T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/645
KARAR NO : 2025/517
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2022
BİRLEŞEN UŞAK 4. ASHM'nin 2022/513 E- 2023/320 K. SAYILI
DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/12/2022
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın; davalının sözleşmeye dayalı yükümünü taahhüdüne uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle TBK m.117 vd. ve TTK ilgili hükümleri uyarınca davalının tazminle yükümlü olduğu müspet zararın tespiti ile (bütünlük arz etmesi açısından taahhüt edilen son teslim tarihi olan 25.10.2021 tarihinden/mahkemenin aksi görüşte olması ve ihtarnameyi temerrüt tarihi kabul etmesi halinde ise 31.01.2022 olan ihtarname tarihinden itibaren) işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesi talepli olduğu, müspet zararın tespiti ile tazmini bakımından 6100 sayılı HMK’nun MADDE 109/(1) ‘‘Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir’’ hükmü gereği kısmi alacak davası olduğu, sözleşmeden doğan davalarda seçimlik yetkiyi düzenleyen MADDE 10/(1) ''Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir'' hükmünü amir olduğu, davaya konu ticari alım anlaşmasının, taraflarca kararlaştırılan miktarda malın kararlaştırılan tarihte davalı tarafından üretilip, müvekkilinin adresinde teslimini gerektirdiği, huzurdaki davanın sebebinin de davalının geç ve eksik tesliminden kaynaklanan müspet zararın tazmini olmakla davanın, edim malın teslimi olmakla ve sözleşmenin ifa yani malın teslim edileceği yerin, müvekkilinin ikameti adresi olmakla davanın görevli ve yetkili İzmir Ticaret Mahkemelerinde açıldığı, arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği, davalının, cam üretimi ile, müvekkilinin ise davalı gibi üreticilerden tedarik ederek stokladığı camların toptan satışı ile iştigal ettiği, özetle, taraflar arasındaki kurulan mal alım satım sözleşmesinin niteliğinin ticari olduğu konusunda bir tereddüt bulunmadığı, ayrı şehirlerde mukim taraflar arasında akdedilen işbu ticari alım satım ilişkisi kapsamında işleyişinin; müvekkilinin ''....com.tr'' mail adresinden toplam kaç m2 cam sipariş ettiğini(hangi en-boy ölçülerinden kaç adet kesileceği bilgisi ile birlikte) davalıya iletmekte; davalı da, ''...'' mail adresinden cevaben taahhüt ettiği teslim tarihini de içeren sipariş fişi/formu oluşturmakta ve akit bu şekilde kurulmakta ve mal Davalı yanca üretilip Müvekkilin adresine teslim edilmekte olduğu, dilekçede yer alan 1. tabloda davaya konu edilen siparişlerin; tarafların mutabık kaldıkları sipariş tarihi, taahhüt edilen teslim tarihi, sipariş miktarı ve m2 birim fiyatlarının tablo halinde verildiği, 2. tabloda ise, mutabakata rağmen anlaşılan tarihten geç ve anlaşılan miktardan eksik teslim edilen siparişlerin; fiili teslim tarihleri ile fiilen teslim edilen miktarlar ve teslim sonrası kesilecek faturada yer alması gereken/ mutabık kalınan m2 birim fiyatları ile yansıtılan m2 birim fiyatlarının tablo halinde verildiği, özetle siparişlerin taahhüt ve fiili teslim tarihlerine göre kabaca mahsuben; siparişe ilişkin olarak; 14.10.2021'de teslimi kararlaştırılan 1744,593 m2 camın 866,19 m2'si 13 GÜN, 878,403 M2'sinin ise 19 gün geciktirildiği, siparişe ilişkin olarak; 21.10.2021'de teslimi kararlaştırılan 1749,009 M2 camın 263,377 M2'si 12 GÜN, 809,57 M2'Sİ 65 GÜN, 676,062 M2'Sİ TAM 85 GÜN geciktirildiği, 75TL+KDV'den anlaşılan birim fiyat faturaya 80 TL + KDV olarak yansıtılmışsa da, aradaki rakam küçük diye müvekkilinin üzerinde durmadığı, ancak davalının kendisinin geç ve eksik teslim ettiği malın gecikilen sürede zamlandığını söyleyerek mutabık kalınan birim fiyatın 2.5 katı birim fiyattan haksız olarak fatura kesmesi üzerine kesilen faturaların iade edildiği ve ihtarname ile içeriğine itiraz edildiği, vekil olarak ve çektikleri İzmir... Noterliği'nin 31.01.2022 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesinde, (böyle detaylı ve karmaşık bir konuda, ivedilik arz etmesi nedeniyle müvekkilinden evrak temin edemeden şifahen alınan bilgilerle çekildiğinden m2 ve birim fiyatlarda ufak maddi hatalar içerse de) genel itibariyle; davalının kendisinin geç ve eksik teslim ettiği malın gecikilen sürede zamlandığını söyleyerek anlaşılanın üstünde fatura kesemeyeceğinin ihtarıyla, faturada yansıtılan m2 birim fiyatı'nın mutabık kalınan m2 birim fiyatı'na çekilerek doğru şekilde fatura kesilmesi (Zira 2. siparişe ilişkin 676,062M2'nin 75TL+KDV'den, 3. Siparişe ilişkin 119,578 M2'nin 75TL+KDV'den kesilmesi gerekirken 200 TL+KDV'den kesildiği ve mutabakatla bağlantı sözleşmesi yapılan ancak aradan aylar geçmesine rağmen halen teslim edilmeyen malın ivedi teslimi, aksi takdirde uğranılan zarar ziyanın yansıtılacağı ve yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, nitekim, ikisinin de 25.10.2021 teslim tarihli ve 76,27 TL+KDV birim fiyatlı olduğu için burada birlikte değinilen 3. SİPARİŞ VE 4. SİPARİŞ'e ilişkin olarak, işbu siparişlerin toplamı olan 1710,4+1740,86=3451,26 metrekare camın 25.10.2021'de teslimi ve 76,27 TL+KDV birim fiyattan fatura edilmesi gerekirken bunun 14.01.2022'de yani 81 gün geciktirildikten sonra sadece 119,578 M2'si geldiği, 3331,682 m2'si ise halen dahi teslim edilmediği, müvekkilinin, davalının taahhüt ettiği termin tarihlerine ve mutabık kalınan birim fiyatlara göre ve buna güvenle müşterilerine satış yaparak fiyat vermesine karşın, davalının taahhütlerini yerine getirmeyince stok eriterek malı müşterilerine sözleştiği düşük fiyattan vermek durumunda kaldığı ve davacının yükümlülüğünü taahhüt ettiği şekilde yerine getirmemesi nedeniyle 75-76 TL'den alacağı malı 3 katı fiyata başka tedarikçiden almak zorunda kalarak büyük zarara uğradığı, örnekle müvekkilinin, davalıdan Ekim ayında metrekare birim fiyatını 75 TL den tedarik edeceği malı, kendi Müşterilerine Kasım ayında m2'si 115 TL'den satmaya sözleştiği ve her halükarda basiretli bir tacir gibi davranarak yükümlülüğüne uyduğu ancak davalının taahhüdünü yerine getirmeyince, 75-76 TL'den alacağı malı 220 TL'den başka tedarikçiden almak zorunda kaldığı ve şubat ayında dahi zararının sadece 1 metrekarede 145 TL'ye tekabül ettiği, bu zararın hiç teslim etmeme kaynaklı zararı olup, 2.5 ay geciktirmeden kaynaklı zararı buna dahil bile olmadığı, hal böyle olmasına ve Davalının 2 TIR malı taahhüt edip hiç teslim etmemiş, teslim ettiği küçük kısımda da teslimde 2.5 ay gecikip Müvekkili zarara uğratmış olmasına karşın; gecikilen bu sürede malın zamlandığını söyleyerek mutabık kalınan birim fiyatın 2.5 katı birim fiyattan haksız olarak 2 kere fatura kesmiş ve bu faturalar Müvekkil şirketçe 2 kere kere iade olunduğu ve ihtarname ile de içeriğinin kabul edilmediğinin bildirildiği, davalının ise, bile bile ve iade faturalarını mahkemeden gizleyerek UŞAK ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'nde ... D.İş sayılı dosya ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, anılan dosyanın 2022/45 K. Sayısı ile lehlerine olacak şekilde karara bağlandığı, yetkisiz olan UŞAK .... İCRA MÜDÜRLÜĞÜ'NÜN... E. Sayılı dosyasına konu ettiği belirtilerek açıklanan ve Mahkemece resen dikkate alınacak tüm nedenlerle: davalının, taraflarca mutabakatla bağlantı sözleşmesi yapıldığı halde, anlaşılan tarihten geç ve anlaşılan miktardan eksik teslim yapmasından kaynaklı olarak müvekkilinin uğradığı müspet zararın tespiti ile (bütünlük arz etmesi açısından taahhüt edilen son teslim tarihi olan 25.10.2021 tarihinden/mahkemenin aksi görüşte olması ve ihtarnameyi temerrüt tarihi kabul etmesi halinde ise 31.01.2022 olan ihtarname tarihinden itibaren) işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Asıl dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça açılan iş bu davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmakla söz konusu davada HMK uyarınca yetkili mahkemenin Uşak mahkemeleri olup, yetkisiz mahkemede açılan iş bu davanın yetki yönünden reddine karar verilmesinin öncelikle talep edildiği, davacının taleplerinin dayanaksız, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, cam imalatı işi ile uğraşan davalı müvekkili ile camların toptan satışı ile ilgilenen davacı arasında ticari nitelikli bir mal alım satım sözleşmesi yapıldığı, 17.09.2021 tarihinde, davacı şirket tarafından, 75,00-TL birim fiyattan toplam 1744,593 m²' lik ilk cam siparişi oluşturulduğu ve taraflarınca bu sipariş formunun onaylanarak imzalandığı yine 17.09.2021 tarihinde, davacı şirketin 75,00-TL birim fiyattan toplam 1.749.009 m²' lik ikinci cam siparişi verildiği, söz konusu sipariş formunun da taraflarınca onaylanarak imzalandığı, mevzu bahis siparişlerin eksiksiz yerine getirilmesi adına davalı müvekkilinin ellerinden gelen çabayı göstermiş olmakla beraber; siparişlerde yaşanılan gecikmenin sebebinin, Kasım 2021- Ocak 2022 tarihlerini kapsayan dönemde, cam imalatında ülkemiz genelinde yaşanılan sıkıntıdan kaynaklandığı, bu hususta bilgi alınması amacıyla; Mahkeme tarafından, Türkiye'nin cam ihtiyacını karşılamak adına İstanbul'un Paşabahçe semtinde 4 Temmuz 1935'te kurulan bir cam fabrikası olan ... A.Ş.' ne müzekkere yazılmasının talep edildiği, davacı şirketin, 3. ve 4. olarak oluşturmuş oldukları cam siparişlerinin yalnızca 119,578 m²'sinin teslim edildiğini kalan 3361,682 m²' sinin ise hali hazırda teslim edilmediğini belirttikleri, davacı şirket tarafından 18.10.2022 tarihlerinde ayrı ayrı oluşturulan, sırasıyla... ve... Sipariş No' lu bu siparişlerin, davalı müvekkili tarafından onaylanmadığı halde; davacı tarafın bu hususta davalı müvekkilinin, üzerine düşen edimleri yerine getirmediği konusunda kötü niyetli bir yaklaşım sergilemekle ve müvekkili basiretsiz bir tacir olmakla itham ettiği, halbuki davalı şirket tarafından söz konusu siparişlere ait olan cam sipariş fişlerinin imzalanmadığı, davalı şirketin, böyle bir yükümlülük altına girmediği, taraflar arasında yapılan ticari alışverişi gösteren 01.09.2021- 24.03.2022 tarihlerini kapsayan konsolide hesap ekstresi dikkatli bir biçimde incelendiğinde; davacı tarafın öne sürmüş oldukları iddiaların gerçeği yansıtmadığının net bir biçimde görüleceği, şöyle ki; davalı müvekkili tarafından 01.11.2021 tarihinde davacı şirket de dahil olmak üzere tüm müşterilere " Sayın müşterilerimiz, geçmiş tarihi verilen fiyat tekliflerimiz geçersizdir. İmalattaki siparişleriniz de dahil olmak üzere tüm siparişler herhangi bir zam gelmesi durumunda değişen fiyatlardan etkilenecektir. " şeklinde bir bilgilendirme mesajı yapıldığı belirtilerek açıklanan nedenlerle öncelikle söz konusu davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ve görevli Uşak Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Birleşen Uşak ... ASHM'nin ... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirketin Uşak ilinde faaliyet gösteren bir şirket olduğunu davalı şirketin ise İzmir ilinde faaliyet gösterdiğini, Davalı şirket tarafından müvekkiline verilen siparişler neticesinde davacı firma tarafından siparişte belirtilen temperli camlar davalı firmaya teslim edildiğini ancak davalı firma tarafından bu siparişlerin bedeli davacıyı ödenmediğini, Davacı tarafça alacaklarının tahsili için konsolide hesap ekstresi doğrultusunda Uşak ...İcra müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini davalının söz konusu takibe borcunun olmadığından bahisle itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, davalının itirazı ile dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu Uşak Arabuluculuk Bürosunun... Büro ... arabuluculuk ile yapılan görüşmeler neticesinde bir anlaşmaya varılmadığını, davalının Uşak..İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin devamına,takip çıktısının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Uşak ... ASHM'nin ...esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu icra takibinin alacaklı gözüken kişi tarafından yetkisiz icra dairesi olan Uşak İcra Müdürlüğünde başlatıldığını ve davanında yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasında icra takibine dayanak olabilecek mutabakat sağlanmış bir cari hesap tablosu bulunmadığını, İhtiyati haciz talebinde alacak dayanağının 97.716,92 TL bedelli fatura gösterildiğini, Müvekkiline bu meblağda kesilen bir fatura bulunmadığını, taraflar arasında ihtilaflı ve içeriği gerçeği yansıtmadığı için alacaklı gözüken firma tarafından iki kere kesilip Müvekkil tarafından da kesilen her bir faturaya iade faturası kesilen ve ihtarname ile içeriğine itiraz edildiği açıkça bildirilen (82.910,00 TL +14.923,80 TL KDV=) 97.833,80 TL'lik alacak iddiasının mevcut olduğunu, kanuni şartları taşımadığı halde iade edilen/ihtarname ile içeriğine itiraz edilen fatura için ihtiyati haciz talep eden billur cam'ın iade faturalarını ve ihtarnameyi mahkemeden gizlediğini, kötü niyetle, hem mevzuata hem içtihatlara aykırı şekilde ihtiyati haciz kararı tesis ettirdiğini, mahkememizin ...D.iş sayılı dosyası ile görülen davada mahkememizin ihtiyati hacizi kararını itirazlarının üzerine kaldırdığını, müvekkilinin borçlu olmadığını, karşı tarafla ticari ilişkinden kaynaklı olarak alacaklı konumunda oyruğunu ve bununla ilgili taleplerinin İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili İzmir mahkemelerine gönderilmesini, İzmir... asliye ticaret mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın reddine, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Adı geçen Uşak ... ASHM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde ...karar sayılı ilam ile Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına yönelik birleştirme kararı verilmekle dosyamız arasına alınmıştır.
Gerek asıl gerekse de birleşen dosya yönünden dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden olmak üzere Uşa... ASHM'ne, Uşak ... İcra Müdürlüğü'ne, İzmir.... Noterliği'ne yazılan müzekkere cevapları, taraflar ticari defter ve kayıtlarını inceler şekilde hazırlanan, 12/04/2024 tarihli rapor, 30/09/2024 tarihli rapor ve 15/05/2023 tarihli raporun dosya arasında bulunduğu anlaşılmıştır.
Mali kayıtların incelenmesine dair HMK 222/3 ihtaratlı davetiye neticesi davalı yanca defter ve kayıtların bulunduğu adresin Uşak olduğu, davacı tarafça ise e- defter şeklindeki kayıtlar sunulmakla birlikte yetki sınırları dahilinde adres bildirimi yapılmakla öncelikli olarak davacı kayıtlarının incelenmesine dair tevdi neticesi SMMM bilirkişis... tarafından sunulan 15/05/2023 tarihli raporda özetle; Davacı yanın 2021-2022 yılları kayıtlarının lehine delil teşkil ettiği, ilişkinin 2021 yılı ocak ayında başladığı, davalı tarafça davacıya 2021 yılında toplam 331.583,78 TL bedelli fatura düzenlemekle birlikte davcı tarafça 299.407,20 TL ödeme yapmakla birlikte davalının davacıdan 32.176,58 TL tutarında alacağının olduğu, taraflar arasındaki 1. ve 2. Sipariş yönünden yapılan inceleme neticesinde davacının zararının 52.859,55 TL, 3. Sipariş yönünden bir kısmı teslim edilenler yönünden 14.795,39 TL üçüncü ve dördüncü sipariş yönünden teslimi yapılmayıp da dava dışı ... firmasından alınan ürünler nedeni ile 493.657,76 TL olmak üzere toplam 546.517,31 TL zararının olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmekle birlikte rapora itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı yan kayıtlarının tetkikine yönelik Uşak Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...alimat sayılı dosyasından SMMM bilirkişisi... tarafından sunulan 12/04/2024 tarihli raporda özetle; davacı yanın birinci ve ikinci siparişler yönünden raporda açıklanan sebepler ile zararının bulunduğu görülmemekle birlikte ürün tedarikindeki gecikmeler dolayısıyla müşterilerine karşı itibar ve prestij kaybının yaşanabileceği ama bunun tek sorumlusunun davalı olduğunun söylenemeyeceği dosya içerisinde herhangi bir taahhüdün söz konusu olmadığı, cezai müeyyide de bulunmadığı, kayıtlara göre davalının davacıdan 32.176,58 TL alacaklı olmakla birlikte 3. Ve 4. Siparişler yönünden bunların onaylandığına dair herhangi bir bilgi yada belgeye rastlanmadığı yönünde görüş ve kanaate varılmıştır.
Dosyanın davacı kayıtlarını inceler şekilde rapor sunan bilirkişiye yeniden tevdisi üzerine 17/05/2024 tarihli beyan dilekçesi ile itirazların ve yapılacak değerlendirmenin SMMM bilirkişisi yanına sektör bilirkişisi eklenmesi ile yerine getirilebileceği yönünde görüş göz önüne alınarak Mahkememizce kurulan 14/06/2024 tarihli ara karar kapsamında mali müşavir bilirkişi yanına resen seçilen taraflar arası ilişkiye konu ürünler yönünden uzman sektör bilirkişisinden oluşan heyete tevdi neticesi sunulan 30/09/2024 tarihli raporda davalının davacıya 12 adet fatura işle KDV dahil 577.652,71 TL tutarında fatura düzenlenmekle birlikte davacının davalıya 11 adet kayıt ile toplamda 302.083,78 TL ödeme yaptığı, bunun yanında davalı aleyhine düzenlenen KDV dahil 5 adet fatura ile 275.602,02 TL tutarında ödeme yaptığı, son kayıt itibari ile davcının 33,09 TL alacaklı olduğunun davacı kayıtlarından anlaşıldığı, 3. Ve 4. Siparişler yönünden takdir Mahkemeye ait olmakla birlikte tüm siparişlerin geçerli olduğunun takdir edilmesi halinde davacının 546.517,31 TL zararının olacağı, davalı kayıtlarının incelenmesinde ise kayıtlarda yer alan 252.424,42 TL tutarındaki çekin banka takasına verildiği ancak bunun taraflar ticari kayıtlara etkisi olmadığı, muhasebe kayıtlarının dökümü başlıklı ek belge 27/10/2021 tarihli... yevmiye no.lu kaydın mükerrer olarak yer aldığı, 32.176,58 TL tutarında davalının alacaklı olduğu yönünde kanaat bildirilmekle birlikte raporda yer alan hesap işlemleri neticesinde belirtilen bedele ulaşılamadığı anlaşılmakla davalı kayıtlarını inceler şekilde sunulan raporun denetime elverişli olmadığı yönünde görüş ileri sürüldüğü, teknik bilirkişi tarafından ise belirlenen birim fiyatların o günün koşullarında ortalama bir fiyat olduğu, ürünlerin dava tarihi itibari ile değerinin % 36 oranında artış ile yaklaşık 746.263,50 TL olarak hesaplamasının yapıldığı yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmiş, rapora itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan 03/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile başlangıçta belirtilen 1.000,00 TL'lik talebin kazandırılan raporlar kapsamında 1. Ve 2. Sipariş yönünden 52.859,55 TL zarar ile 3. Sipariş yönünden fiyat farkından kaynaklı 14.795,39 TL olmak üzere 654,94 TL'nin 09/02/2022 tarihinden tahsili talep edilmekle birlikte tüm siparişler yönünden davacının zararının 546.517,31 TL olduğu yönünde tespit isteminde bulunulduğu yönünde beyan verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dosya tarafları arasında davalı yanın ürettiği ve davacıya tedarikini sağladığı cam ürünününden kaynaklı ticari bir ilişkinin bulunduğu, taraflar arasında 1. ve 2. sipariş konusu ürünlerin davacı tarafından davalıya verilmekle davalı yanca bu siparişlerin kabul edildiği konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmekle;
Asıl dava dosyası yönünden taraflar arası uyuşmazlığın; söz konusu 1. Ve 2. siparişten kaynaklı davacı yanın müspet zararının olup olmadığı, 3. ve 4. siparişin davalıya verilip verilmediği, verilmiş ise bu siparişlerden kaynaklı davacının müspet zararının olup olmadığı ve ayrıca ispatlanması halinde tüm siparişler yönünden taraf edimlerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği hususlarının tespit ve değerlendirilmesine yönelik açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Birleşen dava dosyası yönünden taraflar arası uyuşmazlığın; davacı yanın Uşak İcra Dairesinin ... Esas sayılı (Kapatılan Uşak...İcra Müdürlüğünün ... Esas) dosyası üzerinden cari hesaptan kaynaklı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı ile tazminat talebi bakımından yasıl koşulların somut olayda bulunup bulunmadığına yönelik itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar kazandırılan 30/09/2024 tarihli rapora itirazlarda bulunulmuş ise de Mahkememizin 14/06/2024 tarihli ara kararının bahse konu rapor ile karşılandığı gibi yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu ve dosya kapsamına kazandırılan tüm raporlar göz önüne alındığında kazandırılan raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı yanca 3. ve 4. siparişler inkar edilmekle birlikte taraf kayıtlarının tetkiki neticesi kazandırılan raporlar göz önüne alındığında 1. ve 2. siparişler yönünden ilişki nasıl kurulmuş ise 3. ve 4. Siparişler yönünden de ilişki aynı şekilde kurulmakla birlikte yani mailleşme yolu ile ilişkinin ticari münasebete dönüştüğü anlaşılmakla bu anlamda davalı yanın 3. ve 4. Siparişler yönünden beyanı yerinde görülmemekle birlikte tüm siparişler yönünden dosya tarafları arasında dosyada bulunan sipariş fişleri kapsamında ticari münasebetin kurulduğu kanaatine varılmakla bu yönde inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; az önce belirtilen kanaat kapsamında yapılan uyuşmazlık tespitine göre dosya tarafları arasında 1. ve 2. siparişler yönünden kurulan ilişkide her ne kadar davalı-birleşen davacı kayıtlarının inceler şekilde sunulan raporda bu yönde bir taahhüt olmadığının belirtilmesine rağmen ticari ilişkinin aşamaları göz önüne alındığında teslim kararlaştırılan günde yapılmadığından dava dışı ... firmasından ürün tedarikine gidildiği bunun yanında 75,00 TL/m2 birim fiyattan anlaşılmakla birlikte 80,00 TL /m2 birim fiyattan ve 200,00 TL/m2 birim fiyattan ödemenin yapıldığı anlaşılmakla 1. ve 2. Siparişler yönünden davacı-birleşen davalının kararlaştırılanın aksine 52.859,55 TL zararının oluştuğu, 3. Sipariş yönünden ise bir kısım teslim yapılmakla birlikte 76,27 TL/m2 birim fiyattan anlaşılmakla birlikte 200,00TL/m2 birim fiyattan ödeme yapılması nedeni ile 14.795,39 TL tutarda davacı-birleşen davalının bu şekilde ikinci bir zararının oluştuğu bununla birlikte 3. Siparişlerden teslim edilmeyen 1.590,822 m2 ürünün 76,27 TL/m2'den tedariki konusunda anlaşılmasına rağmen önce kendi stoklarından kullanıp sonra dava dışı... firmasından ürünün 220,00 TL/m2 fiyattan alınması sebebi ile 228.648,56 TL ve hiç teslim yapılmayan 4. Siparişin 1.740,86 m2 ürünün 76,27 TL/m2'den tedariki konusunda anlaşılmasına rağmen önce kendi stoklarından kullanıp sonra dava dışı... firmasından ürünün 220,00 TL/m2 fiyattan alınması sebebi ile 250.213,81 TL tutarda zararını oluştuğu, aksi belirtilmekle birlikte söz konusu bu zararın davalı-birleşen davacının kararlaştırılandan farklı bir tarihte mal teslimi yapmasından ve yine kararlaştırılandan az bir miktarda mal teslimi yapmasından ötürü oluştuğu ve bu oluşan zararın davacı... firmasının kayıtlarına ve mali durumuna yansıdığı görülmekle birlikte davalı ... firmasının söz konusu zararın muhatabı olduğunda bir tereddüt görülmeyerek taraflar arası ilişkinin devamında az önce belirtilen 546.517,31 TL tutarda davacı... firmasının davalı yanın belirtilen eylemleri sebebi ile zararının oluştuğunun tespiti ile taleple bağlılık ilkesi gereği 67.654,94 TL'si yönünden gönderilen ihtarnamenin neticesine göre davalı Uşak firmasının 09/02/2022 tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek asıl davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, birleşen dosya yönünden yapılan inceleme neticesinde ise taraf kayıtlarının tetkikinden sonra yapılan itirazların da değerlendirildiği şekilde hükme esas alınmasına karar verilen heyet raporu göz önüne alınmakla tüm siparişler yönünden ilişkinin kurulduğunun kabul edildiği ve davacı ... isimli firmanın kayıtlarını inceler şekilde sunulan rapordaki alacak yönünden görüşün kazandırılan 30/09/2024 tarihli rapor içeriği ve neticesi yerinde olmadığı gibi kurulan tüm siparişler yönünden davalı...'nın davacıdan mali kayıtlar nezdinde de alacaklı olacağından bu anlamda... firması tarafından icra dosyasına yapılan itirazın haklılık teşkil ettiği anlaşılmakla birleşen davanın reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Asıl dava yönünden istem ve ıslah beyan içeriği göz önüne alındığında tahsil talebinin yanında eda hükmü sonucuna yol açacak şekilde davacı nezdinde oluşan zarar tespiti de istenilmekle Mahkememizce taleplerin karşılanması bakımından inceleme yapılmakla davacı zararı yönünden alınması gereken harcın zarar miktarı olan 546.517,31 TL üzerinden nispi harç olduğu değerlendirilerek bu anlamda bakiye harca yönelik gerekli işlemler yerine getirilmekle birlikte tespit isteminin asıl dava dosyası yönünden dava miktarını oluşturduğu göz önüne alınmakla asıl dosya davacısı lehine tahsil tutarı olarak hükmedilen 67.654,94 TL üzerinden değil az önce belirtilen zarar tespit tutarı üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmiş bununla birlikte asıl dosya davacısı tarafından tahsil hükmü verilen meblağ üzerinde oluşan alacaktan kaynaklı 2. bir dava açılması halinde dava konusu edilen miktara yönelik vekalet ücretinin 2. açılacak davada tartışılması gerektiğinden burada bu hususa ayrıca değinilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A) Asıl dava yönünden;
1- Davanın KABULÜ ile davacı yanın müspet zarar miktarının 546.517,31 TL olduğunun tespiti ile taleple bağlılık ilkesi gereği 67.654,94 TL'sinin 09/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 37.332,59 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 9.333,14 TL peşin ve ıslah harcından mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 27.999,45 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 9.413,84 TL (80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru ve 9.252,44 TL ıslah harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 6.932,25 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 16.346,09 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 85.977,59 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
B) Birleşen Uşak ... ASHM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden;
1- Davanın REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40 TL harcın evvelce alınan 1.198,32 TL harçtan mahsubu ile hazineye irad kaydına, fazladan alınan 582,92 TL harcın talep halinde ve kararın kesinleşesinden sonra davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile yukarıda mahsubuna karar verilen harç ile gider avansından kullanılan kısmın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesine göre İADESİNE,
4- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu...esi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
6- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/05/2025
Katip ...
E imza ¸
Hakim ...
¸eimza