T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/930 Esas
KARAR NO: 2024/384
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/08/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, taraflar arasında aracın onarım bedeli konusunda anlaşılamadığından atanan eksper tarafından hazırlanan rapora göre KDV Dahil 61.260,57-TL hasar onarım bedeli ve 15.000,00-TL değer kaybı tespit edildiğini, davalı sigorta şirketine mail ile başvuruda bulunulduğunu ancak sonuç alınamadığını, kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş şekline göre ... plakalı aracın tam ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenle TTK 1409 madde uyarınca davalının limiti dahilinde tam olarak zarardan sorumlu olduğunu, ayrıca sigortacının, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup iskonto indiriminin uygulanmasının da doğru olmadığını, müvekkiline ait araç değerinde, işbu hasar nedeniyle değer kaybı meydana geleceğinin açık olduğunu, sigorta şirketi ile hasar ve onarım konusunda uzlaşma sağlayamayan müvekkilinin, sigorta eksperi görevlendirerek aracın hasarını tespit ettirmesi nedeniyle 950,00-TL eksper ücreti ödediğini, uyuşmazlık gereği arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyan ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla trafik kazasında davacının aracında oluşan hasar bedelinin, değer kaybı bedelinin, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi: Davacı vekili 08/02/2024 havale tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesi ile 500,00- TL olarak talep edilen hasar bedeli tazminatını 59.385-00 TL artırarak 59.885,00-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ... ile müvekkili şirket arasında ... poliçe nolu ve ... plakalı aracı teminat altına alan 31/05/2022 başlangıç ve 31/05/2023 bitiş tarihli ZMMS poliçesi düzenlendiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, KTK md. 97 gereğince müvekkili şirkete kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, bu sebeple müvekkili şirketin gerekli araştırmayı yapmasının kasten engellendiğini, haksız davanın reddi gerektiğini, dava konusu talebin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki bir yararı olmayıp davanın usulden reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği alacak miktarının dava tarihinde belirlenebilir nitelikte ve davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olup davaya konu kaza sebebiyle sigortalının kusurunun bulunmadığının kaza tespit tutanağına göre açıkça ortada olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, kusur incelemesi yapılırken hangi eylem ve davranışın zararı doğurduğu üzerinde durulması ve nedensellik bağının doğru kurulması ile zarar sorumlularının bu çerçevede belirlenmesi gerektiğini, kusur tespiti yapılması için İTÜ, Karayolları Trafik Fen Heyeti veya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile temerrütü söz konusu olmayan müvekkili şirket aleyhine ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, değer kaybı ve hasar bedeli talebinde bulunan aracın önceki kazasının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, kaza öncesi kazaya karıştığının tespiti halinde davanın reddi gerektiğini, davacının dava konusu kaza nedeniyle gerek müvekkili şirketten gerekse de başkaca sorumlulardan almış olduğu tazminat tutarlarının hesaplamalarda dikkate alınması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kaza günü kullandığı aracın sınıfına uygun yeterli ehliyete sahip olmamasının ya da alkollü olduğunun araçta istiap haddi aşımı vb. bir durumun dava sırasında saptanması halinde gerekli ihbar ve rücu haklarının saklı olduğunu, işbu davanın kısmi dava olarak ikame edilmiş olup ıslah edilen dava tutarı yönünden ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ZMSS teminatı kapsamında hasar bedeli tazminatı dışında bir sorumluluğu bulunmadığını, kapsam dışındaki dışındaki tüm taleplerin reddi gerektiğini, ekspertiz ücretinin asıl alacakmış gibi talep edilmiş olmasının zenginleşme yasağı kapsamında olduğunu beyan ile haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Trafik Kazası Tespit Tutanağı
2-Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı sigorta şirketi tarafından... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığı bildirilmiştir.
3- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu 09/08/2022 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybına uğradığı belirtilen ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce 7 adet hasar kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
4-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği hasar bedelinin ve değer kaybının tazminini talep ettiği ... plakalı araca ve davalı sigorta tarafından ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
5-Uzman Görüşü Raporu ve Hizmet bedeli faturası
Davacı tarafça ... Sigorta Ekspertizlik Hiz. Ltd. Şti.'den aldırılan ve dosyaya delil niteliğinde ibraz edilen 15/09/2022 tarihli hasarın tespitine ilişkin uzmanlık raporunda; Araçta 41.165,74-TL yedek parça ve 10.750,00-TL işçilik olmak üzere toplam 61.260,57-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği ve bahse konu aracın kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 180.000,00-TL olduğu tespitlerinin yapıldığı, rapor bedeline ilişkin faturanın ibraz edildiği anlaşılmıştır.
6-Bilirkişi Raporu
Mahkememizce, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigortaya ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araçlar arasında 09/08/2022 tarihinde meydana gelen kazadaki kusur oranı, davacı aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı hususlarında Otomotiv ve Kusur uzmanı bilirkişiden aldırılan 30/10/2023 havale tarihli raporda; Dosyaya sunulu tutanak, bilgi, belge ve fotoğraflara göre; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken meskun mahal, gündüz vakti, görüş mesafesinin açık olduğu yola ters yönden girdiği ve trafik kurallarına aykırı hareketi nedeniyle dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne vermediği, görüş alanını yeterince kontrol altında tutmadan, kurallara uygun şekilde hareket etmeyerek dikkatsiz, özensiz ve nizamlara aykırı hareket etmesi nedeniyle 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu; Madde: 46/2-h "Aksine bir işaret bulunmadıkça tek yönlü karayollarında araçların ters istikamette sürülmesi yasaktır" kural ihlali nedeniyle Etken kusurlu olduğu,
Davacıya ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesine karşı alabileceği hiçbir önlem bulunmadığından ve kurallara aykırı hareketleri görülmediği anlaşıldığından kazanın oluşumunda etken kusurunun bulunmadığı, davaya konu ... plaka sayılı aracın meydana gelen kaza nedeniyle sağ yan kısımlarından ve ayrıca mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/ takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu, davacıya ait ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 59.885,00-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ve piyasa şartlarındaki uygulamalarda; değer kaybı hesaplamasına konu aracın, kazadan önceki tarihlerde aynı bölgeden hasarının olması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yapılamayacağı, buna göre; davaya konu ... plaka sayılı aracın söz konusu tarihli kaza nedeniyle; sağ ön kapının değiştirilerek boyandığı ve sağ ön çamurluk, sağ arka kapı ile sağ arka çamurluğun tamir edilerek boyandığı, bununla birlikte dava konusu aracın bu kazadan daha önceki 09.02.2014 tarihindeki sağ yan kısım hasarı ile yine 25.12.2012 tarihindeki sağ yan kısım hasarı (Sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ arka çamurluk doğrultma ve boya) kazalarında da aynı bölgeden hasar görerek değer kaybına konu olması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı,
Piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; davaya konu ... plaka sayılı aracın hasar tespit rapor ücretinin, hasar bedeli, hasar boyutu, hasar şekli dikkate alındığında 950,00-TL (KDV Dahil) rayiç değerlere göre uygun olduğu
, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen hasar bedelinin ve değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 19/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle düzenlenen kaza tespit tutanağında yapılan kusur durumuna ilişkin tespitin yerinde olup olmadığı, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarı, davacının hasar bedelinin ve değer kaybının tazmini talebinin yerinde olup olmadığı ve faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı sigorta şirketi vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 4. HD'nin 25/10/2021 tarih 2021/4498 E. 2021/7405 K. Sayılı kararı )
Yetki itirazı yönünden:
6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 110. maddesinde; "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davalı sigorta şirketinin İzmir ilinde Bölge Müdürlüğünün bulunduğu, ayrıca kazanın vuku bulduğu yer Konak /İzmir olduğuna göre davanın mahkememizde açılmış olmasında bir isabetsizlik yoktur; bu sebeple davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın esası yönünden:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının; 19.08.2022 tarihinde ve saat: 17.45 sıralarında, dava dışı sürücü sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile İzmir İli, Konak İlçesi, Alsancak Semtinde ters yönde seyir halindeyken aracının ön kısımları ile dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarına çarpması neticesinde çarpmanın etkisiyle ... plaka sayılı aracın kaldırıma çarpması sonucu meydana geldiği;
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı araç sürücüsünün seyri esnasında 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanununun madde 46/2-h hükmünde yer alan "Aksine bir işaret bulunmadıkça tek yönlü karayollarında araçların ters istikamette sürülmesi yasaktır" kuralını ihlal ettiği, bu surette kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı kaza tespit tutanağı, taraf beyanları ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç davalı ... A.Ş. nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalıdır.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı; meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ... plakalı aracın sağ yan kısımlarından ve ayrıca mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/ takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı ve motor beşiği, DPF partikül filtresi, yağ karteri, sağ salıncak, motor yağı, ön tampon, şanzuman gövdesi ve sağ ön kapının onarım ve değişim işlemlerine maruz kaldığı, araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu; kazanın poliçe teminat süresi içinde meydana geldiği tespit edilmiş olmakla, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 59.885,00-TL hasar meydana geldiği belirlenmiştir. Bu surette belirlenen hasar bedeli tazminatının meydana gelen kaza sebebiyle davacının aracında doğan zarardan sorumluluğu bulunan davalıdan dava tarihinden itibaren -sigortalı aracın hususi araç vasfında olduğu gözetilerek- işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olması kaydıyla karar verilmiştir.
Davacı tarafından her ne kadar davaya konu kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının tazmini talep edilmiş ise de; Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden celp edilen davacı aracının eski hasar kayıtlarına göre aracın, kazadan önceki tarihlerde aynı bölgeden başka hasarlarının mevcut olduğu, önceki hasarları sebebiyle araçta sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ arka çamurluk doğrultma ve boya işlemlerinin yapıldığı, bu surette kazadan önceki tarihlerde de aynı bölgeden hasarının olması sebebiyle değer kaybı oluştuğundan söz edilemeyeceğinden davacının değer kaybı talebi yönünden davasının reddine karar verilmiştir.
Davacının talep konusu ettiği 950,00-TL hasar tespiti ekspertiz (bilirkişi) raporu ücretinin makul olduğu anlaşılmakla, talebin yargılama giderleri kısmında değerlendirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Değer kaybı tazminatı talebi yönünden davanın REDDİNE,
2-Hasar bedeli tazminatı yönünden davanın KABULÜNE, 59.885,00-TL hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (kaza tarihindeki poliçe limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak üzere)
3-Alınması gereken 4.090,74-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.015,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.995,04-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 3.117,39-TL'sinin davalıdan alınarak, 2,61-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.015,00-TL olmak üzere toplam 1.095,70-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 2.653,20-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı+ bilirkişi rapor ücreti) ve 950,00-TL hasar tespiti ekspertiz (bilirkişi) rapor ücreti olmak üzere toplam 3.603,20-TL'den kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.600,19-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 50,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı