T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/650 Esas
KARAR NO: 2022/951
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/08/2022
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:06/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkil aleyhine Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, Davalı tarafın müvekkili aleyhine başlatmış olduğu icra takibi 01/01/2022 düzenleme tarihli 15/02/2022 ödeme tarihli 67.000,00 TL miktarlı bonoya dayandığını, Davacı müvekkilinin ... Optik iş yerinin kiracısı konumunda olan davalı taraf ile iş yerinin devri için 127.000,00 TL'ye anlaşmış olup işbu 127.000,00 TL için müvekkilinin, davalı tarafa 30/07/2021 düzenleme tarihli 16/08/2021 ödeme tarihli 50.000,00 TL miktarlı bono ile yukarıda belirttiği icra takibine konu edilen 67.000,00 TL miktarlı bono imzaladığını, Geriye kalan 10.000,00 TL'yi müvekkilinin 19/07/2021 tarihinde EFT ile davalı tarafın hesabına gönderdiğini, Davacı müvekkili tarafından davalı tarafa 50.000,00 TL miktarlı bono için 21/01/2022 tarihinde 50.000 TL, icra takibine konu edilen 67.000,00 TL miktarlı bono için de 01/03/2022 tarihinde müvekkili tarafından Ziraat Bankası aracılığı ile 20.000,00 TL ve 07/04/2022 tarihinde Ziraat Bankası aracılığı ile ''... Optik Yeri Devri İçin 67 TL senedin son kısmı 3 aylık kiraya mahsup'' açıklaması ile EFT yoluyla 30.000,00 TL davalı tarafın hesabına gönderildiğini, Davacı müvekkili ile davalı tarafın ... Optik iş yerinin devri için anlaşmalarından sonra davalı taraf 3 ay süre ile kiracı konumunda kalmaya devam etmiş olup kira bedeli ödememiş ve müvekkili tarafından yukarıda belirtmiş olduğu EFT açıklamasından da anlaşılacağı üzere icra takibine konulan 17.000,00 TL müvekkili tarafından iş yerinin kirasına mahsup edildiğini, Davacı müvekkili devralmış olduğu iş yeri için aylık 6.500,00 TL artı KDV ile kira sözleşmesi imzaladığını ve davalı tarafın 3 aylık kira ücretini kendisi ödediğini, Davalı tarafın devretmiş olduğu iş yerinde 3 ay süre ile kalması ve kira ücreti ödememesi nedeni ile davacı müvekkili tarafından 17.000,00 TL'den fazla ücret ödenmiş olmasına rağmen 3 aylık kira ücreti 17.000,00 TL olarak hesaplandığını, Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının celp edilmesini ve ara karar ile öncelikle teminatsız sayın mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında icra takibinin tedbiren durdurulmasına ardından davacı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyetli davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini ve davanın kabulüne ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyetli davalının tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili, ... Mah. ... sk. No:2 Torbalı İzmir Adresinde bulunan dükkanda ...'ın kiracısı olduğu 2021 yılı ortalarında dükkanı kiralayan mal sahibi ile anlaşarak tahliye etmek istediğini dükkan sahibine söylediğini, Aynı dönemde müvekkile ait ... Mahallesinde bulunan diğer şubesi olan dükkanında stajını yapan davacı da bu durumu öğrendiğini, Müvekkilinin dükkan sahibi ile kendisi görüşerek dükkanı kiralamak istediğini söylediğini, Dükkan sahibi ile birlikte de müvekkilinin oğlu olan aynı zamanda ... Mahallesinde staj yaptığı dükkanın mesul müdürü olan ... ... ile görüşmeye gelmiş ve ... Mahallesinde tahliye etmek istediği dükkanında bulunan malzemeleri de almak istediğini ve stajı bitince kendisi işletmek istediğini söylediğini, Oğlu ... ... aracılığı ile müvekkil ile görüşerek dükkanda bulunan demirbaşlar olan Demirdöküm ve vestel marka 2 adet klima, Briot Axel marka cam kesme makinası, Digital Fakometre (gözlük camı ölçme makinesi), Digital Pupilometre, 4-5 adet büyük boy Gözlük segileme vitrinleri, 2 adet cam, 2 adet müşterilere ürün göstermek için servis masası ve 4 adet sandalyeyi de müvekkilden 127.000,00 TL bedel karşılığı satın almak için anlaştıklarını, Davacı, anlaşma üzerine müvekkile 19.07.2021 tarihinde 10.000,00 TL peşin olarak banka havalesi ile göndermiş, anlaşmaları gereği 67.000,00 TL yi de nakit ödeyeceğini ve kalanı için de 30.07.2021 tarihinde düzenlenen tarihli ve 16.08.2021 ödeme tarihi 50.000,00 TL bedelli senet verdiğini, Davacı ısrarla anlaşmalarının devamını ve satış bedelini ödeyeceğini ayrıca hala optisyenlik belgesini de alamadığından dükkanı hemen işletmeye başlayamayacağını ancak dükkanın da kapanmasını istemediğini beyan ederek müvekkilden 3 ay daha dükkanı açık tutmasını ve 3 aylık kirayı da kendisinin ödeyeceğini bunun da satış bedeline eklendiğinde bedelin zaten 150.000,00 TL olarak revize edilmiş olacağını (127.000,00 TL + 3 aylık kira karşılığı 23.000,00 TL toplamı) ve amacının dükkanın kendisi işletinceye kadar kapanmamasını ve müşteri potansiyelini korumak olduğunu beyan etmesi ve bu konudaki ısrarı üzerine, müvekkil 127.000,00 TL ve 3 ay kira ödemeden dükkanı işletmeyi kabul ettiğini, Ve bu görüşmelerin tapıldığı 01.01.2022 tarihinde taraflar satış bedeline ek olarak müvekkilinin dükkanda kira da ödemeksizin 3 ay işletmesi hususunda da anlaşmışlar ve davacı 67.000,00 TL bedelli senetti de müvekkiline aynı tarihte vermiş ve dükkan sahibi ile 01.01.2022 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını, Böylelikle 3 aylık kira bedeli ödemesini yapması ve 127.000,00 satış bedelinin ödenmesine ilişkin yapılan anlaşma sonrası davacı ödemeleri şu şekilde yapılması taraflar arasında kabul edildiğini, 19.07.2021 tarihinde 10.000,00 TL peşin ödendiği, 30.07.2021 düzenleme tarihli ve 16.08.2021 ödeme tarihi 50.000,00 TL bedelli bonoyu verildiği, Müvekkilinin dükkanı işlettiği 01.01.2022-24.03.2022 tarihleri arası 3 aylık kira bedelini olan 23.000,00 TL ödeneceği de kabul edilerek, Davacı müvekkile 01.01.2022 düzenleme tarihinde 15.02.2022 ödeme tarihli 67.000,00 bedelli bonoyu verdiğini, Davacı borcuna ilişkin müvekkilin banka hesabına ödemeleri de 21.01.2022 tarihinde 50.000,00 TL, 01.03.2022 tarihinde 20.000,00 TL ve 07.04.2022 tarihinde 30.000,00 TL olarak ödediğini, Müvekkili davacı ile aralarındaki stajyer olmasından da kaynaklı güven ve ilişkiye dayanarak iyiniyetle süreç içinde davacıyı uzun süre beklediği gibi ödemeler tamamlanmadan malzemeleri kendisine teslim ettiini, Davacı ise müvekkilin iyiniyetini suistimal ederek malzemeleri teslim aldıktan sonra kötüniyetli olarak bakiye borcunu ödemeden kaçınmak üzere son yaptığı 07.04.2022 tarihli 30.000,00 TL ödemede "kira mahsup edildi açıklamasını" yapmış, ve müvekkile sadece bunu bildirmiştir. Müvekkil aralarında böyle bir anlaşma olmadığını ve ödemenin tamamını talep ettiğini kendisine bildirmişse de davacı kötüniyetli olarak müvekkili takip tarihine kadar oyalamış ve borcunu ödememiştir. Bu nedenle davacı hakkında bakiye borcu olan 17.000,00 TL nin tahsili için dava konusu senet ile Torbalı İcra Müdürlüğünün ... e sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Davacı senedi verdiği tarihte aralarında kira bedelinin müvekkil tarafından ödeneceğine dair bir anlaşma olduğunu yazılı belge ile ispat etmesi gerektiğini, Senede karşı kira bedeli ödeneceğine ilişkin yazılı bir anlaşma sunmadığı taktirde sadece davacının senede karşı ödemeden kaçınmaya yönelik senaryo niteliğindeki bu beyanının kendisi tarafından dekonta yazılması tarafımızdan kabul edilmeyeceğini, Bu hususta yazılı belge olan senedin karşılığında aksinin yine yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğinden tanık dinletilmesine de muvafakatinin olmadığını, Çünkü davacı takibe konu senedi verdiği tarihte kira sözleşmesini imzalamış, bedellerini kendisi ödemeye başlayacağını kabul etmiş ve müvekkili ile aynı tarihte anlaşmış bakiye borcu içinde takibe konu senedi verdiğini, Yukarıda sunulan nedenlerle haksız, kötüniyetle ve gerçeğe aykırı beyanlar ile borcu ödemekten kaçınma amacıyla kötüniyetle açılan davanın reddine, Mahkemenizce haksız olarak konulan tedbirin kaldırılmasına, davalının kötüniyetinin kabulü ile senet bedelinin %20 oranında tazminatın davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Torbalı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası, banka dekontları, iş yeri kira sözleşmesi mahkememiz dosyasına delil olarak sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının, başlatmış olduğu Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı icra takibine dayanak teşkil eden 67.000,00 TL bedelli bonodan dolayı icra takibinde belirtilen 17.990,031 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
İcra takibi kambiyo senedine dayalı olarak başlatılmıştır. İcra takibine konu bono fotokopisinin incelenmesinde, bonoda zorunlu olarak bulunması gereken unsurların bulunduğu ve nakden kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca bononun veriliş nedenine ilişkin herhangi bir ibare ve sözleşme kaydı bononun arka yüzünde bulunmamaktadır.
Davacı tarafça, bononun iş yerinin devri sözleşmesine istinaden düzenlendiği, davalının iş yerinde 3 ay süre ile kiracı konumda kalmaya devam etmiş olması nedeni ile icra takibinde talep edilen 17.000,00 TL'nin, davalının devri yapılan iş yerinde kiracı olarak bulunması ve kira bedelinin de davacı tarafça ödenmesi nedeni ile mahsup edildiği iddia edilmektedir.
Davalı taraf senede karşı kira bedeli ödediğine ilişkin tarafların herhangi bir yazılı anlaşmasının bulunmadığı, taraflar arasında böyle bir anlaşmasının bulunmadığı, sadece davacı kendi beyanına göre kira bedeli olarak yapmış olduğu ödemeyi ödeme dekontuna kira bedeli olarak mahsup ibaresini belirtmek sureti ile davacı tarafından senaryo niteliğindeki bu beyanının kabul edilmediği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre sözleşme bedelinin kararlaştırıldığı, bunun karşılığında davacı tarafça 67.000,00 TL bedelli bono keşide edilip verildiği ve yaşanan ekonomik kriz nedeni ile dükkanın kapanmasının önlenmesi ve müşteri potansiyelini kaybetmeyi istemediğinden davacı tarafın 3 ay daha dükkanda kalmasının istenildiği, 3 aylık kira bedelinin davalı tarafça karşılanacağının kararlaştırıldığı belirtilerek ve ayrıca davacının takibe konu senedi imzaladığı tarihte kira sözleşmesini de imzalamış olması ve bu nedenle kira bedellerinden davacının kira bedellerini ödemeyi kabul etmiş olduğu, davalının iş yerini kapatmak istemesine rağmen davacının talebine istinaden ve iş yeri sahibi ile yapmış olduğu kira sözleşmesi de gözetilerek iş yerinin 3 ay daha açık tutulduğu, verilen senetlerin kira bedellerine ilişkin olmadığı, iş yeri devrine istinaden devredilen malzemelere ilişkin olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Taraflar arasında iş yeri devrine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davacı tarafça dava dışı üçüncü kişi ile aralarında düzenlenen 01.01.2022 kira başlangıç tarihli dükkan kirasına ilişkin iş yeri kira sözleşmesi dosyaya sunulmuştur.
Dava değeri dikkate alındığında ve senetteki malen kaydı talil edilmediği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, taraflar arasında senedin verilme nedenine ilişkin yazılı bir sözleşme de bulunmadığı dikkate alındığında, kambiyo senedine ilişkin başlatılan icra takibi nedeni ile kambiyo alacaklısına borçlu olmadığının ispat külfeti davacıya aittir ve davacı tarafın bu senet nedeni ile icra takibinde belirtilen miktarda borçlu olmadığını yazılı bir delille ispat etmesi gerekir.
Davacı tarafça 3 aylık kiraya mahsup olarak ödendiği belirtilen 17.000,00 TL'lik ödemenin senet bedeli olduğuna ilişkin yazılı bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle davacı taraf ödenmeyen 17.000,00 TL senet bedeli yönünden davalıya ödeme yaptığını yazılı delil ile ispat edememiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan kira sözleşmesinde yer alan kira bedellerinin davacı tarafa keşide edilen senet karşılığında ödenmiş olduğuna ilişkin davacı tarafça herhangi bir yazılı delil sunulmamıştır. Davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline dayandığından karşı tarafa yemin teklif edip etmeyeceği sorulmuş, davacı taraf karşı tarafa yemin teklif etmeyeceğini beyan etmiş ve ispat külfeti kendisinde bulunan davacı tarafın icra takibine konu senetten dolayı 17.000,00 TL borçlu olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine, davacının talep etmiş olduğu ihtiyati tedbir talebi kabul edilerek infazı için icra müdürlüğüne gönderildiği ve infaz edildiğinden takip konusu alacağın %20 'si oranında tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-İİK'nın 72/4.maddesi uyarınca takip konusu 17.990,31-TL alacağın %20 si oranında 3.598,06-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 307,23-TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 226,53-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/12/2022
Katip
e-imzalıdır.
Hakim
e-imzalıdır.