T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/487 Esas
KARAR NO: 2022/835
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/06/2022
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;" Dava dışı ..., davalı bankanın tanzim ettiği teminat mektubunun lehtarı olup Belediyemiz Su Ürünleri Halinin ...-... nolu Balık Satış Yerinde, İzmir Büyükşehir Belediyesi Su Ürünleri Hali Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce kiracı olarak faaliyette bulunmuştur. Kiracılık ilişkisi devamı sırasında dava dışı ... tarafından Belediyemize sunulan dilekçe ile İzmir Büyükşehir Belediyesi Su Ürünleri Hali Yönetmeliği'nin 9. Maddesi uyarınca kiracısı olduğu işyerinin (... Blok ...-... no-lu balık satış yeri) kendisine tahsis edilmesi talep edilmiştir. Belediye Meclisimizin 13 02. 2006 tarih ve 02 107 sayılı kararı ile yürürlüğe giren maddesi “Boş yazıhane için tahsis talebinde bulunmak isteyenler, ilanın yayımlandığı tarihi takip eden on beşinci günün mesai bitimine kadar 10. maddede belirtilen belgeleri ekleyerek bir dilekçe ile Su Ürünleri Hali Müdürlüğü'ne müracaat etmek mecburiyetindedirler. Süre sonunda müracaatlar sıra ile tutanağa geçirilir. Su ürünleri halinde yazıhanesi bulunanlar (gerçek kişi ile ortaklaşa yazıhane işletenler ve yazıhane işleten şahıs şirketi ortakları dahil) ile Belediye Encümeni kararıyla tahsisleri iptal edilenler tahsis talebinde bulunamazlar.” başlıklı 14. maddesi gereğince “Su ürünleri halinde kendilerine yer tahsis edilenler Belediye Başkanının uygun görmesi halinde ortak olabilirler veya tahsis haklarını devredebilirler. Tahsis hakkının devredilmesi veya tahsis sahibinin ortak olması, Müracaatları inceleme Komisyonu'nun görüşü alındıktan sonra Belediye Başkanının veya yetki verilmişse Genel Sekreter'in onayı ile mümkün olur. Devir; tahsis sahibinin veya tahsis ortaklarının parseldeki tahsis hakkının tamamını bir yada birden çok kişiye vermesidir..... Tahsis hakkını devralan veya tahsis hakkı sahibi ile ortak olan kişilerde Bakanlık Yönetmeliğinde ve bu Yönetmelikte yazılı nitelikleri taşımaları ve tahsis şartlarına uygunlukları aranır ....”Tahsis sahibi ...'nin başvurusu üzerine, İzmir Büyükşehir Belediyesi Su Ürünleri Hali Yönetmeliği'nin 14. maddesi gereğince, 27.10.2015 tarih ve 01.1598 sayılı Başkanlık Olur'una istinaden ... Blok ...-... numaralı Balık Satış Yeri, ...'a (... Balıkçılık ve Su Ürünleri) devredilmiştir. maddesinin 2. fıkrası "Tahsisin başkasına devredilmesi durumunda (tahsis sahibinin vefatı nedeniyle tahsis hakkının mirasçılara intikal etmesi ve tahsis sahibinin sağlığında tahsis hakkının mirasçılara devredilmesi hariç) teminat irat kaydedilir." hükmünü içermektedir. Bu sebeple yönetmeliğin ilgili maddesi gereği ve 16.11.2015 tarih, 1718 sayılı Başkanlık Olur'u ile dava dışı ...'nin vermiş olduğu, davalı banka tarafından düzenlenen 03.09.2008 tarih ve .../... sayılı 6.600-TL bedelli kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek gelir kaydedilmesine karar verilmiştir. Belediyemizce sehven öncelikle İzmir 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E. sayılı dosyasında açılan davada Mahkemece 28.11.2019 tarih ve .../... K. sayılı kararla görevsizlik sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dava asliye ticaret mahkemesine gitmeden önce tarafımızca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş, 27.12.2019 tarihli son tutanak imzalanmıştır. Görevsizlik kararı üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .../... E. Sayılı dosyası üzerinden devam eden yargılamada, asliye hukuk mahkemesinde açılan davanın dava tarihi esas alımarak arabuluculuğa başvurulmaksızın dava açıldığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. 27.12.2019 tarihli son tutanağın aslı, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyasına sunulmuş olduğundan, son tutanağın aslının anılı Mahkemeden celp edilmesini talep ettiğini, yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle; Davalı banka tarafından düzenlenen 03.09.2008 tarih ve .../... sayılı 6.600-TL bedelli kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek ilk tazmin talebinde bulunduğumuz 24.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 27.12.2019 tarihli son tutanağın aslının İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. - .../... K. sayılı dosyasından celp edilmesini, Yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini " şeklinde talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
03.09.2008 tarih ve .../... sayılı 6.600-TL bedelli kesin teminat mektubu, dava dışı ...'nin 11.08.2015 tarih ve ... sayılı başvuru dilekçesi, kira sözleşmesi, 15.10.2015 tarihli müracaatları inceleme komisyonu raporu, Belediye Meclisimizin 05.10.2006 tarih ve 01.349 sayılı kararı, 27.10.2015 tarih ve 01.1598 sayılı Başkanlık Olur'u, 16.11.2015 tarih, 1718 sayılı Başkanlık Olur'u, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının 24.11.2015 tarih 29001 sayılı ve 05.07.2019 tarih ve 158267 sayılı yazıları, ... Bankası Buca Şubesinin 25.07.2019 tarih ve ... sayılı cevabı yazısı, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi .../... E. - .../... K. Bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil davacı vekili tarafından mahkememiz dosyasına delil olarak sunulmuştur.
Mahkememizce davalı ... Bankası Aş'e müzekkere yazıldığı, yazı cevabının mahkememiz dosyası arasına alındığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, 6.600-TL kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı bankadan tahsili istemli alacak davasıdır.
Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmelidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak tamamen iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.
6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesinde ise "Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; "Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden ... alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları....görürler" hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda davacının davalı banka tarafından verilen kesin teminat mektubunu nakde çevrilmesini talep etmiş olduğu, teminat mektubunu davacı belediyeye ait dükkana ilişkin kiracı ...'nin 6.600-TL'lik kira bedelinin garanti edildiği, teminat mektubunun dayanağının kira ilişkisine dayalı olduğu, HMK'nın 4/1.maddesi uyarınca kira ilişkisine dayalı olarak açılan davalarda görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, davacının kira sözleşmesi bulunan iş yerinin devri nedeniyle bu sözleşme kapsamında verilen teminat mektubu bedelinin talep edildiği, ayrıca davalı banka tarafından teminat mektubunun ...'nin ... blok ... ...... İzmir adresli dükkan kira bedelinin davacı idareye ödenmemesine ilişkin olarak verildiği, soyut bir borcun kapsamadığı belirtilerek teminat bedelinin ödenmediğinin belirtildiği, teminatın davacıya verilip verilmeyeceği hususunun davacı ile dava dışı ... arasındaki kira sözleşmesi ve kira ilişkisi değerlendirilmek suretiyle teminat mektubunun iadesi gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlığın kira ilişkisine dayalı olduğu, bu nedenle davanın 6100 sayılı HMK'nın 4. Maddesinin a bendi göz önüne alınarak Sulh Hukuk Mahkemeleri tarafından görülüp sonuçlanması gerektiği kanaatine varılmakla ve göreve ilişkin hususların davanın her aşamasında resen değerlendirilebileceği anlaşılmakla davanın görevsizlik nedeni ile HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine ve karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3- 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereği kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde iş bi dosya resen ele alınarak Mahkememizce davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4- Yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, davanın açılmamış sayılma şartları oluştuğu takdirde yargılama giderleri konusunda MAHKEMEMİZCE KARAR VERİLMESİNE,
5- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.