T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/1027 Esas
KARAR NO: 2024/329
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2023
KARAR TARİHİ: 08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2022 Haziran ayında davalı ... A.Ş. den20.000 adet ...cinsi karnıbahar fidesi satın aldığını, müvekkiline fidelerin yarısının 22 Haziran 2022 tarihinde diğer yarısının ise 30 Haziran 2022 tarihinde iki parti halinde teslim edildiğini, davacının 22 Haziran 2022 de teslim edilen 10.000 adet Nevada cinsi karnıbahar fidelerini 30 Haziran 2022 tarihinde, Ödemiş- ... ... parsel tarlaya dikdiğini, bu tarlaya dikilenlerde herhangi bir mahsül kaybı her hangi bir sorun olmadığından dava konusu olmadığını, 30 Haziran 2022 de teslim edilen kalan 10.000 adet ... cinsi Karnıbahar fidesini 05 Temmuz 2022 tarihinde, Ödemiş-... parsel sayılı tarlanın 2.868 m2 lik kısmına dikildiğini ve sulama, gübreleme, ilaçlama, çapalama vb. her türlü bakımını yapmasına rağmen karnıbaharların tamamının baş yani ürün vermediğini, ...parsel sayılı tarlaya dikilen karnıbahar fidelerinin ayıplı olması nedeniyle ürün vermeyip zarara neden olduğunu, davacının gerekli yetiştirme bakım ve işçiliklerini doğru ve tam yaptığını, karnıbaharın yetişmesi için belli soğuklukta iklim şartlarının olması gerektiğinden, deniz seviyesinden yaklaşık 1.050 metre yükseklikteki Ödemiş-gölcük yaylasında ekim ayında hasadı yapılacak şekilde 90 gün yetişme süreli turfanda yaz ekimi yapıldığını,... nolu parseldeki karnıbaharların ürün vermemesi başının gelişmemesi üzerine hasat zamanı olan 06.10.2022 tarihinde Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası ile her iki parselde karnıbahar ve lahana mahsülü olup olmadığının, her iki mahsüller için gerekli işçilik, sulama ilaçlama, gübreleme vd.bakımlarının yapılıp yapılmadığının, gelişme durumlarının, her iki taşınmazdaki sağlam karnıbahar ve lahanalara bakılmak suretiyle ... parsel nolu tarladaki karnıbaharların baş/taç (ürün) verip vermediğinin bir zarar olup olmadığının baş (ürün) vermeyen ve veren karnıbahar oranının ve ürün vermemesinin sebebinin, zarar ve miktarının bilirkişi incelemeleri ile tespiti istenildiğini, 06.10.2022 tarihli keşif sonucu bilirkişi tarafından sunulan dilekçede ...nolu parselde karnıbahar ürünü zararının % 100 olduğunun, karnıbahar bitkisinin ( baş/taç olmadığıhalde) normal görünüm ve büyüklükte yetişmiş olduğunu mahsülün yetiştirilmesinde sulama, gübreleme, ilaçlama vd. bakımlarının tam ve yerinde yapılmış olduğunu, normal yetişmiş olan diğer karnıbahar ve lahana bitkilerinin mukayesesi ve toprak ve bitki sağlığı kliniği analiz ve sonuç raporlarına göre karnıbaharlarının ürün vermeme/taç bağlamama sebebinin karnıbahar fidelerinden kaynaklandığını belirttiğini, tespit dosyasında zararın az hesaplandığını belirterek, davanın kabulü ile, bilirkişi incelemeleri neticesi hakları saklı kalmak, dava değeri arttırılmak ve harç tamamlanmak üzere şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın belirsiz alacak olarak zararın en geç doğduğu hasat ve satım tarihi 31.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, lehe takdir edilecek yargılama gideri ve vekalet ücreti ile Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş tespit dosyası yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... İl. Yem Güb. Gıda İnş. San. Tic. A. Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'ın çiftçi olduğundan davacı hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanamayacağını, burada tüketici söz konusu olduğu için, ayıplı mal sebebiyle alacak davasının Tüketici Mahkemesinde açılacağını, ayıplı mal nedeniyle tazminat davalarında görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu belirterek davanın görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayıplı mal nedeniyle tüketici davalarında genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğundan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemesine ( tüketici mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesini talep ettiklerini, davacının dava konusu ettiği fidelerin teslim tarihi 30.06.2022 olduğundan davacının süresinde ayıp ihbarı yapmadığını taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle de davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin fatura konusu fideleri, davalı olarak gösterilen... Ltd. Şti.'den temin ettiğini ve davacıya sattığını, davacının iddia ettiği ayıp ortaya çıktığında müvekkili şirkete herhangi bir bildirimde bulunmadığını, davacının bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeksizin işbu davayı açtığından davanın reddi gerektiğini, bunun dışında mahkemeniz dosyasına sunulan faturalar incelendiğinde müvekkili şirketten alınan fidelerin faturasının 27.09.2022 tarihli olduğu ve ürünlerin temmuz ayında dikildiğine ilişkin davacının iddiasını desteklemediğinin ortada olduğunu,... İlaçları Gübre Tohumculuk firmasından 30.09.2022 tarihinde alınan ve ... A.Ş. Ödemiş şubesi firmasından 23.06.2022 tarihinde alınan dava konusu fidelerde kullanıldığı iddia edilen gübre ve ilaçların dava konusu bu ürünlere yönelik olarak kullanıldığına dair herhangi bir belge veya delilin söz konusu olmadığını, davacının dava konusu fidelerin iki ayrı tarihte dikildiğinden bahsetmiş ise de, dosya kapsamında dikim zamanına ilişkin delil veya evrak sunulmadığını, davacının kendi beyanına göre teslim aldığı tarihten dikime kadar geçen 5 günlük sürede fidelerin hangi şartlarda bekletildiğine, (tarlada sıcakta güneşin altında beklemiş olabilir) yönelik bir bilgi, belge ve delil de bulunmadığı gibi fidelerin 5 günden çok daha fazla olumsuz şartlarda bekletilmiş olmasının da yüksek ihtimal olduğunu, Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş tespit dosyasında yokluğunda yapılan tespite ve bu doğrultuda tanzim edilen bilirkişi raporu ve ek raporlara yazılı olarak itiraz ettiklerini, ... parsel sayılı tarlada bulunan baş vermediği iddia edilen fidelerin tüm bakımının ve ilaçlamasının doğru yapılmamış olması, bitkilerin dikilmeden güneşte bekletilmesi, karnabaharların ortasına zararlı sinek/böcek girip başını oluşturacak özünü yemiş olmasının mümkün olduğunu belirterek, davanın görevsizlik olmadığı taktirde yetkisizlik sebebiyle reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise, cevap dilekçesi nazara alınarak esas bakımından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... İnş. Gıda Konf. San Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesi ile özetle; her ne kadar davacı yanca talebe konu fidelerin / tarlada ekili olan fidelerin müvekkili şirkete ait olduğu iddia edilse de bunun soyut bir iddia olarak kaldığını, müvekkili açısından bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, fidelerin müvekkili şirkete ait olduğu yönünde dosyada bir tespit olmadığı gibi bir delil de sunulmadığını, bu sebeple müvekkili şirkete davada husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanın Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemsi'nin ... d.iş dosyası ile delil tespiti yaptırdığını, davacı yan açısından iddia ettiği zarar belirli hale geldiğinden hukuken belirsiz dava ikamesinin mümkün olmadığını, davacı yanın ürünlerin alımından ve iddia ettiği ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren 2 gün içinde ihbarda bulunmadığını, davanın bu sebeple de reddi gerektiğini, fidelerin ekim zamanı, bekleme şartları, depolama vb ekim öncesi ve ekim sırasındaki işlemlere yönelik dosyada bilgi , belge ve değerlendirme bulunmadığını, delil tespiti talep dilekçesinde fidelerin %90 kısmının baş yapmadığı beyan edilmişken tespit raporunda %100 den bahsedildiğini, kalan %10 nerede ve neden inceleme konusu yapılmadığının gerek tespit dosyasında gerekse dava dosyasında cevabının olmadığını, karnabaharların nevada cinsi olup olmadığının bilirkişi tarafından tespit edilmediği gibi İlçe Ziraat Müdürlüğünden alınmış bir raporun da dosyada gözükmediğini, karnabahar fidelerinin örneğin -10 c sıcaklık ya da 30+ c de uzun süre bekletilip bekletilmediğinin iddia edilen zararı bu şekilde görüp görmediğinin de belli olmadığını, dosyada delil olarak sunulan fatura tarihlerinin 27.09.2022 ve 20.09.2022 olup Haziran 2022 tarihinde dikim yapılan fidelerin faturalarının eylül tarihli olmasının mümkün olmadığı gibi eylül ayında alınan ilaç faturasının tespitten sonra eksikliği tamamlamak üzere alındığının aşikar olduğunu ve hukuken kabulünün mümkün olmadığı gibi dava konusu fidelerin müvekkili şirkete ait olmadığınıda kanıtlar nitelikte olduğunu belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, satım akdine konu ürünün ayıplı olduğu iddiası ile maddi tazminat davasıdır.
Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir. Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a), b), c), d), e) ve f) bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.
TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesini değiştiren 6335 sayılı Kanun ile Asliye hukuk mahkemeleri ile Asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp, görev ilişkisi haline getirilmiştir. Görev ilişkisi mahkemece re'sen davanın her aşamasında nazara alınan ve kamu düzeninden sayılan bir dava şartıdır. Ancak, 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’na eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda; davacının zirai üretici olduğu belirtilerek davacının davalılardan tedarik edip satın aldığı ürünlerde karnabahar fidelerinin ayıplı olduğu iddiası ile uğranılan zararın tazminine ilişkin maddi tazminat davasının açıldığı, davanın mutlak ticari dava olmadığı, davalıların tüzel kişi tacir olduğu, davacı hakkında yapılan tacir araştırmasında davacının ticaret sicilinde kayıtlı tacir olmadığı, vergi dairesi kayıtlarına göre de davacının mükellefiyetinin bulunmadığı, bu nedenle davacının tacir olmadığı ve davanın nispi ticari dava da olmadığı, davacı vekilinin beyanına göre davacının zirai üretici olduğu ve zirai üretim amacıyla davalılardan mal satın aldığı dikkate alınarak davacının tüketici de olmadığı, bu nedenlerle açılan davada görevsiz mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmış ve mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2- Görevli Mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4- 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereği kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde iş bu dosya resen ele alınarak Mahkememizce davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
5- Yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, davanın açılmamış sayılma şartları oluştuğu takdirde yargılama giderleri konusunda MAHKEMEMİZCE KARAR VERİLMESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı... vekilinin E-duruşma yolu ile yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/05/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.