T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/751 Esas
KARAR NO: 2023/936
DAVA: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/03/2020
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle: davalının “...” ismi ile taşeron olarak hizmet vermesi nedeniyle müvekkilinden ihalelerini almış olduğu ... Aliağa Rafinerisi ve... Boyu Dere İyileştirme Projelerindeki inşaat faaliyetlerinde kullanılmak üzere davalıya 05.10.2010 tarihinde akdedilen sözleşme ile aylık net 9.000 TL bedelle 2010 model ... Ekskavatör, 05.10.2010 tarihinde akdedilen diğer sözleşme ile aylık net 5.000 TL bedelle 2010 model ... isimli iş makinalarının kiralanmaları konusunda anlaştıklarını, sözleşmede kira süresinin 08.10.2010 tarihinde başlayacağının, kiralama işi müvekkili şirket tarafından sona erdirileceğinden bu durumun davalı yana 4 gün önceden bildirileceğinin, bildirim sürelerine uyulmaması halinde sürelerin kira sürelerine dahil edileceğinin, kiranın başlangıç tarihinin operatörün eğitime başladığı tarih, bitiş tarihinin ise şantiyede çalıştığı son tarih olacağının ve işin özelliği gereğince sözleşme konusu kiralama işinde müvekkili şirketin KDV'den muaf olduğu ve bu nedenle düzenlenecek olan faturaların KDV'den muaf olarak düzenleneceği imza altına altına alındığını, müvekkilinin projesindeki inşaat faaliyetlerine Ekim 2010 yılında başlayarak 23.07.2011 tarihinde işi tamamlayarak teslim ettiğini, 08.08.2011 tarihi itibari ile kesin olarak şantiyeden ayrıldığını, müvekkili şirketin işi tamamlamış olması nedeniyle davalı yana ait iş makinaları ile herhangi bir işi kalmadığını ancak davalı tarafça makinaların teslim alınmaması üzerine müvekkili tarafından nakliye işlemleri yapılarak makinalar davalı yana teslim edildiğini, nakliye işlemlerinin tüm masrafları müvekkili şirket tarafından ödendiğini, iş makinalarının kiralanması ile ilgili müvekkili şirket tarafından davalı yana çekler ve nakit para ile yapılan ödemelerin toplam tutarı 304.542,32 TL olduğunu, sözleşme fiilen 08.08.2011 tarihinde sona erdiği için davalı yan tarafından kesilen 15.10.2011 tarihli 021380 sıra numaralı KDV dâhil toplam 40.710,00 TL'lik fatura haricinde davalının müvekkili şirket adına kestiği faturaların toplam tutarı ise 279.897,06 TL olduğunu, bu hesaplamaya göre müvekkil şirket davalıdan 24.645,26 TL alacaklı durumda olduğunu buna nakliye bedelinin eklenmesiyle dahada fazla olduğunu, davalı tarafça 19.153,94 TL bakiye alacağının bulunduğu gerekçesi ile müvekkili şirket aleyhine açılan alacak davasında müvekkilinin borçlu olmadığını, davalının müvekkiline 5.602,56 TL borcu olduğunun gerekçesiyle davalının davasının reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, verilen karar doğrultusunda müvekkili tarafından yetkili Aliağa İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası üzerinden ödeme emrinin gönderildiğini davalının borca itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın tamamen haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek itirazın iptalini ve davalı aleyhine asıl alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili tarafından Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesine verilen cevap dilekçesinde özetle; borcu kabul etmemek kaydıyla davanın zamanaşamına uğradığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davanın ve icra takibinin temelini oluşturan konu, Karşıyaka ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. -... K. Sayılı hukuken hatalı karar olduğunu, ilgili mahkemece eksik ve yanlış incelemeyle hatalı olarak davanın reddine karar verildiğini, müvekkilinin defter kayıtlarında olmayan, ancak karşı taraf kayıtlarında yer alan 07.10.2011 tarihli, 20.166,52 TL bedelli nakit ödeme makbuzunun gerçeği yansıtmadığını, tacir olan taraflar arasında ödemelerin banka havalesi ya da çek karşılığı yapıldığı izah edildiğini, makbuz altındaki imzanın davacı eli ürünü olup olmadığı yöntemince incelenmenin yapılmadığını, ek raporun sonuç kısmında müvekkili kayıtlarına göre karşı tarafın 5.602,56 TL alacaklı olduğu ifade edilmiş ise de rapor içeriğinde müvekkili defterlerinde yer almayan 07.10.2011 tarihli, 20.166,52 TL bedelli nakit ödeme makbuzunun ve 1.755 TL bedelli nakliye bedeli adı altında bir havale tutarının müvekkili alacağından mahsup edilerek müvekkiline sonuç olarak eksi bakiyede olduğu ifade edildiğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DOSYANIN SAFAHATI:
Eldeki davanın ilk olarak davacı tarafça Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 10/03/2021 Tarih ... E. ... K.sayılı kararı ile; Davanın Kabulü ile; davalının Aliağa İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davalı aleyhine asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatı hükmedilmesine," dair karar verildiği; kararın davalı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....H.D.' nin 14/10/2021 Tarih ... E. ... K.sayılı ilamı ile; "Davalının istinaf kanun yolu başvurusu üzerine HMK'nın 355.maddesi uyarınca resen yapılan inceleme sonucunda; Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 10.3.2021 Tarih ... Esas ... Karar sayılı mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yerine, "Davacının dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine, Görevli mahkemenin Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle mahkemenin görevsizliğine," dair karar verildiği; istinaf kaldırma kararı sonrası dosya Aliağa....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasına kayıt edildiği, Aliağa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/04/2022 Tarih ... E. ... K.sayılı kararı ile; "Aliağa ilçesinin Büyükşehir Belediye sınırları ve Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemelerinin yargı çevresi sınırları içerisinde kaldığı, bu nedenle görevli mahkemenin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/07/2022 Tarih ... E.... K.sayılı yetkisizlik kararı ile dosya Mahkememize tevzii olunduğu anlaşılmakla, dosya Mahkememizin ... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER:
1- 08.10.2010 Başlangıç Tarihli... İş Makinalarının Kiralanmasına İlişkin Kira Sözleşmeleri
2-Nakliye Faturaları
3- Ödemelere ilişkin makbuz ve dekontlar
4-Aliağa ... Noterliğinin 16.11.2011 Tarih ... yevmiye numaralı ihtarname sureti
5- Karşıyaka... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası;
Celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Alacaklı... San. ve Tic.Ltd.Şti. tarafından borçlu ... aleyhine 5.602,56 TL asıl alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yasal faiz(%9 yıllık) ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte Borçlar Kanununun l00.maddesi gereğince kısmi ödemeler işlemiş faiz, masraf ve ferilerine mahsubuyla için 18.01.2017 tarihinde, 7 örnek nolu ilamsız takiplerde ödeme emri ile başlatılan takip olduğu, İcra takibi sebebinin iş makinelerinin kiralanması sebebiyle fazladan ödenen bedelin iadesinden kaynaklandığı, borçlu vekili tarafından ilamsız takiplerde takibe yetkili icra dairelerinin borçlunun ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri olduğundan bahisle yetkiye, asıl alacağa ve asıl alacağın tüm ferilerine itiraz ederek, takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği, İcra Müdürlüğünce 03.02.2017 tarihinde borçluya yapılan tebligat parçasının dosyaya dönüşünün beklenmesine, tebligat parçası döndüğünde itirazın süre yönünden incelenmesine, itiraz süresinde ise takibin borçlu yönünden durdurulmasına, itiraz süresinde değilse takibin devamına karar verildiği, alacaklı vekili tarafından 26.02.2019 tarihinde borca ve ferilerine yapılan itiraz haksız nitelikte olup yalnızca yetki yönünden itirazın kabul edilerek, söz konusu borç nedeniyle yürütülecek icra takibi için dosyanın yetkili icra müdürlüğü olan Aliağa Nöbetçi İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesinin talep edildiği, İcra Müdürlüğünce 26.02.2019 tarihinde alacaklı vekilinin talebinin kabulüne, kabul nedeniyle dosya borçlusunun yasal süresi içerisinde yetkiye, borca ve faize itiraz ettiğinden borçlu yönünden alacaklı vekili tarafından dosyanın yekili icra dairesine gönderilmesi talep edildiğinden borçlu şirket yönünden dosyanın tefrikine, dosyanın görev ve yetkili Aliağa Nöbetçi İcra Müdürlüğüne gönderilmesine, takibin yetksizlik sebebiyle kapatılmasına, karar verildiği anlaşılmıştır.
6-Aliağa İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası
Celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; Alacaklı ....ve Tic.Ltd.Şti. tarafından Borçlu ... aleyhine 5.602,56 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek %9 faiz, icra harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin tahsili, (TBK100.madde gereğince yatırılan paranın öncelikle ferilerden düşümü ile fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla 05/03/2019 tarihinde, 7 örnek nolu ilamsız takiplerde ödeme emri ile başlatılan takip olduğu, ödeme emrinin borçluya 08/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından takibin durdurulmasına karar verilmesinin talep edildiği, İcra Müdürlüğünce 10.07.2019 tarihinde süresine yapılan itirazın kabulü ile takibin İİK 66/1 gereğince durdurulmasına karar verilmiş olduğu,
Takip borçlusu ... tarafından 10/07/2019 tarihli dilekçe ile Aliağa İcra Hukuk Mahkemesine açılan icra takibine itiraz davası üzerine Mahkemece 08/11/2019 tarih ... E. ... K.sayılı karar ile davanın kabulü ile Aliağa İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında ödeme emrinin iptaline dair karar verildiği, kararın 19/11/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmış,
Bu kez alacaklı... San.Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından Borçlu ... aleyhine 5.602,56 TL asıl alacak 4.127,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.730,34 TL alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacak için hesaplanacak 3095 sayılı yasa uyarınca T.C.Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladaığı 5.602,56 TL için yıllık (365 gün) %9 yasal faiz oranından az olmamak üzere artan oranlarda faizi, icra giderleri avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanununun l00.maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubuyla tahsili için 12.12.2019 tarihinde, 7 örnek nolu ilamsız takiplerde yeni ödeme emri ile takip başlatıldığı, icra takibi sebebinin "alacaklı müvekkil tarafından borçluya ait iş makinelerinin kullanılması sebebiyle 07/10/2011 tarihinde borçluya yapılan ödemeden 5.602,56 TL'lik kısmın fazladan ödenmiş olması nedeniyle fazla ödenen bedelin borçludan yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek müvekkile ödenmesi talebi" olarak belirtildiği, borçlu vekili tarafından takibin durdurulmasına karar verilmesini talep edildiği, İcra Müdürlüğünce 19.12.2019 tarihinde süresi içerisinde yapılan borca itiraz nedeniyle takibin borçlu yönünden İİK.mn 62 ve 66.maddeleri gereğince durdurulmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
7-Karşıyaka... Sulh Hukuk Mahkemesinin... esas ... sayılı dosyası
Celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; davacının ..., davalının ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacının davalıya karşı açtığı kira ilişkisinden kaynaklanan 19.153,94-TL alacağın tahsilinin talep edildiği, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 09/11/2016 tarih ... E. ... K.sayılı karar ile; davalının, davacıya 5.602,56 TL fazla ödemesinin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, hükmün istinaf incelemesi sonrası 28/02/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
8-Taraf ticari defterleri, belge ve kayıtları
9-Bilirkişi raporu
Mahkememizce taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, itirazın iptaline konu alacağın olup olmadığı, var ise miktarı, taraflar arasındaki alacak-borç durumları hususlarında SMMM bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davalının zamanaşımı def'i yönünden yapılan değerlendirmede;
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak zaman aşımı def'inde bulunduğu görülmüştür. Davalı tarafından zamanaşımına uğradığı iddia edilen alacak kira ilişkisinden kaynaklı sebepsiz zenginleşme alacağıdır ve cevap dilekçesinin ilk sayfası incelendiğinde, bu nitelemenin davalı vekilinin kabulüne olduğu görülmektedir. Biilindiği üzere; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82.maddesine göre sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar. Somut olayda hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarih Karşıyaka....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas... karar sayılı gerekçeli kararının davacıya tebliğ edildiği tarih olan 25/11/2016 tarihidir. Söz konusu alacağa ilişkin Aliağa İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki takip talebi tarihinin 18/01/2017 tarihinde yapılmış olması dikkate alındığında zaman aşımının TBK'nun 154.maddesine göre kesildiği ve davalı vekilinin zamanaşımı def'inin yeminde olmadığı anlaşılmıştır.
Davanın esası yönünden yapılan değerlendirmede;
Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, iş makinesi kiralama sözleşmesi sebebiyle davacı (kiracı) tarafından davalıya fazladan ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında iadesi için başlatılan takibe davalı (kiraya veren) tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı alacak ihtilafına ilişkin Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında eldeki dosyamız davalısı kiraya veren tarafından, iş makinalarının kiralanmasından dolayı kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası açılmış olup, dosya kapsamında yapılan yargılama neticesinde bilirkişi rapor ve ek raporları da göz önüne alınarak taraflar arasında iş makineleri kiralanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığı, yaptırılan bilirkişi incelemesinde özellikle kiraya veren taraf defterlerinde kiracının alacaklı olduğunun tespit edildiği, kiraya verenin kepçelerinin kiracının işinde çalıştığının tanık beyanlarından da anlaşıldığı ancak taraf defterlerinin incelemesinde kiraya verenin kendi defterlerinin aleyhine delil teşkil ettiği ve alacaklı değil aksine kiracının fazla ödemesinin bulunduğu şeklinde değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verildiği, dosyanın istinaf başvurusu üzerine gönderildiği İzmir BAM ... HD'nin ... E. ... K. Sayılı kararı ile "Davacı vekili Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, 08.02.2013 tarih ... nolu oturumda; dosya içinde bulunan 07.10.2011 tarihli 20.166,52 TL bedelli nakit ödemeye ilişkin tahsilat makbuzu altındaki kaşeli imzanın müvekkiline ait olduğunu, ancak böyle bir nakit ödemenin söz konusu olmadığını bildirmiştir. Bilirkişi Kurulunun 02.05.2016 tarih 5.ek raporunda davalı tarafın cevap dilekçesinde davacıya yapılan toplam ödeme miktarını 304.542,32 TL olarak bildirdiğinden bu iddianın kabulü halinde davacı alacağının 13.068,24 TL olacağı bildirilmiştir. Davacı kayıtlarına göre de davalının alacağının 5.602,56 TL olduğunu bildirilmiştir. Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları ile delillerinin dosya kapsamına ve yasalara uygun olarak değerlendirilerek verilen kararın, usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun ve özellikle davacı vekilinin 08.02.2013 tarihli oturumda tahsilat makbuzunun altındaki imzanın müvekkiline ait olduğunu belirtmesi, tahsilat makbuzundaki ödenen miktar ve davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde davalının borcunun bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddi gerekmiştir." şeklindeki gerekçe doğrultusunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek hükmün kesinleştiği sabittir. Eldeki davaya konu takip dosyasında da kesinleşen Mahkeme kararında tespit edilen davacı (kiracı) tarafından davalıya fazladan ödenen 5.602,56 TL'nin iadesi talep edildiğine göre, kesinleşmiş ve kesin delil haline gelmiş Mahkeme ilamına göre davacı tarafın davalıdan takip miktarı kadar alacaklı olduğu, davalı tarafından kesin delilin aksine kesin delil ileri sürülmediği, eldeki dosyada da Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasındaki itirazların davalı tarafça tekrarı ile yetinildiği, söz konusu itirazların yukarıda belirtildiği üzere BAM dairesince incelenerek reddedildiği açık olduğundan kesinleşen Mahkeme ilamı ile tespit edilen alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan takibin yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davalının Aliağa İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (1.946,07-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 664,68-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 138,16-TL peşin harç ile icra dosyasında alınan 28,01-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 498,50-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince Karşıyaka Arabuluculuk Bürosunun ...başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 138,16-TL peşin harç ve 25,00-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 163,16-TL ile dosyada yapılan ve karşılanan toplam 1.802,16-TL yargılama gideri olmak üzere 1.965,32-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça dosyada yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 9.730,34-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 14/12/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı