T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1009 Esas
KARAR NO : 2025/528
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/12/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.10.2023 günü, davalı sürücü ... idaresindeki... plakalı aracıyla İzmir ili, Bayraklı ilçesi, Soğukkuyu Mahallesi, 6062 sokakta müvekkiline ait ...plakalı araca sağ ön kısımlarından çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Sigorta şirketlerinin eksik incelemesi sonucu... plakalı araç sürücüsü olan müvekkiline %100 kusur takdir edildiğini, zira ... plakalı araç sürücüsü davalı...un sokak numarası dahi olmayan 6063 sokağa çıkan bir ara sokaktan müvekkili araçta seyir halinde iken karşısına çıkarak kazaya sebebiyet verdiğini, o sırada müvekkilinin aracı içerisinde bulunan çocukların da çok korktuğunu, trafikte okul servisi araçlara da öncelik verilmesi gerektiğini, ara sokaktan gelmekte olan davalı sürücünün %100 kusurlu olup kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü değişen ve onarım gören parçalarının ekspertiz raporunda belirtildiğini, servis, parça ve işçilik toplam maliyetinin 90.511,11 TL olduğunu, dava konusu aracın hasarsızlık özelliğinin bu kaza nedeni ile bozulduğunu, bu nedenle değer kaybına uğradığını, 15.11.2023 tarihinde davalı şirkete araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından başvuruya herhangi bir yanıt verilmediğini, fakat araçta meydana gelen değer kaybının teknik bir değerlendirme ile aracın yaşına, modeline, rayiç piyasa değerinde kayıp oranına, davalı sürücünün asli kusuruna ve yargılama sırasında toplanacak delillere göre hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin ticari aracı ile servis taşımacılığı yaptığını, aracın serviste bulunduğu süre zarfında ticari gelir kaybına uğradığını, buna ilişkin müvekkilinin ticari kazanç kaybının da bilirkişi marifetiyle müvekkiline ait ticari defterlerin ve vergi kayıtlarının da incelenmek suretiyle oluşan ticari kazanç kaybının tespiti gerektiğini, arabuluculuk sürecine başvuru yapılmışmış ise de davalılar ile anlaşma sağlanamadığını belirterek, kaza sebebiyle meydana gelen hasar doğrultusunda, kusur durumunun tespiti ile müvekkiline ait araçta ortaya çıkacak değer kaybından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 6100 sayılı yasanın 107.Maddesine göre belirlenecek 100,00-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100,00-TL ticari kazanç kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; konu kaza sebebi ile kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı aracın kusurlu olması sebebi ile müvekkili şirketin kaza tarihi olan 11.05.2023 tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından yılbaşından itibaren geçerli olacak şekilde belirlenmiş olan 120.000,00 TL lik poliçe limitine sahip olduğunu, konu kaza sebebiyle tutulan kaza tespit tutanakları ve SBM kaza tespit uygulaması sonucunda sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacı yanın talep etmiş olduğu bedelin gerçek dışı olmakla birlikte kazanın gerçekleştiğine ilişkin herhangi bir ibarenin mevcut olmadığını, bilirkişi tarafından tespiti ve araştırılması gerektiğini, dosyanın tekrar kusur incelemesine tabi tutulmasını talep ettiklerini, davacı yanın aracındaki daha önceki kazaların hesaplanmasının hem orijinal parça fark taleplerinin hem de değer kaybı hesabı yapılırken önemle dikkate alınması gereken bir husus olduğunu, aracın değer kaybı hesabında değişim veya onarım görmüş olan plastik parçaların hesaba katılmasının hukuka aykırı olduğunu, poliçenin düzenlenme tarihi dikkate alındığında araçtaki değer kaybının karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi genel şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporu ve görsellerde aracın plastik aksamı olan tamponunda kazaya bağlı hasar oluştuğunu, plastik aksamda oluşan bu tür hasarların değer kaybına neden olmayacağı Yargıtay uygulamalarında kabul edildiği, poliçe genel şartlarına ekli hesap tablosununda bu şekilde düzenlendiğini, kısmi dava şeklinde yapılan işbu başvuruda yargılamanın ilerleyen aşamasında başvuran tarafça davanın ıslah edilmesi durumunda, ıslah tarihi itibariyle ıslah edilen kısım bakımından 2 yıllık zamanaşımının dolması söz konusu ise işbu kısma ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddi gerekeceğini, başvurana ait aracın başvuruya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespiti gerektiğini, başvurana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olmasının araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000 km’den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespiti gerektiğini, ekspertiz bedelinin ZMMS poliçesi kapsamında poliçeden talebinin mümkün olmadığını belirterek, öncelikle davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılar ...r Araçüstü Ekipman Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kullandığı... plakalı aracın içerisinde çocukların olduğunu unutmuşcasına trafik takibi yapmadan ilerleyen ve müvekkilinin idaresindeki araca çarpan davacının somut olayda %100 kusura sahip olduğunu, dosya kapsamında yer alan SBM kaza tespit tutanağında davacının %100 kusurlu olarak belirlendiğini, davacının kaza senaryosu incelendiğinde davacıya ait... plakalı araçla, müvekkiline ait aracın sol ön bölgesine çarptığını, müvekkilinin tali yoldan geldiğini kabul etmemekle birlikte, ana yoldan ilerleyen sürücülerin tali yoldaki sürücülere kıyasla geçiş üstünlüğü olmasına rağmen, asli yolda bulunan araç sürücüsünün gerekli dikkati ve özenin göstermemesi durumunda, kusur tali yoldaki sürücüye atfedilemeyeceğini, oluşan kazada ana etkenin davacı tarafından gerekli dikkatin ve özenin gösterilmemesi olduğunu, kusurun nedensellik bağı yönünden yapılacak değerlendirmede davacıya yükletilmesi gerektiğini, davacının kendi yükümlülüğünü ihlal ederek aracı içerisindeki çocukların can güvenliklerini tehlikeye attığını, buna rağmen tamamen kendi kusurundan kaynaklanan kazanın çocuklar üzerindeki etkilerini, müvekkili...'a yüklemeye çalıştığını, okul servis araçlarının geçiş üstünlüğünü düzenleyen Karayolları Trafik Kanunu madde 71 kapsamında bulunmadığını, ilgili maddede düzenlenmediğinden karşı yanca geçiş üstünlüğü iddiasında bulunulmasının dayanaksız bir iddiadan ve kişisel bir yorumdan öteye gitmediğini, daha önceden farklı bir kazada, aynı bölgeden hasar almış davacıya ait aracın, dava konusu kaza sonucunda değer kaybına uğrayıp uğramadığı konusunda bir değerlendirme yapılamayacağından, daha önce hasar görmüş bir araç parçası konusunda değer kaybı talebinde bulunulmasının değer kaybı konusunun tanımına ve özüne uymadığını, bu sebeplerle de yasal şartları oluşmayan davacı taleplerinin reddi gerektiğini belirterek, haklı itirazların kabulü ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı,
... Sigorta A.Ş.... nolu hasar dosyası, ... A.Ş ... nolu ZMS Sigorta poliçesi,
Davacının ticari defter ve kayıtları,
...Sigorta A.Ş, ... A.Ş. ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevapları,
SMMM bilirkişisi ile Otomotiv bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07.06.2024 tarihli rapor ve 30.09.2024 tarihli ek rapor,
Davacı vekili sunmuş olduğu değer artırım dilekçesi ile özetle; 20.12.2023 tarihli dava dilekçesi ile davanın başında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik talep ettikleri 100,00-TL değer kaybı tazminatı alacağının, 18.000,00-TL değer kaybı tazminatı alacağına, 100,00-TL ticari kazanç kaybı tazminatı alacağının, 15.000,00-TL ticari kazanç kaybı alacağına arttırılarak; davanın başında toplam 200,00 TL olarak talep edilen belirsiz alacak tutarının dava değer arttırım dilekçesi ile 33.000,00-TL'ye çıkarıldığını ve tamamlama harcını yatırdıklarını belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı... plakalı araç ile davalı Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı...'un sürücüsü, davalı ... Araçüstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu... plakalı aracın karıştığı 19.10.2023 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ile kazanç kaybı zararını talep etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Davalıların sorumluluk durumlarının tespiti bakımından otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı davalı ...r Araçüstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu davalı... sürücüsü olduğu... plakalı aracı ile meskun mahal, gündüz vakti, İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Soğukkuyu Mahallesi, 6063 Sokak ile 6062 Sokak arasında kalan ara sokaktan gelip, (T) şeklindeki kontrolsüz kavşağa geldiğinde durup, soldan gelen taşıtlar var ise bunların geçişini bekleyip, yolun güvenli olduğunu gördükten sonra harekete geçerek kavşağa girip seyrine devam etmesi gerekirken, dikkatsiz ve tedbirsiz davranıp, görüş alanını yeterince kontrol altında tutmadığı, mevcut seyir hızıyla kavşağa giriş yaptığı sırada sol taraftan gelen ve kavşak konumundan dolayı ilk geçiş hakkına sahip olan davacının sevk ve idaresindeki...plaka sayılı araca ilk geçiş hakkını vermeyerek, sevk ve idare hatasıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla çarptığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulamasını esas ve usuller yönünden belirleyen Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1-a maddelerini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacının trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde seyri sırasında meydana gelen kazayı önlemek adına tedbir alması mümkün olmadığından ve her hangi bir kural ihlali de bulunmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacıya ait araçta kaza nedeniyle kazanç kaybı ve değer kaybı meydana gelip gelmediği varsa miktarının tespiti için davacının ticari defterleri de incelenerek araçta kaza nedeniyle değer kaybı meydana gelip gelmediği ve tamirinin ekonomik olup olmadığı da dikkate alınarak varsa davacının değer kaybı alacağının belirlenmesine yönelik ve ayrıca davacının ticari defterlerine göre kaza tarihi itibariyle davacının geliri tespit edilerek amortismanlar ve giderler de mahsup edilerek aracın makul onarım süresi belirlenerek bu sürede davacının uğradığı net ticari kazanç kaybının tespitine yönelik SMMM Bilirkişisi ve Otomotiv bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07.06.2024 tarihli rapor ve 30.09.2024 tarihli ek raporda Otomotiv bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada, dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 1.800.000,00 TL olduğu, araç tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 1.782.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 18.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, araçtaki hasarın sağ ön çamurluğun değiştirilerek boyanması ve ön tamponun tamir edilerek boyanması suretiyle giderilebileceğinden tespit edilen değer kaybının yerinde olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasar tutarının 92.224,06 TL olduğu, bu kapsamda aracın ikinci el piyasa rayiç değeri hasar tutarının %50'sini aşmadığından pert-total işlemi yapılması gerekmediği ve davacının değer kaybı talep edebileceği, kaza tarihi itibari ile poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen 18.000,00 TL değer kaybının poliçe limitinde kaldığı, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davacının aracında meydana gelen 18.000,00 TL değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsü ve davalı işleten ile birlikte sorumlu olduğu, davacının ticari faaliyeti kapsamında aracın amortisman giderleri, yakıt, vergi vesair tüm giderler mahsup edildikten sonra araçtan dolayı davacının günlük net gelirinin 1.500,00 TL olduğu, davacıya ait aracın düzenli ve sistemli bir çalışma sonucu 10 günde tamir edilebileceği, buna göre aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle uğranılan kazanç kaybının 15.000,00 TL olduğu, davalı işleten ve davalı sürücünün bu zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava konusu uyuşmazlık yönünden davacı ile davalı sürücü arasındaki dava mutlak ve nispi ticari dava olmadığından davalı sürücü yönünden dava Zorunlu Arabuluculuğa tabi olmadığından davalı sürücü aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE;
1-18.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... A.Ş. yönünden 28.11.2023 tarihinden itibaren, ...r Araçüstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş. ile... yönünden 19.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-15.000,00 TL ticari kazanç kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...r Araçüstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş. ile...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 2.254,23 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL nispi harç ile 560,15 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 1.424,23 TL harcın (davalı ... A.Ş.'nin 776,85 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL nispi harç ile 560,15 TL tamamlama harcı toplamı 1.099,85 TL'nin (davalı ... A.Ş.'nin 599,91 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 416,25 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 8.416,25 TL yargılama giderinin (davalı ... A.Ş.'nin 4.590,68 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 16.363,63 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabulucu ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 1.745,45 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ... A.Ş. ile davalı ...r Araçüstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/05/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.