T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/409 Esas
KARAR NO : 2025/531
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/05/2022
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili yüklenici ile davalılardan...Kooperatifi Dikili ... Konut Yapı Kooperatifi arasında İzmir ili Dikili ilçesi ... Mahallesi ... ada ... ada ... ada... ada... parsel üzerine toplam 244 adet villa yapımı hususunda 30.08.2016 tarihli anahtar teslimi inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin yapımı hususunda işin tutarının KDV dahil 38.000.000,00 TL olarak belirlendiğini, davalılardan arsa sahibi Dikil...Sahil Konut Yapı Koop. ile S.S....Konut Yapı Koop. Birliği arasında düzenlenen eser sözleşmesinin 2. maddesi uyarınca ve genel kurul kararına istinaden S.S....Konut Yapı Koop. Birliği'nin bu sözleşmeden kaynaklanan haklarını kendi bünyesinde bulunan S.S. ...eratifi Dikili ...Konut Yapı Kooperatifine devrettiğini, S.S. ...eratifi Dikili... Konut Yapı Kooperatifinin de bu devre istinaden inşaatın yapım işini ihaleye çıkardığını ve alt müteahhit olarak müvekkili şirket ...'nin işi üstlendiğini, sözleşme yapıldıktan sonra arsanın müvekkili şirkete teslim edildiğini ve tasdik edilen proje doğrultusunda müvekkilinin işlemlere başladığını, bu durumun S.S. ...eratifi Dikili... Konut Yapı Kooperatifi Başkanı ve Başkan vekili tarafından SGK Bergama Şubesine verilen 07/10/2016 tarihli işyeri açma ve sigorta kayıt bildirimi formundan da net bir şekilde anlaşıldığını, bu işlemlerin yürütülmesi için müvekkili şirket tarafından 28.10.2016 tarihinde Kooperatif Vekili sıfatıyla hareket eden ... isimli kişiye gerekli harç ve masraflar için 100.000,00-TL, 08.09.2016 tarihinde... Bornova Şubesinden aynı kişiye 21.500,00-TL, 26.08.2016 tarihinde 270.000,00-TL, 25.08.2016 tarihinde 91.840,00-TL ödemelerde bulunduğunu, müvekkili şirket ile S.S. ...eratifi Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi arasında yapılan sözleşmenin 16. maddesinde de belirtildiği üzere ödemeler pursantaj tablosuna göre gerçekleştirileceğini, buna istinaden ruhsat alındığını ve işlemlere başlandığını, pek çok işin yürütüldüğünü, 30.12.2016 tarihinde 1. Hakediş Raporunun müvekkili şirket tarafından düzenlendiğini, toplam alacağın 2.922.817,70-TL olarak belirlendiğini ve hak ediş raporu imza için işverene gönderilmişse de rapor imzalanmadığı gibi hiçbir ödeme de yapılmadığını, davalıların yapılan işe ve hak ediş raporuna rağmen hiçbir bedel ödemedikleri gibi gerçeklerle bağdaşmayan gerekçeler ileri sürerek sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediklerinden kendileri temerrüde düştükleri halde 08.07.2017 tarihinde İzmir ... Noterliğinin... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ettiklerini ve sözleşmenin feshedileceğini ihbar ettiklerini, sözleşme halen devam etmesine karşın davalıların müvekkilini şantiyeye sokmadıklarını, işi başkasına verdiklerini beyan ederek inşaat mahallinde bulunan müvekkili şirkete ait malzemelere de el koyduklarını, davalı Kooperatiflerden S.S. ...eratifleri Dikili... Konut Yapı Kooperatifi tarafından Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin... Değişik İş dosyasından tespit yaptırıldığını, bu dosya üzerinden alınan rapor gerçeklerle bağdaşmadığını, müvekkili şirketin yaptığı işlerin tutarı ile inşaat mahallinde el konulan malzemelerin tutarı olarak 625.741,20-TL olarak belirlendiğini, bu belirlenen bedelin oldukça yanlış ve hatalı olduğundan müvekkili şirket tarafından 24.10.2017 tarihinde düzenlenen 1. Nolu Hakediş Raporları doğrultusundaki değerlendirmeler sonucu toplam alacağın 2.922.817,70-TL olması gerektiğinden bahisle itirazda bulunulduğunu, Eser sözleşmesi gereğince davalı kooperatif tarafından keşide edilen 08.07.2017 tarihli ihtarname nazara alınacak olur ise henüz 5 yıllık sürenin geçmediğini, İzmir... Noterliğinin... Sayılı 06.08.2021 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini ve sözleşmeden kaynaklanan edimin yerine getirilmesi için davalılara süre verildiğini, ancak bu süreye rağmen edim yerine getirilmediğini ve davalıların temerrüde düştüğünü, arabuluculuk sürecine başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, İzmir ili Dikili ilçesi ... Mahallesi ...parsel,... parsel, ... parsel, ...nmazların tapu kaydına dava sonuna kadar İhtiyati Tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve ileride artırılmak üzere şimdilik 200.000,00 TL 'nin hak ediş raporunun düzenlendiği tarih olan 30.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin müşterek ve müteselsilen davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ve S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinden S.S....Kooperatifler Birliği ile davacı şirket arasında hiçbir hukuksal ilişki bulunmadığını, davacı şirketin dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere sadece S.S.... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile bir inşaat sözleşmesi yaptığını, bu nedenle açılmış olan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirket ile müvekkillerinden S.S. ... Dikili ...Yapı Kooperatifi arasında bir hizmet sözleşmesinin yapılmış olduğunu, ancak taraflar arasında düzenlenmiş ve dosyaya sunulmuş olan sözleşmede, davacı tarafından süresi içinde yapılması ve yerine getirilmesi açık açık belirtilmiş olan yükümlülüklerin hiçbir şekilde yerine getirilmediğini, müvekkili kooperatifin sözleşme hükümlerinin davacı tarafından yerine getirilmesi konusunda yaklaşık on ay gibi uzun bir süre bekledikten sonra 06.07.2017 tarihinde İzmir... Noterliği'nin... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri tek tek sayarak bunların geçen süreye rağmen yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshini ihbar ettiğini, davacı tarafından keşide edilmiş olan İzmir ... Noterliği'nin... yevmiye numaralı ve 14 Temmuz 2017 tarihli cevabi ihtarnamesinde, eksikliklerin ve yükümlülüklerin gerçeğe dayanmayan nedenler göstererek yerine getirilmediğinin kabul edildiğini, 06.07.2017 tarihinden bu yana müvekkili kooperatif ile yüklenici arasında düzenlenmiş olan sözleşmenin hukuken ve fiilen feshedildiğini, hizmet sözleşmesinin feshedilmesi için mahkeme kararına ihtiyaç olmadığını, bu ihtar ve cevap aşamasından sonra davacı yüklenicinin işyerini ve iş adresini terk ettiğini, müvekkili kooperatifin aramalarına karşın iletişim kurulamadığını, çok uzun bir aradan sonra ise davacı vekili tarafından 32302 sayılı ve 06 Ağustos 2021 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, davacı vekili tarafından gönderilmiş olan ihtarnameye müvekkili kooperatif tarafından İzmir... Noterliği'nin 21 Eylül 2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, ihtarnamede belirtilen hususların dava dilekçesinde de tekrarlanmış olup öne sürülen hususların gerçek dışı olduğunu belirterek, müvekkillerden S.S....Kooperatifler Birliği aleyhine açılmıuş olan davanın öncelikle husumet yönünden, sonra da esastan reddine, müvekkili S.S. ... Dikili...Yapı Kooperatifi'nin hiçbir borcunun olmaması sebebiyle açılmış olan davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı S.S Dikili... Konut Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesi ile özetle; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 147/6. maddesne göre eser sözleşmesi nedeniyle hak taleplerinin 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, zamanaşımı süresinin başlangıcının ise eserin teslim tarihinden itibaren başladığını, taraflar arasındaki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu, bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının İzmir ... Noterliği'nin... yevmiye numaralı ve 06/08/2021 düzenleme tarihli ihtarnamesinde ve dava dilekçesinde belirtildiği üzere Arsa sahibi müvekkili S.S.Dikili...Konut Yapı Koop. İle S.S....Konut Yapı Koop. Birliği arasında düzenlenen Eser sözleşmesinin 2. maddesi uyarınca ve genel kurul kararına istinaden S.S....Konut Yapı Koop. Birliği bu sözleşmeden kaynaklanan haklarının kendi bünyesinde bulunan S.S ...eratifi Dikili ...Konut Yapı Koop.'a devrettiğini, bu devirden dolayı elde ettiği haklara istinaden ...eratifi Dikili ...Konut Yapı Koop. inşaatın yapımını alt müteahhit olarak üstlendiğini, davacı ile sözleşme yaptığını, dolayısıyla anılan sözleşmede müvekkilinin taraf olarak bulunmadığı gibi müvekkili ile davacı şirket arasında hiçbir hukuksal ilişki de bulunmadığını, bu sözleşmenin tarafları belli olup müvekkilinin hiçbir şekilde bu sözleşmenin tarafı olmadığını ve sözleşmeye ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle açılmış olan davanın öncelikle husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamede belirtilen hususların dava dilekçesinde de tekrarlanmış olup öne sürülen hususların gerçek dışı olduğunu, müvekkiline yöneltilen taleplerin de haksız ve yersiz olduğunu, davacı vekili tarafından gönderilen ihtarnameye müvekkili kooperatif tarafından Sincan... Noterliği... Yevmiye numaralı ve 16/09/2021 tarihli ihtarnamesi ile cevap verildiğini, davalı S.S....Konut Yapı Koop. Birliği ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini, alacaklar konusunda kooperatiflerin birbirlerini ibra ettiğini, S.S....Konut Yapı Koop. Birliği ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme usulüne uygun olarak feshedildiğinden davacı ile diğer davalılar arasındaki sözleşmeden doğan alacaklar konusunda müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili ile S.S....Konut Yapı Koop. Birliği arasında yapılan sözleşmenin 14. Maddesinin c bendi uyarınca kooperatifin sorumluluğu anahtar teslim olarak belirlendiğinden yapım aşamasına ilişkin tüm maddi yükümlülüklerin S.S....Konut Yapı Koop. Birliği üzerinde olacağının belirlendiğini, anılan sözleşme hükümlerine göre de müvekkilinin bu dava ve sonucuna ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek, müvekkili aleyhine açılmış olan davanın öncelikle husumet yönünden, sonrasında alacaklara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sincan ... Noterliği ... Yevmiye numaralı ve 16/09/2021 tarihli ihtarnamesi,
İzmir ... Noterliğinin ... yevmiye nolu, 08.07.2017 tarihli ihtarnamesi,
Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası,
İzmir ... Noterliğinin ... Sayılı 06.08.2021 tarihli ihtarnamesi,
S.S...Konut Yapı Koop. İle S.S Dikili ... Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanan 17/03/2015 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi,
Tarafları ticari defter ve kayıtları,
Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğü yazı cevabı,
İnşaat Mühendisi bilirkişi refakatinde yapılan 16.05.2023 tarihli keşif sonucu düzenlenen keşif tutanağı ve keşif sırasında dinlenen Tanık ...'in beyanları,
İnşaat Mühendisi, SMMM, Hukukçu Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14.12.2023 tarihli rapor ve 03.09.2024 tarihli ek rapor,
Davacı vekili sunmuş olduğu değer artırım dilekçesi ile özetle; davada tanzim edilen bilirkişi raporunda müvekkilinin hak ediş alacağının 967.573,33 TL olduğunun tespit edildiği, huzurdaki davanın HMK md.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılmış olup alacak talebinin 200.000,00-TL'den, faiz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporunda belirtilen bedel olan 967.573,33 TL olarak artırdıklarını belirtmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Açılan dava ile taraflar arasında akdedildiği belirtilen sözleşmeler gereği davacının yaptığı işlerin karşılığı alacağın belirlenerek davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davacının iddiasına göre davacı işe başlamış işin yapımı sırasında davalılar tarafından iş sahasına alınmadığı ve bu nedenle iş yerine girilemediği, işin yapımı sırasında davacıya ait bir takım malzemelerinde iş sahasında bırakıldığı belirtilerek bu yöndeki zararlarında tahsili talep edilmiştir.
Dikili Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Değişik İş sayılı dosyası ile dava konusu iddialara ilişkin mahallinde keşif yapılarak delil tespiti istenilmiş ve İnşaat Mühendisi refakatinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 14.09.2017 tarihli bilirkişi raporunda, inşaatın %8 seviyesinde ve 32 adet villa inşaat maliyet bedelinin 398.688,00 TL olduğu, %35,34 seviyesindeki iki adet villa inşaatı maliyet bedelinin 110.075,20 TL olduğu, %2 seviyesindeki 6 adet villa inşaatı maliyet bedelinin 18.687,00 TL olduğu, toplam davacının yaptığı inşaat imalatlarının KDV dahil toplam devrinin 527.450,20 TL olduğu, davacı tarafından yapılan inşaatın sözleşme kapsamındaki toplam iş oranının %1,39 seviyesinde olduğu ve ayrıca davacıya ait inşaat alanındaki malzeme bedellerinin KDV dahil 98.291,00 TL olduğu, sözleşme kapsamı dışında yapılan işlerin maliyetinin ise 10.975,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalılar S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi ile S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği tarafından sunulan cevap dilekçesinde davalılar sözleşmenin tarafı olmadığı savunularak bu davalılar yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi tarafından sunulan cevap dilekçesinde davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği, davacıya gönderilen İzmir... Noterliği'nin 06.07.2017 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini verilen sürede yerine getirmediği takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihbar edildiği, davacı tarafça yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve iş yerini terk ettiği, davacının yapmış olduğu hiçbir imalatın bulunmadığı, daha önce başka bir yükleniciye imalatların yaptırılarak bedelin ödenmiş olduğu ve önceki sözleşmenin yapıldığı yüklenici ... Metalurji San. ve Tic. A.Ş. ile düzenlenen sözleşmenin taraflarca feshedildiği, davacının yaptığını iddia ettiği imalatların ... A.Ş. tarafından yapıldığı ve bedelinin ödendiği, yüklenici tarafından kooperatife ibraz edilmiş hiçbir fatura, irsaliye ve teslim tesellüm belgesinin bulunmadığı, davacı ile yapılan sözleşmenin feshedilmiş olduğu, davacı tarafından ...'a ödenmiş olan parayla davalı kooperatifin bir ilgisinin bulunmadığı, bu ödemenin karşılığı alınan danışmanlık hizmetine ilişkin sözleşmede kooperatifin taraf olmadığı, bu nedenle kooperatif yönünden bu sözleşmenin bağlayıcı olmadığı savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Her ne kadar Davalı SS dikili ...Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğu, zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, sözleşmenin İzmir .... Noterliği'nce gönderilen 06 Temmuz 2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshedilmiş olduğu, davanın 12.05.2022 tarihinde açıldığı, sözleşmenin feshi ile dava tarihi arasında 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığından davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava dilekçesinde belirli bir miktar belirtilerek davanın açıldığı ve ileride artırılmak üzere talepte bulunulduğu davanın niteliği itibari ile dava belirsiz alacak davası olarak açılabileceğinden ve dava dilekçesindeki talebe göre davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı anlaşılmakla yargılama sonucunda tespit edilen davacının alacağı yönünden HMK'nın 107.maddesi gereğince davacıya davayı belirli hale getirmek üzere süre verilmiş ve belirlenen ve harç ikmal edilen bu tutar üzerinden talep değerlendirilerek hüküm kurulmuştur.
Davacının zarar ve hakediş alacağı iddiası yönünden Dikili Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak bu raporda ve dosyadaki tespitler de göz önünde bulundurularak İnşaat mühendisi refakatinde mahallinde keşif icra edilmiş ve tarafların ticari defterlerinin ibrazı istenilmiş ve tarafların ticari defterleri ile mahallinde yapılan keşifteki tespitler birlikte değerlendirilerek dosyadaki delillere göre rapor düzenlenmek üzere inşaat mühendisi bilirkişi, SMMM bilirkişisi ve Nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 14.12.2023 tarihli kök raporda, "Davalılardan sözleşen SS .... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifinin feshinin haklı olup olmadığının taktirlerde olduğu, Yukarıda teknik bilirkişi tarafından davacının hakediş alacağı olarak; sözleşme kapsamında yapılan imalat bedeli 855.637,33 TL tespit edildiği, sözleşme dışı yapılan imalat bedeli'nin 62.440,00 TL olup, şantiye sahasında bulunan malzeme bedeli 49.496,00 TL hesaplanmakla toplam tutar'ın 967.573,33 TL olabileceği taktirlerdedir.
Diğer taraftan Davacı yüklenici sözleşmeleri davalılardan SS .... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile imzalamış olup, yapılan konutların bu kooperatif üyeleri için inşa edilmesi, üyelerden bu kooperatifin aidat toplaması ve edimlerin karşılıklı olması halinde sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği davacı tarafın sadece bu kooperatife karşı talepte bulunabileceği, aksi halde özellikle dava konusu işin aktifinin bir kooperatifte kalıp, pasifinin ise bir başkası üzerinde bırakılması hali var ise, davacı edimlerinden diğer kooperatifler de faydalanıyorsa diğer kooperatiflerin de sözleşen ile beraber sorumlu olabileceği taktirlerdedir.
Buna karşın dosya içeriğindeki tapu kayıtları ile Ticaret Sicil Memurluğu dosyasındaki iki adet hazirun incelendiğinde, sadece tapu devri, tapunun aileden bir başka kişi adına yapılması gibi haller saklı olmak üzere genel olarak üyeler ile tapu maliklerinin uyuşmadığı gibi,... adet bağımsız bölümün ve 438/1 parselde bulunan 19.327,440 metrekare arsanın malikinin davalılardan SS Dikili...Konut Yapı Kooperatifi olduğu anlaşılmaktadır. Bağımsız bölümlerin de bulunduğu bu parsellerin davaya konusu sözleşme içeriğindeki işyerleri içerisinde gözükmekle, dava konusu sözleşme ve borçtan SS Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nin de borçlu olup olmadığı mahkemenin taktirinde olduğu" yönünde tespit, görüş ve kanaat ifade edilmiştir.
Tarafların bilirkişi raporuna itirazı üzerine bilirkişi tarafından ek rapor düzenlenmiş, ek raporda, "kooperatif ile dava dışı ... A.Ş. arasındaki fesih protokolü/ibranamede herhangi bir imalat bilgisinin yer almadığı, yine kooperatif ve ... tarafından SGK'ya verilen yazıda ruhsat ile ilgili imalat ve üretimin yapılmadığının belirtildiği," hususu da ifade edilerek tarafların itirazları tek tek değerlendirilerek kök raporda yapılan tespit ve değerlendirmelerde bir değişiklik olmadığı belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde işverenin S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi olduğu, yüklenicinin davacı olduğu, anahtar teslim inşaat yapım sözleşmesinde tarafların edimlerinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Toplanan delillere göre yapılan inceleme sonucunda, inşaat mühendisi bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere taraflarca düzenlenen ve dosyaya sunulmuş imalat tespit raporunun bulunmadığı, davacının yapmış olduğu imalatlara ilişkin Dikili Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... İş sayılı dosyasına sunulan belgeler, sözleşme pursantaj oranları dikkate alınarak sözleşme fiyatları ile bedel hesaplamasına göre dava konusu binaların temel kazısının %2, temel altı kum çakıl serilmesi ve grobeton dökülmesi %1, temel ve su basman perde demiri ve işçiliği %3, temel su basman perde kalıbı ve işçiliği %2, temel su basman betonu ve beton döküm işçiliği %2, temel için geri dolgu yapılması %2, su basman kum çakıl serilmesi ve grobeton dökülmesi %1 olmak üzere toplam %13 oranında temel pursantaj oranının değerlendirilmesinin uygun olduğu, bilirkişi raporunda bu hususun ayrıntılı olarak belirtilerek değerlendirmeler yapıldığı, 32 adet villa inşaatı gerçekleşme oranının %10,80, 6 adet villa inşaatı toplam gerçekleşme oranının %4 olarak, 37 ve 38 nolu 2 adet villa inşaatı gerçekleşme oranının %39,14 olduğu, davacı tarafça bu imalatların yapıldığı, değişik iş dosyasında alt yapı imalatları ile ilgili bir tespitin yapılmamış olduğu, uydu resimlerinden ada çevrelerindeki yolların belli bölümlerine stabilize dolgu yapılmış olduğu, yol imalatlarının %10'luk kısmının yapılmış olduğu, yol imalatları gerçekleştirme pursantaj oranının %3 olduğu, elektrik ve mekanik tesisat alt yapı imalatlarının yapılmamış olduğu, tespit dosyasında belirlenen şantiye elektrik hatları ile pompa ve su deposu bağlantılarının sözleşme dışı imalat olduğu, buna göre alt yapı imalatlarının toplam 158.119,32 TL olduğu, alt yapı imalatları ile üst yapı imalatları gerçekleşme oranına göre davacının yapmış olduğu iş karşılığı bedelin 855.637,33 TL olduğu, yapılan işin toplam işe göre oranı alınarak yapılan işin belirlendiği ve bu işin davacı tarafından yapılmış olduğu, davacının yapmış olduğu iş karşılığı imalat bedeli alacağının 855.637,33 TL olduğu, sözleşme dışı yapılan imalat bedelinin ise 62.440,00 TL olduğu, davacıya ait şantiye sahasında bulunan malzeme bedelinin ise 49.496,00 TL olduğu ve buna göre toplam tutarın 967.573,33 TL olduğu, davalı yüklenici tarafından sözleşmenin feshedilmiş olduğu dikkate alındığında davacının yapmış olduğu iş karşılığı tutarda alacaklı olduğu ve ayrıca sözleşme dışı yapılan imalat bedeliyle ve yine şantiye sahasında bulunan malzemelerin şantiyede bırakılması ve inşaatta kullanılması nedeniyle bunların karşılığı tutar kadarda alacaklı olduğu, davalı S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi'nin bu tutarlardan işveren sıfatı ile sözleşme gereği sorumlu olduğu, davalılar her ne kadar davacı tarafça inşaatta bir imalatın yapılmadığı savunmuş iseler de bilirkişi tarafından yapılan tespitten de anlaşılacağı üzere davacıdan önceki yüklenici ... A.Ş. ile kooperatif arasındaki fesih protokolünde herhangi bir imalat bilgisinin yer almadığı ve yine kooperatif ve ... A.Ş. tarafından SGK'ya verilen yazıda ruhsat ile ilgili imalat ve üretimin yapılmadığının beyan edildiği dikkate alındığında ve değişik iş dosyasında yapılan tespitlerde birlikte değerlendirildiğinde tespit edilen imalatların davacı tarafından yapılmış olduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin davacı ile davalı S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanmış olması nedeniyle bu davalının sözleşme kapsamında sorumlu olduğu, her ne kadar diğer davalı S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi sözleşmenin tarafı değil ise de dava konusu inşaatın yapıldığı taşınmaz malikinin davalı S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi olduğu, iş veren olarak görünen S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi'nin inşaat yapım işini üstlenilmesine yönelik iş veren olduğu ve bu faaliyeti icra ettiği, yapılan imalatlara ilişkin konutların davalı S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'ne ait taşınmaza ilişkin olduğu ve konutların bu kooperatifin üyeleri için yapılmış olduğu dikkate alındığında her ne kadar sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği sözleşmede yüklenici olan diğer davalı S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi sorumlu olsa da belirtilen nedenlerle taşınmazdaki konutlardan üyelerinin istifade ettiği, inşaat yapımına ilişkin borcun S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi'ne ait olduğu, taşınmazın ise S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'ne ait olduğu ve bu kooperatifin üyeleri için konut yapıldığı, bu nedenle S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nin de sorumlu olduğu, diğer davalı S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği'nin sorumluluğu bulunmadığından bu davalı yönünden husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi hakkındaki davanın KABULÜ İLE; 967.573,33 TL'nin 07.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği hakkındaki davanın Pasif Husumet Yokluğu Nedeniyle REDDİNE,
3-Alınması gereken 66.094,93 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 3.415,50 TL nispi harç ile 13.108,24 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 49.571,19 TL harcın davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı ile 3.415,50 TL nispi harç ile 13.108,24 TL tamamlama harcı toplamı 16.604,44 TL'nin davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının Dikili Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş Sayılı dosyasında yapmış olduğu 600,00 TL bilirkişi ücreti, 221,80 TL keşif harcı, 120,00 TL keşif araç ücreti ve 25,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 966,80 TL yargılama gideri ile Mahkememizde yapmış olduğu 1.274,90 TL keşif harcı, 4.150,00 TL ATGV araç ücreti, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 422,75 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 21.814,45 TL yargılama giderinin davalılar ... ile S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi'nin yapmış olduğu 5.500,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin davalı S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi'nin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 147.460,27 TL vekalet ücretinin davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı S.S....Konut Yapı Kooperatifleri Birliği'ne verilmesine,
9-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalılar S.S. ... Dikili ...Konut Yapı Kooperatifi ile S.S. Dikili...Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
10-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/05/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.