T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/517 Esas
KARAR NO: 2022/834
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2022
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davcı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı müvekkilim ... E-TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ(Şirketin kaşesinin üzerine şirket adına sahibi ve münferiden yetkilisi olan ...'ın imzasıyla) ile davalı ... arasında 13.10.2021 tarihinde 2 nüsha olarak bir sözleşme / borç ödeme protokolü akdedilmiştir.(EK-1) İşbu sözleşme açık bir borç ikrarı niteliğinde olup; Davalının haksız ve hukuka aykırı eylemleriyle hem sebepsiz zenginleşmesi hem de davacı şirketi çok büyük miktarda maddi zarara uğratması, ticari itibarına zarar vermesi nedeniyle zararın karşılanması amacıyla taraflar arasında akdedilmiştir. Ancak akdedilen sözleşme / protokol gereği yerine getirilmediğinden ve Davalı tarafın sürekli Davacı müvekkil şirketi oyalayarak borcunu ödememiş olması nedeniyle davalı aleyhine İzmir 26. İcra Dairesinin .../... sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatılmış olup; davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmiştir. Davalı taraf; Davacı müvekkil şirketin sahibi ve münferiden yetkilisi olan ...'ın annesinin(kendisi öğretmenken) öğrencisidir. Bu sebeple taraflar birbirini uzun yıllardır tanımaktadırlar. Davalı taraf; yıllardır böbrek sorunu yaşamakta fakat sorunsuz olarak hızlı yaşamına devam etmektedir. Davalı; tanışıklıklarını ve abi-kardeş ilişkilerini kullanarak, geçen sene yaz aylarında; ''sağlıkla alakalı ödemelerim var, ödeyemiyorum diyerek'' hem de beraber konser / etkinlik işleri yapmayı teklif ederek bu işe girerler ise hem borcunu ödeyeceğini, hem de Davacı şirketin kazanacağını söylemiştir. Akabinde Davalı, Davacı şirketten avans almıştır. Taraflar böylece iş ilişkisine girmişlerdir. Konserin/eventin ismi ... olmasına karar verilmiş ve öncelikle mekan bulunarak (... Davet Organizasyon ve Prodüksiyon Tic. Ltd. Şti.'nin (...)...) sözleşme imzalanmış ve gerekli ödemeler yapılmıştır. 16.10.2021 tarihinin gecesi belirtilen mekan etkinlik için kullanılması planmış idi; ancak Davalı ..., ...'a ... isimli bir şahısla organizasyon için çalıştığını; ancak adamı gözünün tutmadığını söylemiş ve kendi bulduğu şahısla yolların ayrılmasını istemiş ve belirtilen şahsa ödeme yapılması gerekmiştir. Çünkü belirtilen şahıs; Davalının aracılığıyla organizasyon için yüklü harcama yaptığını belirterek bu parayı talep etmiştir. Hukuk davası açılması ve etkinliklere ket vurulmasının önlenmesi için; yolların ayrılmasını müteakip ... isimli şahsın kendisine ait ödemenin aktarılmasını istediği ... adlı şahsın IBAN'ına 24.09.2021 tarihinde 11.119,00-TL daha müvekkil şirket tarafından ödenmiştir. Davalı bu borcu da ödeyeceğini belirtmesine rağmen ödememiştir.Davacı müvekkil şirket; konser biletlerinin satışı ve reklamı için BİLETİX ile anlaşmıştır. BİLETİX'e yukarıda belirtilen yer ve tarih bildirimiş ve o sırada anlaşmış bulunulan; ancak henüz ödeme yapılmayan sanatçıların isimleri de kullanılarak(... vb.) BİLETİX tarafından satışlara başlanmıştır. BİLETİX ile iletişimi ve tüm süreci davacı şirket adına Davalı yönetmekteydi. Davalı; davacı müvekkile satış rakamlarını mail olarak atmaktaydı ve gelen maillerden satışın çok iyi olduğunu söylemekteydi. Davalı; Sanatçı Ceza ile anlaştığını ve ödeme yapılmasını gerektiğini söylemiş ve ödeme tutarının da 40.000,00-TL olduğunu beyan etmiştir. Belirtilen tutar davalıya aktarılmıştır. Hem dava şartı olması hem de son bir iyiniyet çabası olarak uyuşmazlık konusu hakkında arabuluculuk süreci başlatılmış olup; karşı taraf ödeme yapmayacağını beyan etmiştir.Yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Mahkemenizce re’sen gözetilecek tüm nedenlerle; Öncelikle Davalının kendi el yazısı ile imzalayarak akdettiği açık borç ikrarını içeren sözleşme / protokol ile güvence altına alınmış bulunan alacağı ödemeye yanaşmaması; mal kaçırma ihtimalini kuvvetle ortaya koyduğundan; mümkünse teminatsız olarak; aksi kanaatte olunduğu takdirde; Sayın Mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığı borçlunun; borcuna yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbire ve / veya tedbir mahiyetinde ihtiyati hacze karar verilmesini, İşbu Davamızın kabulüne, İzmir 26. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı icra takibine yapılan 22.02.2022 tarihli itirazın iptaliyle takibin devamına, Alacağı semeresiz bırakmak amacıyla yapılan haksız itiraza istinaden kötüniyetli davalı-borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilerek karar verilmesini" şeklinde talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle;"13.10.2021 tarihli protokol gereğince borçlu olduğunu, davacıyı ödeme ile ilgili sürekli oyaladığını, ödeme yapılmaması nedeni ile İzmir 26.İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, vaki takibe istinaden haksız ve kötüniyetli itiraz edildiğini, Davacı şirket yetkilisi ile davalının tanışık olduğunu, davalının borçlarının ödemek için etkinlik işleri yapmayı teklif ettiğini, akabinde davacı şirketten avans aldığını, konserin/eventin isminin ... olmasına karar verildiğini, 16.10.2021 tarihinde yapılması planlanan mekan olarak ... öncelikle ... Davet Org. ve Pro.Tic. Ltd. Şti. (...) ile sözleşme imzalandığını, satış ve reklam için Biletix ile sözleşme yapıldığını, davalının şirketten yüklü miktarda para almaya devam ettiğini, organizasyona yapılmasına bir hafta kala satışların yeteri kadar olmadığının tesbiti ile etkinliğin iptal edildiği, bu surette de zarara uğradığını, ticari itibarının zedelendiğini, Davalı da pişmanlığını belirterek iki nüsha açık borç ikrarı niteliğindeki 500.000 TL. lık borç protokolü imzaladığını, icra takibi ile de tüm zarar olan 500.000 tl. nı değil de davacıya ödenen/ gönderilen sadece ve sadece 108.000 TL. talep edildiğini, ödeme yapılmaması nedeni ile icra takibi yapıldığını, itirazın dayanağı olmadığı, itirazın komik olduğu, arabuluculuk dava şartından netice alınmadığı belirterek itirazın iptali talep ve dava edilmiştir.Müvekkil, tacir ve esnaf olmadığı gibi vergi mükellefi de değildir. Taraflar arasındaki ihtilaf TTK 4. ve 5. maddelerinde tanımlanan tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olmadığı gibi ticari de değildir. Bu neden ile mezkur davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir. Bu nedenler ile Mahkemenin görevine itiraz ediyoruz. HMK 114/c gereğince görev dava şartlarındandır. Bu neden ile Mahkemenin görevsizliğine dosyanın talep halinde görevli Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ediyoruz. ... E-TİCARET LTD.ŞTİ. yetkilisi, şirketin Ağustos 2021 ila Ekim 2021 arası Istanbul da bir organizasyon yapılması konusundaki kararı gereğince sanatçıların bu organizasyon kapsamında sahne alması için görüşmeleri yapmak üzere, organizasyon kapsamında sair işlemlerin yapılması için bir personele ihtiyacı olduğu, ücret+prim karşılığı çalışmayı müvekkile yaptığı iş teklifi müvekkil tarafından kabul ile birlikte çalışmaya başlamışlardır. Hukuken ... E-TİCARET LTD.ŞTİ ayrı bir tüzel kişi, ... ise bir başka 3.gerçek kişidir. Dava dilekçesinde belirtildiği üzere ...' ın ... E-TİCARET LTD.ŞTİ. nin yetkilisi olması kendi adına yaptığı havaleyi şirketin alacağı olarak talep edebilmesi hukuken mümkün değildir. Eğer ... vaki havalelerden dolayı bir alacağı olduğu kanaatinde ise kendi adına ayrı talepte bulunması gerekmektedir. ... tarafından gönderilen havale ile yapılan ödemeler şirketin açtığı iş bu davaya dayanak olmaz. Müvekkil dava şirketin ortağı olmayıp, davacının yaptığı organizasyonun da ortağı değildir. Sadece ve sadece ücretli çalışanıdır. Organizasyon kapsamında tüm sözleşmeler davacı şirket tarafından yapılmış kar/zarar riskini bir bütün olarak davacı üstlenmiştir. Davacı şirket tacir olup TTK 18/II gereğince ticari faaliyetinde basiretli bir tacir gibi davranmak zorundadır. Müvekkil, 4 yaşından beri bir kez karaciğer ve 3 kez böbrek nakilleri ile ilgili ciddi sağlık sorunları yaşayan ve yaşam mücadelesini veren bir kişidir. Davacının, organizasyonu pandemi, yağmur, öğrenci olmaması, sponsor sorunu, talep azlığı satışın beklenen gibi gitmemesi nedenler ile organizasyonu yapmaması nedeni ile tüm organizasyon kapsamında oluştuğunu iddia ettiği zararı müvekkile yükleme gayretinde bulunmuş, müvekkili psikolojik baskı altına alarak 3 gün diyalize girmesi, organizasyondaki zararı ben ailene söylerim, sanatçı çevrene rezil ederim, bir daha o camiada bulunamazsın tehdidi ile organizasyon için harcadığı tüm parayı istemiştir. İzah ettiğimiz sebepler ile Haksız davanın reddine, takibe kona alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini" şeklinde talepte bulunduğu anlaşılmıştır.
DELİLLER:
İzmir 26.İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı icra dosyası mahkememiz dosyası ile ilişkilendirilerek mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne, İzmir Vergi Dairesi Müdürlüğüne, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan yazı cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Davalı (İzmir 26. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosya borçlusu) tarafından belirtilen icra takibine yapılan 22.02.2022 tarihli vaki haksız itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesi ve davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talepli itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce verilen 21/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir istemli ara kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.HD'sine gönderilmiş ve İzmir 17.H.D.'sinin 08/09/2022 tarih ve .../... esas, .../... karar sayılı ilamı ile, görevli olmayan Asliye Ticaret Mahkemesince ihtiyati tedbir kararının incelendiği nedeniyle kararın kaldırılmasına karar verilerek mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir.
Dosyanın tetkikinde davalının İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasında kaydının bulunmadığı, vergi dairesine yazılan müzekkere cevabına göre potansiyel (gelir getirici kazancı olmayan mükellef olduğu), Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tacir kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Eldeki dosyada; davalının tacir olmadığı, davanın konusunun da her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgili olmadığı anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp çözülmesi gerekmektedir.
Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. Her ne kadar dava Mahkememiz nezdinde açılmış ise de taraflar arası uyuşmazlığın nispi nitelikte ticari davayı doğurmayacağı ve bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemelerinde çözümlenmesinin gerektiği kanaatine varılarak, davanın görevsizlik nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3- 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereği kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde iş bi dosya resen ele alınarak Mahkememizce davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4- Yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, davanın açılmamış sayılma şartları oluştuğu takdirde yargılama giderleri konusunda MAHKEMEMİZCE KARAR VERİLMESİNE,
5-Davacının ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.