, davacıya ait... plakalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki araç ile meskun mahal dışında sol şeritte seyri sırasında kaza mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermeyip önünde kaza yapan araca karşı zamanında etkin tedbir almaması sonucu dava dışı... plakalı araca çarptığı kazada %20 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı... plakalı araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda %60 oranında kusurlu olduğu, belirtilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen kusur raporu denetime elverişli olduğundan bu tespit ve değerlendirmeler ışığında araç sürücülerinin kusur oranları dikkate alınarak bu kapsamda davalıların sorumluluk durumları değerlendirilmiştir.
Davacı tarafça araçtaki hasar ve değer kaybı bedeli talep edildiğinden davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı zararının ve davalıların sorumlu oldukları miktarın belirlenmesine yönelik alanında uzman otomotiv bilirkişisi ve sigortacı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporları, sigorta eksper raporu, araca ait fotoğraflar ve kazaya ilişkin tutanaklarda incelenerek kaza nedeniyle aracın arka ve ön kısımları ile ayrıca mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, araçta tespit edilen hasar mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında karşılaştırılması sonucunda kaza tespit tutanağında olduğu şekilde tespit edilerek hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu, her bir yedek parça bedelinin ayrı ayrı belirlendiği ve yapılan piyasa araştırmasında hasarlı parçaların orijinal yedek parça fiyatları ile işçilik bedellerinin KDV dahil toplam 539.378,00 TL olduğu, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının belirlenmesi için, aracın hasarının kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aşıp aşmadığının belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda bilirkişi tarafından yapılan emsal araştırmasında davacıya ait aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 800.000,00 TL olduğu, aracın hasarının 539.378,00 TL olduğu dikkate alındığında hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aştığı, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut haliyle pert total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı değerlendirilmiş ve bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda piyasa şartlarına göre aracın sovtaj (hurda) değerinin 500.000,00 TL olduğu, buna göre araçtaki toplam gerçek hasarın 300.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı aracın piyasa değerindeki azalmadır. Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre pert olan araçta değer kaybı oluşmayacağından dava konusu araç yönünden pert total işlemi uygulandığı ve sovtaj bedeli düşülerek gerçek hasar değeri düşüldüğünden araçta değer kaybının oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.
Yukarıdaki tespitler ve değerlendirmeler dikkate alındığında; davacıya ait araçta toplam 300.000,00 TL hasar meydana geldiği, davalı sigorta şirketlerinin davalı sürücünün kusuruna isabet eden tutarda sorumlu olduğu, davacının hasar alacağının kusur durumuna göre toplam 60.000,00 TL olduğu, davalı ...igorta Şirketi'nin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında bu zarardan 41.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta limitini aşan tutar olan 19.000,00 TL'den İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında davalı... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçe Limitinin 250.000,00 TL olduğu, davacıya ait araçtaki hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aştığından pert total uygulaması yapılarak araçtaki hasarın belirlendiği, bu nedenle pert olarak nitelenen araçta değer kaybı oluşmayacağı kanaatine varılmakla davacının değer kaybı isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve değer artırım dilekçesi doğrultusunda davalının kusur oranına denk gelen 60.000,00 TL hasar bedelinin, kaza tarihinde poliçe teminat limit olan 41.000,00 TL'sinin davalı Zorunlu Trafik Sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den, Zorunlu Trafik Sigorta limitini aşan bakiye 19.000,00 TL'sinin ise İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı ...Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiş ve ekspertiz ücreti olarak ödenen 590,00 TL'nin yargılama gideri olarak davalıların sorumlulukları oranında yargılama gideri olarak tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE, 60.000,00 TL hasar bedelinin; 41.000,00 TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 19.000,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, 01.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin değer kaybı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gereken 4.098,60 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL nispi harç ile 1.020,00 TL tamamlama harcı mahsup edildikten sonra bakiye 2.997,90 TL'nin (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin 959,33 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.038,57 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL nispi harç ile 1.020,00 TL tamamlama harcı toplamı 1.181,40 TL'nin (davalı...Sigorta A.Ş.'nin 378,04 TL'sinden, davalı... Sigorta A.Ş.'nin 803,36 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 7.900,00 TL bilirkişi ücreti, 1.910,00 TL ATK Fatura ücreti ve 305,50 TL tebligat-posta gideri ile 590,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 10.705,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 10.696,58 TL'sinin (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 4.956,95 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 5.739,63 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinden bırakılmasına,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 1.598,66 TL'sinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 511,58 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.087,08 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan, kalan 1,34 TL'sinin de davacıdan yargılama gideri olarak alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı...Sigorta A.Ş.'nin 9.600,00 TL'sinden, davalı ...Sigorta A.Ş.'nin 20.400,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim...
E-imzalıdır.